{"id":40424,"date":"2011-07-08T09:36:30","date_gmt":"2011-07-08T14:36:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=40424"},"modified":"2011-07-08T09:37:05","modified_gmt":"2011-07-08T14:37:05","slug":"skandaliczne-przemowienie-i-zakazane-slowo-%e2%80%9epolskich%e2%80%9d","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=40424","title":{"rendered":"Lw\u00f3w: Skandaliczne przem\u00f3wienie i zakazane s\u0142owo \u201epolskich”"},"content":{"rendered":"

W wielu relacjach prasowych niedawne ods\u0142oni\u0119cie pomnika profesor\u00f3w polskich we Lwowie przedstawiane by\u0142o jako sukces miast partnerskich a w szczeg\u00f3lno\u015bci prezydenta Wroc\u0142awia i mera Lwowa. M\u00f3g\u0142 to by\u0107 pe\u0142en sukces, gdyby nie par\u0119 bulwersuj\u0105cych fakt\u00f3w<\/strong>.<\/p>\r\n

Pretensje do Polski<\/strong><\/p>\r\n

Podobno pierwotny program uroczysto\u015bci ods\u0142oni\u0119cia pomnika przewidywa\u0142 jedynie wyst\u0105pienia mera Lwowa – Andrija Sadowego oraz prezydenta miasta Wroc\u0142awia – Rafa\u0142a Dutkiewicza. Dopiero w ostatniej chwili zdecydowano si\u0119 poszerzy\u0107 list\u0119 przemawiaj\u0105cych i \u201edo s\u0142owa\u201d zaproszono m.in. nie maj\u0105cego nic wsp\u00f3lnego z t\u0105 inicjatyw\u0105 przewodnicz\u0105cego Lwowskiej Rady Obwodowej \u00a0– Oleha Pankiewicza. Ten skrajny nacjonalista z partii \u201eSwoboda\u201d, znany by\u0142 wcze\u015bniej z wrogich wobec Polski publicznych wypowiedzi a tak\u017ce z akcji pikietowania polskich rocznicowych obchod\u00f3w przy pomniku w Hucie Pieniackiej.<\/p>\r\n

Tym razem Oleh Pankiewicz, zwracaj\u0105c si\u0119 do przedstawicieli polskiej i ukrai\u0144skiej elity, wyrazi\u0142 \u201enadziej\u0119, \u017ce b\u0119dzie u nas wsp\u00f3lne zrozumienie konieczno\u015bci demonta\u017cu pomnika ofiar UPA, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 we Wroc\u0142awiu. Bo w \u017cadnym wielkim ukrai\u0144skim mie\u015bcie nie ma pomnika ofiar Armii Krajowej. W \u017cadnym mie\u015bcie Ukrainy nie zosta\u0142o zdemontowane upami\u0119tnienie Polak\u00f3w, tak jak to niestety sta\u0142o si\u0119 niedawno w Polsce, gdzie rozebrano pomnik UPA na g\u00f3rze Chryszczata.\u00a0 Mam r\u00f3wnie\u017c nadziej\u0119, \u017ce Sejm polskiego pa\u0144stwa nie b\u0119dzie przyjmowa\u0142 uchwa\u0142 uznaj\u0105cych Ukrai\u0144sk\u0105 Powsta\u0144cz\u0105 Armi\u0119 za organizacj\u0119 z\u0142o-czynn\u0105.\u201d \u00a0W zako\u0144czeniu wyst\u0105pienia uzale\u017cni\u0142 on wsp\u00f3ln\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 polsko-ukrai\u0144sk\u0105 od \u201eposzanowania prawa Ukrai\u0144c\u00f3w do posiadania w\u0142asnego widzenia historii,\u00a0 tera\u017aniejszo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci\u201d.<\/p>\r\n

Zignorowanie rodzin i niemieckiego autora<\/strong><\/p>\r\n

Bodaj wszyscy Polacy odebrali przem\u00f3wienie przewodnicz\u0105cego Lwowskiej Rady Obwodowej jako skandaliczne a co najmniej nie pasuj\u0105ce do uroczysto\u015bci, bo nie maj\u0105ce \u017cadnego zwi\u0105zku z zamordowanymi profesorami ani z po\u015bwi\u0119conym im pomnikiem. Niekt\u00f3rzy byli oburzeni, \u017ce nie pozwolono przem\u00f3wi\u0107 nikomu w imieniu rodzin ofiar tej zbrodni.<\/p>\r\n

Cecylia Bartel z Krakowa, c\u00f3rka premiera prof. Kazimierza Bartela, mia\u0142a \u201emieszane odczucia\u201d. Jak powiedzia\u0142a: – \u201eZ jednej strony oczywi\u015bcie ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce po tylu latach dosz\u0142o wreszcie do postawienia godnego upami\u0119tnienia. Bardzo dobrze, \u017ce to si\u0119 sta\u0142o – ale nie rozumiem, dlaczego na pomniku nie ma \u017cadnej tablicy. Przecie\u017c jak przyjdzie kto\u015b tutaj, to nie b\u0119dzie wiedzia\u0142 o co chodzi. Powinna by\u0107 tablica z nazwiskami rozstrzelanych os\u00f3b i oczywi\u015bcie powinno by\u0107 napisane, \u017ce byli to profesorowie polscy\u201d.<\/p>\r\n

Zbigniew Kostecki, syn Eugeniusza Kosteckiego (aresztowanego w domu prof. dr W\u0142adys\u0142awa Dobrzenieckiego i razem z profesorem rozstrzelanego na Wzg\u00f3rzach Wuleckich),\u00a0 poczu\u0142 si\u0119 ca\u0142kowicie zignorowany i niepotrzebny na tej uroczysto\u015bci:<\/p>\r\n

-\u201eTa uroczysto\u015b\u0107 bardzo mnie roz\u017cali\u0142a. Szczeg\u00f3lnie je\u015bli chodzi o prezydenta Wroc\u0142awia, Rafa\u0142a Dutkiewicza, kt\u00f3ry w ca\u0142ej tej uroczysto\u015bci i przy tylu przem\u00f3wieniach, nie znalaz\u0142 nawet dw\u00f3ch minut, \u017ceby mog\u0142y si\u0119 wypowiedzie\u0107 rodziny pomordowanych. Nie dopuszczono do g\u0142osu tak\u017ce niemieckiego historyka, kt\u00f3ry napisa\u0142 i wyda\u0142 w Niemczech ksi\u0105\u017ck\u0119 o tej niemieckiej zbrodni. Dieter Schenk, syn gestapowca, przyjecha\u0142 tutaj aby ukl\u0119kn\u0105\u0107 przed pomnikiem i publicznie wyzna\u0107 win\u0119 swoich wsp\u00f3\u0142ziomk\u00f3w. Niestety, nikt mu na to nie pozwoli\u0142: ani prezydent Wroc\u0142awia, ani mer Lwowa\u201d – powiedzia\u0142 70-letni Zbigniew Kostecki, emerytowany lekarz chirurg, kt\u00f3ry wiele lat przepracowa\u0142 w Niemczech a teraz zamieszka\u0142 w \u0141a\u0144cucie.<\/p>\r\n

W przygotowanym kr\u00f3tkim tek\u015bcie przem\u00f3wienia, kt\u00f3rego nie uda\u0142o mu si\u0119 wyg\u0142osi\u0107, Dieter Schenk napisa\u0142 m.in. :<\/p>\r\n

\u201eGdy my\u015bl\u0119 o niemieckich zbrodniach we Lwowie w latach 1941-44, nie mog\u0119 spa\u0107. Kiedy bada\u0142em, dla mojej ksi\u0105\u017cki, szczeg\u00f3\u0142y zamordowania polskich profesor\u00f3w, ich rodzin i przyjaci\u00f3\u0142, mia\u0142em r\u00f3wnie\u017c bezsenne noce. Pisa\u0142em g\u0142\u00f3wnie dla niemieckiego czytelnika, poniewa\u017c ta brutalna zbrodnia nazist\u00f3w by\u0142a w Niemczech prawie nieznana. \u00a0Chcia\u0142em przyczyni\u0107 si\u0119 do tego, aby los co najmniej 525 tysi\u0119cy pomordowanych w Galicji Wschodniej nie zosta\u0142 zapomniany. Zdoby\u0142em dokumentacj\u0119 ale s\u0142owa to za ma\u0142o aby zrozumie\u0107 t\u0119 zbrodni\u0119, \u2026 kt\u00f3ra by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 programu wyniszczenia polskiej inteligencji.<\/em> (\u2026) Jako Niemiec wstydz\u0119 si\u0119 nie tylko za zabijanie niewinnych ludzi ale tak\u017ce i za s\u0105downictwo powojennych Niemiec, kt\u00f3re uczyni\u0142o wszystko aby mordercy nie ponie\u015bli kary. Kolejny raz nazi\u015bci udowodnili, \u017ce Niemcy z narodu poet\u00f3w i my\u015blicieli stali si\u0119 narodem s\u0119dzi\u00f3w i kat\u00f3w\u201d<\/em>.<\/p>\r\n

Refleksje jednej rodziny<\/strong><\/p>\r\n

W\u015br\u00f3d krewnych ofiar mordu na Wzg\u00f3rzach Wuleckich spotka\u0142em i poprosi\u0142em o wspomnienia z przed 70 lat – przyby\u0142ego z Gliwic\u00a0 prof. Jana Longchamps de Berier, syna Romana Longchamps de Beriera, ostatniego rektora Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, zarazem profesora i kierownika Katedry Prawa Cywilnego:<\/p>\r\n

\u201eJako 13-letni ch\u0142opak by\u0142em \u015bwiadkiem aresztowania, bo by\u0142em akurat w domu. Widzia\u0142em jak si\u0119 ubierali. S\u0142ysza\u0142em, jak w trzecim pokoju wyczytywana by\u0142a jaka\u015b lista. Z jednego pokoju w amfiladzie obserwowa\u0142em, jak ci Niemcy chodzili po mieszkaniu. Ta tragedia by\u0142a dla nas absolutnym zaskoczeniem. Zar\u00f3wno w najbli\u017cszych, jak i w dalszych dniach, praktycznie a\u017c do wyjazdu ze Lwowa, nie wiedzieli\u015bmy co si\u0119 sta\u0142o z ojcem i moimi trzema starszymi bra\u0107mi. Panowa\u0142a jakby zmowa milczenia, bo przecie\u017c byli \u015bwiadkowie, kt\u00f3rzy z okien okolicznych dom\u00f3w widzieli t\u0119 egzekucj\u0119 na Wzg\u00f3rzach Wuleckich\u201d.<\/p>\r\n

Poprosi\u0142em te\u017c o par\u0119 refleksji przyby\u0142ego z Krakowa (wraz z 34-osobow\u0105 wypraw\u0105 pracownik\u00f3w naukowych i student\u00f3w Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego oraz krakowskiego oddzia\u0142u IPN) ks.\u00a0 Franciszka Longchamps de Berier, kt\u00f3ry zreszt\u0105 wsp\u00f3\u0142-celebrowa\u0142 (u boku arcybiskupa Mokrzyckiego i ks. proboszcza Ku\u015bnierza) msz\u0119 za pomordowanych profesor\u00f3w w ko\u015bciele \u015bw. Marii Magdaleny:<\/p>\r\n

\u201eUrodzi\u0142em si\u0119 we Wroc\u0142awiu ale gdyby nie by\u0142o wojny a wszystko przebiega\u0142oby tak samo, to urodzi\u0142bym si\u0119 we Lwowie i pewnie by\u0142bym ksi\u0119dzem w tym ko\u015bciele. Bo ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Marii Magdaleny by\u0142 ko\u015bcio\u0142em parafialnym dla rodziny mojego dziadka i rodziny jego brata, profesora Romana Longchamps de Berier. Uczestnictwo w tej mszy i w ods\u0142oni\u0119ciu upami\u0119tnienia\u00a0 jest prze\u017cyciem bardzo wa\u017cnym nie tylko dla rodzin rozstrzelanych profesor\u00f3w ale i dla wszystkich akademik\u00f3w zwi\u0105zanych z uniwersytetem, bo by\u0142a to ofiara symboliczna. Ci profesorowie zostali zamordowani dlatego, \u017ce byli polskimi profesorami. Zgin\u0119li z nimi ich synowie tylko dlatego, \u017ce byli synami polskich profesor\u00f3w. I ta symboliczna ofiara jakby reprezentuje tych wszystkich, kt\u00f3rzy zostali zamordowani za to, \u017ce stanowili polsk\u0105 inteligencj\u0119. Bo to by\u0142 i mord w Stanis\u0142awowie, i mord w Krakowie. Dlatego pami\u0119tamy i modlimy si\u0119 dzisiaj za wszystkich pomordowanych naukowc\u00f3w. Wielu z nich zosta\u0142o zabitych przez Sowiet\u00f3w i wygl\u0105da na to, \u017ce Uniwersytet Jana Kazimierza poni\u00f3s\u0142 nawet wi\u0119ksze straty w pracownikach naukowych z r\u0105k Sowiet\u00f3w. Ostatnio dowiadujemy si\u0119, \u017ce niekt\u00f3rzy z nich zgin\u0119li w Bykowni ko\u0142o Kijowa. I niezwykle wa\u017cne jest u\u015bwiadomienie, \u017ce do tej tragedii doprowadzi\u0142y konkretne grzechy: szowinizm, nieumiarkowany nacjonalizm, nienawi\u015b\u0107, zazdro\u015b\u0107. I na to trzeba zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119, \u017ce te grzechy i te wszystkie ekstremizmy s\u0105 niebezpieczne, bo prowadz\u0105 ostatecznie – jak si\u0119 okazuje – do morderstwa.\u201d<\/p>\r\n

Zakazane s\u0142owo – \u201epolskich\u201d<\/strong><\/p>\r\n

W \u017cadnym z publicznych wypowiedzi nie pad\u0142o okre\u015blenie, \u201eprofesorowie polscy\u201d. Wszyscy, nawet ks. arcybiskup Mieczys\u0142aw Mokrzycki podczas homilii w ko\u015bciele \u015bw. Marii Magdaleny, okre\u015blali rozstrzelanych profesor\u00f3w jako \u201elwowskich\u201d. Na oryginalne okre\u015blenie zdoby\u0142 si\u0119 Rafa\u0142 Dutkiewicz, kt\u00f3ry w swoim przem\u00f3wieniu powiedzia\u0142, \u017ce byli to \u201ewybitni naukowcy publikuj\u0105cy g\u0142\u00f3wnie w j\u0119zyku polskim\u201d.<\/p>\r\n

Na ods\u0142anianym pomniku nie by\u0142o w og\u00f3le \u017cadnej tablicy informuj\u0105cej, komu po\u015bwi\u0119cone jest to upami\u0119tnienie. Jeszcze rok temu wiceprezydent Wroc\u0142awia, Wojciech Adamski, zapewnia\u0142 mnie o wynegocjowaniu ze stron\u0105 ukrai\u0144sk\u0105 umieszczenia na projektowanym pomniku tablic (w j\u0119zyku polskim i ukrai\u0144skim) z nazwiskami rozstrzelanych os\u00f3b. Wobec braku zgody strony ukrai\u0144skiej na s\u0142owo \u201epolskich\u201d, osobna tablica mia\u0142a informowa\u0107, \u017ce jest to pomnik po\u015bwi\u0119cony \u201eprofesorom lwowskim zamordowanym 4 lipca 1941 roku przez nazist\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

Tym razem wiceprezydent Adamski powiedzia\u0142 mi, \u017ce nie ma potrzeby umieszczania na pomniku tablicy z nazwiskami, poniewa\u017c stoj\u0105cy wy\u017cej stary pomnik-krzy\u017c wymienia je, \u201ewi\u0119c po co dublowa\u0107\u201d. A co do informacji, komu po\u015bwi\u0119cony jest nowy pomnik, to – jak powiedzia\u0142 – tocz\u0105 si\u0119 jeszcze negocjacje ze stron\u0105 ukrai\u0144sk\u0105 i za tydzie\u0144 lub dwa taka tablica \u00a0\u00a0powinna zosta\u0107 umieszczona – albo osobno, albo na p\u0142ycie z piaskowca przyklejonej do pomnika.<\/p>\r\n

Z nieoficjalnych informacji wynika, \u017ce w ostatnich dniach Rada Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa w Warszawie za\u017c\u0105da\u0142a jednak umieszczenia na pomnikowej tablicy przymiotnika – \u201epolskich\u201d.<\/p>\r\n

Jacek Borz\u0119cki<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W wielu relacjach prasowych niedawne ods\u0142oni\u0119cie pomnika profesor\u00f3w polskich we Lwowie przedstawiane by\u0142o jako sukces miast partnerskich a w szczeg\u00f3lno\u015bci prezydenta Wroc\u0142awia i mera Lwowa. M\u00f3g\u0142 to by\u0107 pe\u0142en sukces, gdyby nie par\u0119 bulwersuj\u0105cych fakt\u00f3w. Pretensje do Polski Podobno pierwotny program uroczysto\u015bci ods\u0142oni\u0119cia pomnika przewidywa\u0142 jedynie wyst\u0105pienia mera Lwowa – Andrija Sadowego oraz prezydenta miasta […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[6],"tags":[65,50,167,17,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40424"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40424"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40424\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}