{"id":39626,"date":"2011-06-20T22:46:38","date_gmt":"2011-06-21T03:46:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=39626"},"modified":"2023-03-22T19:26:21","modified_gmt":"2023-03-22T23:26:21","slug":"co-sie-stalo-z-katolicka-hiszpania-dawid-kabacinski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=39626","title":{"rendered":"Co si\u0119 sta\u0142o z katolick\u0105 Hiszpani\u0105? – Dawid Kabaci\u0144ski<\/em>"},"content":{"rendered":"

\u00bbPrzyk\u0142ad Hiszpanii powinien stanowi\u0107 przestrog\u0119 dla tych wszystkich katolik\u00f3w, <\/em>kt\u00f3rzy nie widz\u0105 nic z\u0142ego w lewicy, stale d\u0105\u017c\u0105cej do wykorzenienia ich \u015bwi\u0119tej wiary.\u00bb<\/em><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\r\n

N<\/strong>ap\u0142ywaj\u0105ce od kilku lat informacje opisu\u00adj\u0105ce sytuacj\u0119 religij\u00adn\u0105 i polityczn\u0105 w Hiszpanii wzbudzaj\u0105 coraz wi\u0119kszy niepok\u00f3j. Kraj ten – poza kr\u00f3tkimi okresami Pierw\u00adszej, a szczeg\u00f3lnie Drugiej Republiki – przez wieki stanowi\u0142 dla katolickich kraj\u00f3w Europy przyk\u0142ad, jak \u0142\u0105czy\u0107 racj\u0119 stanu ze \u015bwi\u0119t\u0105 wiar\u0105 katolick\u0105. Mo\u017cna by nawet zaryzyko\u00adwa\u0107 twierdzenie, \u017ce s\u0142owo \u201eHiszpania” by\u0142o to\u017csame ze s\u0142owem \u201ekatolicyzm”, \u017ce stanowi\u0142o jego synonim. Do dzi\u015b zreszt\u0105 dla wielu os\u00f3b, niezbyt si\u0119 orientuj\u0105cych w stosunkach panuj\u0105cych na P\u00f3\u0142wyspie Iberyjskim, jest to kraj ultrakatolicki. Tury\u015bci odwiedzaj\u0105cy ojczyzn\u0119 Cervantesa w okresie Wielkie\u00adgo Tygodnia s\u0105 pod wra\u017ceniem barwnych, wr\u0119cz fantastycz\u00adnych uroczysto\u015bci, po\u015br\u00f3d kt\u00f3\u00adrych wybija si\u0119 procesja zakapturzonych pokutnik\u00f3w. W Wiel\u00adki Czwartek i w Wielki Pi\u0105tek na ulicach miasteczka San Vin\u00adcente de la Sonsierra w pro\u00adwincji La Rioja pojawiaj\u0105 si\u0119 bosi biczownicy (picaos). <\/em>We wszystkich tych obrz\u0119dach wyra\u017anie wyczuwa si\u0119 \u015bre\u00addniowieczny charakter, jed\u00adnak pod t\u0105 barwn\u0105 pow\u0142ok\u0105 nie ma ju\u017c \u017cywej religijno\u00ad\u015bci Hiszpan\u00f3w.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

Biczownicy na ulicach San Vincente de la Sonsierra<\/em><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Obchody Wielkiego Tygo\u00addnia, jak i innych \u015bwi\u0105t reli\u00adgijnych w Hiszpanii, sta\u00adnowi\u0105 dzi\u015b raczej spektakl dla przyci\u0105gni\u0119cia turyst\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci kraj ten zaczyna mie\u0107 coraz mniej wsp\u00f3lnego z religi\u0105 katolic\u00adk\u0105. Od kilku lat Hiszpania zmierza ku upadkowi reli\u00adgijnemu, a co za tym idzie, r\u00f3wnie\u017c i moralnemu, sta\u00adj\u0105c si\u0119 jednocze\u015bnie wzor\u00adcem dla lewicowych \u201eauto\u00adrytet\u00f3w” oraz postkomuni\u00adstycznego SLD, notabene ciesz\u0105cego si\u0119 poparciem ze strony lewicowego premie\u00adra Hiszpanii J\u00f3zefa Ludwika Rodrigueza Zapatero.<\/p>\r\n

Rz\u0105dz\u0105cy od marca 2004 r. za Pirenejami socjali\u015bci z Hisz\u00adpa\u0144skiej Socjalistycznej Partii Robotniczej (Partido Socjalista Obrero Espa\u0144ol, <\/em>PSOE) swoj\u0105 polityk\u0105 przypominaj\u0105 wr\u0119cz najgorsze lata terroru Dru\u00adgiej Republiki. Nie dokonuj\u0105 wprawdzie fizycznych gwa\u0142t\u00f3w na Ko\u015bciele, kt\u00f3re by\u0142y dzie\u00ad\u0142em ich ideowych protoplast\u00f3w sprzed siedemdziesi\u0119ciu kilku lat, ale – tak samo jak Front Ludowy z lat 30. – d\u0105\u017c\u0105 do ca\u0142kowitego wyeliminowania katolicyzmu z \u017cycia spo\u0142eczne\u00adgo w imi\u0119 nowej religii – tole\u00adrancji – kt\u00f3ra ma dzia\u0142a\u0107 jedy\u00adnie na rzecz szeroko poj\u0119tego \u201epost\u0119pu” spo\u0142ecznego i oby\u00adczajowego.<\/p>\r\n

Rz\u0105dz\u0105cej od marca 2004 r. lewicy Hiszpanie \u201ezawdzi\u0119cza\u00adj\u0105” m.in. aborcj\u0119 na \u017cyczenie1<\/sup>, \u201ema\u0142\u017ce\u0144stwa” sodomit\u00f3w” i pra\u00adwo adoptowania przez takie pary dzieci”. Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, trwaj\u0105 prace nad nowy\u00admi projektami, kt\u00f3re pozwo\u00adl\u0105 na dokonywanie aborcji nawet przez kilkunastoletnie dziewcz\u0119ta bez zgody rodzic\u00f3w. Homoseksuali\u015bci uzyskali sze\u00adreg przywilej\u00f3w w pa\u0144stwie; mo\u017cna wr\u0119cz m\u00f3wi\u0107 o promo\u00adwaniu przez hiszpa\u0144skie eli\u00adty dewiacyjnych zachowa\u0144, pojawia si\u0119 swoista \u201emoda na homoseksualizm”. Sodomickiej indoktrynacji poddawani si\u0119 obowi\u0105zkowo uczniowie hisz\u00adpa\u0144skich szk\u00f3\u0142 publicznych’, a nawet pr\u00f3buje si\u0119 narzuci\u0107 t\u0119 indoktrynacj\u0119 szko\u0142om i insty\u00adtucjom prywatnym, w tym i ko\u015bcielnym.<\/p>\r\n

Gorsz\u0105ca w powszechnym odczuciu sytuacja prowadzi do zdecydowanych wyst\u0105pie\u0144 nawet tych os\u00f3b, kt\u00f3re unika\u0142y do tej pory wypowiedzi na bie\u00ad\u017c\u0105ce tematy polityczne. Przy\u00adk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 kr\u00f3lowa Zofia, kt\u00f3ra swoim wyst\u0105pieniem, mo\u017ce nie tyle antyhomoseksual\u00adnym, co skierowanym przeciw\u00adko natr\u0119tnej propagandzie ze strony \u201et\u0119czowego \u015brodowiska”, bardzo mu si\u0119 narazi\u0142a5<\/sup>.<\/p>\r\n

Lewicowe w\u0142adze hiszpa\u0144\u00adskie, niepomne na s\u0142owa swo\u00adjej kr\u00f3lowej, kontynuuj\u0105 ide\u00adow\u0105 destrukcj\u0119 tego wspania\u00ad\u0142ego kraju, b\u0119d\u0105cego jeszcze do niedawna wzorem religijno\u015bci dla Europy. Na \u0142amach lewico\u00adwej prasy pojawiaj\u0105 si\u0119 arty\u00adku\u0142y, kt\u00f3rych autorzy napastli\u00adwie atakuj\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142, wykazu\u00adj\u0105c wr\u0119cz antykatolickie fobie, czego przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 artyku\u0142 Jana Ludwika Cebrina, opublikowany na \u0142amach \u201eEl Pais” i oczywi\u015bcie skwapli\u00adwie przedrukowany w \u201eGazecie Wyborczej”.<\/p>\r\n

Ka\u017cdy, kto przeciwstawia si\u0119 \u201epost\u0119powym” w\u0142adzom w Madrycie, w ich mniemaniu powinien zosta\u0107 surowo ukara\u00adny. Przyk\u0142adem jest tu cho\u0107by projekt rz\u0105du premiera Zapate\u00adro, kt\u00f3ry pozwoli\u0142by na wymie\u00adrzanie dotkliwych kar finanso\u00adwych, a nawet odbieranie licen\u00adcji tym lekarzom, kt\u00f3rzy w zgo\u00addzie z przysi\u0119g\u0105 Hipokratesa i zasad\u0105 primum non nocere <\/em>mieliby \u201ezbyt uporczywie prze\u00add\u0142u\u017ca\u0107 \u017cycie cz\u0142owieka”. Kara spotka\u0142a jednego z hiszpa\u0144\u00adskich s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3ry nie godzi\u0142 si\u0119 na przyznanie prawa do adopcji trzyletniej dziewczyn\u00adki przez par\u0119 homoseksualn\u0105”. Ponadto pr\u00f3buje si\u0119 zakazy\u00adwa\u0107 katolikom manifestowania swojego sprzeciwu wzgl\u0119dem aborcji”. Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, nie tak dawno grupa dzia\u0142aczy komunistycznych i Zielonych z Katalonii przed\u0142o\u017cy\u0142a w jednej z komisji Kortez\u00f3w (parlament hiszpa\u0144ski) projekt pot\u0119pienia Benedykta XVI za to, \u017ce papie\u017c odrzuci\u0142 u\u017cywanie prezerwatyw w kontek\u015bcie zwalczania AIDS. Projekt ten wprawdzie przepad\u0142 w g\u0142osowaniu (nie poparli go nawet socjali\u015bci, wstrzymuj\u0105c si\u0119 od g\u0142osu 10), ale czy nie otwo\u00adrzy on drogi dla innych inicja\u00adtyw tego typu?<\/p>\r\n

We wrze\u015bniu 2008 r. socjali\u00adstyczny rz\u0105d hiszpa\u0144ski, wbity w bezpodstawn\u0105 dum\u0119 z powo\u00addu wygranych kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej wybor\u00f3w do Korte\u00adz\u00f3w, kt\u00f3re tym samym przed\u0142u\u00ad\u017cy\u0142y o kolejne cztery lata w\u0142a\u00addz\u0119 premiera Zapatero i jego towarzyszy, zdecydowa\u0142 si\u0119 na przeforsowanie nowej ustawy o \u201eplanowaniu rodziny”, kt\u00f3ra ma znie\u015b\u0107 wszelkie ogranicze\u00adnia prawne dotycz\u0105ce aborcji”. W zalecanym przez hiszpa\u0144sk\u0105 minister r\u00f3wno\u015bci Bibian\u0119 Aido Almagro poradniku dla dzie\u00adwi\u0119cioletnich dziewczynek czy\u00adtamy: \u201eNie ma wyznaczonego wieku ani momentu dzielenia si\u0119 nasz\u0105 seksualno\u015bci\u0105. Nie narzucaj sobie tego i nie pozwa\u00adlaj, by inni ci to narzucali. To twoja decyzja. (…) Jeste\u015b pani\u0105 twoich uczu\u0107, twojego cia\u0142a, twojej przyjemno\u015bci i twoje\u00adgo \u017cycia. (…) Je\u015bli nie chcesz [dziecka], udaj si\u0119 jak najszyb\u00adciej do o\u015brodka planowania rodziny albo do o\u015brodka zdro\u00adwia. Tam ci pomog\u0105”12.<\/sup><\/p>\r\n

Mo\u017cna zada\u0107 sobie pytanie, kto jest temu winien? Czy tyl\u00adko premier Kr\u00f3lestwa Hiszpa\u00adnii Rodriguez Zapatero oraz jego ugrupowanie? A mo\u017ce wsp\u00f3\u0142odpowiedzialni s\u0105 r\u00f3w\u00adnie\u017c przedstawiciele \u015brodowisk politycznych, wyros\u0142ych na bazie frankizmu, winni zdrady idea\u0142\u00f3w Movimiento Nacional”, <\/em>za kt\u00f3re swoje \u017cycie oddali naj\u00adwierniejsi z wiernych synowie surowej kastylijskiej ziemi, pi\u0119knej Andaluzji, arcykatolic\u00adkiej Nawarry i innych prowin\u00adcji le\u017c\u0105cego za Pirenejami kra\u00adju? Aby na to pytanie odpowie\u00addzie\u0107, musimy cho\u0107by w wiel\u00adkim skr\u00f3cie prze\u015bledzi\u0107 dzieje Hiszpanii.<\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

Inwazja wojsk napoleo\u0144skich wywo\u0142a\u0142a przebudzenie \u015bwiadomo\u015bci narodowej szerokich rzesz spo\u0142ecznych w Hiszpanii. Na ilustracji: Antoni Jan Gros, Poddanie Madrytu<\/em> (fragment, 1810)<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Hiszpania, b\u0119d\u0105ca u progu czas\u00f3w nowo\u017cytnych impe\u00adrium \u015bwiatowym i maj\u0105ca za sob\u0105 wieki zmaga\u0144 z islamem (reconquista), <\/em>sta\u0142a si\u0119 obiek\u00adtem szczeg\u00f3lnego ataku ze strony pa\u0144stw zazdrosnych o jej wielko\u015b\u0107. To w\u0142a\u015bnie od XVI stulecia istnieje tzw. czar\u00adna legenda (la legenda negra), <\/em>kt\u00f3ra upatrywa\u0142a w Hiszpanach moralnych kar\u0142\u00f3w, dewot\u00f3w i morderc\u00f3w Indian w Nowym \u015awiecie. Interesuj\u0105cy jest fakt, \u017ce niebawem temu stereotypo\u00adwi zacz\u0119li ulega\u0107 r\u00f3wnie\u017c sami Hiszpanie, a przynajmniej ich cz\u0119\u015b\u0107 mieni\u0105ca si\u0119 \u201ebardziej o\u015bwiecon\u0105”. Krytyka Hiszpa\u00adnii wzmog\u0142a si\u0119 w wieku XVIII, w tym \u201ewieku rozumu”, kiedy za Pireneje trafi\u0142a my\u015bl czo\u00ad\u0142owych ideolog\u00f3w przewrotu, m.in. Woltera i Jana Jakuba Rousseau. Nast\u0105pi\u0142o w\u00f3wczas \u201esfrancuzienie” elit, kt\u00f3rym zacz\u0119\u0142o przeszkadza\u0107 prawo oparte na religii. Wybuch rewo\u00adlucji francuskiej przy\u015bpieszy\u0142 dzia\u0142ania hiszpa\u0144skich afrance\u00adsados <\/em>(`frankofil\u00f3w’), kt\u00f3rzy nie ukrywali swoich sympatii do Napoleona I i pocz\u0119li przygoto\u00adwywa\u0107 Hiszpani\u0119 do zmian.<\/p>\r\n

Inwazja wojsk napoleo\u0144\u00adskich w 1808 r. zapocz\u0105tkowa\u00ad\u0142a nowy etap w historii Hisz\u00adpanii. W konsekwencji najaz\u00addu z jednej strony przebudzi\u0142a si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodowa sze\u00adrokich rzesz spo\u0142ecznych, kt\u00f3\u00adre zaciekle walczy\u0142y z tr\u00f3jko\u00adlorow\u0105 okupacj\u0105 swojej ojczy\u00adzny. Z drugiej – na spo\u0142ecze\u0144\u00adstwo Hiszpanii ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105 zacz\u0119\u0142y oddzia\u0142ywa\u0107 gru\u00adpy rewolucyjne. Cz\u0119sto byli to hiszpa\u0144scy jakobini, kt\u00f3rych od Napoleona I odstr\u0119cza\u0142a jego \u201ezachowawczo\u015b\u0107”. \u201ePost\u0119pow\u00adcy” ci pr\u00f3bowali przej\u0105\u0107 ster walki z francuskim naje\u017ad\u017ac\u0105. Zdaj\u0105c sobie doskonale spra\u00adw\u0119 z roli Ko\u015bcio\u0142a katolickie\u00adgo w\u015br\u00f3d ludu hiszpa\u0144skiego, pocz\u0105tkowo zachowywali wobec niego pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107. Sytuacja zacz\u0119\u0142a ulega\u0107 zmianie, gdy Francuzi zacz\u0119li ponosi\u0107 pora\u017c\u00adki. S\u0142ynna konstytucja, uchwa\u00adlona w Kadyksie w 1812 r., by\u0142a dokumentem rewolucyjnym. Wprawdzie uznawa\u0142a w\u0142adz\u0119 kr\u00f3la Ferdynanda VII, ale by\u0142a to w\u0142adza, zgodnie z duchem o\u015bwieceniowym, mocno ograni\u00adczona. Jednocze\u015bnie wypowie\u00addziano si\u0119 zdecydowanie prze\u00adciwko \u015awi\u0119tej Inkwizycji.<\/p>\r\n

Kiedy Francuzi wycofali si\u0119 z P\u00f3\u0142wyspu Iberyjskiego, rewo\u00adlucjoni\u015bci przyst\u0105pili do dzia\u0142a\u00adnia. Skierowano or\u0119\u017c przeciwko Ko\u015bcio\u0142owi i kr\u00f3lowi, \u017c\u0105daj\u0105c od niego wierno\u015bci zasadom kon\u00adstytucji 1812 r. W\u0142adca Hisz\u00adpanii nie zamierza\u0142 ust\u0119powa\u0107, co w 1820 r. doprowadzi\u0142o do rewolty Rafa\u0142a de Riego, do\u015b\u0107 szybko jednak spacyfikowanej. Mog\u0142o si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce dop\u00f3\u00adki \u017cyje kr\u00f3l, pa\u0144stwu nie grozi \u017caden wstrz\u0105s rewolucyjny, jed\u00adnak niebawem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce monarcha zaczyna ulega\u0107 \u015bro\u00addowisku \u201epost\u0119powc\u00f3w”. Zgod\u00adnie z prawem po \u015bmierci kr\u00f3la tron mia\u0142 przypa\u015b\u0107 jego m\u0142od\u00adszemu bratu, don Carlosowi. Niespodziewanie jednak Ferdy\u00adnand przed\u0142u\u017cy\u0142 sankcj\u0119 prag\u00admatyczn\u0105 Karola IV z 1789 r., czyni\u0105c nast\u0119pc\u0105 tronu swo\u00adj\u0105 ma\u0142oletni\u0105 c\u00f3rk\u0119 Izabel\u0119”. Mo\u017cna by uwa\u017ca\u0107, \u017ce posuni\u0119\u00adcie to nie oznacza\u0142o nic nowego, gdy\u017c znane by\u0142y w historii sytu\u00adacje, gdy to kobiety dziedziczy\u00ad\u0142y tron (vide Jadwiga Andega\u00adwe\u0144ska czy Maria Teresa). Cho\u00addzi\u0142o jednak o co\u015b wi\u0119cej. Ot\u00f3\u017c w 1837 r., czyli w roku \u015bmier\u00adci Ferdynanda VII, jego c\u00f3rka mia\u0142a zaledwie cztery lata i by\u0142o jasne, \u017ce w jej imieniu rz\u0105dy b\u0119dzie sprawowa\u0107 jako regent\u00adka jej matka, Maria Krystyna. Otoczenie polityczne kr\u00f3lowej\u00ad-wdowy nie nastraja\u0142o do opty\u00admizmu. Aktywne by\u0142o w nim \u015brodowisko polityczne zapa\u00adtrzone w liberaln\u0105 monarchi\u0119 francusk\u0105 Ludwika Filipa Orle\u00ada\u0144skiego.<\/p>\r\n

Zaistnia\u0142ej sytuacji przeciw\u00adstawi\u0142 si\u0119 brat zmar\u0142ego kr\u00f3la, pretendent do tronu – don Car los. Doprowadzi\u0142o to do wojny, nazwanej od jego imienia woj\u00adn\u0105 karlistowsk\u0105. Konflikt mi\u0119\u00addzy don Carlosem a bratow\u0105\u00ad-regentk\u0105 by\u0142 nie tyle walk\u0105 o to, kto ma panowa\u0107 w Hisz\u00adpanii, co starciem dotycz\u0105cym fundamentalnych zasad, na kt\u00f3rych mia\u0142a si\u0119 opiera\u0107 Hisz\u00adpania. Ob\u00f3z krystynos\u00f3w, czy\u00adli zwolennik\u00f3w regentki Marii Krystyny, skupia\u0142 zwolennik\u00f3w modernizacji Hiszpanii na fran\u00adcusk\u0105 modl\u0119, co prowadzi\u0142oby bez w\u0105tpienia nie tylko do nie\u00adbywa\u0142ych zmian politycznych w duchu Tricolore, <\/em>lecz tak\u017ce do naruszenia pozycji Ko\u015bcio\u00ad\u0142a na P\u00f3\u0142wyspie Iberyjskim. Karli\u015bci, czyli zwolennicy don Carlosa, a p\u00f3\u017aniej jego nast\u0119p\u00adc\u00f3w, opowiadali si\u0119 za tym, co stanowi\u0142o zawsze kwintesencj\u0119 hiszpa\u0144sko\u015bci: sojuszu o\u0142tarza z tronem oraz poszanowania lokalnych praw (fueros) przez w\u0142adze w Madrycie, co gwaran\u00adtowa\u0142o zdecentralizowany cha\u00adrakter pa\u0144stwa.<\/p>\r\n

Wszystkie wojny karlistow\u00adskie ko\u0144czy\u0142y si\u0119 jednak zwy\u00adci\u0119stwem \u201epost\u0119powc\u00f3w”. Hiszpania pod rz\u0105dami kr\u00f3lo\u00adwej regentki Marii Krystyny, genera\u0142\u00f3w Baldomero Espar\u00adtero i Ram\u00f3na Marii Narv\u00e1eza, a wreszcie Izabeli II, przecho\u00addzi\u0142a gwa\u0142town\u0105 metamorfoz\u0119. Wprawdzie zachowa\u0142a opini\u0119 kraju katolickiego, ale katoli\u00adcyzm ten stawa\u0142 si\u0119 coraz bar\u00addziej liberalny. Prawdziwym szokiem dla wiernych Ko\u015bcio\u0142o\u00adwi Hiszpan\u00f3w by\u0142o ustanowie\u00adnie w 1873 r. Republiki. Na cze\u00adle nowych w\u0142adz stan\u0119li ludzie zwi\u0105zani z masoneri\u0105, traktuj\u0105\u00adcy katolicyzm jak wroga, kt\u00f3re\u00adgo jednak chwilowo nie nale\u017cy zbyt mocno atakowa\u0107.<\/p>\r\n

\u017bywot Pierwszej Republiki nie trwa\u0142 d\u0142ugo: ju\u017c w 1874 r. upad\u0142a w wyniku tar\u0107 w\u015br\u00f3d jej za\u0142o\u017cycieli. Do Madrytu przyby\u0142 don Alfonso, siedem\u00adnastoletni syn Izabeli II, kt\u00f3\u00adry zosta\u0142 kr\u00f3lem Hiszpanii. Nast\u0119pne p\u00f3\u0142wiecze mo\u017cna nazwa\u0107 okresem wzgl\u0119dnej sta\u00adbilizacji i sojuszu czynnik\u00f3w rz\u0105dowych z Ko\u015bcio\u0142em, cho\u00adcia\u017c na nieco innych zasadach ni\u017c w czasach Los Reyes Cat\u00f3\u00adlicos – <\/em>Karola V, Filip\u00f3w czy pierwszych Burbon\u00f3w. Baczni obserwatorzy \u017cycia spo\u0142eczno\u00ad-politycznego w Hiszpanii mogli jednak ju\u017c pod koniec XIX stulecia dostrzec niepoko\u00adj\u0105ce symptomy tego, co z ca\u0142\u0105 moc\u0105 wybuchnie w roku 1931.<\/p>\r\n

Na II po\u0142ow\u0119 XIX stule\u00adcia przypad\u0142 gwa\u0142towny roz\u00adw\u00f3j ruchu anarchistyczne\u00adgo, stawiaj\u0105cego sobie za cel zniszczenie nie tylko pa\u0144stwa, ale i Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry w oce\u00adnie uczni\u00f3w Bakunina” stano\u00adwi\u0142 podpor\u0119 monarchii. W tym okresie zorganizowali si\u0119 r\u00f3w\u00adnie\u017c marksi\u015bci, tworz\u0105c PSOE oraz central\u0119 zwi\u0105zk\u00f3w zawo\u00addowych o nazwie Powszech\u00adna Unia Pracuj\u0105cych (Uni\u00f3n General de Trabajadores). <\/em>War\u00adto w tym miejscu wspomnie\u0107 o dzia\u0142alno\u015bci lewicowych intelektualist\u00f3w, cz\u0119sto \u015bci\u015ble powi\u0105zanych z masoneri\u0105, kt\u00f3\u00adrych bastionem sta\u0142o si\u0119 m.in. madryckie Ateneum”. To w\u0142a\u00ad\u015bnie z wy\u017cej wspomnianych \u015bro\u00addowisk wyjdzie po\u017coga rewolu\u00adcyjna 1931 r., a nast\u0119pnie jej kontynuacje w 1934 i 1936 r.<\/p>\r\n

Wydarzenia rewolucyjne roku 1909, kt\u00f3re przesz\u0142y do historii jako \u201etragiczny tydzie\u0144” (semana tr\u00e1gica<\/em>), <\/em>czy te\u017c zaj\u00ad\u015bcia z roku 1917 by\u0142y jak gdyby wst\u0119pem do rewolucji, skiero\u00adwanej przeciw Hiszpanii, jej tra\u00addycji i wierze. Trudna sytuacja spo\u0142eczno-polityczna Hiszpanii, spot\u0119gowana na pocz\u0105tku lat 20. wojn\u0105 w Maroku ze zbunto\u00adwanymi plemionami p\u00f3\u0142nocno\u00adafryka\u0144skimi, grozi\u0142a w ka\u017cdej chwili wybuchem rewolty. Obj\u0119\u00adcie dyktatorskiej w\u0142adzy przez gen. Emanuela Prima de River\u0119 y Orbanej\u0119 we wrze\u015bniu 1923 r. na kilka lat uspokoi\u0142o sytuacj\u0119, jednak wraz z pojawieniem si\u0119 za Pirenejami pierwszych oznak \u015bwiatowego kryzysu gospodar\u00adczego agenci rewolucji rozpo\u00adcz\u0119li akcj\u0119 zar\u00f3wno przeciwko dyktatorowi, jak kr\u00f3lowi Alfon\u00adsowi XIII. Niepokoj\u0105ca by\u0142a postawa cz\u0119\u015bci korpusu oficer\u00adskiego, kt\u00f3ry wyst\u0105pi\u0142 przeciw\u00adko Primowi de Riverze. U pro\u00adgu 1930 r. w szeregach wojska mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 wielu zde\u00adklarowanych mason\u00f3w i repu\u00adblikan\u00f3w, takich jak m.in. kpt. Fermin Gal\u00e1n, gen. Micha\u0142 Cabanellas czy te\u017c gen. Gonzalo Queipo de Liano y Sierra. Ostat\u00adni dwaj w 1936 r. wraz z inny\u00admi oficerami wyst\u0105pi\u0105 jednak zbrojnie przeciwko skrajnie lewicowemu gabinetowi spod sztandaru Frontu Ludowego (Frente Popular<\/em>).<\/em><\/p>\r\n

Proklamowanie w kwiet\u00adniu 1931 r. Drugiej Republi\u00adki spowodowa\u0142o niespotyka\u00adne od dawna ataki na Ko\u015bci\u00f3\u0142, jak i na to wszystko, co \u015bwiad\u00adczy\u0142o do tej pory o wielko\u015bci Hiszpanii. Z\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 ze sob\u0105 dwa antyklerykalizmy: ludo\u00adwy, podsycany przez agitato\u00adr\u00f3w anarchistycznych i mark\u00adsistowskich, oraz intelektualny, wybitnie maso\u0144ski, na czele ze swoim guru Emanuelem Aza\u00c3\u00b1\u0105 y D\u00edazem, kt\u00f3ry na nieszcz\u0119\u015bcie Hiszpanii zosta\u0142 jej premierem w 1931 r.<\/p>\r\n

Rozprawa z Ko\u015bcio\u0142em, po\u0142\u0105\u00adczona z brakiem konkretnych dzia\u0142a\u0144 wobec problem\u00f3w spo\u0142eczno-ekonomicznych Hisz\u00adpanii, spowodowa\u0142a, \u017ce ugru\u00adpowania lewicowe pod koniec 1933 r. przegra\u0142y wybory do Kortez\u00f3w. Zwyci\u0119zc\u0105 okaza\u0142 si\u0119 lider zjednoczonej Hiszpa\u0144skiej Konfederacji Niezale\u017cnej Prawi\u00adcy (Confederaci\u00f3n Espa\u00f1ola de Derechas Aut\u00f3nomas, <\/em>CEDA), m\u0142ody prawnik J\u00f3zef Maria Gil Robles, kt\u00f3remu jednak nie by\u0142o dane stan\u0105\u0107 na czele rz\u0105\u00addu ani nawet obj\u0105\u0107 teki mini\u00adstra. \u00d3wczesny prezydent Ani\u00adcet Alcal\u00e1-Zamora, wprawdzie katolik, ale cz\u0142owiek boja\u017aliwy, z obawy przed wzrostem nie\u00adpokoj\u00f3w spo\u0142ecznych nie zgo\u00addzi\u0142 si\u0119 na wej\u015bcie CEDA do centrowego rz\u0105du przyw\u00f3d\u00adcy Partii Radykalnej Aleksan\u00addra Lerroux. Mo\u017cna si\u0119 dzisiaj zastanawia\u0107, czy ta taktyka by\u0142a w\u0142a\u015bciwa, ale nie ulega w\u0105tpli\u00adwo\u015bci, \u017ce si\u0142y skrajnej lewicy czeka\u0142y jedynie na pretekst, aby wznieci\u0107 krwaw\u0105, antyrz\u0105dow\u0105 rewolt\u0119. Gdy w 1934 r. pojawi\u0142y si\u0119 pog\u0142oski o wej\u015bciu do rz\u0105du kilku dzia\u0142aczy centroprawicy, Katalonia i Asturia pogr\u0105\u017cy\u0142y si\u0119 w krwawej rewolucji. Ata\u00adkowano instytucje pa\u0144stwowe, atakowano Ko\u015bci\u00f3\u0142, na ulicach asturyjskiego Oviedo, jak i na ulicach innych miast hiszpa\u0144\u00adskich zapanowa\u0142o barbarzy\u0144\u00adstwo.<\/p>\r\n

W tym trudnym dla Hiszpa\u00adnii okresie dosz\u0142o po raz pierw\u00adszy do konsolidacji si\u0142 przewro\u00adtu spo\u0142ecznego, skupionych w tzw. Sojuszu Robotniczym (La Alianza Obrero). <\/em>Zacz\u0119\u00ad\u0142a rosn\u0105\u0107 w si\u0142\u0119 Komunistycz\u00adna Partia Hiszpanii (Partido Comunista de Espa\u00f1a, <\/em>PCE). T\u00f3 w\u0142a\u015bnie pomys\u0142em komuni\u00adst\u00f3w by\u0142o utworzenie Frontu Ludowego, czyli porozumienia politycznego skupiaj\u0105cego lewi\u00adc\u0119 oraz przedstawicieli \u201eintelek\u00adtualnego antyklerykalizmu”, d\u0105\u017c\u0105cego do przej\u0119cia w\u0142adzy nad Tagiem. W lutym 1936 r. odby\u0142y si\u0119 przy\u015bpieszone wybo\u00adry do hiszpa\u0144skich Kortez\u00f3w, kt\u00f3re przynios\u0142y nieco wi\u0119cej g\u0142os\u00f3w dla Frontu Ludowego. Ordynacja wyborcza by\u0142a skon\u00adstruowana na korzy\u015b\u0107 blok\u00f3w politycznych, co op\u0142aci\u0142o si\u0119 w\u0142a\u015bnie wyst\u0119puj\u0105cej w koali\u00adcji lewicy i centrolewicy Wie\u00adlonurtowa prawica hiszpa\u0144ska, mimo uzyskania tylko nieznacz\u00adnie s\u0142abszego wyniku, by\u0142a roz\u00adbita, co prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na zdecy\u00addowanie mniejsz\u0105 liczb\u0119 man\u00addat\u00f3w w parlamencie.<\/p>\r\n

Panem sytuacji sta\u0142 si\u0119 nie\u00adkwestionowany lider wchodz\u0105\u00adcej w sk\u0142ad Frontu Ludowego antykatolickiej Lewicy Repu\u00adblika\u0144skiej (Izquierda <\/em>Repu\u00adblicana, <\/em>IR) Emanuel Aza\u00f1a y Diaz. W Hiszpanii rozpocz\u0119\u00ad\u0142o si\u0119 okrutne prze\u015bladowanie Ko\u015bcio\u0142a, a pa\u0144stwo szybko zmierza\u0142o w stron\u0119 lewicowego totalitaryzmu. W lipcu 1936 r. wybuch\u0142o powstanie narodo\u00adwe w obronie tego, co niegdy\u015b tworzy\u0142o wielko\u015b\u0107 Hiszpanii, a teraz znalaz\u0142o si\u0119 na margine\u00adsie \u017cycia spo\u0142ecznego. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce lewica dysponuje niema\u0142\u0105 si\u0142\u0105 zbrojn\u0105, na skutek czego powstanie przerodzi\u0142o si\u0119 w wyczerpuj\u0105c\u0105 ca\u0142y kraj, bli\u00adsko trzyletni\u0105 wojn\u0119 domow\u0105. W obozie republikan\u00f3w dosz\u0142o do niebywa\u0142ego wzmocnienia wp\u0142yw\u00f3w komunist\u00f3w kosztem innych ugrupowa\u0144 lewicowych. By\u0142o to rezultatem ingerencji w sprawy hiszpa\u0144skie Zwi\u0105zku Sowieckiego, zainteresowanego rozbudow\u0105 stref wp\u0142yw\u00f3w na drugim kra\u0144cu Europy. Sowie\u00adci, wysy\u0142aj\u0105cy do Madrytu bro\u0144 i inne \u015brodki, niezb\u0119dne do pro\u00adwadzenia wojny, uzyskali de facto <\/em>kontrol\u0119 nad lewicowy\u00admi si\u0142ami zbrojnymi, czyli tzw. Armi\u0105 Ludow\u0105 (Ejercito Popu\u00adlar), <\/em>oraz nad policj\u0105 politycz\u00adn\u0105, coraz bardziej upodabniaj\u0105\u00adc\u0105 si\u0119 do sowieckiej czerezwy\u00adczajki.<\/p>\r\n

Wojna hiszpa\u0144ska lat 1936\u00ad-1939 cz\u0119sto bywa nazywana przez publicyst\u00f3w (rzadziej przez historyk\u00f3w) o pogl\u0105dach zdecydowanie antylewicowych, \u201ekrucjat\u0105”. Walk\u0119 w obronie podeptanej, st\u0142amszonej reli\u00adgii katolickiej trudno nazwa\u0107 inaczej – trzeba jednak pami\u0119\u00adta\u0107, \u017ce \u00f3wczesne spo\u0142ecze\u0144\u00adstwo hiszpa\u0144skie by\u0142o spolary\u00adzowane ideologicznie. Sympa\u00adtie wobec obozu narodowego, kt\u00f3remu od ko\u0144ca wrze\u015bnia 1936 r. przewodzi\u0142 gen. Fran\u00adciszek Franco y Bahamonde, wyst\u0119powa\u0142y w\u015br\u00f3d arystokra\u00adcji, cz\u0119\u015bci mieszcza\u0144stwa oraz ch\u0142opstwa; z frankizmem iden\u00adtyfikowa\u0142a si\u0119 katolicka Nawar\u00adra oraz Stara Kastylia. Nato\u00admiast ob\u00f3z przeciwny popiera\u00ad\u0142a zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 pro\u00adletariatu wielkoprzemys\u0142owe\u00adgo Nowej Kastylii i Katalonii, andaluzyjscy ch\u0142opi i cz\u0119\u015b\u0107 \u015bro\u00addowiska intelektualnego, szcze\u00adg\u00f3lnie m\u0142odego pokolenia, dla kt\u00f3rego zreszt\u0105 wcze\u015bniej uku\u00adto termin \u201ePokolenie ’27”.<\/p>\r\n

Wraz ze zwyci\u0119stwem gen. Franco i zako\u0144czeniem woj\u00adny polaryzacja ta nie zosta\u0142a zlikwidowana. Mo\u017cna jedynie m\u00f3wi\u0107 o jej chwilowym przy\u00adt\u0142umieniu, charakteryzuj\u0105cym trudne lata 40. i pierwsz\u0105 po\u0142o\u00adw\u0119 lat 50. Stopniowe wychodze\u00adnie Hiszpanii z izolacji mi\u0119dzy\u00adnarodowej oraz obj\u0119cie rz\u0105d\u00f3w przez grup\u0119 tzw. technokrat\u00f3w z Opus Dei w ko\u0144cu tej dekady stanowi klucz do zrozumienia obecnej sytuacji za Pirenejami.<\/p>\r\n

Ministrowie technokraci postawili na szybki rozw\u00f3j ekonomiczny Hiszpanii, kt\u00f3\u00adrego upatrywali w turystyce. W latach 60. Hiszpania prze\u00ad\u017cy\u0142a istny boom <\/em>w tej dziedzi\u00adnie. Cudzoziemcy zostawiali w Hiszpanii nie tylko pieni\u0105\u00addze, ale r\u00f3wnie\u017c prezentowali bardzo swobodny styl \u017cycia, co nie pozosta\u0142o bez wp\u0142ywu na Hiszpan\u00f3w.<\/p>\r\n

Lata 60. to r\u00f3wnie\u017c czas obrad II Soboru Watyka\u0144skie\u00adgo, kt\u00f3ry wprowadzi\u0142 rewolu\u00adcyjne wr\u0119cz zmiany w Ko\u015bcie\u00adle. Opus Dei by\u0142a entuzja\u00adstycznie nastawiona do zmian skierowanych przeciw Tradycji i wojuj\u0105cemu obliczu katolicy\u00adzmu. Postanowienia Vaticanum II <\/em>utrzymane w duchu \u201epraw cz\u0142owieka” uderza\u0142y r\u00f3wnie\u017c w tego, kt\u00f3ry stan\u0105\u0142 na czele obro\u0144c\u00f3w religii w 1936 r. \u00adw gen. Franco.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

W Hiszpanii rewolucj\u0119 polityczn\u0105 wywo\u0142a\u0142o nauczanie soborowe, a szczeg\u00f3lnie konstytucje Dignitatis humanae<\/em> oraz Gaudium et spes<\/em>. Znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w tym procesie odegra\u0142o Opus Dei, kt\u00f3re po Vaticanum II<\/em> zacz\u0119\u0142o propagowac rozw\u00f3j w Hiszpanii tzw. spo\u0142ecze\u0144stwa otwartego, opartego na pluralizmie \u015bwiatopogl\u0105dowym i wolno\u015bci religijnej. Na ilustracji: ks. Josemaria Escriv\u00e1 de Balaguer, za\u0142o\u017cyciel Opus Dei<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Nast\u0119pstwem II Soboru Watyka\u0144skiego by\u0142 rozbrat cau\u00addillo <\/em>z hierarchi\u0105 Ko\u015bcio\u0142a hisz\u00adpa\u0144skiego, kt\u00f3ra w du\u017cej cz\u0119\u015bci przesz\u0142a na stanowiska wr\u0119cz jawnie opozycyjne wobec w\u0142a\u00addzy. Hiszpa\u0144ski Ko\u015bci\u00f3\u0142 poso\u00adborowy sta\u0142 si\u0119 azylem dla wro\u00adg\u00f3w systemu, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 r\u00f3wnie\u017c zdeklarowanych ateuszy. Insty\u00adtucje ko\u015bcielne otwiera\u0142y swe podwoje dla komunistycznych Komisji Robotniczych (Comis\u00adsi\u00f3nes Obreras) <\/em>i r\u00f3\u017cnej ma\u015bci kontestator\u00f3w.<\/p>\r\n

Wp\u0142yw Vaticanum II <\/em>na porzucenie przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 fran\u00adkizmu zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 nawet historyk\u00f3w, kt\u00f3rych trudno pos\u0105dzi\u0107 o \u201eprawicowo\u015b\u0107”17<\/sup>, a znany hiszpa\u0144ski socjolog, Wiktor P\u00e9rez-D\u00edaz, pisa\u0142 wprost na ten temat: \u201eOd \u015bmierci Piu\u00adsa XII Ko\u015bci\u00f3\u0142 hiszpa\u0144ski coraz bardziej rozmija\u0142 si\u0119 z tenden\u00adcjami dominuj\u0105cymi w wi\u0119kszo\u00ad\u015bci zachodnich Ko\u015bcio\u0142\u00f3w, \u0142\u0105cz\u00adnie z samym Watykanem. (…) Cho\u0107 wiedziano o tym i dysku\u00adtowano w w\u0105skich gremiach, rozd\u017awi\u0119k ten objawi\u0142 si\u0119 tak jasno w toku II Soboru Waty\u00adka\u0144skiego, \u017ce sta\u0142 si\u0119 on dla Ko\u015bcio\u0142a hiszpa\u0144skiego trau\u00admatycznym szokiem, bo wi\u0119k\u00adszo\u015b\u0107 jego biskup\u00f3w przyby\u00ad\u0142a na\u0144 przekonana, \u017ce stano\u00adwi uosobienie ortodoksji. Oka\u00adza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce musieli si\u0119 pogodzi\u0107 z pewnym za\u017ceno\u00adwaniem z faktem, \u017ce s\u0105 zb\u0119d\u00adni i nieistotni. Wykorzystuj\u0105c sytuacj\u0119, ksi\u0119\u017ca i \u015bwieccy lepiej rozumiej\u0105cy ducha czas\u00f3w, lub jak powiadali \u00abtchnienie Ducha \u015awi\u0119tego\u00bb (sic!), sk\u0142aniali star\u00adsze pokolenie biskup\u00f3w i prze\u00ad\u0142o\u017conych zakon\u00f3w do intelektu\u00adalnej, moralnej i organizacyjnej odnowy, gro\u017c\u0105c otwart\u0105 rebeli\u0105. Zar\u00f3wno baskijscy nacjonali\u015bci, demokraci, jak i lewicowcy r\u00f3\u017c\u00adnych obediencji wzywali na r\u00f3\u017c\u00adne sposoby Ko\u015bci\u00f3\u0142, by zrewido\u00adwa\u0142 struktur\u0119 w\u0142adzy ko\u015bciel\u00adnych instytucji, definicj\u0119 swej roli w spo\u0142ecze\u0144stwie, a przede wszystkim sw\u00f3j sojusz z franki\u00adstowskim pa\u0144stwem”18<\/sup>.<\/p>\r\n

Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce niebawem du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 duchowie\u0144stwa hisz\u00adpa\u0144skiego posz\u0142a za tym g\u0142o\u00adsem \u201eodnowy”, w wyniku czego genera\u0142 Franco przesta\u0142 by\u0107, w ich mniemaniu, obro\u0144c\u0105 wia\u00adry. W pewnym stopniu wp\u0142y\u00adn\u0119\u0142a na to r\u00f3wnie\u017c niech\u0119\u0107 do caudillo <\/em>samego papie\u017ca Paw\u00ad\u0142a VI19<\/sup>. Przeciwko genera\u0142o\u00adwi Franco wyst\u0105pi\u0142o r\u00f3wnie\u017c Opus Dei, kt\u00f3re po Vaticanum II <\/em>zacz\u0119\u0142o propagowa\u0107 rozw\u00f3j w Hiszpanii tzw. spo\u0142ecze\u0144stwa otwartego, opartego na plurali\u00adzmie \u015bwiatopogl\u0105dowym i wol\u00adno\u015bci religijnej.<\/p>\r\n

Wsparcie dla liberalizmu w \u201eDziele Bo\u017cym” by\u0142o widocz\u00adne jeszcze na d\u0142ugo przed zwo\u00ad\u0142aniem II Soboru Watyka\u0144skie\u00adgo. Zreszt\u0105 sam za\u0142o\u017cyciel Opus Dei, Josemaria Escriv\u00e1 de Bala\u00adguer, by\u0142 przez wielu kojarzony jako przecieraj\u0105cy szlaki Vati\u00adcanum II<\/em>20<\/sup>. W szeregach Opus Dei znalaz\u0142o si\u0119 wielu hiszpa\u0144skich dzia\u0142aczy politycznych, w tym tak wp\u0142ywowe osoby, jak Emanuel Fraga Iribarne, frankistowski minister turystyki, wsp\u00f3\u0142odpowiedzialny za pogrzebanie idei 1936 roku po \u015bmierci caudillo<\/em>21<\/sup>. Jak celnie wskaza\u0142 Adam Wielomski: \u201eW Hiszpanii rewolucj\u0119 polityczn\u0105 – owocu\u00adj\u0105c\u0105 nie tylko rozpadem fran\u00adkizmu, ale \u015bmierci\u0105 Hiszpanii katolicko-kontrrewolucyjnej \u00adwywo\u0142a\u0142o nauczanie soboro\u00adwe, a szczeg\u00f3lnie konstytucje Dignitatis human\u00e6<\/em> oraz Gau\u00addium et spes <\/em>. Mo\u017ce zreszt\u0105 nie chodzi o same dokumenty sobo\u00adrowe, lecz wszechobecny duch soboru, cechuj\u0105cy si\u0119 afirmacj\u0105 wszelkiego religijnego nowa\u00adtorstwa”22<\/sup>.<\/p>\r\n

Wielu hierarch\u00f3w, zgodnie z \u201educhem soboru”, dawa\u0142o i nadal daje przyk\u0142ad swojej ignorancji historycznej i ch\u0119ci uk\u0142adania si\u0119 za wszelk\u0105 cen\u0119 z lewicowymi w\u0142adzami, cze\u00adgo przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 cho\u0107\u00adby postawa biskup\u00f3w, kt\u00f3rzy przeprosili za milczenie, jakim Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki otoczy\u0142 spra\u00adw\u0119 egzekucji 14 baskijskich ksi\u0119\u017cy, dokonanej przez oddzia\u00ad\u0142y nacjonalist\u00f3w w czasie wojny domowej23<\/sup>. Innym przyk\u0142adem, \u015bwiadcz\u0105cym o tym, \u017ce niekt\u00f3\u00adrzy duchowni hiszpa\u0144scy prze\u00adchodz\u0105 jeszcze bardziej na stro\u00adn\u0119 lewicowej w\u0142adzy, jest wyda\u00adnie przez opactwo benedykty\u0144\u00adskie Santa Cruz del Valle de los Caidos zakazu odprawiania uro\u00adczystych Mszy \u015bw. w intencji spoczywaj\u0105cych w Dolinie Pole\u00adg\u0142ych gen. Franco i przyw\u00f3dcy Falangi Hiszpa\u0144skiej (Falange Espa\u00c3\u00b1ola) <\/em>Prima de Rivery24<\/sup>. Zmiany posoborowe doprowa\u00addzi\u0142y r\u00f3wnie\u017c do kolosalnych przeobra\u017ce\u0144 w \u0142onie najbardziej katolickiego \u015brodowiska, jakie od lat trzydziestych XIX stule\u00adcia reprezentowali karli\u015bci. Gdy zabrak\u0142o im duchowego wspar\u00adcia Ko\u015bcio\u0142a, niekt\u00f3rzy z nich pocz\u0119li nawet dryfowa\u0107 w stro\u00adn\u0119… marksizmu.<\/p>\r\n

Mo\u017cna wi\u0119c skonstatowa\u0107, \u017ce to Ko\u015bci\u00f3\u0142 po Vaticanum II <\/em>oraz grupa dzia\u0142aczy wywodz\u0105cych si\u0119 z frankizmu w du\u017cej mie\u00adrze przyczynili si\u0119 do rozwodu mi\u0119dzy hiszpa\u0144skim pa\u0144stwem a religi\u0105 katolick\u0105. Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cy jest tu niechlubny udzia\u0142 kr\u00f3la Jana Karola, kt\u00f3ry zawdzi\u0119cza\u0142 tron w\u0142a\u015bnie cau\u00addillo. <\/em>Wnuk wyp\u0119dzonego przez republikan\u00f3w Alfonsa XIII przy\u00adsi\u0119ga\u0142 na wierno\u015b\u0107 Movimiento Nacional<\/em>25<\/sup>, <\/em>zobowi\u0105zuj\u0105c si\u0119 tym samym do utrzymania Hiszpanii w konstrukcji poli\u00adtycznej, kt\u00f3rej tw\u00f3rc\u0105 by\u0142 gen. Franco” – jednak ju\u017c nieca\u00ad\u0142y rok p\u00f3\u017aniej da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako zwolennik szeroko poj\u0119tej demokratyzacji i liberalizmu. Mo\u017cna w zwi\u0105zku z tym posta\u00adwi\u0107 pytanie, kt\u00f3re swego czasu sformu\u0142owa\u0142 historyk Jan Kie\u00adniewicz, specjalista w zakresie dziej\u00f3w Hiszpanii: \u201eCzy zatem wybrany nast\u0119pca Juan Carlos de Borb\u00f3n zawi\u00f3d\u0142 jego [Fran\u00adco] oczekiwania? Z\u0142ama\u0142 z\u0142o\u017co\u00adne przysi\u0119gi?”27<\/sup>.<\/p>\r\n

Monarchia w Hiszpanii zosta\u00ad\u0142a wprawdzie przywr\u00f3cona ju\u017c w 1947 r.28<\/sup>, lecz by\u0142a to monar\u00adchia bez kr\u00f3la, z gen. Franco jako \u201ewodzem ostatniej krucja\u00adty i hiszpa\u0144sko\u015bci”29<\/sup> (el Cau\u00addillo de la \u00daltima Cruzada y de la Hispanidad). W <\/em>lipcu 1969 r. Franco zdecydowa\u0142 si\u0119 na wyznaczenie kr\u00f3la, maj\u0105ce\u00adgo by\u0107 jednocze\u015bnie jego kon\u00adtynuatorem. Wyb\u00f3r pad\u0142 w\u0142a\u00ad\u015bnie na 31-letniego Jana Karo\u00adla z dynastii Burbon\u00f3w, kt\u00f3ry do roli przysz\u0142ego monarchy by\u0142 wprawdzie przygotowy\u00adwany ju\u017c od ko\u0144ca lat 40., ale gen. Franco d\u0142ugo nie wyjawia\u0142 decyzji, chc\u0105c zapewni\u0107 sobie swobod\u0119 ruch\u00f3w politycznych. Mo\u017cna w tym miejscu zada\u0107 sobie pytanie, czy by\u0142a to w\u0142a\u00ad\u015bciwa decyzja caudillo?<\/em><\/p>\r\n

Genera\u0142 Franco by\u0142 monar\u00adchist\u0105, co nie ulega \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci. Chc\u0105c przywr\u00f3\u00adci\u0107 kr\u00f3lestwo, m\u00f3g\u0142 oprze\u0107 si\u0119 w\u0142a\u015bciwie tylko na przedstawi\u00adcielu linii Burbon\u00f3w, panuj\u0105\u00adcej w Hiszpanii od 1700 roku30<\/sup>. Jan Karol by\u0142 wnukiem ostat\u00adniego kr\u00f3la Alfonsa XIII, ale w gr\u0119, przynajmniej teoretycz\u00adnie, wchodzi\u0142 te\u017c jego ojciec don Juan, reprezentuj\u0105cy jed\u00adnak pogl\u0105dy bardzo liberal\u00adne31<\/sup>, a w manife\u015bcie z Lozan\u00adny (1945) wzywaj\u0105cy genera\u00ad\u0142a Franco do rezygnacji z w\u0142a\u00addzy32<\/sup>, oraz don Hugo Karol de Borb\u00f3n-Parma33<\/sup>. Franciszek Franco, decyduj\u0105c si\u0119 na spra\u00adwowanie pieczy nad Janem Karolem, liczy\u0142, \u017ce stanie si\u0119 on godny dziedzictwa wielkich kr\u00f3l\u00f3w katolickich. Najwidocz\u00adniej przyw\u00f3dca Hiszpanii nie wzi\u0105\u0142 pod uwag\u0119 wp\u0142ywu libe\u00adralnego ojca. Sygna\u0142em ostrze\u00adgawczym by\u0142o w tym wypadku, niekonsultowane z gen. Fran\u00adco, ma\u0142\u017ce\u0144stwo Jana Karola ze schizmatyczk\u0105, ksi\u0119\u017cniczk\u0105 Zofi\u0105 Greck\u0105, zawarte w 1962 r. Wprawdzie Zofia dokona\u0142a kon\u00adwersji na katolicyzm, ale wyda\u00adrzenie to mog\u0142o wielu wnikli\u00adwych obserwator\u00f3w poczyna\u0144 m\u0142odego Burbona pozbawi\u0107 z\u0142udze\u0144 co do kierunku jego polityki po \u015bmierci Franco.<\/p>\r\n

W lipcu 1969 r. Jan Karol zosta\u0142 og\u0142oszony nast\u0119pc\u0105 cau\u00addillo<\/em>34<\/sup>, <\/em>a kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017a\u00adniej odebra\u0142 odznak\u0119 falangi\u00adstowsk\u0105, co mia\u0142o oznacza\u0107, \u017ce b\u0119dzie kontynuatorem linii Franco35<\/sup>. Przez nast\u0119pne lata przygotowywa\u0142 si\u0119 do sprawo\u00adwania w\u0142adzy, kt\u00f3r\u0105 ostatecz\u00adnie obj\u0105\u0142 w listopadzie 1975 r., po \u015bmierci genera\u0142a. W ci\u0105\u00adgu pierwszych miesi\u0119cy swo\u00adjej w\u0142adzy wprawdzie nie spo\u00adwodowa\u0142 gwa\u0142townych zmian w Hiszpanii, ale przygotowa\u0142 sobie trwa\u0142e zaplecze politycz\u00adne, dzi\u0119ki kt\u00f3remu m\u00f3g\u0142 naru\u00adszy\u0107 konstrukcj\u0119 frankistow\u00adskiej Hiszpanii. Zaplecze to tworzyli coraz bardziej odcho\u00addz\u0105cy od zasad ruchu narodo\u00adwego m\u0142odzi dzia\u0142acze politycz\u00adni, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 czterdziestokilkuletni Adolf Su\u00e1rez y Gonz\u00e1lez; jemu to w lipcu 1976 r. kr\u00f3l powierzy\u0142 ster rz\u0105d\u00f3w.<\/p>\r\n

Od tej pory demonta\u017c franki\u00adstowskiej Hiszpanii post\u0119powa\u0142 z piorunuj\u0105c\u0105 szybko\u015bci\u0105. Zale\u00adgalizowano ugrupowania opo\u00adzycyjne, w tym Komunistyczn\u0105 Parti\u0119 Hiszpanii. Niebawem na P\u00f3\u0142wysep Iberyjski powr\u00f3cili, che\u0142pi\u0105cy si\u0119 swoim rzekomym moralnym zwyci\u0119stwem, dzia\u00ad\u0142acze lewicowi z Dolores Ib\u00e1r\u00adruri y G\u00f3mez, czyli s\u0142ynn\u0105 \u201eLa Pasionari\u0105”, na czele. Mia\u0142a ona w latach 30. zach\u0119ca\u0107 kobie\u00adty do \u201ewyzwalania” si\u0119 z ma\u0142\u00ad\u017ce\u0144stw” i nalega\u0107 na wieszanie wrog\u00f3w politycznych”. W kra\u00adju pojawi\u0142 si\u0119 te\u017c Jakub Caril\u00adlo, w czasie hiszpa\u0144skiej wojny domowej odpowiadaj\u0105cy za masowe aresztowania i egze\u00adkucje”. Niebawem katolicyzm przesta\u0142 by\u0107 religi\u0105 panuj\u0105c\u0105, a Hiszpania sta\u0142a si\u0119 pa\u0144stwem \u201etolerancji i praw cz\u0142owieka”. Cz\u0119\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy gen. Franco, kieruj\u0105c si\u0119 chrze\u015bcija\u0144skim przebaczeniem, pojedna\u0142a si\u0119 z przeciwnikami. Wojna domo\u00adwa sta\u0142a si\u0119 wr\u0119cz tematem tabu, dosz\u0142o nawet do swoiste\u00adgo synkretyzmu pomnikowego, gdy\u017c obok monument\u00f3w cau\u00addillo <\/em>ods\u0142aniano pomniki Inda\u00adlecio Prieto y Tuero (jednego z przyw\u00f3dc\u00f3w PSOE) czy \u201ehisz\u00adpa\u0144skiego Lenina” – Francisz\u00adka Largo Caballero.<\/p>\r\n

Nie wszyscy godzili si\u0119 na zniweczenie frankizmu, cze\u00adgo przyk\u0142adem by\u0142a nieuda\u00adna pr\u00f3ba zamachu stanu p\u0142k. Antoniego Tej era y Moliny w lutym 1981 r.39<\/sup> Kr\u00f3l jednak da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako rzecznik nowej, synkretycznej Hiszpa\u00adnii. W roku nast\u0119pnym wybory do Kortez\u00f3w przynios\u0142y zwy\u00adci\u0119stwo socjalistom, kt\u00f3rych lider, Filip Gonz\u00e1lez M\u00e1rquez, zosta\u0142 pierwszym od ponad 40 lat premierem wywodz\u0105\u00adcym si\u0119 z lewicy. Dzisiaj cz\u0119sto por\u00f3wnuje si\u0119 rz\u0105d socjalisty Gonz\u00e1leza z rz\u0105dem socjalisty Zapatero4<\/sup>\u00b0. Wszelkie por\u00f3wna\u00adnia wypadaj\u0105 zdecydowanie na korzy\u015b\u0107 tego pierwszego, kt\u00f3ry przy Zapatero wygl\u0105da tak, jak Kiere\u0144ski przy Leninie, ale nie mo\u017cna zapomina\u0107, \u017ce Zapatero rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 politycz\u00adn\u0105 w\u0142a\u015bnie w partii \u00f3wczesne\u00adgo premiera (w latach 1982\u00ad1996) Gonz\u00e1leza oraz w demo\u00adkratycznym systemie politycz\u00adnym, skonstruowanym w opar\u00adciu o porozumienie partii opo\u00adzycyjnych z partiami wyros\u0142ymi na bazie frankizmu, kt\u00f3ry trak\u00adtowany by\u0142 przez te ugrupowa\u00adnia jako balast.<\/p>\r\n

Obecny premier Hiszpanii czeka\u0142 na sw\u00f3j czas. Fasadowa zgoda narodowa i pomnikowy synkretyzm z pewno\u015bci\u0105 dla niego, ale i dla wielu innych ludzi lewicy mia\u0142y by\u0107 jedy\u00adnie stanem przej\u015bciowym. Po 14 d\u0142ugich latach rz\u0105d\u00f3w socja\u00adlist\u00f3w, w 1996 r. w\u0142adz\u0119 w Hisz\u00adpanii przej\u0119\u0142a chadecka Partia Ludowa (Partido Popular, <\/em>PP), kt\u00f3rej za\u0142o\u017cycielem by\u0142 eks\u00ad-frankista Emanuel Fraga Iri barne. Pozycja tego ugrupowa\u00adnia by\u0142a w\u0142a\u015bciwie niezagro\u017co\u00adna a\u017c do 11 marca 2004 r., gdy zamachy terrorystyczne doko\u00adnane przez islamist\u00f3w spowo\u00addowa\u0142y gwa\u0142town\u0105 zmian\u0119 pre\u00adferencji wyborczych i zwyci\u0119\u00adstwo PSOE, rz\u0105dzonej teraz ju\u017c nie przez pragmatyka Gonz\u00e1le\u00adza, ale przez lewicowego eks\u00adtremist\u0119, nawo\u0142uj\u0105cego do \u201eroz\u00adprawy z frankizmem” po blisko 30 latach od \u015bmierci jego tw\u00f3r\u00adcy, wnuka \u201eczerwonego” kapi\u00adtana z czas\u00f3w wojny domowej – J\u00f3zefa Ludwika Rodrigueza Zapatero.<\/p>\r\n

Skutek prawie sze\u015bciu lat rz\u0105d\u00f3w towarzysza Zapatero41<\/sup> jest nam ju\u017c doskonale zna\u00adny. Jakie kolejne przykre nie\u00adspodzianki czekaj\u0105 Hiszpani\u0119? Kadencja Kortez\u00f3w up\u0142ywa dopiero w marcu 2012 r. W tym czasie proces destrukcji tego wspania\u0142ego kraju, kt\u00f3ry przez wieki by\u0142 przyk\u0142adem dla kato\u00adlik\u00f3w, mo\u017ce przybra\u0107 naprawd\u0119 nieobliczalne rozmiary. Pozy\u00adtywnym skutkiem lewackich rz\u0105d\u00f3w jest jednak zmiana postawy Ko\u015bcio\u0142a w Hiszpanii, kt\u00f3ry zaczyna porzuca\u0107 zgub\u00adn\u0105 dla siebie polityk\u0119 akcep\u00adtacji lewicy, wracaj\u0105c ponie\u00adk\u0105d do swoich korzeni42<\/sup>. Orga\u00adnizowane s\u0105, cz\u0119sto w\u0142a\u015bnie przez duchowie\u0144stwo, marsze na rzecz \u017cycia, w kt\u00f3rych spo\u00ad\u0142ecze\u0144stwo wyra\u017ca sw\u00f3j sprzeciw wobec mordowania niena\u00adrodzonych czy eutanazji. Kato\u00adliccy rodzice, nie zwa\u017caj\u0105c na dotkliwe kary finansowe, nie posy\u0142aj\u0105 swoich dzieci na lekcje \u201etolerancji”.<\/p>\r\n

Mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce Hiszpanie wraz ze swoim Ko\u015bcio\u0142em zacz\u0119li budzi\u0107 si\u0119 z letargu. Jednak w tych \u015bro\u00addowiskach, kt\u00f3re maj\u0105 w\u0142a\u015bnie stanowi\u0107 przeciwwag\u0119 dla lewi\u00adcy, maj\u0105 miejsce r\u00f3wnie\u017c zjawiska niepokoj\u0105ce. Od pewnego czasu mo\u017cna dostrzec uleganie \u201epoprawnym politycznie” wp\u0142y\u00adwom opozycyjnej, chadeckiej (chyba ju\u017c tylko z nazwy) Par\u00adtii Ludowej, czego przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 postawa deputowa\u00adnych tego ugrupowania pod\u00adczas g\u0142osowania w Kortezach nad ustaw\u0105 o zalegalizowaniu zwi\u0105zk\u00f3w homoseksualnych. Ci \u201eprawicowcy” niespodziewanie wstrzymali si\u0119 od g\u0142osu”.<\/p>\r\n

Przyk\u0142ad Hiszpanii powinien stanowi\u0107 przestrog\u0119 dla tych wszystkich katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy nie widz\u0105 nic z\u0142ego w lewicy, nienawo\u0142uj\u0105cej wprawdzie ju\u017c dzisiaj otwarcie do przemocy fizycznej wobec wyznawc\u00f3w Chrystusa, ale d\u0105\u017c\u0105cej, podob\u00adnie jak siedemdziesi\u0105t kilka lat temu, do wykorzenienia \u015bwi\u0119tej wiary katolickiej – tyle tylko, \u017ce bardziej \u201ecywilizowanymi” metodami. <\/p>\r\n

Dawid Kabaci\u0144ski<\/strong><\/em><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\r\n

1 <\/sup>C. Jariod Borrego, Contra la objeci\u00f3n, contra la liber\u00adtad<\/em>, contra Dios, <\/em>http\/\/agosto.libertaddigital.coni\/contra-la\u00ad-objecion-contra-la-libertad-contra-dios- 12 76236896 html<\/p>\r\n

2<\/sup> D. Mathieson, Spanish Steps: Zapatero and the Second Transition in Spain, <\/em>Londyn 2007, s. 28.<\/p>\r\n

3<\/sup> El Congreso aprueba el matrimonio entre personas del mismo sexo, <\/em>http\/\/elmundo.es\/elmundo\/2005\/04\/21\/ espana41114087944. html<\/p>\r\n

4 <\/sup>Hiszpa\u0144skie lekcje o gejach obowi\u0105zkowe, <\/em>www.dzien\u00adnik.pl\/swiat\/article308171\/Hiszpanskie_lekcj<\/a> e_o_gej ach_ obowiazkowe. html<\/p>\r\n

5<\/sup> Kr\u00f3lowa Zofia narazi\u0142a si\u0119 homosiom. Po co si\u0119 obno\u00adsi\u0107 ze swoim homoseksualizmem? – zapyta\u0142a hiszpa\u0144ska kr\u00f3lowa Zofia, <\/em>http:\/\/www. konserwatyzm.pl\/aktua\u0142nosci<\/a>. php\/Wiadomosc\/1411\/<\/p>\r\n

6<\/sup> J. L. Cebri\u00e1n, Honor Boga, <\/em>prze\u0142. E. Zaleska, \u201eGazeta Wyborcza”, 19-20 I 2008, s. 23-24.<\/p>\r\n

7<\/sup>M. Angel Belmonte, Eutanazja w Hiszpanii. Zapatero chce mordowa\u0107 nast\u0119pnych ludzi, <\/em>http:\/\/www. konserwa\u00adtyzm.pl\/aktualnoeci.php\/Wiadomo\u015b\u0107\/921\/<\/a><\/p>\r\n

8<\/sup> Hiszpania: <\/em>S\u0119dzia skazany za \u201ez\u0142o\u015bliwe op\u00f3\u017anianie” adopcji, <\/em>http:\/\/www.konserwatyzm. pl\/aktualno\u015bci.php\/Wia\u00addomo\u015b\u0107\/1854\/<\/a><\/p>\r\n

9<\/sup> Hiszpania: <\/em>zakaz manifestacji przeciwko zabijaniu dzieci nienarodzonych, <\/em>http:\/\/www.konserwatyzm.pliaktu\u00adalnoeci.php\/Wiadomo\u015b\u0107\/1152\/<\/a><\/p>\r\n

10<\/sup> Hiszpania: Parlament odrzuci\u0142 projekt \u201epot\u0119pienia Papie\u017ca<\/em>„, http:\/\/www.konserwatyzm.pl\/aktualnosci.php\/<\/a> Wiadomosc\/4005\/<\/p>\r\n

11 <\/sup>Hiszpania idzie na wojn\u0119 o aborcj\u0119, <\/em>http:\/\/www.kon\u00adserwatyzm.pl\/aktualnosci.php\/Wiadomosc\/1051\/<\/a><\/p>\r\n

12<\/sup> Zapatero propaguje aborcj\u0119 w\u015br\u00f3d 9-latek, <\/em>http:\/\/ www.konserwatyzm.pl\/aktua\u0142nosci.php\/Wiadomosc\/3680\/<\/a><\/p>\r\n

13<\/sup> Ruch Narodowy.<\/p>\r\n

14<\/sup> M. Tu\u00f1\u00f3n de Lara, Rewolucja liberalna. Epoka wsp\u00f3\u0142czesna, [w:] <\/em>M. Tu\u00f1\u00f3n de Lara, J. Valde\u00f3n Baruque, A. Dominguez Ortiz, Historia Hiszpanii, <\/em>Krak\u00f3w 2007, s. 411.<\/p>\r\n

15<\/sup> Micha\u0142 Bakunin (1814-1876), rosyjski rewolucjonis\u00adta, czo\u0142owy teoretyk anarchizmu kolektywistycznego.<\/p>\r\n

16<\/sup> Ateneo de Madrid, prywatna instytucja kulturalna za\u0142o\u017cona w 1835 r. – przyp. red. ZAWSZE WIERNI.<\/p>\r\n

17<\/sup> M. Tu\u00f1\u00f3n de Lara, op. cit., <\/em>s. 604; B. Gola, F. Ryszka, Hiszpania, <\/em>Warszawa 1999, s. 305; E. G\u00f3rski, O demokracji w Hiszpanii (1975-1995), <\/em>Warszawa 1997, s. 39.<\/p>\r\n

18<\/sup> V.M. P\u00e9rez-D\u00ed\u00adas, Powr\u00f3t spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskie\u00adgo w Hiszpanii, <\/em>Krak\u00f3w 1996, s. 27-28.<\/p>\r\n

19<\/sup> P. Machcewicz, \u201eHistoria Hiszpanii od 1808 roku do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych”, [w:] T. Mi\u0142kowski, P. Machcewicz, Historia Hiszpanii, <\/em>Wroc\u0142aw 2002, s. 421.<\/p>\r\n

20<\/sup> S. Bernal, Josemaria Escriv\u00e1 de Balaguer. Szkic bio\u00adgrafii za\u0142o\u017cyciela Opus Dei<\/em>, Katowice 1991, s. 231.<\/p>\r\n

21<\/sup> A. Wielomski, Jose Maria Nazar: postkonserwatysta, postkatolik i postlibera\u0142<\/em>, http:\/\/www. konserwatyzm.p1\/ publicystyka.php\/Artykul\/627\/<\/p>\r\n

22<\/sup> Idem, Hiszpania Franco. \u0179r\u00f3d\u0142a i istota doktryny poli\u00adtycznej, <\/em>Bia\u0142a Podlaska 2006, s. 347.<\/p>\r\n

23<\/sup> Lewactwo panuje w hiszpa\u0144skim Ko\u015bciele, <\/em>http:\/\/ www.konserwatyzm.pl\/aktualnosci.php\/Wiadomosc\/3455\/<\/a><\/p>\r\n

24<\/sup> Post\u0119powy Ko\u015bci\u00f3\u0142 <\/em>wypiera si\u0119 katolickiego dyktato\u00adra, <\/em>http:\/\/www.konserwatyzm.pl\/aktua\u0142nosci.php\/Wiadomo\u00adsc\/3944\/<\/a><\/p>\r\n

25<\/sup> Ruch Narodowy.<\/p>\r\n

26<\/sup> R. Dobrzy\u0144ski, B\u0142\u0119kitne imperium gen. Franco, <\/em>War\u00adszawa 1975, s. 256.<\/p>\r\n

27<\/sup> J. Kieniewicz, Hiszpania w zwierciadle polskim, <\/em>Gda\u0144sk 2001, s. 185.<\/p>\r\n

28<\/sup> P. Skibi\u0144ski, Pa\u0144stwo genera\u0142a Franco. Ustr\u00f3j Hisz\u00adpanii w latach 1936-1967<\/em>, Krak\u00f3w 2004, s. 170-172; J. R. Nowak, Hiszpania po wojnie domowej (1939-1971), <\/em>War\u00adszawa 1972, s. 105-106.<\/p>\r\n

29<\/sup> L. Mularska-Andziak, Franco, <\/em>Londyn 1994, s. 146.<\/p>\r\n

30<\/sup> H. Kamen, Imperium Hiszpa\u0144skie. Dzieje rozkwitu i upadku<\/em>, Warszawa 2008, s. 455.<\/p>\r\n

31<\/sup> J. Bartyzel, \u201eUmiera\u0107, ale powoli!” O monarchistycz\u00adnej i katolickiej kontrrewolucji w krajach roma\u0144skich 1815- 2000, <\/em>Krak\u00f3w 2006, s. 303.<\/p>\r\n

32<\/sup> J. M. Tusell G\u00f3mez, Juan Carlos de Borb\u00f3n jako posta\u0107 historyczna [w:] Studia polsko-hiszpa\u0144skie. Wiek <\/em>XX, pod red. J. Kieniewicza, Warszawa 2004, s. 248.<\/p>\r\n

33<\/sup> W Brodzikowski, J. \u0141oskoczy\u0144ski, Franco. Genera\u0142 wielkiej misji, <\/em>Warszawa 1999, s. 165.<\/p>\r\n

34<\/sup> F. Bajo Alvarez, J. Gil Pecharrom\u00e1n, Historia de Espada, <\/em>Madryt 2005, s. 188.<\/p>\r\n

35<\/sup> M. Ikonowicz, \u201eOpus Dei”. Hiszpania 1970, <\/em>\u201ePo\u0142ity\u00adka”, 7 III 1970, s. 9.<\/p>\r\n

36<\/sup> M. J. Chodakiewicz, Zagrabiona pami\u0119\u0107. Wojna w Hiszpanii 1936-1939, <\/em>Warszawa 1997, s. 52.<\/p>\r\n

37<\/sup> P. Moa, Mity wojny domowej. Hiszpania 1936-1939<\/em>, Warszawa 2007, s. 162.<\/p>\r\n

38<\/sup> A. Beevor, Walka o Hiszpani\u0119 1936-1939. Pierwsze starcie totalitaryzm\u00f3w, <\/em>Krak\u00f3w 2009, s. 250.<\/p>\r\n

39<\/sup> F. Ryszka, Historia – polityka – <\/em>pa\u0144stwo. Wyb\u00f3r stu\u00addi\u00f3w, <\/em>t. II, Toru\u0144 2002, s. 162.<\/p>\r\n

40<\/sup> J. Kawka, Zapateralski rz\u0105dzi<\/em>…, op. cit.<\/em><\/p>\r\n

41<\/sup> W marcu 2008 r. PSOE nieznacznie pokona\u0142a w wybo\u00adrach centroprawicow\u0105 Parti\u0119 Ludow\u0105. Tym samym Zapate\u00adro obj\u0105\u0142 urz\u0105d premiera na drug\u0105 kadencj\u0119.<\/p>\r\n

42<\/sup> M. Stasi\u0144ski, Hiszpa\u0144scy biskupi nie chc\u0105 socjalist\u00f3w u w\u0142adzy, <\/em>\u201eGazeta Wyborcza”, 1 II 2008, s. 12.<\/p>\r\n

43<\/sup> A. Wielomski, Jose Maria Aznar<\/em>…, op. cit.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00bbPrzyk\u0142ad Hiszpanii powinien stanowi\u0107 przestrog\u0119 dla tych wszystkich katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy nie widz\u0105 nic z\u0142ego w lewicy, stale d\u0105\u017c\u0105cej do wykorzenienia ich \u015bwi\u0119tej wiary.\u00bb   Nap\u0142ywaj\u0105ce od kilku lat informacje opisu\u00adj\u0105ce sytuacj\u0119 religij\u00adn\u0105 i polityczn\u0105 w Hiszpanii wzbudzaj\u0105 coraz wi\u0119kszy niepok\u00f3j. Kraj ten – poza kr\u00f3tkimi okresami Pierw\u00adszej, a szczeg\u00f3lnie Drugiej Republiki – przez wieki stanowi\u0142 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[189,41,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39626"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39626"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39626\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":139542,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39626\/revisions\/139542"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}