{"id":39546,"date":"2011-06-19T15:41:02","date_gmt":"2011-06-19T20:41:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=39546"},"modified":"2011-06-19T15:41:02","modified_gmt":"2011-06-19T20:41:02","slug":"komedia-sytuacyjna-rafal-a-ziemkiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=39546","title":{"rendered":"Komedia sytuacyjna – Rafa\u0142 A. Ziemkiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Nawet oddana Salonowi dusz\u0105 i cia\u0142em \u201ePolityka\u201d uzna\u0142a, \u017ce te s\u0142owa nadaj\u0105 si\u0119 nie do news\u00f3w i komentarzy, ale raczej na ostatni\u0105 stron\u0119, gdzie redakcja gromadzi rozmaite absurdy i kurioza. Fakt, \u201ePolityka\u201d czasem umieszcza tam wypowiedzi jak najbardziej sensowne, by kogo\u015b takim kontekstem wyszydzi\u0107 albo o\u015bmieszy\u0107. Ale nie spos\u00f3b jej o takie intencje podejrzewa\u0107 w wypadku wypowiedzi Andrzeja Wajdy na temat jego filmu o Wa\u0142\u0119sie. Filmu, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c nie ma \u201eostatecznej wersji scenariusza\u201d, cho\u0107 zdj\u0119cia zaczyna\u0107 si\u0119 maj\u0105 lada dzie\u0144. C\u00f3\u017c, trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce rodzenie biografii \u015bwi\u0119tego patrona post\u0119puje z trudem. Proces konsultowania i uzgadniania scenariusza takiego dzie\u0142a przypomina\u0107 musi powstawanie niegdysiejszych superprodukcji w rodzaju \u201eZwyci\u0119stwa\u201d, \u201eBlokady\u201d czy \u201eBitwy o Moskw\u0119\u201d.<\/p>\r\n

Zapowied\u017a Wajdy, \u017ce film pokazywa\u0107 b\u0119dzie Wa\u0142\u0119s\u0119 \u201etak, jak go widzi \u015bwiat\u201d, a nie Polacy, co tu gada\u0107, rzeczywi\u015bcie jest kuriozalna. \u201eBo tutaj go upl\u0105tali, umoczyli w jakie\u015b sytuacje, kt\u00f3re naprawd\u0119 nie maj\u0105 \u017cadnego znaczenia. Tym bardziej, \u017ce on si\u0119 z tego wyt\u0142umaczy\u0142. I wszystko wskazuje na to, \u017ce to, co powiedzia\u0142, jest prawd\u0105\u201d – powiada Wajda. Zwroty \u201eupl\u0105tali, umoczyli\u201d sugeruj\u0105, \u017ce owych \u201esytuacji\u201d w sumie nie by\u0142o, \u017ce tylko jacy\u015b \u201eoni\u201d je wyssali z brudnych paluch\u00f3w; ale skoro nie by\u0142o, to jak to \u00e2\u02c6\u2019 si\u0119 wyt\u0142umaczy\u0142? To\u017c to logika z cytowanego niedawno przez koleg\u0119 \u015awietlika kawa\u0142u \u201epo pierwsze, nigdy ci\u0119 nie zdradzi\u0142em, a po drugie, ona nic dla mnie nie znaczy\u201d \u00e2\u02c6\u2019 sk\u0105din\u0105d bardzo cz\u0119sto przez salon stosowana.<\/p>\r\n

Ale jeszcze lepsze jest to orzeczenie, \u017ce \u201ewszystko wskazuje,\u00a0 \u017ce to, co powiedzia\u0142, jest prawd\u0105\u201d. O kt\u00f3r\u0105 z licznych rzeczy, kt\u00f3re Wa\u0142\u0119sa na temat \u201esytuacji\u201d powiedzia\u0142, mo\u017ce tu chodzi\u0107? Czy prawd\u0105 jest dla Wajdy to, \u017ce Wa\u0142\u0119sa nigdy nic nie podpisa\u0142, mo\u017ce podpisa\u0142, ale tylko \u201esznur\u00f3wki\u201d, czy jednak podpisa\u0142 zobowi\u0105zanie do wsp\u00f3\u0142pracy, \u201eale ich oszuka\u0142\u201d? Czy to, \u017ce nigdy nie by\u0142o \u017cadnego \u201eBolka\u201d, czy \u017ce \u201eBolk\u00f3w\u201d by\u0142o czterdziestu? A mo\u017ce to, \u017ce biedny Wa\u0142\u0119sa naprawd\u0119 nie wie, jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce po tym, jak kaza\u0142 sobie przynie\u015b\u0107 do gabinetu papiery \u201eBolka\u201d i jako ostatni je przestudiowa\u0142, a nast\u0119pnie \u00e2\u02c6\u2019 tak przecie\u017c m\u00f3wi \u00e2\u02c6\u2019 wsadzi\u0142 wszystko do koperty, zalepi\u0142, napisa\u0142, \u017ceby nie otwiera\u0107, to jak otworzyli, to si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce tych papier\u00f3w tam w \u015brodku nie ma. Sztuczka godna Copperfielda!<\/p>\r\n

Odpowied\u017a, jakiej by na to Wajda udzieli\u0142, brzmia\u0142aby zapewne: prawd\u0105 jest wszystko. Wszystko, co w danej chwili Wa\u0142\u0119sa m\u00f3wi. Bo co\u015b jest prawd\u0105, albo nie jest ni\u0105, nie dlatego, \u017ce takie albo inne s\u0105 fakty, ale dlatego, \u017ce to m\u00f3wi, Ten, Kt\u00f3ry Zawsze M\u00f3wi Prawd\u0119, a nie Ten, Kt\u00f3ry Nigdy Nie M\u00f3wi prawdy. Wa\u0142\u0119sa zreszt\u0105 kiedy\u015b by\u0142 tym drugim i nie przypominam sobie, \u017ceby wtedy Wajda protestowa\u0142 przeciwko wyszydzaniu \u201eprzy\u015bpieszacza z siekier\u0105\u201d, oble\u015bnym \u017cartom z jego braku wykszta\u0142cenia czy z\u0142o\u015bliwemu cytowaniu przez jedynie s\u0142uszn\u0105 gazet\u0119 jego wypowiedzi s\u0142owo w s\u0142owo, by ca\u0142emu \u015bwiatu pokaza\u0107, jaki to nie potrafi\u0105cy si\u0119 wyj\u0119zyczy\u0107 g\u0142\u0105b o\u015bmieli\u0142 si\u0119 rzuci\u0107 wyzwanie Mazowieckiemu i stoj\u0105cym za nim jasnie o\u015bwieconym. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c, \u017ceby wtedy pokornie nazywa\u0142 Wajda siebie samego \u201eszoferem Wa\u0142\u0119sy\u201d i opowiada\u0142, jak\u0105 dum\u0105 go nape\u0142nia, \u017ce tak wielkiego cz\u0142owieka wi\u00f3z\u0142 kiedy\u015b swoim samochodem. No, ale c\u00f3\u017c, s\u0105 jakie\u015b powody, dla kt\u00f3rych jedni potrafi\u0105 zrobi\u0107 karier\u0119, a inni nie.<\/p>\r\n

W tej samej \u201ePolityce\u201d, kt\u00f3ra cytuje Wajd\u0119, par\u0119 stron wcze\u015bniej, Jacek \u201eJa\u015b Fasola\u201d \u0179akowski drze szaty z powodu wyboru na prezesa IPN cz\u0142owieka, kt\u00f3ry ma na sumieniu \u201ebezpodstawne insynuacje dotycz\u0105ce Lecha Wa\u0142\u0119sy\u201d. Jakie\u017c insynuacje? Chodzi zapewne o stwierdzenie \u0141ukasza Kami\u0144skiego, \u017ce prawdziwo\u015bci fakt\u00f3w zawartych w ksi\u0105\u017cce Cenckiewicza i Gontarczyka nikt nigdy nie podwa\u017cy\u0142. Oto jest dw\u00f3j-my\u015blenie III RP w ca\u0142ej krasie. Stwierdzenie, \u017ce prawda jest prawd\u0105, nazywana jest przez bezczelnego lizusa bezpodstawn\u0105 insynuacj\u0105, bo nawet je\u015bli \u201esytuacje\u201d by\u0142y faktem, to nie maj\u0105 znaczenia. A skoro nie maj\u0105 znaczenia, to my nie chcemy o tym nic wiedzie\u0107. A skoro nic nie wiemy, to sk\u0105d wiemy, \u017ce nie maj\u0105 znaczenia? Od Autorytet\u00f3w. A dlaczego s\u0105 one autorytetami? Bo te\u017c nie wiedz\u0105, nie chc\u0105 wiedzie\u0107 i s\u0105 z tego dumne. I w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki temu mog\u0105 autorytatywnie orzeka\u0107, \u017ce wszystko wskazuje, i\u017c prawd\u0105 jest to, co prawd\u0105 by\u0107 musi. \u0179eby wyznawcy jedynie s\u0142usznej prawdy nie mieli poczucia psychicznego dyskomfortu, \u017ce s\u0105 zwyk\u0142ymi k\u0142amcami.<\/p>\r\n

Inny intelektualista, nie mniej wybitny od Andrzeja Wajdy, literat Pilch, uj\u0105\u0142 to w publicystycznej ekstazie wyznaniem: wol\u0119 nie mie\u0107 racji z Michnikiem, ni\u017c mie\u0107 j\u0105 z kim innym.<\/p>\r\n

Mo\u017ce ja za cz\u0119sto wracam do kwestii \u201eBolka\u201d, ale jest ona przecie\u017c papierkiem lakmusowym ca\u0142ego za\u0142gania, ca\u0142ego zapl\u0105tania si\u0119 w \u0142garstwie i ma\u0142o\u015bci tutejszego Salonu. Kto si\u0119 z ludzi zwi\u0105zanych z szeroko rozumian\u0105 w\u0142adz\u0105 zdoby\u0142 w tej sprawie na elementarn\u0105 uczciwo\u015b\u0107? Bodaj jeden Czuma. Ca\u0142\u0105 reszta wysz\u0142a je\u015bli nie na wyzutych z wszelkiej przyzwoito\u015bci k\u0142amc\u00f3w, to na co najmniej \u00e2\u02c6\u2019 Norwidem lec\u0105c \u00e2\u02c6\u2019 \u201emilcz\u0105cych faryzeuszy\u201d (A, tak przy okazji \u00e2\u02c6\u2019 serdecznie dzi\u0119kuj\u0119, Dominiko, za odpowied\u017a na m\u00f3j list sprzed tygodnia. Dawno nie s\u0142ysza\u0142em tak wymownego milczenia).<\/p>\r\n

Za wz\u00f3r historycznej b\u0142agonadio\u017cnosti w kwestii mitu za\u0142o\u017cycielskiego III RP podaje Salon ksi\u0105\u017ck\u0119 Jana Sk\u00f3rzy\u0144skiego \u201eZadra\u201d. Jest to realizacja wzorca historiografii z czas\u00f3w PRL. Tak w\u0142a\u015bnie w czasach mojej m\u0142odo\u015bci pisano, na przyk\u0142ad, o bitwie pod Lenino \u00e2\u02c6\u2019 pomijaj\u0105c milczeniem takie nieistotne sprawy, jak to, sk\u0105d si\u0119 w og\u00f3le Polacy w g\u0142\u0119bi Rosji wzi\u0119li, i co tam robili, zanim si\u0119 znale\u017ali w Sielcach nad Ok\u0105, kto dowodzi\u0142 jednym z pu\u0142k\u00f3w dywizji i co si\u0119 z nim sta\u0142o, i tak dalej. Tylko to, co chwalebne \u00e2\u02c6\u2019 reszta przecie\u017c \u201enaprawd\u0119 nie mia\u0142a \u017cadnego znaczenia\u201d. Dzisiaj takich rzeczy, kt\u00f3re nie maj\u0105 znaczenia, jest bodaj jeszcze wi\u0119cej. III RP ma wielkich za\u0142o\u017cycieli, ale owi za\u0142o\u017cyciele maj\u0105 w \u017cyciorysach jeszcze wi\u0119ksze dziury. Profesor Friszke latami zbiera\u0142 materia\u0142y do biografii Kuronia, i okaza\u0142o si\u0119 w ko\u0144cu, \u017ce mo\u017ce napisa\u0107 tylko o drobnym jej fragmencie. A przecie\u017c Kuro\u0144 akurat niczego o sobie nie ukrywa\u0142. C\u00f3\u017c by dopiero marzy\u0107 o biografii Geremka? Albo o monografii strajku sierpniowego, kt\u00f3ra ca\u0142a rozbija si\u0119 o ten cholerny p\u0142ot czy mur, przez kt\u00f3ry mia\u0142 si\u0119 do stoczni dosta\u0107 Wa\u0142\u0119sa, a kt\u00f3rego nigdzie nie mo\u017cna znale\u017a\u0107.<\/p>\r\n

Bia\u0142ym krukiem i kolejn\u0105 bibu\u0142\u0105 III RP sta\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka Justyny B\u0142a\u017cejowskiej o drugim obiegu wydawniczym. C\u00f3\u017c, napisa\u0142a po prostu m\u0142oda absolwentka historii o wa\u017cnym a dot\u0105d nie wiadomo czemu (no, teraz ju\u017c wiadomo) zupe\u0142nie nie opisanym fragmencie dziej\u00f3w najnowszych, jej praca wzbudzi\u0142a uznanie historyk\u00f3w, wygra\u0142a konkurs, kt\u00f3rego nagrod\u0105 by\u0142a publikacja\u2026 Jakie\u015b p\u00f3\u0142 roku le\u017ca\u0142a sobie spokojnie na p\u00f3lkach, a\u017c zosta\u0142a odkryta przez Salon \u00e2\u02c6\u2019 no i zacz\u0119\u0142o si\u0119. Nie \u017ceby przy\u0142apano autork\u0119 na jakiej\u015b nierzetelno\u015bci, nie, ale po prostu, tak jak ci pisz\u0105cy o Wa\u0142\u0119sie \u00e2\u02c6\u2019 nie zachowa\u0142a proporcji! Nie ulukrowa\u0142a prawdy nale\u017cycie, nie obudowa\u0142a peanami, nie przemilcza\u0142a tego, co na bie\u017c\u0105cym etapie jest jeszcze dla og\u00f3\u0142u czytelnik\u00f3w za trudne, eksponuj\u0105c w zamian przekaz pozytywny\u2026 Ha\u0144ba, pisa\u0107 o takich rzeczach na podstawie \u017ar\u00f3de\u0142, zamiast spyta\u0107 autorytet\u00f3w, czy to w og\u00f3le dobry temat, a je\u015bli dobry, to o kt\u00f3rych \u201esytuacjach\u201d nale\u017cy pisa\u0107, a o kt\u00f3rych nie.<\/p>\r\n

Wiem, \u017ce to gruby przyk\u0142ad, ale pr\u00f3buj\u0119 sobie wyobrazi\u0107, jakby si\u0119 pisa\u0142o histori\u0119 w powojennych Niemczech, gdyby ich nie zdenazyfikowano, gdyby byli nazi\u015bci, przechrzczeni na libera\u0142\u00f3w i demokrat\u00f3w, albo chodz\u0105cy w glorii opozycjonist\u00f3w od Stauffenberga nadal zwart\u0105 grup\u0105 panowali nad uniwersytetami, mediami i aparatem pa\u0144stwowym. Pewnie by tak\u017ce \u017c\u0105dano od historyk\u00f3w zachowania proporcji. O zbrodniach Hitlera wspomnie\u0107, owszem, mo\u017cna, ale po\u015bwi\u0119caj\u0105c odpowiednio wiele uwagi faktom niew\u0105tpliwym, \u017ce zbudowa\u0142 autostrady, \u017ce zlikwidowa\u0142 bezrobocie, da\u0142 Niemcom prosperity i gospodarczy sukces, i wprowadzi\u0142 najbardziej humanitarn\u0105 w Europie, do dzi\u015b \u015bwiec\u0105c\u0105 przyk\u0142adem ustaw\u0119 o ochronie zwierz\u0105t przed okrucie\u0144stwem. Nie mo\u017cna by\u0107 w ocenie historii jednostronnym. A gdyby kto\u015b opublikowa\u0142 jak\u0105\u015b jednostronn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, kto wie, mo\u017ce jaki\u015b s\u0119dzia, wychowany w starej, dobrej szkole prawa III Rzeszy, wyda\u0142by wyrok nakazuj\u0105cy autorowi dopisanie do swego dzie\u0142a element\u00f3w przywracaj\u0105cych historii odpowiednie, wywa\u017cone proporcje? Tak, jak ku ha\u0144bie III RP s\u0105d dzia\u0142aj\u0105cy w jej imieniu nakaza\u0142 Paw\u0142owi Zyzakowi dopisanie do ksi\u0105\u017cki, dla jej zr\u00f3wnowa\u017cenia, panegiryku na cz\u0119\u015b\u0107 Wa\u0142\u0119sy?<\/p>\r\n

Mo\u017ce za cz\u0119sto do tego wracam, ale jak tu traktowa\u0107 powa\u017cnie elity, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 w k\u0142amstwie i k\u0142amstwo uwiarygodniaj\u0105. Powtarza si\u0119 cz\u0119sto s\u0142awne s\u0142owa, \u017ce nar\u00f3d, kt\u00f3ry nie ma historii, nie mo\u017ce mie\u0107 i przysz\u0142o\u015bci. Tak samo rzec mo\u017cna \u00e2\u02c6\u2019 i trzeba \u00e2\u02c6\u2019 \u017ce intelektuali\u015bci, elity, kt\u00f3re k\u0142ami\u0105 o historii, k\u0142ami\u0105 i b\u0119d\u0105 k\u0142ama\u0107 tak\u017ce w ka\u017cdej innej sprawie.<\/p>\r\n

Rafa\u0142 A. Ziemkiewicz<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nawet oddana Salonowi dusz\u0105 i cia\u0142em \u201ePolityka\u201d uzna\u0142a, \u017ce te s\u0142owa nadaj\u0105 si\u0119 nie do news\u00f3w i komentarzy, ale raczej na ostatni\u0105 stron\u0119, gdzie redakcja gromadzi rozmaite absurdy i kurioza. Fakt, \u201ePolityka\u201d czasem umieszcza tam wypowiedzi jak najbardziej sensowne, by kogo\u015b takim kontekstem wyszydzi\u0107 albo o\u015bmieszy\u0107. Ale nie spos\u00f3b jej o takie intencje podejrzewa\u0107 w […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,73],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39546"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39546"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39546\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39546"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39546"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39546"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}