{"id":39532,"date":"2011-06-18T22:49:59","date_gmt":"2011-06-19T03:49:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=39532"},"modified":"2012-03-04T22:41:52","modified_gmt":"2012-03-05T03:41:52","slug":"dziewiec-glownych-zasad-narodowej-ekonomii-philipp-von-hornick","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=39532","title":{"rendered":"Dziewi\u0119\u0107 g\u0142\u00f3wnych zasad narodowej ekonomii – Philipp von Hornick<\/em>"},"content":{"rendered":"

GDY pot\u0119ga i pozycja kraju sk\u0142ada si\u0119 z jego nadwy\u017cek z\u0142ota, srebra, i wszystkich innych rzeczy koniecznych b\u0105d\u017a u\u017cytecznych dla jego przetrwania, wywiedzionych, je\u015bli to tylko mo\u017cliwe, z w\u0142asnych zasob\u00f3w, bez polegania na innych krajach, oraz z odpowiedniego rozwijania, u\u017cycia i zastosowania tych\u017ce- tedy ca\u0142a narodowa gospodarka (Landes-Oeconomie<\/em>) winna przemy\u015ble\u0107 jak takowe nadwy\u017cki, rozwijanie i pomy\u015blno\u015b\u0107 osi\u0105gn\u0105\u0107, bez zale\u017cno\u015bci od innych, lub je\u015bli to nie zawsze jest mo\u017cliwe, przy jak najmniejszej zale\u017cno\u015bci od innych kraj\u00f3w, i oszcz\u0119dzaj\u0105c u\u017cycie got\u00f3wki swego kraju. Dla tego celu poni\u017cszych dziewi\u0119\u0107 zasad jest szczeg\u00f3lnie u\u017cytecznych.<\/p>\r\n

Po pierwsze<\/strong>, nale\u017cy przeszuka\u0107 krajow\u0105 ziemi\u0119 z wielk\u0105 piecz\u0105, by nie pozostawi\u0107 mo\u017cliwo\u015bci uprawnych, czy cho\u0107 k\u0105ta czy grudki ziemi bez przemy\u015blenia. Z ka\u017cd\u0105 udatn\u0105 postaci\u0105 ro\u015blinn\u0105 pod s\u0142o\u0144cem nale\u017cy eksperymentowa\u0107, by zobaczy\u0107 je\u015bli nadaje si\u0119 do kraju, gdy\u017c odleg\u0142o\u015b\u0107 czy blisko\u015b\u0107 od s\u0142o\u0144ca nie jest jednym co si\u0119 liczy. Przede wszystkim nie mo\u017cna szcz\u0119dzi\u0107 trudu ni wydatku na znalezienie z\u0142ota i srebra.<\/p>\r\n

Po drugie<\/strong>, wszystkie dobra znalezione w kraju, je\u015bli nie mo\u017cna ich u\u017cy\u0107 w pierwotnym stanie, winny by\u0107 przerabiane w kraju; skoro p\u0142atno\u015b\u0107 za wyr\u00f3b manufaktur zwykle przekracza warto\u015b\u0107 surowca dwa, trzy, cztery, dziesi\u0119\u0107, dwadzie\u015bcia, a nawet sto razy, a zaniedbanie tego by\u0142oby okropno\u015bci\u0105 dla sprawnego zarz\u0105dcy.<\/p>\r\n

Po trzecie<\/strong>, aby wype\u0142ni\u0107 dwa powy\u017csze zalecenia, potrzebni b\u0119d\u0105 ludzie, tak dla produkowania i kultywowania surowc\u00f3w, jak dla przekszta\u0142cania ich. Przeto uwaga powinna si\u0119 skupi\u0107 na ludno\u015bci, aby by\u0142a tak wielka jak tylko mo\u017cliwe jest utrzyma\u0107 w kraju, co winno by\u0107 dobrze urz\u0105dzonego kraju pierwszym zaj\u0119ciem, a kt\u00f3re jest niestety cz\u0119sto zaniedbywane. Ludzie za\u015b winni by\u0107 wszelkimi sposobami kierowani z daremnych do rentownych profesji; poinstruowani i zach\u0119ceni do r\u00f3\u017cnej formy wynalazk\u00f3w, sztuk, i handl\u00f3w; a, je\u015bli zajdzie potrzeba, instruktor\u00f3w do tego nale\u017cy zatrudni\u0107 z zagranicy.<\/p>\r\n

Po czwarte<\/strong>, z\u0142oto i srebro b\u0119d\u0105ce w kraju, czy to z w\u0142asnych kopal\u0144, czy te\u017c z zagranicy przemy\u015blno\u015bci\u0105 sprowadzone, nie mog\u0105 by\u0107 pod \u017cadnym pozorem uszczuplane, na \u017caden cel, je\u015bli to mo\u017cliwe, ani chowane w skrzyniach i skarbcach, lecz musz\u0105 zawsze pozosta\u0107 w obiegu; nie powinno te\u017c by\u0107 wiele dozwolone z takiego ich u\u017cywania, co by si\u0119 naraz zniszczy\u0142y i powt\u00f3rnie u\u017cytymi by\u0107 nie mog\u0142y. Dzi\u0119ki takim porz\u0105dkom nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 kraj, kt\u00f3ry zgromadzi\u0142 s\u0142uszne sumy got\u00f3wki, szczeg\u00f3lnie taki, kt\u00f3ry posiada kopalnie z\u0142ota i srebra, sprowadzi\u0107 si\u0119 do ub\u00f3stwa; przeciwnie, niemo\u017cne b\u0119dzie aby ci\u0105gle nie wzrasta\u0142 w bogactwie i posiadaniu. Tedy,<\/p>\r\n

Po pi\u0105te<\/strong>, mieszka\u0144cy kraju powinni stara\u0107 si\u0119 jak to mo\u017cliwe aby wystarcza\u0142y im krajowe produkty, aby do nich jeno ograniczy\u0107 swe zbytki, a obej\u015b\u0107 si\u0119 bez zagranicznych produkt\u00f3w, je\u015bli to tylko mo\u017cliwe (z wyj\u0105tkami, gdy potrzeba nie pozostawia alternatywy, czy, je\u015bli nie potrzeba, to szerokie, nieuniknione wykorzystanie, czego przyprawy indyjskie s\u0105 przyk\u0142adem). I tak dalej.<\/p>\r\n

Po sz\u00f3ste<\/strong>, w przypadku gdy takowe zakupy by\u0142yby konieczne ze wzgl\u0119du na konieczno\u015b\u0107, czy te\u017c nieuniknione wykorzystanie, winno si\u0119 je bra\u0107 od obcokrajowc\u00f3w z pierwszej r\u0119ki, je\u015bli to tylko mo\u017cliwe, i nie za z\u0142oto czy srebro, lecz w wymianie za inne krajowe towary.<\/p>\r\n

Po si\u00f3dme<\/strong>, takowe zagraniczne towary w takim przypadku mia\u0142yby by\u0107 importowane w nieuko\u0144czonej formie, i doka\u0144czane w kraju, przeto zarabiaj\u0105c tam zarobek manufaktur.<\/p>\r\n

Po \u00f3sme<\/strong>, szans nale\u017cy wypatrywa\u0107 dniem i noc\u0105 dla sprzeda\u017cy krajowej nadwy\u017cki d\u00f3br, w sko\u0144czonej formie, do tych obcokrajowc\u00f3w, jak tylko potrzeba, i za z\u0142oto i srebro; do tego celu, konsumpcja, rzekniemy, musi by\u0107 poszukiwana na najdalszych skrawkach ziemi, i rozwijana jak tylko si\u0119 da.<\/p>\r\n

Po dziewi\u0105te<\/strong>, kromie wa\u017cnych wypadk\u00f3w, \u017cadne importowanie nie powinno by\u0107 dozwolone pod \u017cadnymi pozorami tych towar\u00f3w, kt\u00f3rych jest wystarczaj\u0105ca poda\u017c w kraju; i w tym \u017cadna \u017cyczliwo\u015b\u0107 czy wsp\u00f3\u0142czucie nie mo\u017ce by\u0107 okazane obcokrajowcom, czy to przyjacio\u0142om, kumom, sojusznikom, czy to wrogom. Gdy\u017c ca\u0142a przyja\u017a\u0144 ko\u0144czy si\u0119, gdy w gr\u0119 wchodzi ma w\u0142asna s\u0142abo\u015b\u0107 i ruina. I to jest prawd\u0105 nawet, gdy krajowe towary s\u0105 po\u015bledniejszej jako\u015bci, a nawet dro\u017csze. Poniewa\u017c lepiej by\u0142oby za rzecz p\u0142aci\u0107 dwa talary, kt\u00f3re zostan\u0105 w kraju, ni\u017c tylko jeden, kt\u00f3ry go opuszcza, jakkolwiek dziwnie by to brzmia\u0142o dla niezaznajomionych.<\/p>\r\n

Philipp von Hornick<\/em><\/strong>, 1684<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"GDY pot\u0119ga i pozycja kraju sk\u0142ada si\u0119 z jego nadwy\u017cek z\u0142ota, srebra, i wszystkich innych rzeczy koniecznych b\u0105d\u017a u\u017cytecznych dla jego przetrwania, wywiedzionych, je\u015bli to tylko mo\u017cliwe, z w\u0142asnych zasob\u00f3w, bez polegania na innych krajach, oraz z odpowiedniego rozwijania, u\u017cycia i zastosowania tych\u017ce- tedy ca\u0142a narodowa gospodarka (Landes-Oeconomie) winna przemy\u015ble\u0107 jak takowe nadwy\u017cki, rozwijanie i […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[52],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39532"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39532"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39532\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39532"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39532"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39532"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}