{"id":40249,"date":"2011-07-04T21:43:58","date_gmt":"2011-07-05T02:43:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=40249"},"modified":"2011-07-04T21:43:58","modified_gmt":"2011-07-05T02:43:58","slug":"demokracja-totalitarna-wywiad-z-romanem-kluska-biznesmenem-zniszczonym-przez-urzedy-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=40249","title":{"rendered":"Demokracja totalitarna – wywiad z Romanem Klusk\u0105, biznesmenem zniszczonym przez urz\u0119dy w Polsce<\/em>"},"content":{"rendered":"

\u0179adna z rz\u0105dz\u0105cych przez ostatnie 20 lat ekip w Polsce nie by\u0142a w stanie zahamowa\u0107 procesu tworzenia totalitarnego pa\u0144stwa<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Z Romanem Klusk\u0105, polskim biznesmenem, tw\u00f3rc\u0105 firmy komputerowej Optimus, zniszczonym przez urz\u0119dnik\u00f3w skarbowych, rozmawia Mariusz Bober<\/strong>

Politycy przekonuj\u0105 nas, \u017ce od ponad 20 lat budujemy w Polsce wolny rynek. Sk\u0105d wi\u0119c tyle megaafer z ich udzia\u0142em?<\/strong>
– Wolny rynek budowali\u015bmy tylko na pocz\u0105tku lat 90., mniej wi\u0119cej do 1995 roku. Od tamtego czasu w Polsce zacz\u0105\u0142 si\u0119 odbudowywa\u0107 system totalitarny.

Co najbardziej kr\u0119puje rozw\u00f3j polskich firm?<\/strong>
– Przeregulowanie pa\u0144stwa przez z\u0142e prawo. To ono w\u0142a\u015bnie rodzi korupcj\u0119, zwi\u0119ksza koszty pa\u0144stwa, a przez to pot\u0119guje ubo\u017cenie obywateli. Dziesi\u0105tki tysi\u0119cy przepis\u00f3w wzajemnie sprzecznych, wymagaj\u0105cych w dodatku od obywateli spe\u0142nienia r\u00f3\u017cnych warunk\u00f3w tworz\u0105 w\u0142a\u015bnie tak\u0105 sytuacj\u0119. Tylko na takich przepisach mog\u0105 \u017cerowa\u0107 patologiczne struktury, a gospodarka staje si\u0119 coraz bardziej od nich uzale\u017cniona. Z\u0142e prawo niszczy te\u017c sumienie, bo cz\u0119sto karze za czynienie dobra. Wystarczy tu poda\u0107 przyk\u0142ad przedsi\u0119biorc\u00f3w, przeciwko kt\u00f3rym stosowano wysokie sankcje karne za przekazanie niesprzedanego pieczywa ubogim.

Symbolem tych patologii by\u0142a afera Rywina i niezgoda spo\u0142eczna na niejasne zasady na styku biznesu i polityki. Co\u015b si\u0119 zmieni\u0142o od tamtej pory?<\/strong>
– \u0179adna z rz\u0105dz\u0105cych przez ostatnie 20 lat ekip nie by\u0142a w stanie zahamowa\u0107 procesu tworzenia totalitarnego pa\u0144stwa.

Ale to Pan inicjowa\u0142 zmiany w rz\u0105dzie PiS, proponuj\u0105c przepisy nazywane „Pakietem Kluski”?<\/strong>
– Jednak nic z nich nie zosta\u0142o wprowadzone. By\u0142y to raczej pr\u00f3by zawracania kijem Wis\u0142y ni\u017c rzeczywiste dzia\u0142ania. Laureat Nagrody Nobla Milton Friedman napisa\u0142, \u017ce w \u017cadnym kraju na \u015bwiecie nie da si\u0119 wprowadzi\u0107 istotnych zmian odbiurokratyzowania gospodarki, je\u015bli nie zrobi si\u0119 tego podczas pierwszych 100 dni funkcjonowania nowego rz\u0105du. Potem ka\u017cd\u0105 w\u0142adz\u0119 tak wci\u0105ga machina biurokratyczna, \u017ce nie jest w stanie przeprowadzi\u0107 \u017cadnej faktycznej reformy. Wiele przyk\u0142ad\u00f3w potwierdza t\u0119 regu\u0142\u0119. Friedmanowi uda\u0142o si\u0119 odbiurokratyzowa\u0107 ameryka\u0144sk\u0105 gospodark\u0119, gdy pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 doradcy prezydenta USA Ronalda Reagana, ale zrobi\u0142 to w\u0142a\u015bnie podczas pierwszych 100 dni, a dzia\u0142o si\u0119 to przecie\u017c w tak wolnej gospodarce jak ameryka\u0144ska.

Jednak – formalnie – zosta\u0142 w Polsce wprowadzony Pana pomys\u0142 „jednego okienka”, a tak\u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 finansowa urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwowych za podejmowane decyzje…<\/strong>
– Jednak istota proponowanych przeze mnie zmian polega\u0142a na tym, \u017ce obywatel dostawa\u0142 te same prawa co urz\u0119dnik. Z mojego pomys\u0142u politycy i urz\u0119dnicy zostawili sam\u0105 nazw\u0119, kt\u00f3ra bez spe\u0142nienia istoty niewiele daje. Dotyczy to tak\u017ce przepis\u00f3w o odpowiedzialno\u015bci urz\u0119dnik\u00f3w za b\u0142\u0119dne decyzje. Dlatego wprowadzone zmiany maj\u0105 jedynie charakter kosmetyczny.

Je\u015bli teoria Friedmana jest prawdziwa, to znaczy, \u017ce potrzebne reformy w Polsce mo\u017ce wprowadzi\u0107 nowa ekipa, i to raczej przed ko\u0144cem tego roku…<\/strong>
– Tak, a to oznacza, \u017ce partie ju\u017c musia\u0142yby mie\u0107 gotowe rozwi\u0105zania i pokaza\u0107 je obywatelom w kampanii przed wyborami parlamentarnymi.

Widzia\u0142 Pan jakie\u015b propozycje, kt\u00f3re rzeczywi\u015bcie pomog\u0142yby polskiej gospodarce?<\/strong>
– \u0179adnych. By\u0107 mo\u017ce s\u0105, ale ja ich nie znam.

Ka\u017cda odpowiedzialna partia powinna mie\u0107 takie projekty. Tymczasem nasi politycy przerzucaj\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za katastrofalny stan finans\u00f3w pa\u0144stwa na \u015bwiatowy kryzys.<\/strong>
– Dobra gospodarka najwi\u0119ksze przyspieszenie uzyskuje w\u0142a\u015bnie w kryzysie…

Dlaczego?<\/strong>
– Ludzie przestaj\u0105 wtedy kupowa\u0107 rzeczy gorsze i dro\u017csze, a wybieraj\u0105 tylko tanie i dobre. Je\u015bli wi\u0119c mamy wydajn\u0105 gospodark\u0119, kt\u00f3ra dobrze i tanio produkuje towary i \u015bwiadczy us\u0142ugi, to w\u0142a\u015bnie w sytuacji kryzysu powinna ona zbiera\u0107 najwi\u0119ksze \u017cniwo… W\u0142a\u015bnie podczas kryzys\u00f3w powstawa\u0142y najwi\u0119ksze fortuny. Ale do tego trzeba mie\u0107 sprawn\u0105 gospodark\u0119, kt\u00f3ra umie dostosowa\u0107 si\u0119 do potrzeb rynku, tzn. nie ci\u0105\u017c\u0105 na niej ograniczenia biurokratyczne.

\u0179a\u0142uje Pan teraz sprzeda\u017cy Optimusa?<\/strong>
– Gdyby firma ca\u0142y czas funkcjonowa\u0142a w warunkach z pocz\u0105tku lat 90., gdy w Polsce dzia\u0142a\u0142 system rynkowy, to Optimus by\u0142by prawdziw\u0105 pot\u0119g\u0105. Ale firma, kt\u00f3ra chce dzia\u0142a\u0107 uczciwie, w warunkach sp\u0119tanej biurokracj\u0105 gospodarki nie radzi sobie dobrze. Dlatego przed Optimusem nie by\u0142o \u015bwietlanej przysz\u0142o\u015bci w coraz bardziej biurokratyzuj\u0105cej si\u0119 gospodarce.

Co tak naprawd\u0119 zniszczy\u0142o Pana firm\u0119: z\u0142e przepisy czy nieformalne powi\u0105zania urz\u0119dnik\u00f3w i cz\u0119\u015bci biznesu, wykorzystuj\u0105ce pa\u0144stwo i przepisy do w\u0142asnych cel\u00f3w?<\/strong>
– Takie struktury nie maj\u0105 szans funkcjonowa\u0107 na rzeczywi\u015bcie wolnym rynku. One mog\u0105 istnie\u0107 tylko w warunkach zbiurokratyzowanej rzeczywisto\u015bci. Na prawdziwie wolnym rynku to praca i jej efekty oceniane przez klienta s\u0105 najwa\u017cniejsze. Natomiast je\u015bli o powodzeniu w biznesie decyduj\u0105 relacje z w\u0142adz\u0105, to takie struktury maj\u0105 z czego \u017cy\u0107, musz\u0105 bowiem op\u0142aca\u0107 si\u0119 urz\u0119dnikom.

Pod koniec tego roku Optimus ma znikn\u0105\u0107 z rynku. Polska nie potrzebuje innowacyjnych przedsi\u0119biorstw?<\/strong>
– To znikni\u0119cie b\u0119dzie pewnym symbolem naszych czas\u00f3w, bo z ka\u017cdym rokiem w Polsce trudniej jest prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105. Najwi\u0119ksze sukcesy Optimusa, gdy mogli\u015bmy rywalizowa\u0107 niemal z ka\u017cd\u0105 firm\u0105 na \u015bwiecie, gdy zawierali\u015bmy na r\u00f3wnych prawach (50\/50 proc.) joint venture z koncernem Lockheed Martin, jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych firm na \u015bwiecie, to czasy niemal ksi\u0105\u017ckowego, wolnego rynku w Polsce. Ale niestety ten system szybko si\u0119 sko\u0144czy\u0142. Pa\u0144stwo zacz\u0119\u0142o drobiazgowo regulowa\u0107 kolejne dziedziny \u017cycia i gospodarki. Sukces zacz\u0105\u0142 stawa\u0107 si\u0119 zale\u017cny nie od solidnej pracy, ale od relacji z w\u0142adz\u0105, kt\u00f3ra udziela zezwole\u0144, koncesji, itp. Tymczasem, jak wskaza\u0142 ju\u017c Ojciec \u015awi\u0119ty Jan Pawe\u0142 II, je\u015bli pa\u0144stwo chce wszystko uregulowa\u0107, tak jak to robi w ci\u0105gu ostatnich 20 lat, wchodz\u0105c niemal w rol\u0119 Pana Boga, to nied\u0142ugo pod pi\u0119kn\u0105 nazw\u0105 „demokracja” powstanie nowy totalitaryzm.

Urz\u0119dnicy przekonuj\u0105, \u017ce ograniczenia prawne s\u0105 konieczne, by zapobiega\u0107 r\u00f3\u017cnym patologiom, m.in. wykorzystywaniu luk prawnych przez oszust\u00f3w…<\/strong>
– Je\u015bli prawa jest niewiele, to pa\u0144stwo jest w stanie zadba\u0107 o to, aby zapisy by\u0142y precyzyjne, jednoznaczne, a ca\u0142e prawo sp\u00f3jne. Im wi\u0119cej prawa, tym wi\u0119cej niejasno\u015bci i sprzeczno\u015bci. W Polsce do dzi\u015b obowi\u0105zuje kr\u00f3tki przedwojenny kodeks handlowy i jako\u015b z tego powodu nie mamy patologii. Pojawiaj\u0105 si\u0119 one najcz\u0119\u015bciej, gdy szybko tworzy si\u0119 prawo na czyje\u015b zlecenie.

Jak to jest, \u017ce takie „rozd\u0119te” pa\u0144stwo nie potrafi sobie poradzi\u0107 ani z w\u0142asnym bud\u017cetem, ani z budow\u0105 infrastruktury publicznej, ani z zapewnieniem bezpiecze\u0144stwa obywateli przed powodzi\u0105?<\/strong>
– Nikogo na \u015bwiecie nie sta\u0107 na to, by bardzo wiele spraw drobiazgowo regulowa\u0107. Nowe regulacje to tysi\u0105ce nowych urz\u0119dnik\u00f3w i zwi\u0105zane z tym koszty nowych biur, wyposa\u017cenia, samochod\u00f3w, komputer\u00f3w, koszt\u00f3w pracy, szkole\u0144, ubezpieczenia itd. W efekcie ci\u0105gle brakuje pieni\u0119dzy, ludzie \u017cyj\u0105 ubogo, bo trzeba przede wszystkim sp\u0142aca\u0107 zobowi\u0105zania pa\u0144stwa. Dlatego takie pa\u0144stwo jest utopi\u0105. To w\u0142a\u015bnie pr\u00f3bowali robi\u0107 komuni\u015bci. Klasyczna teoria pa\u0144stwa m\u00f3wi jasno, \u017ce powinno si\u0119 ono zaj\u0105\u0107 sprawami najwa\u017cniejszymi dla funkcjonowania kraju, a wszystko pozosta\u0142e zostawi\u0107 obywatelom.

Ta choroba nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie Polski, ale te\u017c wielu kraj\u00f3w w Europie i na \u015bwiecie.<\/strong>
– Ogromne zad\u0142u\u017cenie i ca\u0142kowita niewydolno\u015b\u0107 to w\u0142a\u015bnie cechy tak pomy\u015blanego ustroju, kt\u00f3ry pod chwytliwym has\u0142em pa\u0144stwa opieku\u0144czego usi\u0142uje zajmowa\u0107 si\u0119 wszystkim, a nie radzi sobie z niczym. Ale s\u0105 w Europie kraje, kt\u00f3re zrywaj\u0105 z tak\u0105 polityk\u0105: m.in. Wielka Brytania i W\u0119gry. To one maj\u0105 szans\u0119 by\u0107 w przysz\u0142o\u015bci przyk\u0142adami zdrowej gospodarki. Inne id\u0105 w kierunku Grecji i Hiszpanii.

Wystarczy wi\u0119c, by stery rz\u0105d\u00f3w w kraju przej\u0119\u0142y partie prawicowe?<\/strong>
– Niech one nazywaj\u0105 si\u0119, jak chc\u0105. Wa\u017cne, by postawi\u0142y tak jak Wielka Brytania i W\u0119gry na ograniczenie koszt\u00f3w pa\u0144stwa, by uniewa\u017cni\u0142y nikomu niepotrzebne regulacje. Miejsce zlikwidowanych przepis\u00f3w powinien zaj\u0105\u0107 obywatel, kt\u00f3rego pa\u0144stwo nie mo\u017ce ogranicza\u0107 w podejmowaniu etycznych dzia\u0142a\u0144. Je\u015bli chce on np. zbudowa\u0107 altank\u0119 na swojej dzia\u0142ce, to nie trzeba mu w tym przeszkadza\u0107, bo kupuj\u0105c deski, gwo\u017adzie, itp. nakr\u0119ca koniunktur\u0119. Je\u015bli za\u015b na zbudowanie altanki potrzebuje zezwolenia, za kt\u00f3rym chodzi przez pi\u0119\u0107 lat, to rezygnuje budowy, obni\u017caj\u0105c koniunktur\u0119, bo nie kupi tych gwo\u017adzi, desek, farb itd.

Wystawia Pan druzgoc\u0105c\u0105 ocen\u0119 naszej legislacji. Co maj\u0105 zrobi\u0107 przedsi\u0119biorcy: dopasowa\u0107 si\u0119 do z\u0142ego prawa czy je omija\u0107?<\/strong>
– Biurokratyczne zarz\u0105dzenia w postaci zezwole\u0144 i koncesji blokuj\u0105 wiele bram rozwojowych dla przedsi\u0119biorstw. Na przyk\u0142ad jako rolnik nie mog\u0119 bez pozwolenia urz\u0119dnik\u00f3w \u015bci\u0105\u0107 drzewa na mojej \u0142\u0105ce, kt\u00f3re ogranicza wyniki hodowli. To pokazuje, jak bardzo rozd\u0119te pa\u0144stwo pilnuje rolnik\u00f3w. Przecie\u017c to kosztuje, bo urz\u0119dnicy za darmo nie pracuj\u0105, a poprzez takie ograniczenia generuj\u0105 koszty tak\u017ce po stronie przedsi\u0119biorc\u00f3w, i to jeszcze za pieni\u0105dze podatnik\u00f3w. To absurd! Gdybym jako podatnik nie p\u0142aci\u0142 tyle pa\u0144stwu za pilnowanie siebie, m\u00f3g\u0142bym znacznie wi\u0119cej p\u0142aci\u0107 pracownikom, a przez to w Polsce \u017cy\u0142oby si\u0119 lepiej.

Wiele z tych przepis\u00f3w wynika z dostosowania Polski do prawa Unii Europejskiej…<\/strong>
– To nie jest do ko\u0144ca prawda. Przepisy unijne to tylko ma\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 naszych, polskich, a w dodatku wcale nie s\u0105 one najgorsze. Wystarczy pojecha\u0107 do kraj\u00f3w Europy Zachodniej i zobaczy\u0107, jak funkcjonuj\u0105 tamtejsze gospodarstwa rolne, a stwierdzimy, \u017ce tam nie ma podobnych do naszych ogranicze\u0144. Biurokracja to w du\u017cej cz\u0119\u015bci polska specjalno\u015b\u0107.

Jakie mogliby\u015bmy mie\u0107 tempo wzrostu PKB, gdyby odbiurokratyzowano pa\u0144stwo?<\/strong>
– Na pewno nie mniejsze ni\u017c w Chinach [ok. 10 proc. w skali roku – przyp. red.]. Przecie\u017c my mamy niezwyk\u0142e mo\u017cliwo\u015bci gospodarcze jako cz\u0142onek Unii Europejskiej. Gdyby Polska nie by\u0142a sp\u0119tana biurokracj\u0105, przedsi\u0119biorcy mogliby w spos\u00f3b niezwyk\u0142y zwi\u0119kszy\u0107 eksport na wielki rynek UE, minimalizuj\u0105c jednocze\u015bnie koszty jednostkowe dzia\u0142alno\u015bci.

Optimusa zacz\u0105\u0142 Pan tworzy\u0107, maj\u0105c kilka dolar\u00f3w w kieszeni, w pomieszczeniu gospodarczym przy domu…<\/strong>
– Obecnie by\u0142oby to niemo\u017cliwe. \u0179adna ma\u0142a firma nie przedrze si\u0119 np. przez przepisy wymagaj\u0105ce certyfikacji zasilaczy do komputer\u00f3w. W Polsce certyfikaty trzeba uzyska\u0107 na ka\u017cd\u0105 konfiguracj\u0119 komputera. Dlatego dzi\u015b bez zaanga\u017cowania wielkiego kapita\u0142u nie by\u0142bym w stanie w og\u00f3le rozpocz\u0105\u0107 dzia\u0142alno\u015bci.

To dlatego w Polsce wci\u0105\u017c kuleje informatyzacja, zw\u0142aszcza urz\u0119d\u00f3w pa\u0144stwowych, a tak\u017ce brakuje dost\u0119pu do szybkiego internetu?<\/strong>
– Dzi\u015b mamy tych samych przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rzy z ogromn\u0105 inwencj\u0105 i pracowito\u015bci\u0105 budowali w Polsce nowoczesny rynek technologii komputerowych. Wystarczy\u0142oby wi\u0119c tylko stworzy\u0107 warunki albo po prostu nie przeszkadza\u0107 i zlikwidowa\u0107 mas\u0119 zb\u0119dnych przepis\u00f3w, a Polacy pokazaliby, co potrafi\u0105. Obecne wysokie ceny sprz\u0119tu komputerowego oraz internetu wynikaj\u0105 przede wszystkim z braku rynku. Gdyby\u015bmy mieli wi\u0119ksz\u0105 wolnorynkow\u0105 rywalizacj\u0119, wymusi\u0142oby to ni\u017csze ceny i ta\u0144sze us\u0142ugi.

To w\u0142a\u015bnie przez ten biurokracyjno-korupcyjny uk\u0142ad w Polsce zamieni\u0142 Pan komputery na owce?<\/strong>
– Mi\u0119dzy innymi dlatego, \u017ce rolnicy s\u0105 dzisiaj ostatnimi w miar\u0119 wolnymi lud\u017ami. Tylko rolnik nie mo\u017ce by\u0107 obecnie zniszczony przez urz\u0105d skarbowy, tak jak ka\u017cdy inny przedsi\u0119biorca. I tylko rolnik ma w miar\u0119 logiczny system opodatkowania, tzn. podatek rolny, kt\u00f3ry uniemo\u017cliwia ingerencj\u0119 urz\u0119dnik\u00f3w skarbowych. Dlatego dzi\u015b chce si\u0119 wprowadzi\u0107 podatek dochodowy tak\u017ce dla tej grupy ludzi. Wcale nie chodzi o to, \u017ce rolnicy p\u0142ac\u0105 niskie podatki. Gdyby tak by\u0142o, wystarczy\u0142oby podnie\u015b\u0107 podatek rolny. Chodzi o to, \u017ceby tak\u017ce rolnik\u00f3w wci\u0105gn\u0105\u0107 do aparatu podatkowego zniewolenia urz\u0119dniczego. Bowiem kwestia p\u0142acenia podatku dochodowego w du\u017cej mierze zale\u017cy od widzimisi\u0119 urz\u0119dnik\u00f3w.

Dlaczego wybra\u0142 Pan akurat hodowl\u0119 owiec, a nie np. popularnych w Polsce kr\u00f3w?<\/strong>
– Bo owce s\u0105 jak\u0105\u015b szans\u0105 dla teren\u00f3w g\u00f3rzystych, gdzie mieszkam, na kt\u00f3rych rolnictwo – poza owcami – w\u0142a\u015bciwie nie jest w stanie rywalizowa\u0107 z \u0142atwiejszym i ta\u0144szym w uprawach rolnictwem na terenach nizinnych. Gdy podr\u00f3\u017cowa\u0142em po \u015bwiecie, widzia\u0142em, jak smaczne i zdrowe s\u0105 produkty owcze – pomy\u015bla\u0142em sobie, \u017ce my tak\u017ce w Polsce ich potrzebujemy. Jagni\u0119cina, sery i mleko owcze to najwy\u017csza klasa produkt\u00f3w spo\u017cywczych. Naukowcy dowodz\u0105, \u017ce s\u0105 to produkty, kt\u00f3re niezwykle korzystnie wp\u0142ywaj\u0105 na zdrowie ludzi. Przetestowa\u0142em to na sobie. Mimo ci\u0119\u017ckiej pracy i wielu stres\u00f3w, tak\u017ce wtedy, gdy w\u0142adze wtr\u0105ci\u0142y mnie do wi\u0119zienia (a ju\u017c wtedy by\u0142em owczarzem), ta doskona\u0142a \u017cywno\u015b\u0107, kt\u00f3ra \u015bwietnie wspomaga prac\u0119 serca, pomog\u0142a wytrzyma\u0107 te trudne chwile mojemu organizmowi. Produkty owcze stymuluj\u0105 tak\u017ce przemian\u0119 materii, pomagaj\u0105c zachowa\u0107 odpowiedni\u0105 wag\u0119 i utrzyma\u0107 w\u0142a\u015bciwy poziom cholesterolu. Ponadto s\u0105 bardzo smaczne. Skoro tak doskona\u0142\u0105 \u017cywno\u015b\u0107 mo\u017cna wytwarza\u0107 w g\u00f3rach, to staram si\u0119 promowa\u0107 to rozwi\u0105zanie. Marz\u0119 o tym, by moje dokonania powt\u00f3rzy\u0142y tysi\u0105ce polskich rolnik\u00f3w. W\u0105tpi\u0119 jednak, czy to si\u0119 uda, poniewa\u017c biurokracja drastycznie podnosi koszty produkcji. Obecnie tak samo jak w biznesie trzeba dysponowa\u0107 ogromnymi \u015brodkami, by zacz\u0105\u0107 tak\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107.

Hodowla owiec mo\u017ce by\u0107 zn\u00f3w sposobem na \u017cycie i utrzymanie dla mieszka\u0144c\u00f3w teren\u00f3w g\u00f3rskich?<\/strong>
– Ju\u017c jest. Dzi\u0119ki mojej dzia\u0142alno\u015bci w okolicach Nowego S\u0105cza powsta\u0142a nowoczesna ubojnia owiec. Prowadzi j\u0105 niewielka firma rodzinna. Korzystam z jej us\u0142ug, a dzi\u0119ki temu mo\u017ce ona s\u0142u\u017cy\u0107 tak\u017ce innym hodowcom. Powstaje wiele mniejszych gospodarstw i je\u015bli zwi\u0119kszy si\u0119 skala hodowli, koszty b\u0119d\u0105 spada\u0142y.

Inn\u0105 metod\u0105 na zwi\u0119kszenie rolniczych dochod\u00f3w mo\u017ce by\u0107 produkcja tradycyjnego oleju rydzowego, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy do r\u00f3\u017cnych cel\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c energetycznych. Dlaczego nie wyszed\u0142 Panu ten biznes?<\/strong>
– To jest wci\u0105\u017c ma\u0142o popularna dzia\u0142alno\u015b\u0107, bo pa\u0144stwo przeszkadza w produkcji. Dlatego ja r\u00f3wnie\u017c musia\u0142em zrezygnowa\u0107. Zaczyna\u0142em, gdy obowi\u0105zywa\u0142y jeszcze w miar\u0119 korzystne dla rolnik\u00f3w przepisy umo\u017cliwiaj\u0105ce produkcj\u0119 oleju rydzowego. Ale wkr\u00f3tce potem zasady zmieni\u0142y si\u0119 i gdybym nadal chcia\u0142 produkowa\u0107 ten olej, w \u015bwietle nowego prawa sta\u0142bym si\u0119 przest\u0119pc\u0105. Lnianka [to z niej t\u0142oczy si\u0119 olej rydzowy – przyp. red.] jest doskona\u0142\u0105 pe\u0142nobia\u0142kow\u0105 pasz\u0105 dla owiec, ale pod warunkiem, \u017ce wyt\u0142oczy si\u0119 z niej olej. Ten za\u015b mo\u017cna by\u0142oby wykorzysta\u0107 jako nap\u0119d do ci\u0105gnika, aby zmniejszy\u0107 wysokie, zw\u0142aszcza w g\u00f3rach, koszty prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci rolniczej. Ale niestety, pa\u0144stwo zakaza\u0142o nam tego, tworz\u0105c, chyba najgorsz\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie, ustaw\u0119 o biopaliwach.

To chyba nie jedyny przyk\u0142ad marnotrawienia przez biurokracj\u0119 pracy oraz inwencji Polak\u00f3w?<\/strong>
– Jaki\u015b czas temu zatrudni\u0142em niemieck\u0105 firm\u0119 do za\u0142o\u017cenia w moim gospodarstwie ogniw fotowoltaicznych [baterii s\u0142onecznych – przyp. red.]. Gdy firma ta zako\u0144czy\u0142a instalacj\u0119, chcia\u0142a pod\u0142\u0105czy\u0107 j\u0105 do sieci elektrycznej, by dzi\u0119ki temu mo\u017cna by\u0142o oddawa\u0107 nadwy\u017cki wyprodukowanej energii elektrycznej. Przekonywa\u0142a nawet, \u017ce do czasu, gdy pa\u0144stwo zacznie mi p\u0142aci\u0107 za t\u0119 energi\u0119, m\u00f3g\u0142bym j\u0105 oddawa\u0107 za darmo – z pobudek patriotycznych. Musia\u0142em d\u0142ugo t\u0142umaczy\u0107, \u017ce w \u015bwietle polskiego prawa sta\u0142bym si\u0119 wtedy przest\u0119pc\u0105, bo nie mia\u0142em wymaganej prawem koncesji na sprzeda\u017c energii. Niemiec nie m\u00f3g\u0142 w to uwierzy\u0107! Instalowa\u0142 ma\u0142e elektrownie s\u0142oneczne w 17 krajach \u015bwiata, ale w \u017cadnym nie spotka\u0142 si\u0119 z tak z\u0142ymi przepisami.

Nie op\u0142aca\u0142o si\u0119 Panu wyst\u0119powa\u0107 o koncesj\u0119 na sprzeda\u017c energii? Pa\u0144stwo premiuje przecie\u017c produkcj\u0119 „ekoenergii”, m.in. poprzez tzw. zielone certyfikaty.<\/strong>
– Musia\u0142bym jednak spe\u0142ni\u0107 bardzo wiele warunk\u00f3w, a nie mia\u0142em czasu za tym biega\u0107. Gdyby pa\u0144stwo pozwala\u0142o bez zezwolenia cho\u0107by na bezp\u0142atne oddawanie nadwy\u017cek wytwarzanej energii do sieci, wielu producent\u00f3w zapewne zdecydowa\u0142oby si\u0119 na to. Je\u017celi m\u00f3g\u0142bym wytwarza\u0107 np. na w\u0142asny u\u017cytek biopaliwa, to przecie\u017c pa\u0144stwo poprawi\u0142oby sw\u00f3j bilans energetyczny, zmniejszy\u0142oby si\u0119 uzale\u017cnienie od importu i wzros\u0142aby op\u0142acalno\u015b\u0107 produkcji rolnej w naszym kraju.

Zmie\u0144my temat. Zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 Pan we wsparcie budowy bazyliki Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego w \u0141agiewnikach. Jak wa\u017cna jest wiara w \u017cyciu biznesmena?<\/strong>
– Cz\u0142owiekowi wierz\u0105cemu jest zdecydowanie \u0142atwiej. Osoba niemaj\u0105ca oparcia w Stw\u00f3rcy, kt\u00f3ry przecie\u017c kocha nas bezwarunkowo, a wi\u0119c chce naszego dobra, sama musi zmaga\u0107 si\u0119 z problemami wynikaj\u0105cymi z prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Trudno to robi\u0107 bez \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce jest Kto\u015b, kto czuwa nad tob\u0105, Kto\u015b, do Kogo mo\u017cna si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107, kto pomaga w pokonywaniu trudno\u015bci i prowadzi nas najlepsz\u0105 mo\u017cliw\u0105 drog\u0105. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna dostrzec sens nawet w trudnych sytuacjach, kt\u00f3re spotykaj\u0105 nas w \u017cyciu. Z ka\u017cdej takiej sytuacji Stw\u00f3rca mo\u017ce wyprowadzi\u0107 dobro.

Tak\u017ce z nies\u0142usznego aresztowania i ukarania, kt\u00f3rego Pan do\u015bwiadczy\u0142?<\/strong>
– Tak. W ten spos\u00f3b sta\u0142em si\u0119 lepszym cz\u0142owiekiem. Lepiej rozumiem rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3ra mnie otacza. Nauczy\u0142em si\u0119 te\u017c nie chowa\u0107 nienawi\u015bci do ludzi, kt\u00f3rzy wyrz\u0105dzili mi krzywd\u0119. To jest zwyci\u0119stwo wiary, zwyci\u0119stwo nad samym sob\u0105. Dzi\u0119ki temu cz\u0142owiek czuje si\u0119 szcz\u0119\u015bliwszy, bo nie odczuwa brzemienia z\u0142a obecnego na \u015bwiecie. Dzi\u0119ki temu, \u017ce nauczy\u0142em si\u0119 wybacza\u0107, ta trudna sytuacja nie ci\u0105gnie si\u0119 za mn\u0105. Jednak chcia\u0142bym oczywi\u015bcie, \u017ceby ten z\u0142y stan prawny w Polsce si\u0119 zmieni\u0142.

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0179adna z rz\u0105dz\u0105cych przez ostatnie 20 lat ekip w Polsce nie by\u0142a w stanie zahamowa\u0107 procesu tworzenia totalitarnego pa\u0144stwa Z Romanem Klusk\u0105, polskim biznesmenem, tw\u00f3rc\u0105 firmy komputerowej Optimus, zniszczonym przez urz\u0119dnik\u00f3w skarbowych, rozmawia Mariusz BoberPolitycy przekonuj\u0105 nas, \u017ce od ponad 20 lat budujemy w Polsce wolny rynek. Sk\u0105d wi\u0119c tyle megaafer z ich udzia\u0142em?– Wolny […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40249"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40249"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40249\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40249"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40249"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40249"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}