{"id":40507,"date":"2011-07-10T08:03:43","date_gmt":"2011-07-10T13:03:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=40507"},"modified":"2011-07-10T08:04:07","modified_gmt":"2011-07-10T13:04:07","slug":"jedwabne-10-lipca-1941-jan-bodakowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=40507","title":{"rendered":"Jedwabne 10 lipca 1941 – Jan Bodakowski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Sprawa pogromu \u017byd\u00f3w w Jedwabnym jest znana wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b z ksi\u0105\u017cki Grossa \u201eS\u0105siedzi\u201d. Publikacja Grossa jest jednak stekiem bezczelnych k\u0142amstw maj\u0105cych na celu oczernianie Polski i Polak\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci w Jedwabnym \u017bydzi (cz\u0119sto sowieccy kolaboranci i ich rodziny) stali si\u0119 ofiar\u0105 Niemc\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n

\u0141om\u017cy\u0144skie<\/span><\/span><\/h4>\r\n

\u0141om\u017cy\u0144skie z Jedwabnym by\u0142o terenem dwu narodowym. W miastach mieszkali Polacy i \u017bydzi. Wsie w 100% by\u0142 Polskie, po\u0142ow\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w wsi stanowi\u0142a szlachta zagrodowa (maj\u0105ca taki sam status ekonomiczny jak w\u0142o\u015bcianie, ale posiadaj\u0105ca siln\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodow\u0105). Po agresji sowieckiej na Polsk\u0119 w 1939 roku sowiecka propaganda (g\u0142oszona cz\u0119sto ustami \u017cydowskich agitator\u00f3w) by\u0142a prowokacyjna i niedorzeczna (nie by\u0142o Ukrai\u0144c\u00f3w i Bia\u0142orusin\u00f3w do wyzwalania). Silna \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodowa spowodowa\u0142a \u017cywio\u0142owy rozw\u00f3j polskiego podziemia w okupowanym przez sowiet\u00f3w \u0141om\u017cy\u0144skim.<\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

17 wrze\u015bnia 1939<\/span><\/span><\/h4>\r\n

W dyskusji o Jedwabnym Gross i jego epigoni przemilczeli udzia\u0142 pr\u00f3\u017cniejszych \u017cydowskich ofiar w sowieckim aparacie terroru po 17 wrze\u015bnia 1939. \u017bydzi w 1939 roku w Jedwabnym entuzjastycznie witali Armie Czerwon\u0105. Entuzjazm \u017byd\u00f3w by\u0142 owocem uwielbienia \u017byd\u00f3w dla ZSRR i nienawi\u015bci do Polski (nie jest prawd\u0105 teza o strachu \u017byd\u00f3w przed Niemcami, Niemcy byli sojusznikami ZSRR, \u017bydzi na terenach okupacji niemieckiej usi\u0142owali wita\u0107 Niemc\u00f3w – Niemcy jednak nie \u017cyczyli sobie entuzjazmu \u017byd\u00f3w). \u017bydzi w Jedwabnym natychmiast w\u0142\u0105czyli si\u0119 w sowiecki aparat terroru kt\u00f3rego jedyn\u0105 ofiara byli w Jedwabnym Polacy. \u017bydzi w sowieckim aparacie terroru stosowali wobec prze\u015bladowanych Polak\u00f3w: aresztowania, rekwizycje, wi\u0119zienie. \u017bydzi tworzyli dla NKWD listy Polak\u00f3w przeznaczonych do likwidacji (bezpo\u015bredniej i za pomoc\u0105 deportacji), odzierali z dobytku i ubra\u0144 deportowanych Polak\u00f3w, przejmowali miejsca pracy deportowanych Polak\u00f3w. \u017bydzi zajmowali si\u0119 rabunkiem i rekwizycj\u0105 na rzecz sowiet\u00f3w (\u017bydzi stanowili w czasie pierwszej okupacji 70% sowieckich biurokrat\u00f3w gospodarczych), szerzeniem sowieckiej propagandy i agitacji. Pod sowieck\u0105 okupacj\u0105 \u017bydzi nieustannie manifestowali sw\u00f3j tymf nad Polakami i entuzjazm dla okupanta, obel\u017cywie traktowali Polak\u00f3w, donosili na Polak\u00f3w do NKWD.<\/p>\r\n

Atak armii niemieckiej na ZSRR by\u0142 dla Polak\u00f3w wyzwoleniem od \u015bmierci i tortur z r\u0105k sowiet\u00f3w i ich \u017cydowskich kolaborant\u00f3w. Polacy mieli powody by czu\u0107 ulg\u0119 i rado\u015b\u0107 z powodu ko\u0144ca sowieckich wyw\u00f3zek, mord\u00f3w i prze\u015bladowa\u0144.<\/p>\r\n

10 lipca 1941<\/span><\/span><\/h4>\r\n

Akcj\u0105 likwidacji \u017byd\u00f3w w Jedwabnym (a tak\u017ce w Radzi\u0142owie i Tykocinie) kierowa\u0142 komisarz kryminalny Hauptsurmfuhrer Hermann Schaper. Schaper jak wielu innych zbrodniarzy nazistowskich po wojnie pozosta\u0142 bezkarny (z braku wystarczaj\u0105cych dowod\u00f3w). Spraw\u0105 jego odpowiedzialno\u015bci za zbrodnie podczas II wojny \u015bwiatowej w \u0141om\u017cy\u0144skim zajmowa\u0142a si\u0119 niemiecka prokuratura w 1964 i 1965 oraz s\u0105dy w 1974 (w oparciu o dokumenty SS z archiwum MSW w Warszawie) i 1976 roku. Odpowiedzialno\u015b\u0107 Schepera za eksterminacje \u017byd\u00f3w w \u0141om\u017cy\u0144skim ustali\u0142o Centrum Dokumentacji Zbrodni Nazistowskich w Ludwigsburgu ko\u0142o Stuttgartu na podstawie ustale\u0144 z 1963 z biura \u015bledczego do \u015bcigania zbrodni nazistowskich przy sztabie policji izraelskiej. \u017bydzi z Radzio\u0142owa na zdj\u0119ciach rozpoznali Schapera.<\/p>\r\n

10 lipca 1941 roku (dwa tygodnie po wkroczeniu Niemc\u00f3w i rozpocz\u0119ciu niemieckiej okupacji) do Jedwabnego (wed\u0142ug \u015bwiadk\u00f3w) przyby\u0142o 69 gestapowc\u00f3w i wielokro\u0107 wi\u0119cej \u017candarm\u00f3w niemieckich (zeznaj\u0105ca w procesie Polaka dosta\u0142a polecenie od Niemc\u00f3w przygotowania 69 porcji obiadowych dla gestapowc\u00f3w). By\u0142o to Einsatzkomando SS Zichenau Schrottersburg (Einsatzkommando Urz\u0119du Policji Pa\u0144stwowej Ciechan\u00f3w P\u0142ock). By\u0142a to jedna z wielu akcji likwidacji \u017byd\u00f3w (podobne mia\u0142y miejsce w ko\u0144cu czerwca w Wiznie, 5 lipca w W\u0105soczy, 7 lipca w Radzi\u0142owie le\u017c\u0105cym 15 km od Jedwabnego, 10 lipca w Jedwabnym, w sierpniu w \u0141om\u017cy le\u017c\u0105cej 18 km od jedwabnego, 22 sierpnia w Tykocinie le\u017c\u0105cym 30 km od Jedwabnego, 4 wrze\u015bnia w Rutkach le\u017c\u0105cych 20 km od Jedwabnego, Zambrowie le\u017c\u0105cym 35 km od Jedwabnego, wielu z tych miast Niemcy palili \u017byd\u00f3w w stodo\u0142ach). Ten sam schemat SS wykorzystywa\u0142o w likwidacjach \u017byd\u00f3w od Morza Ba\u0142tyckiego do Morza Czarnego (na Litwie, Bia\u0142orusi, Ukrainie i Mo\u0142dawii). W pogromach Niemcy starali si\u0119 wykorzysta\u0107 lokalny margines spo\u0142eczny i antysemit\u00f3w.<\/p>\r\n

W Jedwabnym Niemcy spalili mniej ni\u017c 250 \u017byd\u00f3w (oko\u0142o 150) w stodole (innych miejsc egzekucji nie znaleziono). By \u017bydzi nie uciekali z p\u0142on\u0105cej stodo\u0142y Niemcy strzelali do \u017byd\u00f3w (\u015bwiadczy o tym 100 \u0142usek znalezionych przez IPN w maju 2001 w ruinach spalonej stodo\u0142y). \u0141uski po amunicji znalezione w Jedwabnym by\u0142y \u0142uskami do niemieckich karabin\u00f3w Mauser z 1938 i niemieckich pistolet\u00f3w Walter u\u017cywanych przez niemieckich oficer\u00f3w. Jedwabne nie by\u0142o podczas II wojny \u015bwiatowej terenem walk jednostek niemieckich – \u0142uski wi\u0119c najprawdopodobniej pochodzi\u0142y z masowego mordu. Wbrew polskiemu prawu nie przeprowadzono ekshumacji (\u00f3wczesnym ministrem sprawiedliwo\u015bci by\u0142 Lech Kaczy\u0144ski) bo przeciw ekshumacji protestowa\u0142 Zwi\u0105zek Gmin \u017bydowskich w Polsce (pomimo \u017ce we wszystkich miejscach zbrodni na \u017bydach ekshumacje przeprowadzono). \u0179o\u0142nierzom niemieckim w pogromie pomagali cywilni przedstawiciele niemieckich w\u0142adz lokalnych Jedwabnego przywiezionych do Jedwabnego przez Niemc\u00f3w. Niemcy nie dopuszczali na terenach przez siebie okupowanych do aktywnej dzia\u0142alno\u015bci tubylc\u00f3w nawet takiej jak pogromy.<\/p>\r\n

Niemcy usi\u0142owali biciem i broni\u0105 paln\u0105 zagoni\u0107 Polak\u00f3w do pilnowania \u017byd\u00f3w na rynku w Jedwabnym (wielu Polak\u00f3w pomimo gro\u017c\u0105cej \u015bmierci z r\u0105k Niemc\u00f3w ucieka\u0142o z miasta by nie pomaga\u0107 Niemcom) cz\u0119\u015b\u0107 jednak pod przymusem pilnowa\u0142a \u017byd\u00f3w. Polacy jednak nie byli \u015bwiadomi cel\u00f3w Niemc\u00f3w. Z rynku Niemcy zap\u0119dzili \u017byd\u00f3w do stodo\u0142y i ich tam spalili. Polacy pomimo gro\u017c\u0105cej im i ich rodzinie karze \u015bmierci (tylko w okupowanej Polsce Niemcy zabijali za pomoc \u017bydom) pomagali \u017bydom i ukrywali \u017byd\u00f3w przed Niemcami.<\/p>\r\n

Proces<\/span><\/h4>\r\n

Podczas procesu oskar\u017ceni o mord w Jedwabnym twierdzili \u017ce podczas \u015bledztwa byli torturowani. Torturami wymuszono na nich przyznanie si\u0119 do winy i obci\u0105\u017cenie innych odpowiedzialno\u015bci\u0105 za mord. S\u0105d 10 z po\u015br\u00f3d 22 oskar\u017conych uniewinni\u0142, wyda\u0142 1 wyrok \u015bmierci (niewykonany), 11 os\u00f3b skaza\u0142 na kilkunastoletnie wyroki cho\u0107 uznano \u017ce byli terrorem przez Niemc\u00f3w zmuszeni do pilnowania \u017byd\u00f3w. Wymuszone przez UB zeznania by\u0142y tak niewiarygodne \u017ce komunistyczny s\u0105d uzna\u0142 je za niewystarczaj\u0105cy dow\u00f3d. S\u0105d apelacyjny z po\u015br\u00f3d 12 skazanych 2 uniewinni\u0142. Niew\u0105tpliwymi zbrodniarzami byli przywiezieni przez Niemc\u00f3w polskoj\u0119zyczni kolaboranci Marian Karolak (komisaryczny burmistrz z nadania niemieckiego okupanta) i Karol Bardo\u0144 (niemiecki \u017candarm, volkddeutsch, funkcjonariusz niemieckiej policji pomocniczej zajmuj\u0105cej si\u0119 aresztowaniem Polak\u00f3w).<\/p>\r\n

Jan Bodakowski<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Bibliografia:<\/span><\/p>\r\n

\u201eJedwabne sp\u00f3r historyk\u00f3w wok\u00f3\u0142 ksi\u0105\u017cki Jana T. Grossa 'S\u0105siedzi’\u201d, <\/span>Wydawnictwo Fronda<\/p>\r\n


<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Sprawa pogromu \u017byd\u00f3w w Jedwabnym jest znana wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b z ksi\u0105\u017cki Grossa \u201eS\u0105siedzi\u201d. Publikacja Grossa jest jednak stekiem bezczelnych k\u0142amstw maj\u0105cych na celu oczernianie Polski i Polak\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci w Jedwabnym \u017bydzi (cz\u0119sto sowieccy kolaboranci i ich rodziny) stali si\u0119 ofiar\u0105 Niemc\u00f3w. \u0141om\u017cy\u0144skie \u0141om\u017cy\u0144skie z Jedwabnym by\u0142o terenem dwu narodowym. W miastach mieszkali Polacy i […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[22,18,20,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40507"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40507"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40507\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}