{"id":40332,"date":"2011-07-18T11:01:34","date_gmt":"2011-07-18T16:01:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=40332"},"modified":"2011-07-18T11:01:34","modified_gmt":"2011-07-18T16:01:34","slug":"bezpieczenstwo-na-sprzedaz-%e2%80%93-aleksander-scios","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=40332","title":{"rendered":"Bezpiecze\u0144stwo na sprzeda\u017c \u2013 Aleksander \u015acios<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dwa dni po tragedii smole\u0144skiej marsza\u0142ek Sejmu Bronis\u0142aw Komorowski wykonuj\u0105cy obowi\u0105zki Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej podpisa\u0142 ustaw\u0119 z dn.18 marca 2010 o szczeg\u00f3lnych uprawnieniach ministra w\u0142a\u015bciwego do spraw Skarbu Pa\u0144stwa oraz ich wykonywaniu w niekt\u00f3rych sp\u00f3\u0142kach kapita\u0142owych lub grupach kapita\u0142owych prowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych.<\/strong><\/p>\r\n

By\u0142a to jedna z wa\u017cniejszych ustaw, dotycz\u0105ca zarz\u0105dzania tzw. infrastruktur\u0105 krytyczn\u0105, czyli obiektami, instalacjami i us\u0142ugami kluczowymi dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa. W ich sk\u0142ad wchodz\u0105 m.in. systemy zaopatrzenia w energi\u0119, surowce energetyczne i paliwa, \u0142\u0105czno\u015bci i sieci teleinformatyczne. Ustawa zosta\u0142 negatywnie zaopiniowana przez Biuro Analiz Sejmowych i ju\u017c podczas prac sejmowej komisji skarbu pa\u0144stwa pos\u0142owie PiS wnioskowali o jej odrzucenie w pierwszym czytaniu. W\u015br\u00f3d najpowa\u017cniejszych b\u0142\u0119d\u00f3w wymieniano: likwidacj\u0119 listy sp\u00f3\u0142ek strategicznych, zaw\u0119\u017cenie u\u017cytych w ustawie poj\u0119\u0107 \u201ebezpiecze\u0144stwa publicznego\u201d i \u201eporz\u0105dku publicznego\u201d jedynie do ochrony infrastruktury krytycznej sektora energetycznego, z wy\u0142\u0105czeniem infrastruktury telekomunikacyjnej oraz wadliwe okre\u015blenie statusu pe\u0142nomocnika do spraw ochrony. Celem ustawy by\u0142o przyznanie ministrowi skarbu szczeg\u00f3lnych uprawnie\u0144 w zakresie mo\u017cliwo\u015bci wniesienia sprzeciwu wobec uchwa\u0142 podejmowanych w sp\u00f3\u0142kach zaliczonych do infrastruktury krytycznej. Nie uwzgl\u0119dniono jednak mo\u017cliwo\u015bci sprzeciwu wobec dzia\u0142a\u0144 w\u0142adz sp\u00f3\u0142ek zarz\u0105dzaj\u0105cych sieci\u0105 teleinformatyczn\u0105.<\/p>\r\n

Z podpisaniem ustawy najwyra\u017aniej zwleka\u0142 prezydent Lech Kaczy\u0144ski. Cho\u0107 do Kancelarii Prezydenta ustawa trafi\u0142a 22 marca i mia\u0142a obowi\u0105zywa\u0107 od 1 kwietnia 2010 roku, nie zosta\u0142a podpisana w tym czasie.<\/p>\r\n

Po\u015bpiech w jakim Komorowski zabra\u0142 si\u0119 za podpisywanie akt\u00f3w prawnych skierowanych do prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego (tylko w kwietniu 2010 zrobi\u0142 to 20 razy) staje si\u0119 zrozumia\u0142y, gdy dostrze\u017cemy konsekwencje wynikaj\u0105ce z przyj\u0119cia tej w\u0142a\u015bnie, szczeg\u00f3lnie wa\u017cnej ustawy. Poniewa\u017c zlikwidowano w niej list\u0119 sp\u00f3\u0142ek strategicznych, sw\u00f3j dotychczasowy status zmieni\u0142a Telekomunikacja Polska S.A oraz Exatel S.A., mimo ze sp\u00f3\u0142ki te administruj\u0105 strategicznymi obiektami i sieciami, przy czym w przypadku TP S.A. s\u0105 to sieci \u0142\u0105cznikowe i punkty dowodzenia na czas wojny. Dzi\u0119ki b\u0142\u0119dnym zapisom ustawy i pomini\u0119ciu w niej sektora teleinformatycznego, sp\u00f3\u0142k\u0105 strategiczn\u0105 skarbu pa\u0144stwa przesta\u0142a by\u0107 r\u00f3wnie\u017c Emitel sp. z.o.o, nale\u017c\u0105ca do sp\u00f3\u0142ek zale\u017cnych TP.S.A., to za\u015b umo\u017cliwi\u0142o sprzeda\u017c rozpocz\u0119cie procedury sprzeda\u017cy tej firmy.<\/p>\r\n

Emitel to najwi\u0119ksza ze sp\u00f3\u0142ek administruj\u0105cych naziemn\u0105 infrastruktur\u0105 radiowo-telewizyjn\u0105 w Polsce. Nale\u017cy do niej ponad 300 maszt\u00f3w z zawieszonymi na nich antenami do nadawania sygna\u0142u telewizyjnego, radiowego i telekomunikacyjnego. Firma buduje te\u017c infrastruktur\u0119, m.in. dla nadawc\u00f3w telewizyjnych tworz\u0105cych naziemn\u0105 telewizj\u0119 cyfrow\u0105. Te inwestycje decyduj\u0105 o rosn\u0105cym znaczeniu i warto\u015bci firmy. W Polsce telewizja analogowa ma zosta\u0107 wy\u0142\u0105czona w 2013 roku, zatem przekaz cyfrowy b\u0119dzie sukcesywnie obejmowa\u0107 swoim zasi\u0119giem kolejne regiony Polski. W ubieg\u0142ym Emitel podpisa\u0142a z Telewizj\u0105 Polsk\u0105 umow\u0119, na podstawie kt\u00f3rej b\u0119dzie operatorem technicznym trzeciego multipleksu naziemnej telewizji cyfrowej za 615,6 mln z\u0142 w ci\u0105gu najbli\u017cszych 10 lat. W 2010 roku sp\u00f3\u0142ka podpisa\u0142 r\u00f3wnie\u017c umowy z Polsatem, TVN, TV Puls i TV4 dotycz\u0105ce nadawania program\u00f3w na drugim multipleksie naziemnej telewizji cyfrowej, jednak kwoty tych kontrakt\u00f3w nie ujawniono.<\/p>\r\n

Prof. Jerzy Urbanowicz ju\u017c przed dwoma miesi\u0105cami w artykule \u201eDemonta\u017c bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa\u201d (\u201eNasz Dziennik\u201d 22.04.2011) opisa\u0142 dzia\u0142ania obecnego rz\u0105du zmierzaj\u0105ce do zniszczenia i rozmontowania pa\u0144stwowego systemu bezpiecze\u0144stwa teleinformatycznego oraz zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce \u201estrategiczna sp\u00f3\u0142ka Emitel przesta\u0142a by\u0107 polsk\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0105 strategiczn\u0105, po raz kolejny przy biernej postawie polskich s\u0142u\u017cb specjalnych. Narzuca si\u0119 pytanie: kto wykre\u015bli\u0142 sp\u00f3\u0142ki telekomunikacyjne z ustawy? Wykre\u015blenie s\u0142\u00f3w „lub czasopisma”, za kt\u00f3re Lew Rywin siedzia\u0142 w wiezieniu, jest drobiazgiem w por\u00f3wnaniu z wykre\u015bleniem, kt\u00f3re uderza dotkliwie w bezpiecze\u0144stwo pa\u0144stwa polskiego. Jakie s\u0142u\u017cby bra\u0142y w tym udzia\u0142?\u201d<\/em>.<\/p>\r\n

Urbanowicz twierdzi\u0142, \u017ce sprzeda\u017c Emitela, \u201eprzypomina do z\u0142udzenia wcze\u015bniejsz\u0105 sprzeda\u017c sp\u00f3\u0142ki Energis dzia\u0142aj\u0105cej na terenach PKP, kt\u00f3r\u0105 – via fundusz Innova – Anglicy odsprzedali Rosjanom z GTS.<\/em>\u201d I przypomina\u0142, \u017ce \u201edzisiaj GTS przymierza si\u0119 do kupna Exatela. Sprzeda\u017c Emitela powinna by\u0107 dla Polak\u00f3w sygna\u0142em ostrzegawczym. Czy nie jest to przypadkiem przygrywka do sprzedania ca\u0142ej sp\u00f3\u0142ki TP S.A. Rosjanom? By\u0142aby to wielka tragedia narodowa, gdy\u017c TP S.A. wci\u0105\u017c administruje rozleg\u0142\u0105 infrastruktura obronn\u0105 naszego pa\u0144stwa.<\/em>\u201d<\/p>\r\n

22 czerwca br., po uzyskaniu zgody Prezesa Urz\u0119du Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w dosz\u0142o do sfinalizowania transakcji sprzeda\u017cy sp\u00f3\u0142ki Emitel za kwot\u0119 1.725 mln z\u0142. Nabywc\u0105 zosta\u0142a EM Bidco sp. z o.o. (dawniej Kapiri Investments sp. z o.o.), kontrolowana przez fundusze zarz\u0105dzane przez Montagu Private Equity.<\/p>\r\n

W przypadku tak wa\u017cnej dla bezpiecze\u0144stwa Polski transakcji, jej okoliczno\u015bci mog\u0105 budzi\u0107 uzasadnione w\u0105tpliwo\u015bci. Nabywc\u0105 jest bowiem firma niemal ca\u0142kowicie nieznana na polskim rynku o do\u015b\u0107 skomplikowanych wr\u0119cz niejasnych powi\u0105zaniach kapita\u0142owych. Co ciekawe – jeszcze w lutym 2011 roku w\u015br\u00f3d potencjalnych inwestor\u00f3w wymieniano cztery firmy, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych nie by\u0142o obecnego nabywcy. Wed\u0142ug nieoficjalnych informacji wi\u0105\u017c\u0105ce oferty TP.S.A. z\u0142o\u017cy\u0142y w\u00f3wczas : Telediffusion de France (TDF), kontroluj\u0105cy Polskie Sieci Nadawcze, konkurenta Emitela na polskim rynku, fundusz private equity EQT, konsorcjum Innova Capital oraz firma Advent International.<\/p>\r\n

Nabywca Emitela, sp\u00f3\u0142ka Kapiri Investmenst (podobnie jak EM Bidco) zosta\u0142a zarejestrowana 25.11.2010 r. z kapita\u0142em zak\u0142adowym 5 tys. z\u0142. Prezesem sp\u00f3\u0142ki jest Christian Guy Gaunt, cz\u0142onkami zarz\u0105du Micha\u0142 Cha\u0142aczkiewicz i Simon Pooler. Pr\u00f3cz prezesowania w sp\u00f3\u0142kach Kapiri i EM Bidco, Christian Gaund jest lub by\u0142 prezesem w blisko 150 innych sp\u00f3\u0142kach za\u0142o\u017cony w latach 2010-2011, kt\u00f3rych wsp\u00f3lnym wyr\u00f3\u017cnikiem jest u\u017cywanie w nazwie s\u0142owa \u201einvestments\u201d. Pod koniec lat 90. Gaund pracowa\u0142 w korporacjach mi\u0119dzynarodowych, przebywaj\u0105c m.in. przez sze\u015b\u0107 lat w Moskwie i Kijowie. Od 2002 roku dzia\u0142a w Polsce. Wcze\u015bniej by\u0142 dyrektorem w Mcann Ericson w Kijowie, dyrektorem w agencji reklamowej Grey Worldwide Warszawa oraz doradc\u0105 zarz\u0105du Trinity Corporate Services. Sp\u00f3\u0142ka Trinity Shelf Companies sp. z o.o – polski oddzia\u0142 Trinity Corporate Services dzia\u0142aj\u0105cej w krajach Europy \u015arodkowo-Wschodniej jest dzi\u015b r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3lnikiem Kapiri Investement.<\/p>\r\n

Montagu Private Equity to jeden z europejskich funduszy zarz\u0105dzaj\u0105cych kapita\u0142em inwestycyjnym. Siedziba firmy mie\u015bci si\u0119 w Londynie, a biura w Dusseldorfie, Manchesterze, Pary\u017cu, Sztokholmie i Warszawie. Dyrektorem regionalnym Montagu w Polsce jest .Micha\u0142 Cha\u0142aczkiewicz – cz\u0142onek zarz\u0105du sp\u00f3\u0142ek Guya Gaunta. Strategia inwestycyjna Montagu skupia\u0142a si\u0119 dot\u0105d na firmach dzia\u0142aj\u0105cych w stabilnych niszach rynkowych (transakcje o warto\u015bci od 100 mln euro do 1 mld euro). Okazuje si\u0119, \u017ce kupno Emitela jest pierwsz\u0105 transakcj\u0105 Montagu IV, czwartego funduszu Montagu. To tak\u017ce pierwsza inwestycja Montagu w Polsce i druga w regionie Europy \u015arodkowowschodniej. Wcze\u015bniej w roku 2008 fundusz kupi\u0142 holendersk\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 holdingow\u0105 Euromedic International („Euromedic Polska\u201d) inwestuj\u0105c w ni\u0105 70 milion\u00f3w euro.<\/p>\r\n

Cho\u0107 cena, jak\u0105 EM Bidco zap\u0142aci\u0142a za sp\u00f3\u0142k\u0119 Emitel jest uwa\u017cana za wysok\u0105, trudno to kryterium uzna\u0107 za najwa\u017cniejsze, w przypadku sprzeda\u017cy firmy o znaczeniu strategicznym dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa. Tym bardziej, gdy sp\u00f3\u0142ka posiada podpisane wieloletnie umowy z nadawcami i gwarantowane zyski z rozwoju sieci naziemnej telewizji cyfrowej. To jednak nie wszystkie atuty Emitela. Sp\u00f3\u0142ka opr\u00f3cz swoich maszt\u00f3w obs\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c nadajniki nale\u017c\u0105ce do PTK Centertel, operatora sieci Orange. Poniewa\u017c Centertel i Polska Telefonia Cyfrowa (operator sieci Era) w marcu br. podpisa\u0142y porozumienie o wsp\u00f3\u0142pracy w zakresie wzajemnego korzystania z infrastruktury sieciowej oraz pasm cz\u0119stotliwo\u015bci, Emitel mo\u017ce wkr\u00f3tce zawrze\u0107 umow\u0119 na utrzymanie po\u0142\u0105czonej infrastruktury Centertela i PTC. Przetarg na utrzymanie tej sieci ma by\u0107 rozpisany ju\u017c w 2012 r. Za kilka lat, wzorem rozwi\u0105za\u0144 istniej\u0105cych w Europie Zachodniej, Emitel mo\u017ce by\u0107 nie tylko administratorem sieci nadawc\u00f3w ale stanie si\u0119 ich w\u0142a\u015bcicielem i skupi ca\u0142\u0105 infrastruktur\u0119 nadawcz\u0105 w Polsce.<\/p>\r\n

Jest raczej pewne, \u017ce Montagu – fundusz typu private equity b\u0119dzie chcia\u0142 w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci odsprzeda\u0107 Emitela z zyskiem. Sp\u00f3\u0142ka z takim potencja\u0142em i perspektywami rozwoju nie b\u0119dzie mia\u0142a problem\u00f3w z nabywc\u0105. Obawy prof. Urbanowicza, \u017ce sie\u0107 nadajnik\u00f3w telekomunikacyjnych mo\u017ce trafi\u0107 w obce r\u0119ce, wydaj\u0105 si\u0119 ca\u0142kowicie zasadne. W umowie o sprzeda\u017cy Emitela nie ma bowiem klauzuli o zakazie odsprzeda\u017cy sp\u00f3\u0142ki bez zgody polskiego rz\u0105du, co oznacza, \u017ce pa\u0144stwo polskie nie b\u0119dzie mia\u0142o \u017cadnego wp\u0142ywu na wyb\u00f3r potencjalnego nabywcy. Je\u015bli Rosjanie, czy ktokolwiek w ich imieniu zap\u0142ac\u0105 odpowiedni\u0105 cen\u0119, ca\u0142a sie\u0107 polskich nadajnik\u00f3w trafi w ich r\u0119ce. Nale\u017cy przypuszcza\u0107, \u017ce Montagu Private Equity nie b\u0119dzie zwleka\u0142 ze sprzeda\u017c\u0105, podobnie, jak mia\u0142o to miejsce ze sp\u00f3\u0142k\u0105 Energis, sprzedan\u0105 Rosjanom przez podobny fundusz Innova.<\/p>\r\n

Trudno pozby\u0107 si\u0119 wra\u017cenia, \u017ce zmiana poprzedniej ustawy z 3 czerwca 2005 roku o szczeg\u00f3lnych uprawnieniach Skarbu Pa\u0144stwa i szybkie podpisanie nowej regulacji przez Bronis\u0142awa Komorowskiego, mia\u0142o na celu wy\u0142\u0105czenie strategicznych firmy teleinformatycznych z infrastruktury krytycznej i stworzenie dogodnych warunk\u00f3w do ich sprzeda\u017cy.<\/p>\r\n

Ochrona tej infrastruktury nale\u017cy m.in. do ustawowych obowi\u0105zk\u00f3w Agencji Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego. Nie wiemy, czy i w jakim zakresie ABW dokona\u0142a sprawdzenia nabywc\u00f3w sp\u00f3\u0142ki Emitel ani czy w og\u00f3le monitorowa\u0142a ca\u0142\u0105 transakcj\u0119.<\/p>\r\n

Pytanie o biern\u0105 postaw\u0119 ABW warto rozpatrzy\u0107 w nieco innym kontek\u015bcie, ni\u017c dotycz\u0105cym kwestii bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa. Trzeba bowiem zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce szef ABW nawet po sprzeda\u017cy Emitela nadal posiada narz\u0119dzia nadzoru nad sp\u00f3\u0142kami teleinformatycznymi. Wynika to z regulacji zawartych w ustawie o zarz\u0105dzaniu kryzysowym, na podstawie kt\u00f3rych ABW uzyska\u0142a niekontrolowany dost\u0119p do dokument\u00f3w i informacji w firmach zarz\u0105dzaj\u0105cych infrastruktur\u0105 krytyczn\u0105 oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 wp\u0142ywu na obsad\u0119 stanowisk pe\u0142nomocnika ds. kontakt\u00f3w z ABW. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w nowelizacji ustawy sprawi\u0142y, \u017ce ABW w niemal ka\u017cdej firmie mo\u017ce posiada\u0107 swoich oficjalnych rezydent\u00f3w, ci za\u015b maj\u0105 realny wp\u0142yw na decyzje podejmowane przez w\u0142adze sp\u00f3\u0142ki. Poniewa\u017c pe\u0142nomocnikiem mo\u017ce zosta\u0107 wy\u0142\u0105cznie osoba, kt\u00f3rej ABW udzieli po\u015bwiadczenia bezpiecze\u0144stwa osobowego czyli tzw. certyfikatu, dopuszczaj\u0105cego do dokument\u00f3w o klauzulach poufno\u015bci i tajno\u015bci, s\u0105 to ludzie, kt\u00f3rych zale\u017cno\u015b\u0107 od szefa ABW wydaje si\u0119 oczywista. Dzi\u0119ki tej regulacji w ka\u017cdej sp\u00f3\u0142ce zarz\u0105dzaj\u0105cej sieci\u0105 teleinformatyczn\u0105 znajduj\u0105 si\u0119 \u201eoczy i uszy\u201d ABW. Tym samym utrata kontroli nad sp\u00f3\u0142k\u0105 przez ministra Skarbu Pa\u0144stwa nie musi wcale oznacza\u0107, \u017ce tak\u0105 kontrol\u0119 straci\u0142 r\u00f3wnie\u017c szef ABW.<\/p>\r\n

Krzysztof Bondaryk, kt\u00f3ry przez wiele lat pracowa\u0142 w sp\u00f3\u0142kach Zygmunta Solorza, zna doskonale dzia\u0142alno\u015b\u0107 tego rodzaju firm W latach 2005-2006 pracowa\u0142 dla Solorza w Polskiej Telefonii Cyfrowej (PTC) – operatorze sieci kom\u00f3rkowych Era i Heyah pe\u0142ni\u0105c funkcj\u0119 dyrektor odpowiedzialnego za bezpiecze\u0144stwo danych. Z tego okresu pochodzi sprawa nielegalnego kopiowania tajnych danych w Erze oraz dzia\u0142alno\u015bci tzw. \u201eBandy Czworga\u201d, grupy czterech oficer\u00f3w UOP pracuj\u0105cych w sp\u00f3\u0142kach telefonii kom\u00f3rkowej, kt\u00f3rzy wymieniali si\u0119 tajnymi informacjami i prowadzili nielegaln\u0105 rejestracj\u0119 rozm\u00f3w. W 2008 roku CBA ujawni\u0142a, \u017ce Bondaryk b\u0119d\u0105c ju\u017c szefem ABW otrzymywa\u0142 co kwarta\u0142 odpraw\u0119 z PTC w wysoko\u015bci 450 tys. z\u0142 . Opisana ostatnio przez \u201eGazet\u0119 Wyborcz\u0105\u201d sprawa odsuni\u0119cia od \u015bledztwa prokuratora Andrzeja Piasecznego i nabycia przez Bondaryka luksusowego Audi po zani\u017conej cenie dotyczy r\u00f3wnie\u017c okresu pracy szefa ABW w sp\u00f3\u0142kach Zygmunta Solorza. Nieprzypadkowo w kontek\u015bcie tej sprawy \u201eGW\u201d opisuje w\u0105tek licznych nieprawid\u0142owo\u015bci w sp\u00f3\u0142ce PTC i telewizji Polsat.<\/p>\r\n

Mo\u017cna s\u0105dzi\u0107, \u017ce pojawienie si\u0119 tej ostatniej publikacji ma zwi\u0105zek z planami inwestycyjnymi Solorza, a w\u00f3wczas na spraw\u0119 zbycia Emitela i sprzeda\u017cy innych firm tego sektora warto spojrze\u0107 z perspektywy przysz\u0142ych roszad na rynku sp\u00f3\u0142ek teleinformatycznych. Niewykluczone, \u017ce taka optyka oka\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przydatna w ocenie roli ABW w nadzorowaniu transakcji sprzeda\u017cy firm strategicznych.<\/p>\r\n

Po zbyciu Emitela, rz\u0105d Tuska planuje bowiem sprzeda\u017c kolejnej, najwa\u017cniejszej sp\u00f3\u0142ki telekomunikacyjnej Exatel S.A ., kt\u00f3ra jako jedyna w Polsce dysponuje pot\u0119\u017cn\u0105 sieci\u0105 \u015bwiat\u0142owodow\u0105, zapewnia \u0142\u0105czno\u015b\u0107 armii i najwa\u017cniejszym instytucjom pa\u0144stwa. Exatel jest tak\u017ce administratorem sieci \u0142\u0105czno\u015bci do cel\u00f3w technologicznych i kontrolnych polskiego systemu elektroenergetycznego, a po po\u0142\u0105czeniu Tel-Energo z Telbankiem zarz\u0105dza r\u00f3wnie\u017c sieciami krajowego systemu bankowego. W\u015br\u00f3d klient\u00f3w Exatela s\u0105: MON, Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych i Administracji, Urz\u0105d Komisji Nadzoru Finansowego, Narodowy Bank Polski, Gie\u0142da Papier\u00f3w Warto\u015bciowych, Polskie Sieci Elektroenergetyczne, Polskie G\u00f3rnictwo Naftowe i Gazownictwo oraz 1,5 tys. wiod\u0105cych firm w r\u00f3\u017cnych dziedzinach gospodarki. Sieci Exatela s\u0142u\u017c\u0105 r\u00f3wnie\u017c do zapewnienia \u0142\u0105czno\u015bci polskich si\u0142 zbrojnych z NATO.<\/p>\r\n

22 marca 2011 r. prezes Polskiej Grupy Energetycznej (wi\u0119kszo\u015bciowy udzia\u0142owiec Exatela) og\u0142osi\u0142, ze jego sp\u00f3\u0142ka chce zako\u0144czy\u0107 transakcje sprzeda\u017cy swojej telekomunikacyjnej sp\u00f3\u0142ki zale\u017cnej Exatel w 2011 roku. W najbli\u017cszych dniach ma r\u00f3wnie\u017c zapa\u015b\u0107 decyzja udzia\u0142owca mniejszo\u015bciowego ENEA.S.A. o zbyciu 2,2 procent udzia\u0142\u00f3w w kapitale Exatela. Wcze\u015bniej PGE zamierza sprzeda\u0107 sp\u00f3\u0142k\u0119 Polkomtel z jej sieci\u0105 telefonii Plus. Najwi\u0119ksze szanse na zakup Exatela ma Zygmunt Solorz. Mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 jej w\u0142a\u015bcicielem, gdy przejmie kontrol\u0119 nad sp\u00f3\u0142k\u0105 Polkomtel.<\/p>\r\n

Poniewa\u017c na zakup akcji Polkomtela w\u0142a\u015bciciele (PGE) przyznali Solorzowi wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107, wszystko wskazuje, \u017ce transakcja zostanie sfinalizowana w najbli\u017cszych dniach. Tomasz Zadroga, prezes PGE stwierdzi\u0142 niedawno, \u017ce kiedy zako\u0144czy si\u0119 sprzeda\u017c Polkomtela, wszcz\u0119ty zostanie przetarg na zbycie Exatela, tak by sp\u00f3\u0142ka mog\u0142a zosta\u0107 sprzedana przed ko\u0144cem 2011 r. W\u015br\u00f3d potencjalnych zainteresowanych przej\u0119ciem Exatela wymienia si\u0119 Polkomtel, Neti\u0119 i zwi\u0105zany z Rosjanami GTS.<\/p>\r\n

Plan\u00f3w sprzeda\u017cy Exatela nie zmieni\u0142 nawet fakt, \u017ce sp\u00f3\u0142ka podpisa\u0142a umow\u0119 ramow\u0105 o wsp\u00f3\u0142pracy z Agencj\u0105 NATO ds. Konsultacji, Doradzania i Kontroli NC3A (NATO Consultation, Command and Control Agency), kt\u00f3ra otwiera Exatelowi mo\u017cliwo\u015bci udzia\u0142u w organizowanych przez Agencj\u0119 przetargach na us\u0142ugi teleinformatyczne.<\/p>\r\n

Mo\u017cna jedynie przypuszcza\u0107, \u017ce tego rodzaju transakcje dokonywane w cieniu kampanii wyborczej, nie wzbudz\u0105 \u017cadnego zainteresowania opinii publicznej i zostan\u0105 przeprowadzone w medialnej ciszy. Tymczasem wiele z obecnych publikacji prasowych, w tym dotycz\u0105cych szefa ABW, mo\u017ce stanowi\u0107 element \u201ewielkiej gry\u201d zwi\u0105zanej z przysz\u0142ymi transakcjami na rynku sp\u00f3\u0142ek teleinformatycznych.<\/p>\r\n

Cz\u0119\u015b\u0107 druga<\/strong><\/p>\r\n

Przej\u0119cie przez Solorza sp\u00f3\u0142ki Polkomtel znacz\u0105co zmieni dotychczasowy uk\u0142ad si\u0142 na rynku telekomunikacyjnym. Powstan\u0105 dwa silne o\u015brodki: Solorza z Polkomtelem (telefonia Plus) i Cyfrowym Polsatem oraz francusko -niemiecka grupa TP.S.A, PTK Centertel (Orange) wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ca z T-Mobile. Trzeci\u0105, znacznie s\u0142absz\u0105 grup\u0119 stanowi\u0107 b\u0119d\u0105 rozproszone P4 (Play) i Netia. Dzi\u0119ki tej transakcji w\u0142a\u015bciciel Polsatu wyrasta na g\u0142\u00f3wnego gracza rynku telekomunikacyjnego i mo\u017ce zagrozi\u0107 dominuj\u0105cej dotychczas Telekomunikacji. Nie chodzi jednak tylko o rozw\u00f3j nowych technologii, dost\u0119pno\u015b\u0107 do Internetu czy przygotowanie nowych ofert dla klient\u00f3w sieci Plusa.<\/p>\r\n

Prawdziwa gra toczy si\u0119 o znacznie wi\u0119ksz\u0105 stawk\u0119.<\/p>\r\n

Nietrudno dostrzec, \u017ce sprzeda\u017c Emitela i Polkomtela oraz zapowied\u017a zbycia sp\u00f3\u0142ki Exatel s\u0105 posuni\u0119ciami w ramach celowej strategii obecnego rz\u0105du. Polega ona na wyprowadzeniu na zewn\u0105trz skarbu pa\u0144stwa ca\u0142ej infrastruktury sieci telekomunikacyjnych a zatem na rezygnacji z zarz\u0105dzania t\u0105 infrastruktur\u0105. Na naszych oczach nast\u0119puje demonta\u017c podstawowego systemu bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa, jakimi s\u0105 sieci przesy\u0142owe.<\/p>\r\n

W przypadku sprzeda\u017cy Emitela, nabywc\u0105 jest firma o kapitale zagranicznym, to za\u015b oznacza, \u017ce pa\u0144stwo polskie utraci\u0142o mo\u017cliwo\u015b\u0107 zarz\u0105dzania w\u0142asn\u0105 infrastruktur\u0105 bezpiecze\u0144stwa. Odt\u0105d istniej\u0105ca sie\u0107 przesy\u0142owa sp\u00f3\u0142ki ale te\u017c ca\u0142a infrastruktura nadawcza, kt\u00f3r\u0105 Emitel ma zamiar skupi\u0107 w najbli\u017cszych latach, b\u0119dzie nale\u017ca\u0142a do obcego kapita\u0142u.<\/p>\r\n

Sprzeda\u017c Solorzowi sp\u00f3\u0142ki Polkomtel tylko pozornie oznacza pozostawienie jej w r\u0119kach polskiego przedsi\u0119biorcy. Nabywca – sp\u00f3\u0142ka Spartan Capital Holdings zarz\u0105dzana przez Tobiasa Markusa Solorza nie ma 18 mld z\u0142, jakie oferuje za Polkomtel, deklaruje jednak, \u017ce finansowanie transakcji jest zabezpieczone. Pieni\u0105dze maj\u0105 pochodzi\u0107 od konsorcjum pi\u0119ciu bank\u00f3w, w kt\u00f3rego sk\u0142ad wchodz\u0105 Cr\u00c3\u00a9dit Agricole CIB, Deutsche Bank, Royal Bank of Scotland, Soci\u00c3\u00a9t\u00c3\u00a9 G\u00c3\u00a9n\u00c3\u00a9rale Corporate and Investment Banking oraz PKO Bank Polski SA. Zdaniem wielu analityk\u00f3w o przysz\u0142ej strategii zarz\u0105dzania Polkomtelem b\u0119dzie decydowa\u0107 zakres porozumienie Solorza z bankami. W tej sytuacji, nie spos\u00f3b m\u00f3wi\u0107 o prywatyzacji, w kt\u00f3rej stron\u0105 jest polski przedsi\u0119biorca. Nie znamy te\u017c rzeczywistych partner\u00f3w zagranicznych tej transakcji, za\u015b zarz\u0105dzanie sp\u00f3\u0142k\u0105 b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o wy\u0142\u0105cznie od plan\u00f3w konsorcjum bankowego.<\/p>\r\n

Po sprzeda\u017cy Polkomtela, Polska Grupa Energetyczna planuje sprzeda\u017c sp\u00f3\u0142ki Exatel S.A. w kt\u00f3rej jest wi\u0119kszo\u015bciowym udzia\u0142owcem. Utrata kontroli nad t\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0105 oznacza\u0107 b\u0119dzie wej\u015bcie w ostatni\u0105 faz\u0119 rozbioru polskich sieci strategicznych.<\/p>\r\n

Wiele wskazuje, \u017ce proces ten rozpocz\u0119li i zako\u0144cz\u0105 Rosjanie.<\/p>\r\n

Poprzednia pr\u00f3ba sprzeda\u017cy Exatela przez PGE zako\u0144czy\u0142a si\u0119 niepowodzeniem. W styczniu PGE zdecydowa\u0142a o uniewa\u017cnieniu przetargu, po tym jak nie otrzyma\u0142a ofert wi\u0105\u017c\u0105cych. Oferty z\u0142o\u017cy\u0142y w\u00f3wczas m.in. GTS Polska i Netia, jednak do fina\u0142u zosta\u0142y zakwalifikowane Polkomtel i Mediatel. Ju\u017c na pocz\u0105tku czerwca br. prezes PGE Tomasz Zadroga poinformowa\u0142, \u017ce bezpo\u015brednio po sprzeda\u017cy Polkomtela PGE wr\u00f3ci do sprzeda\u017cy sp\u00f3\u0142ki Exatel. Zdaniem prezesa, proces ten powinien by\u0107 mniej skomplikowany, gdy\u017c wiele dokument\u00f3w i analiz jest ju\u017c sporz\u0105dzonych, a na potrzeby transakcji trzeba b\u0119dzie dokona\u0107 jedynie wyceny sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\r\n

\u201ePo Exatela stoi kolejka zagranicznych sp\u00f3\u0142ek. Ka\u017cdy chce kupi\u0107 elegancka, niezbyt zad\u0142u\u017con\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119. Jesli nie dla siebie, to na handel. Zawsze Rosjanie odkupi\u0105 polskie sieci strategiczne. Chocia\u017cby po to, aby sterowa\u0107 polskim systemem elektroenergetycznym. B\u0119dzie mo\u017cna w\u00f3wczas szanta\u017cowa\u0107 Polak\u00f3w i wymusza\u0107 na nich ro\u017cne ust\u0119pstwa. Za nieca\u0142y miliard z\u0142otych. Gdzie tu jest „polska racja stanu” i „m\u0105dre pa\u0144stwo\u201d? –<\/em> pyta\u0142 w kwietniu br. prof. Urbanowicz w cytowanym ju\u017c wcze\u015bniej artykule zamieszczonym w \u201eNaszym Dzienniku\u201d.<\/p>\r\n

Dzi\u015b wizja utraty kontroli nad ca\u0142ym systemem bezpiecze\u0144stwa informatycznego i elektromagnetycznego staje si\u0119 w pe\u0142ni realna. B\u00f3j o najwa\u017cniejsz\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 strategiczn\u0105 stocz\u0105 prawdopodobnie Polkomtel i GTS Poland, nale\u017c\u0105ca do grupy telekomunikacyjnej GTS Central Europe. Ta ostatnia posiada sp\u00f3\u0142ki telekomunikacyjne w Czechach, Polsce, Rumunii, S\u0142owacji i na W\u0119grzech, a dodatkowo \u015bwiadczy us\u0142ugi na terenie Ukrainy, \u0141otwy, S\u0142owenii, Bu\u0142garii, Chorwacji i Serbii. GTS Central Europe nale\u017ca\u0142o do konsorcjum finansowego Group Menatep z kapita\u0142em rosyjskim, dzia\u0142aj\u0105cego p\u00f3\u017aniej pod nazwa GML Ltd.<\/p>\r\n

Zapowiada si\u0119 powt\u00f3rka sytuacji z 2005 roku, gdy GTS Polska zakupi\u0142a od funduszu Innova Capital 97,5% udzia\u0142\u00f3w w strategicznej sp\u00f3\u0142ce telekomunikacyjnej Energis Polska i przej\u0119\u0142a nowoczesn\u0105 sie\u0107 \u015bwiat\u0142owodow\u0105 o \u0142\u0105cznej d\u0142ugo\u015bci 5.200 km. Pod koniec 2007 roku GTS Central Europe zosta\u0142 sprzedany konsorcjum trzech funduszy inwestycyjnych, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych jest fundusz Innova Capital. Poza nim w\u0142a\u015bcicielem GTS CE jest konsorcjum prywatnych funduszy inwestycyjnych, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodz\u0105 m.in. Columbia Capital, M\/C Venture Partners, HarbourVest Partners, Oak Investment Partners oraz Bessemer Venture Partners.<\/p>\r\n

W styczniu br. nast\u0105pi\u0142o po\u0142\u0105czenie sp\u00f3\u0142ek GTS Poland i GTS Energis, a 4 maja 2011, GTS Poland Sp. z o.o. przej\u0119\u0142a sp\u00f3\u0142k\u0119 GTS Energis. To po\u0142\u0105czenie mo\u017ce oznacza\u0107, \u017ce fundusze zarz\u0105dzaj\u0105ce GTS CE planuj\u0105 inwestycje na polskim rynku telekomunikacyjnym.<\/p>\r\n

Na pocz\u0105tku czerwca br. prezes GTS Poland Piotr Sieluk o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce jego firma jest zainteresowana przej\u0119ciem Exatela, je\u015bli ten zostanie wystawiony na sprzeda\u017c. Zdaniem Sieluka, polski rynek jest rozdrobniony i musi nast\u0105pi\u0107 jego konsolidacja. Sp\u00f3\u0142ka planuje r\u00f3wnie\u017c wej\u015bcie na gie\u0142d\u0119 i szuka zam\u00f3wie\u0144 na rynku publicznym. Niedawno GTS z\u0142o\u017cy\u0142a najlepsz\u0105 ofert\u0119 w jednym z przetarg\u00f3w Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\r\n

Mamy zatem sytuacj\u0119, gdy w r\u0119ce funduszu kapita\u0142owego Montagu Private Equity trafia strategiczna sp\u00f3\u0142ka Emitel, a inny z funduszy przymierza si\u0119 do przej\u0119cia Exatel S.A. Ze wzgl\u0119du na skomplikowan\u0105 i niejasn\u0105 struktur\u0119 kapita\u0142ow\u0105 tego rodzaju funduszy, nie spos\u00f3b przewidzie\u0107 jak zako\u0144czy si\u0119 proces przekszta\u0142ce\u0144 w\u0142asno\u015bciowych i kto w rezultacie zostanie w\u0142a\u015bcicielem polskich sieci przesy\u0142owych.<\/p>\r\n

\u201eSygna\u0142 ostrzegawczy w postaci sprzeda\u017cy Emitela powinien wstrz\u0105sn\u0105\u0107 s\u0142u\u017cbami. S\u0142u\u017cby powinny natychmiast zabezpieczy\u0107 sp\u00f3\u0142k\u0119 Exatel przed sprzedaniem. Je\u015bli Exatel zostanie sprzedany, ponios\u0105 za to odpowiedzialno\u015b\u0107 ci, kt\u00f3rzy podpisz\u0105 si\u0119 pod sprzeda\u017c\u0105, poczynaj\u0105c od polskiego rz\u0105du<\/em> \u201e – pisa\u0142 w kwietni br. prof. Urbanowicz.<\/p>\r\n

Podobnie wypowiada si\u0119 Antoni Macierewicz, wskazuj\u0105c, \u017ce \u201esprawa sprzeda\u017cy sp\u00f3\u0142ek strategicznych powinna wywo\u0142a\u0107 reakcj\u0119 Agencji Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego, a przede wszystkim premiera\u201d. <\/em> – \u201eJe\u015bli Exatel zostanie sprzedany<\/em> – twierdzi Macierewicz -, b\u0119dzie to oznacza\u0142o, \u017ce jest to zgodne z jego wol\u0105, a w zwi\u0105zku z tym powinien odpowiada\u0107 z art. 231 kk, czyli za niedope\u0142nienie swoich obowi\u0105zk\u00f3w. To na premierze, jako odpowiedzialnym za funkcjonowanie s\u0142u\u017cb specjalnych, spoczywa obowi\u0105zek zablokowania takiej transakcji<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Nie znamy oficjalnego stanowiska Donalda Tuska, jednak decyzje prywatyzacyjne podejmowane przez zarz\u0105dy sp\u00f3\u0142ek skarbu pa\u0144stwa jasno wskazuj\u0105, \u017ce dzieje si\u0119 to za zgod\u0105 grupy rz\u0105dz\u0105cej, a zatem nie nale\u017cy liczy\u0107 na wstrzymanie sprzeda\u017cy Exatela. W\u0142a\u015bciciel sp\u00f3\u0142ki – PGE, jest tylko wykonawc\u0105 woli politycznej rz\u0105du PO-PSL. Mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce do sprzeda\u017cy Exatela dojdzie jeszcze przed wyborami, by wykorzystuj\u0105c okres wyborczy przykry\u0107 transakcj\u0119 bie\u017c\u0105cymi sprawami politycznymi.<\/p>\r\n

Nie nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c oczekiwa\u0107, by ABW zablokowa\u0142a sprzeda\u017c strategicznych sp\u00f3\u0142ek. Ich prywatyzacja stanowi bowiem zwie\u0144czenie procesu, kt\u00f3rzy mo\u017cna obserwowa\u0107 od wielu miesi\u0119cy. W tym procesie, rola s\u0142u\u017cby Krzysztofa Bondaryka zosta\u0142a ju\u017c precyzyjnie ustalona. Kolejne akty prawne i decyzje rz\u0105du sprawi\u0142y, \u017ce w r\u0119kach szefa Agencji znalaz\u0142y si\u0119 narz\u0119dzia pozwalaj\u0105ce na skuteczne wp\u0142ywy i zarz\u0105dzanie sektorem teleinformatycznym.<\/p>\r\n

Jak wskazywa\u0142em w cz\u0119\u015bci pierwszej, sprzeda\u017c Emitela, Polkomtela czy Exatela nie pozbawia ABW mo\u017cliwo\u015bci nadzoru nad tymi sp\u00f3\u0142kami. Wynika to z regulacji zawartych w ustawie o zarz\u0105dzaniu kryzysowym, na podstawie kt\u00f3rych ABW uzyska\u0142a dost\u0119p do dokument\u00f3w i informacji w firmach zarz\u0105dzaj\u0105cych infrastruktur\u0105 krytyczn\u0105 oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 wp\u0142ywu na obsad\u0119 stanowisk pe\u0142nomocnika ds. kontakt\u00f3w z ABW. Nowe przepisy na\u0142o\u017cy\u0142y na szeroki kr\u0105g podmiot\u00f3w obowi\u0105zek przekazywania szefowi ABW nie tylko informacji o zagro\u017ceniach o charakterze terrorystycznym, lecz r\u00f3wnie\u017c o zagro\u017ceniach dotycz\u0105cych dzia\u0142a\u0144, \u201ekt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do zagro\u017cenia \u017cycia lub zdrowia ludzi, mienia w znacznych rozmiarach, dziedzictwa narodowego lub \u015brodowiska<\/em>\u201d. W praktyce – pod pozorem walki z terroryzmem, dano ABW uprawnienia pozwalaj\u0105ce g\u0142\u0119boko ingerowa\u0107 w procesy gospodarcze i dzia\u0142alno\u015b\u0107 najwa\u017cniejszych firm.<\/p>\r\n

Autorem nowelizacji ustawy uchwalonej w b\u0142yskawicznym tempie 6 miesi\u0119cy by\u0142 wiceminister spraw wewn\u0119trznych i administracji, szef Rz\u0105dowego Centrum Bezpiecze\u0144stwa (RCB) Antoni Podolski. Po przyj\u0119ciu nowelizacji przez Sejm, ten by\u0142y funkcjonariusz UOP odszed\u0142 z ministerstwa. Wydaje si\u0119, \u017ce zasadniczym celem uchwalenia ustawy by\u0142o wyposa\u017cenie s\u0142u\u017cby Bondaryka w nowy, pot\u0119\u017cny instrument nadzoru nad przedsi\u0119biorcami. I cho\u0107 nominalnie zapisy nowelizacji wzmacnia\u0142y rol\u0119 dyrektora RCB, to faktycznie wiod\u0105c\u0105 pozycj\u0119 w kwestiach zwi\u0105zanych ze \u201ezwalczaniem terroryzmu<\/em>\u201d przyznano szefowi ABW. Dzi\u015b Antoni Podolski jest cz\u0142onkiem rady nadzorczej firmy Niemczyk i Wsp\u00f3lnicy Ochrona Inwestycji, zajmuj\u0105cej si\u0119 g\u0142\u00f3wnie wywiadem gospodarczym i nale\u017cy do rady konsultacyjnej przy Centralnym O\u015brodku Szkolenia ABW. W radzie zasiada r\u00f3wnie\u017c w\u0142a\u015bciciel firmy Piotr Niemczyk i inny cz\u0142onek rady nadzorczej Bart\u0142omiej Sienkiewicz. Rzeczniczka ABW pytana, czy funkcjonowanie trzech cz\u0142onk\u00f3w rady konsultacyjnej w jednej prywatnej firmie zajmuj\u0105cej si\u0119 wywiadem gospodarczym nie rodzi ryzyka wycieku tajnych informacji, orzek\u0142a, \u017ce \u201ecz\u0142onkowie rady nie maj\u0105 styczno\u015bci z bie\u017c\u0105c\u0105 realizacj\u0105 zada\u0144 ABW<\/em>\u201d. Odmiennie widzia\u0142 spraw\u0119 prof. Antoni Kami\u0144ski, by\u0142y szef Transparency International Polska, kt\u00f3ry stwierdzi\u0142, \u017ce \u201ewyst\u0119puje tu ewidentny konflikt interes\u00f3w. Ta firma ma uprzywilejowany dost\u0119p do instytucji. Mo\u017ce dzi\u0119ki temu czerpa\u0107 korzy\u015bci. Przyk\u0142adowo dzi\u0119ki swoim kontaktom te osoby mog\u0105 uzyskiwa\u0107 informacje potrzebne ich firmie\u201d.<\/em><\/p>\r\n

Pot\u0119\u017cnym narz\u0119dziem w r\u0119kach szefa ABW s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zapisy ustawy o ochronie informacji niejawnych. Zawarte w niej regulacje powierzaj\u0105 Agencji funkcj\u0119 krajowej w\u0142adzy bezpiecze\u0144stwa – instytucji odpowiadaj\u0105cej za kontakty m.in. z NATO, ale tak\u017ce za wydawanie upowa\u017cnie\u0144 do dost\u0119pu do informacji niejawnych. Dotychczas odpowiedzialno\u015b\u0107 za kontakty z sojusznikami by\u0142a w Polsce podzielona. R\u00f3wnie\u017c w zakresie certyfikat\u00f3w bezpiecze\u0144stwa istnia\u0142 wyra\u017any podzia\u0142, a informacje wojskowe le\u017ca\u0142y w gestii SKW, cywilne za\u015b – ABW. Obecnie wojskowy kontrwywiad zosta\u0142 faktycznie podporz\u0105dkowany cywilnej agencji. Wed\u0142ug ustawy, to szef ABW ma sprawowa\u0107 nadz\u00f3r nad stanem ochrony informacji niejawnych i prowadzi\u0107 inspekcje w podmiotach przetwarzaj\u0105cych informacje.<\/p>\r\n

To tylko jeden z mechanizm\u00f3w pozwalaj\u0105cych Bondarykowi na kontrol\u0119 sp\u00f3\u0142ek strategicznych. S\u0105 te\u017c inne. Od wielu miesi\u0119cy funkcjonariusze ABW obejmuj\u0105 stanowiska w firmach i instytucjach kluczowych w dziedzinie teleinformatyki. Jest to mo\u017cliwe dzi\u0119ki \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy z rz\u0105dem Donalda Tuska. W listopadzie 2009 roku Agencja przej\u0119\u0142a kontrol\u0119 nad NASK – najwa\u017cniejsz\u0105 instytucj\u0105 polskiego Internetu. Naukowo-Akademicka Sie\u0107 Komputerowa zajmuje si\u0119 m.in. przydzielaniem polskich domen i sprawuje technologiczn\u0105 piecz\u0119 nad polsk\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 sieci. W oparciu o rekomendacj\u0119 komisji konkursowej, minister nauki Barbara Kudrycka mianowa\u0142a na stanowisko dyrektora NASK czynnego pu\u0142kownika ABW Micha\u0142a Chrzanowskiego – by\u0142ego dyrektora Departamentu Bezpiecze\u0144stwa Teleinformatycznego i Informacji ABW. Pretekstem do przej\u0119cia kontroli nad NASK by\u0142o odwo\u0142anie poprzedniego szefa tej jednostki po kontroli finansowej. Od tej chwili, NASK sta\u0142 si\u0119 de facto kolejnym departamentem ABW. Je\u015bli zauwa\u017cy\u0107, \u017ce NASK, obok Exatela i Polkomtela posiada jedyne sieci przesy\u0142owe kontrolowane dot\u0105d przez pa\u0144stwo, ta nominacja nabiera szczeg\u00f3lnego znaczenia. ABW ma r\u00f3wnie\u017c swojego cz\u0142owieka w kierownictwie innej wa\u017cnej instytucji rz\u0105dowej. Funkcjonariusz ABW Piotr Durbaj\u0142o (by\u0142y podw\u0142adny p\u0142k Chrzanowskiego) jest dzi\u015b cz\u0142onkiem Komitetu Steruj\u0105cego w Narodowym Centrum Bada\u0144 i Rozwoju. Ta wyspecjalizowana agencja rz\u0105dowa zajmuje si\u0119 zarz\u0105dzaniem badaniami naukowymi i pracami rozwojowymi w strategicznych dla Polski dziedzinach. Projekty realizowane przez NCBiR s\u0105 wykorzystywane m.in. w pracach na rzecz obronno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa, a wiele z nich dotyczy sektora technologii informacyjnych i telekomunikacyjnych. W maju br. NCBiR przyst\u0105pi\u0142 do stworzenia \u201eodpowiedniej platformy dzia\u0142ania, kt\u00f3ra mog\u0142aby pom\u00f3c w realizacji zada\u0144 zwi\u0105zanych z rozwojem sektora ICT z wykorzystaniem potencja\u0142u polskich jednostek naukowo-badawczych i firm komercyjnych oraz wypracowania podstawy dla podj\u0119cia strategicznych decyzji dotycz\u0105cych rozwoju rynku telekomunikacyjnego w Polsce w wieloletniej perspektywie.\u201d<\/em><\/p>\r\n

Warto dostrzec, \u017ce takie ulokowanie ABW i powierzenie s\u0142u\u017cbie ogromnych spec uprawnie\u0144, pozwala na g\u0142\u0119bok\u0105 ingerencj\u0119 w procesy gospodarcze oraz w dzia\u0142alno\u015b\u0107 najwa\u017cniejszych firm, czyni\u0105c z Agencji faktycznego decydenta w kwestiach dotycz\u0105cych rynku telekomunikacyjnego. Z tego wzgl\u0119du, pozycja szefa ABW wydaje si\u0119 szczeg\u00f3lnie uprzywilejowana w zakresie rozstrzygni\u0119\u0107 dotycz\u0105cych transakcji prywatyzacyjnych. Tam bowiem, gdzie skarb pa\u0144stwa rezygnuje z zarz\u0105dzania infrastruktur\u0105 bezpiecze\u0144stwa narodowego, nadal otwar\u0142y pozostaje obszar wp\u0142yw\u00f3w Krzysztofa Bondaryka.<\/p>\r\n

Nie spos\u00f3b zapomnie\u0107, \u017ce w latach 2005-2006 Bondaryk pracowa\u0142 dla Zygmunta Solorza w Polskiej Telefonii Cyfrowej (PTC) – operatorze sieci kom\u00f3rkowych Era i Heyah. By\u0142 pe\u0142nomocnikiem PTC ds. informacji niejawnych maj\u0105cym dba\u0107 o to, by nie dosta\u0142y si\u0119 one w niepowo\u0142ane r\u0119ce. Funkcja ta obejmuje r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze s\u0142u\u017cbami specjalnymi, gdy te \u017c\u0105daj\u0105 informacji o klientach firmy. W PTC dzia\u0142a\u0142y wtedy dwa zarz\u0105dy roszcz\u0105ce sobie prawo do kierowania sp\u00f3\u0142k\u0105. Jeden zwi\u0105zany z francusk\u0105 firm\u0105 Vivendi, a drugi z Elektrimem Zygmunta Solorza. Bondaryk do pracy w PTC by\u0142 delegowany przez stron\u0119 Solorza.<\/p>\r\n

Francuski koncern Vivendi z\u0142o\u017cy\u0142 w\u00f3wczas w s\u0105dzie federalnym ameryka\u0144skiego stanu Waszyngton skarg\u0119 przeciwko T-Mobile USA, T-Mobile Deutschland, Deutsche Telekom oraz Zygmuntowi Solorzowi-\u0179akowi, g\u0142\u00f3wnemu udzia\u0142owcowi Elektrimu, zarzucaj\u0105c im nielegalne zaw\u0142aszczenie inwestycji Vivendi wartych 2,5 mld USD.<\/p>\r\n

Jedn\u0105 z ods\u0142on wojny w\u0142a\u015bcicieli by\u0142o zawiadomienie prokuratury o pope\u0142nieniu przest\u0119pstwa „ujawnienia informacji stanowi\u0105cych tajemnic\u0119 pa\u0144stwow\u0105<\/em>„. Chodzi\u0142o o kopiowanie i wynoszenie poza firm\u0119 tajnych informacji o tym, kim interesuj\u0105 si\u0119 s\u0142u\u017cby. Zawiadomienie do WSI i ABW z\u0142o\u017cy\u0142 w tej sprawie Ryszard Pospieszy\u0144ski, cz\u0142onek zarz\u0105du zwi\u0105zany z francusk\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0105 Vivendi. Wed\u0142ug niego ludzie z konkurencyjnego zarz\u0105du kopiowali dane o klientach Ery. I to dane szczeg\u00f3lne – bowiem chodzi\u0142o o billingi ludzi, kt\u00f3rymi w ostatnich latach interesowa\u0142y si\u0119 s\u0142u\u017cby specjalne.<\/p>\r\n

W zawiadomieniu z roku 2005 Pospieszy\u0144ski oskar\u017cy\u0142 o kopiowanie danych abonent\u00f3w w\u0142a\u015bnie Krzysztofa Bondaryka, kt\u00f3ry odpowiada\u0142 w Erze za wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze s\u0142u\u017cbami, m.in. przy zak\u0142adaniu pods\u0142uch\u00f3w i sprawdzaniu billing\u00f3w. \u015aledztwo w tej sprawie od 8 grudnia 2005 roku prowadzi\u0142a ABW, pod nadzorem warszawskiej Prokuratury Okr\u0119gowej. Sta\u0142o si\u0119 ono g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105, dla kt\u00f3rej rz\u0105d PiS-u chcia\u0142 zmieni\u0107 prawo telekomunikacyjne i pozbawi\u0107 operator\u00f3w wiedzy o tym, czym interesuj\u0105 si\u0119 s\u0142u\u017cby specjalne. Przygotowano nowelizacj\u0119, lecz nie zdo\u0142ano jej w\u00f3wczas uchwali\u0107. Co ciekawe – konieczno\u015b\u0107 nowelizacji prawa w tym zakresie popierali r\u00f3wnie\u017c nowi szefowie s\u0142u\u017cb specjalnych mianowani ju\u017c za czas\u00f3w koalicji PO – PSL oraz szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego Mariusz Kami\u0144ski. Mimo poczynionych uzgodnie\u0144 mi\u0119dzyresortowych i ustale\u0144 mi\u0119dzy s\u0142u\u017cbami – tylko Krzysztof Bondaryk usi\u0142owa\u0142 do ko\u0144ca torpedowa\u0107 zmian\u0119 przepis\u00f3w.<\/p>\r\n

31 stycznia 2008 r, dwa tygodnie przed oficjalnym obj\u0119ciem przez Bondaryka stanowiska szefa ABW, \u015bledztwo zosta\u0142o umorzone „wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego”<\/em>. Poprzedni szef ABW Bogdan \u015awi\u0105czkowski by\u0142 t\u0105 decyzj\u0105 zdumiony i twierdzi\u0142, \u017ce „w tym \u015bledztwie by\u0142y materia\u0142y na zarzuty\u201d.<\/em><\/p>\r\n

Do sprawy pods\u0142uch\u00f3w w Erze powr\u00f3ci\u0142a „Rzeczpospolita”, za spraw\u0105 cyklu publikacji Cezarego Gmyza, kt\u00f3ry powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na informacje z umorzonego \u015bledztwa wskaza\u0142 na faktyczn\u0105 rol\u0119 Bondaryka. Dziennikarz „Rzeczpospolitej” przytoczy\u0142 liczne dowody ze \u015bledztwa, w tym zeznania W\u0142adys\u0142aw Naja, poprzednika Bondaryka na stanowisku pe\u0142nomocnika ochrony informacji niejawnych w PTC. Opisa\u0142 on spotkanie, do kt\u00f3rego mia\u0142o doj\u015b\u0107 na prze\u0142omie lutego i marca 2005 r., na kt\u00f3rym Bondaryk prosi\u0142 o wskazanie „najwa\u017cniejszych cel\u00f3w b\u0119d\u0105cych w zainteresowaniu s\u0142u\u017cb specjalnych<\/em>„. Naja zezna\u0142, \u017ce us\u0142ysza\u0142, i\u017c „zbli\u017caj\u0105 si\u0119 wybory i informacje te nie s\u0105 oboj\u0119tne”.<\/em> Bondaryk mia\u0142 pyta\u0107 wprost: „Kto interesowa\u0142 si\u0119 Zygmuntem Solorzem?<\/em>„.<\/p>\r\n

Cezary Gmyz zada\u0142 w tej sprawie kilka istotnych pyta\u0144, m.in.:<\/p>\r\n

Czy Krzysztof Bondaryk wypytywa\u0142 si\u0119 W\u0142adys\u0142awa Naja o kierunki zainteresowa\u0144 s\u0142u\u017cb specjalnych, a w szczeg\u00f3lno\u015bci o Zygmunta Solorza w\u0142a\u015bciciela Polsatu? Czy Krzysztof Bondaryk po tym jak przej\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 nad ABW jesieni\u0105 2007 roku podejmowa\u0142 jakie\u015b dzia\u0142ania w sprawie tego \u015bledztwa w kt\u00f3rym wi\u0119kszo\u015b\u0107 czynno\u015bci prowadzi\u0142a w\u0142a\u015bnie Agencja Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego? <\/em><\/p>\r\n

Kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej ujawniono, \u017ce Bondaryk b\u0119d\u0105c ju\u017c szefem ABW pobiera\u0142 od operatora Ery wynagrodzenie (w sumie ok. 1,5 mln z\u0142), a w zeznaniach maj\u0105tkowych zatai\u0142 ten fakt.<\/p>\r\n

Warto wr\u00f3ci\u0107 do pyta\u0144 zadanych przez Cezarego Gmyza, poniewa\u017c mamy dzi\u015b do czynienia z sekwencj\u0105 zdarze\u0144, kt\u00f3re wpisuj\u0105 si\u0119 w scenariusz rozgrywany wok\u00f3\u0142 strategicznych sp\u00f3\u0142ek telekomunikacyjnych. Okre\u015blenie rzeczywistej roli ABW wydaje si\u0119 mie\u0107 kluczowe znaczenie dla zrozumienia mechanizm\u00f3w tej gry.<\/p>\r\n

O tym, \u017ce sprawy z niedalekiej przesz\u0142o\u015bci s\u0105 nadal istotne, mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 fakt, \u017ce ABW przed kilkoma dniami zatrzyma\u0142a W\u0142adys\u0142awa N., kt\u00f3ry przed laty obci\u0105\u017ca\u0142 w prokuraturze Krzysztofa Bondaryka. Zatrzymania dokonano w ramach \u015bledztwa bia\u0142ostockiej prokuratury, dotycz\u0105cego sk\u0142adania nierzetelnej dokumentacji. Media podkre\u015bla\u0142y, \u017ce Agencji zatrzyma\u0142a przeciwnika szefa ABW.<\/p>\r\n

Gdy przed kilkoma tygodniami \u201eGazeta Wyborcza\u201d w artykule \u201ePrzetr\u0105cone \u015bledztwo\u201d opisa\u0142a podejrzan\u0105 transakcj\u0119 zakupu auta przez Bondaryka i zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119 na odsuni\u0119cie od \u015bledztwa prokuratora badaj\u0105cego nieprawid\u0142owo\u015bci u operatora Ery, istotn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tej publikacji stanowi\u0142a sprawa handlu fa\u0142szywymi fakturami w Polskiej Telefonii Cyfrowej i telewizji Polsat. Ju\u017c w kwietniu br. media informowa\u0142y, \u017ce Zygmunt Solorz wp\u0142aci\u0142 kaucj\u0119 za menad\u017cer\u00f3w PTC, zatrzymanych pod zarzutami oszustwa, przest\u0119pstwa przeciwko wiarygodno\u015bci dokument\u00f3w, naruszenia kodeksu sp\u00f3\u0142ek handlowych i kodeksu karnego skarbowego.<\/p>\r\n

Trudno nie dostrzec, \u017ce w\u0142\u0105czenie szefa ABW w spraw\u0119 nieprawid\u0142owo\u015bci w sp\u00f3\u0142ce PTC i medialne wywo\u0142anie tematu mo\u017ce mie\u0107 zwi\u0105zek z planami inwestycyjnymi Solorza: dokonanym ju\u017c zakupem Polkomtela i zamiarem kupna Exatela. By\u0107 mo\u017ce uderzenie w Bondaryka nale\u017cy odczyta\u0107 jako pr\u00f3b\u0119 pokrzy\u017cowania tych plan\u00f3w.<\/p>\r\n

Mo\u017cna te\u017c odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce przy udziale prokuratur i s\u0142u\u017cb specjalnych toczy si\u0119 ostra walka o dominacj\u0119 na rynku infrastruktury telekomunikacyjnej, a kolejne ods\u0142ony tego spektaklu ujawniaj\u0105 rzeczywist\u0105 pozycj\u0119 graczy. Niestety, \u017caden z nich zdaje si\u0119 nie reprezentowa\u0107 pa\u0144stwa polskiego, bo cho\u0107 gra dotyczy spraw strategicznych dla naszego bezpiecze\u0144stwa, to zawodnicy dzia\u0142aj\u0105 w interesie obcego kapita\u0142u i nieznanych inwestor\u00f3w.<\/p>\r\n

Trafn\u0105 diagnoz\u0119 tego stanu postawi\u0142 Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski, gdy do jednego z g\u0142\u00f3wnych problem\u00f3w Polski zaliczy\u0142 brak informacji na temat dzia\u0142ania s\u0142u\u017cb i ich kontroli przez pa\u0144stwo. \u201eDzi\u015b dost\u0119p do informacji jest blokowany przez mn\u00f3stwo r\u00f3\u017cnego rodzaju tajemnic pa\u0144stwowych, kt\u00f3re dotycz\u0105 nawet najwy\u017cszych urz\u0119dnik\u00f3w<\/em> – stwierdzi\u0142 prezes PiS i doda\u0142: \u201echodzi o to \u017ceby pewnych aparat\u00f3w nikt nie kontrolowa\u0142, a \u017ceby w istocie je kontrolowali ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 du\u017ce pieni\u0105dze i zwi\u0105zane z tym du\u017ce mo\u017cliwo\u015bci\u201d. <\/em><\/p>\r\n

Aleksander \u015acios<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Artyku\u0142 opublikowany w nr 28-29 Gazety Finansowej.<\/p>\r\n