{"id":39728,"date":"2011-06-22T21:48:41","date_gmt":"2011-06-23T02:48:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=39728"},"modified":"2011-06-22T21:48:41","modified_gmt":"2011-06-23T02:48:41","slug":"akta-nie-dla-naukowcow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=39728","title":{"rendered":"Akta nie dla naukowc\u00f3w"},"content":{"rendered":"

\u0179aden z historyk\u00f3w nie bada\u0142 do tej pory ponad stu akt z rosyjskiego \u015bledztwa katy\u0144skiego, kt\u00f3re w ostatnim roku trafi\u0142y do Polski. Pow\u00f3d? Stanowi\u0105 one materia\u0142 \u015bledztwa i jako takie nie mog\u0105 by\u0107 normalnie dost\u0119pne. Historycy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce powinna by\u0107 przyj\u0119ta inna formu\u0142a przekazywania tych dokument\u00f3w, kt\u00f3ra umo\u017cliwi\u0142aby ich badanie bez konieczno\u015bci czekania na zako\u0144czenie \u015bledztwa.<\/strong>

Mimo \u017ce pion \u015bledczy Instytutu Pami\u0119ci Narodowej otrzyma\u0142 ju\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 tom\u00f3w akt rosyjskiego \u015bledztwa katy\u0144skiego, \u017caden z polskich historyk\u00f3w ich nie przegl\u0105da\u0142. – Nie, nie zapoznawa\u0142em si\u0119 z nimi – s\u0142yszymy odpowiedzi z ust kilku badaczy z IPN i spoza tej plac\u00f3wki zajmuj\u0105cych si\u0119 tematyk\u0105 katy\u0144sk\u0105, kt\u00f3rych o to pytali\u015bmy. Dlaczego tak si\u0119 dzieje? – To ci\u0105gle jest materia\u0142 \u015bledczy – podkre\u015bla Andrzej Arseniuk, rzecznik IPN. – Ka\u017cdorazowo prokurator musi wyda\u0107 zarz\u0105dzenie w sprawie dost\u0119pu do akt – dodaje.<\/p>\r\n

– Jest to konsekwencja formu\u0142y, w jakiej one tam trafi\u0142y. Znalaz\u0142y si\u0119 tam jako materia\u0142y do polskiego \u015bledztwa katy\u0144skiego, a materia\u0142y w trakcie trwaj\u0105cego \u015bledztwa nie maj\u0105 klauzuli jawno\u015bci. Gdyby trafi\u0142y do archiwum czy muzeum katy\u0144skiego, mia\u0142yby inny status – podkre\u015bla prof. Wojciech Materski, znany badacz zbrodni katy\u0144skiej. – Oczywi\u015bcie z punktu widzenia historyka lepiej by by\u0142o, \u017ceby ten materia\u0142y mia\u0142 charakter jawny i \u017ceby jego kopie by\u0142y zdeponowane w jakim\u015b archiwum, ale to jest poza historykami, ja tylko mog\u0119 ubolewa\u0107 – stwierdza.<\/p>\r\n

Kopie 67 tom\u00f3w w kwietniu co prawda znalaz\u0142y si\u0119 w warszawskich jednostkach Archiwum Akt Nowych i Centralnym Archiwum Wojskowym, ale tam te\u017c nie s\u0105 udost\u0119pniane. – One s\u0105 obj\u0119te klauzul\u0105 nieudost\u0119pniania. Dop\u00f3ki \u015bledztwo IPN si\u0119 nie zako\u0144czy, nie mog\u0105 by\u0107 udost\u0119pnione – t\u0142umaczy nam p\u0142k Bogus\u0142aw Stachula, zast\u0119pca dyrektora CAW.<\/p>\r\n

Historycy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce mimo i\u017c w sprawie zbrodni katy\u0144skiej istotne okoliczno\u015bci s\u0105 znane i wyja\u015bnione, to ten materia\u0142 jest wa\u017cny. – Jest to materia\u0142, kt\u00f3ry nie tyle otwiera jakie\u015b nowe tematy czy wnosi nowe informacje, ile pog\u0142\u0119bia i poszerza te, kt\u00f3re ju\u017c mamy. On jest wa\u017cny z punktu widzenia studi\u00f3w szczeg\u00f3\u0142owych, analitycznych, przyczynkarskich, natomiast w og\u00f3lnym obrazie – z tego, co wiem, i z tych opis\u00f3w, z kt\u00f3rymi mia\u0142em do czynienia – niewiele zmienia. Jak mieli\u015bmy jedn\u0105 relacj\u0119, to teraz mamy dziesi\u0119\u0107, jak mieli\u015bmy pi\u0119\u0107 \u015bwiadectw jakiego\u015b wydarzenia, np. dotycz\u0105cych procedury grzebania zmar\u0142ych je\u0144c\u00f3w w obozach, to teraz mamy sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t takich \u015bwiadectw – wskazuje prof. Materski.<\/p>\r\n

Czy wobec tego prokuratura dopu\u015bci badaczy do przegl\u0105dania tych tom\u00f3w? Obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy umo\u017cliwiaj\u0105 przegl\u0105danie akt \u015bledztwa za zgod\u0105 prokuratora, zw\u0142aszcza \u017ce \u015bledztwo katy\u0144skie ma charakter historyczny i trudno uzna\u0107, \u017ce nast\u0105pi\u0142oby w tym przypadku jakie\u015b dzia\u0142anie mog\u0105ce mu szkodzi\u0107. – Niech si\u0119 badacze zwracaj\u0105 o dost\u0119p i prokurator rozpatrzy takie podania, nie ma innej mo\u017cliwo\u015bci, wszystko jest w gestii prokuratora – podkre\u015bla Arseniuk. Jak si\u0119 dowiedzieli\u015bmy, incydentalnie historycy mieli wgl\u0105d do akt, ale nie mia\u0142o to charakteru szerszych bada\u0144. Czy prokuratura jest sk\u0142onna zezwoli\u0107 na nie? Z odpowiedzi szefa pionu \u015bledczego warszawskiego oddzia\u0142u IPN wynika, \u017ce na razie nie ma co na to liczy\u0107. – Uzyskane z Federacji Rosyjskiej w wyniku wykonania wniosku tutejszej Komisji o udzielenie mi\u0119dzynarodowej pomocy prawnej do \u015bledztwa w sprawie zbrodni katy\u0144skiej materia\u0142y zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do dokumentacji procesowej przedmiotowej sprawy. Z tych wzgl\u0119d\u00f3w obecnie nie planuje si\u0119 udost\u0119pnienia tej\u017ce dokumentacji do badania przez historyk\u00f3w – stwierdza prokurator Piotr D\u0105browski, naczelnik warszawskiego oddzia\u0142u pionu \u015bledczego IPN.
Dotychczas Rosja przekaza\u0142a 137 tom\u00f3w akt z umorzonego przez ni\u0105 \u015bledztwa katy\u0144skiego. Pozosta\u0142o jeszcze do przekazania 46 tom\u00f3w o r\u00f3\u017cnym statusie – cz\u0119\u015b\u0107 z klauzul\u0105 „do u\u017cytku s\u0142u\u017cbowego”, a cz\u0119\u015b\u0107 „tajne” i „\u015bci\u015ble tajne”, a tak\u017ce postanowienie G\u0142\u00f3wnej Prokuratury Wojskowej FR o umorzeniu \u015bledztwa, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142o utajnione.

Zenon Baranowski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0179aden z historyk\u00f3w nie bada\u0142 do tej pory ponad stu akt z rosyjskiego \u015bledztwa katy\u0144skiego, kt\u00f3re w ostatnim roku trafi\u0142y do Polski. Pow\u00f3d? Stanowi\u0105 one materia\u0142 \u015bledztwa i jako takie nie mog\u0105 by\u0107 normalnie dost\u0119pne. Historycy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce powinna by\u0107 przyj\u0119ta inna formu\u0142a przekazywania tych dokument\u00f3w, kt\u00f3ra umo\u017cliwi\u0142aby ich badanie bez konieczno\u015bci czekania na zako\u0144czenie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[98,141,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39728"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39728"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39728\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39728"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39728"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39728"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}