{"id":39401,"date":"2011-06-15T22:04:18","date_gmt":"2011-06-16T03:04:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=39401"},"modified":"2011-06-15T22:04:46","modified_gmt":"2011-06-16T03:04:46","slug":"nietolerancja-kosciola-ks-adold-szelazek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=39401","title":{"rendered":"Nietolerancja Ko\u015bcio\u0142a – Ks. Adolf Szel\u0105\u017cek<\/em>"},"content":{"rendered":"

Pozw\u00f3lcie, \u017ce wam przedstawi\u0119 wszystkie regu\u0142y
katolickiej nietolerancji, be\u017c \u017cadnych ogranicze\u0144,
niech nie b\u0119dzie tu \u017cadnych tajemnic.<\/em><\/p>\r\n

D\u00f6llinger nie by\u0142 obro\u0144c\u0105 mitycznej nietolerancji [Ko\u015bcio\u0142a], wi\u0119c niespodziewanie spotykamy w jego dzie\u0142ach wyznanie: \u201eS\u0105dz\u0105 po\u00adwszechnie, \u017ce reformacja stwo\u00adrzy\u0142a now\u0105 ide\u0119, swobod\u0119 su\u00admie\u0144; inaczej wszak\u017ce rzecz ta si\u0119 przedstawia w istocie. Lute\u00adranie i kalwini\u015bci, jak zreszt\u0105 wszyscy ludzie na \u015bwiecie, lu\u00adbi\u0105 zachowywa\u0107 swobod\u0119 su\u00admienia tylko dla siebie, ale nie zdarzy\u0142o si\u0119, aby innym j\u0105 oka\u00adzywali. Stanowcze zniszczenie Ko\u015bcio\u0142a katolickiego poczyty\u00adwano za oczywisty obowi\u0105zek”. D\u00f6llinger nic nam nowego nie powiedzia\u0142. Podobnych \u015bwia\u00addectw znajdziemy ca\u0142e strony, ale bynajmniej nie stawiam ich w celu usprawiedliwienia nie\u00adtolerancji Ko\u015bcio\u0142a katolickie\u00adgo, je\u015bli takowej u\u017cywa, bo r\u00f3wn\u0105 nosi\u0142by on na sobie pla\u00adm\u0119, gdyby w u\u017cyciu \u015brodk\u00f3w szerzenia nauki Chrystusa Pa\u00adna sta\u0142 na r\u00f3wni z sektami he\u00adretyckimi. Czym wi\u0119c si\u0119 r\u00f3\u017cni od nich Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki?<\/p>\r\n

Nie wiem, czy pami\u0119tacie, aby kiedykolwiek wyk\u0142adano wam z ambon zasady toleran\u00adcji. Zdawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce nie lubi\u0105 m\u00f3wi\u0107 o tym przedmio\u00adcie, jakby dla pomini\u0119cia przy\u00adkrej, dra\u017cliwej materii; pozw\u00f3l\u00adcie wi\u0119c, \u017ce wam przedstawi\u0119 wszystkie regu\u0142y katolickiej nietolerancji, bez \u017cadnych ogranicze\u0144, niech nie b\u0119dzie tu \u017cadnych tajemnic.<\/p>\r\n

\u201eCzy\u017c bowiem do mnie nale\u00ad\u017cy s\u0105dzi\u0107 tych, co s\u0105 zewn\u0105trz? (…) Tych, co s\u0105 zewn\u0105trz, b\u0119\u00addzie B\u00f3g s\u0105dzi\u0142. \u00abWyrzu\u0107cie z\u0142ego spo\u015br\u00f3d siebie\u00bb” (1 Kor 5, 12-13) \u201d\u201d tak m\u00f3wi w imieniu Ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Pawe\u0142. Nie przypi\u00adsuje sobie Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawa mie\u00adszania si\u0119 do tych, kt\u00f3rzy przez chrzest \u015bwi\u0119ty nie s\u0105 mu podle\u00adgli; to pierwsza zasada naszej nietolerancji.<\/p>\r\n

Chcemy, aby wszyscy pozna\u00adli prawd\u0119, bo tak B\u00f3g chce, gdy to objawia w Pi\u015bmie \u015bw.: \u201eaby wszyscy ludzie byli zbawieni i przyszli do uznania prawdy”, ale nie z przymusu, bo przymus stoi w sprzeczno\u015bci z poj\u0119\u00adciem samej wiary. \u201eWiem z w\u0142a\u00adsnego do\u015bwiadczenia \u201d\u201d m\u00f3wi\u0142 \u015bw. Augustyn \u201d\u201d jak trudno jest cz\u0142owiekowi pogr\u0105\u017conemu w b\u0142\u0119dach przyj\u015b\u0107 do poznania prawdy, ale wiem, \u017ce nigdy przymus na nic si\u0119 nie przyda w rzeczach wiary, tam, gdzie przekonanie wewn\u0119trzne zdo\u00adbywa\u0107 mamy”. Chcemy wi\u0119c, aby wszyscy mogli ustami i sercem powtarza\u0107 s\u0142owa psal\u00admisty: \u201eOchotnie wys\u0142awia\u0107 Go b\u0119d\u0119” (Ps 27, 7); \u201eDobrowolnie b\u0119d\u0119 ofiarowa\u0142 Tobie i b\u0119d\u0119 wy\u00ads\u0142awia\u0142 imi\u0119 Twoje, albowiem dobre jest” (Ps 53, 8). To druga zasada nietolerancji katolic\u00adkiej.<\/p>\r\n

Ale\u017c, powiecie, dotychczas s\u0142yszymy tylko zasady mi\u0142o\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej. O, tak! Dla tej mi\u0142o\u015bci powinni\u015bmy by\u0107 goto\u00adwi wszystko odda\u0107; wyrzec si\u0119 \u015bwiata ca\u0142ego, odda\u0107 maj\u0105tek, \u017cycie nawet, jednego tylko uczyni\u0107 nie mo\u017cemy, i tu znaj\u00addujemy granic\u0119, kt\u00f3rej nam przekroczy\u0107 nie wolno.<\/p>\r\n

Nigdy \u201d\u201d przenigdy! \u201d\u201d nie wolno nam zabija\u0107 praw\u00addy.<\/p>\r\n

Dlaczego nie widzicie w mu\u00adrach tej \u015bwi\u0105tyni katolickiej pos\u0105g\u00f3w b\u00f3stw poga\u0144skich? Nas to pytanie przera\u017ca; ale nie obawiajmy si\u0119, powiedzmy szczerze, co by\u015bmy s\u0105dzi\u0107 mo\u00adgli, gdyby\u015bmy z wysoko\u015bci am\u00adbony s\u0142yszeli prawdy katolic\u00adkie, a za chwil\u0119 b\u0142\u0119dy heretyc\u00adkie i pochwa\u0142y dla wszystkich sekt na r\u00f3wni z obron\u0105 Ko\u015bcio\u00ad\u0142a; ale\u017c w naszej my\u015bli nigdy nie zrodzi\u0142 si\u0119 ten obraz po\u00adtworny i dziwi nas u\u017cycie tego rodzaju przypuszcze\u0144!<\/p>\r\n

Dlaczeg\u00f3\u017c to? Dlaczego?<\/p>\r\n

Je\u017celi nie mamy gotowej od\u00adpowiedzi, odpowiadam bez wa\u00adhania, \u017ce takiego zespolenia \u015bwiat\u0142a i cieni\u00f3w, fa\u0142szu i prawdy, nasz rozum nie poj\u00admuje, serca nasze nie dopusz\u00adczaj\u0105. Tak! Tu umys\u0142 nasz nie zna tolerancji; i nie zna te\u017c Ko\u00ad\u015bci\u00f3\u0142 katolicki: \u201eC\u00f3\u017c bowiem za uczestnictwo sprawiedliwo\u015bci z nieprawo\u015bci\u0105? Albo co za to\u00adwarzystwo \u015bwiat\u0142o\u015bci z ciem\u00adno\u015bci\u0105? A co za umowa Chry\u00adstusa z Belialem?” (2 Kor 13-16). \u201eBo nie mo\u017cemy nic przeciwko prawdzie, ale za prawd\u0105” (2 Kor 18, 8).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

\u201eNas to pytanie przera\u017ca; ale nie obawiajmy si\u0119, powiedzmy szczerze, co by\u015bmy s\u0105dzi\u0107 mogli, gdyby\u015bmy z wysoko\u015bci ambony s\u0142yszeli prawdy katolickie, a za chwil\u0119 b\u0142\u0119dy heretyckie i pochwa\u0142y dla wszystkich sekt na r\u00f3wni z obron\u0105 Ko\u015bcio\u0142a; ale\u017c w naszej my\u015bli nigdy nie zrodzi\u0142 si\u0119 ten obraz potworny i dziwi nas u\u017cycie tego rodzaju przypuszcze\u0144!”.
Na ilustracji: Rabin Arie Sztokman zapala \u015bwiec\u0119 podczas mi\u0119dzyreligijnego spotkania modlitewnego w intencji pokoju na Bliskim Wschodzie, kt\u00f3re mia\u0142o miejsce 12 stycznia 2009 r. w katolickim ko\u015bciele pw. \u015awi\u0119tego Miko\u0142aja z Bani w Buenos Aires. W modlitw\u0119 w\u0142\u0105czyli si\u0119 przedstawiciele katolik\u00f3w, \u017cyd\u00f3w i muzu\u0142man\u00f3w.<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Oczywi\u015bcie prawda lub fa\u0142sz nie zjawia si\u0119 nam w abstrak\u00adcji, ale zawsze reprezentowane s\u0105 przez ludzi. C\u00f3\u017c wi\u0119c czyni Ko\u015bci\u00f3\u0142? Czy mo\u017ce w celu unik\u00adni\u0119cia najmniejszej obrazy ka\u00ad\u017ce nam milcze\u0107 w\u00f3wczas, gdy kto\u015b odmiennych trzyma si\u0119 przekona\u0144, cho\u0107by sz\u0142o o naj\u00adistotniejsze prawdy? Ale\u017c takie post\u0119powanie ka\u017cdy z nas uzna\u0142by za prost\u0105 ma\u0142odusz\u00adno\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Lecz nie o nas tu idzie. Ginie prawda, gdy zwa\u017ca\u0107 zaczyna na to, co si\u0119 podoba lub nie podo\u00adba; biada nam, gdy przez nasze milczenie prawda w\u015br\u00f3d nas gi\u00adnie. Wszak\u017ce i w jawnej obronie prawdy trzyma si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie\u00adzachwianie s\u0142\u00f3w \u015bw. Augusty\u00adna: \u201einterfice errorem, dilige errantem \u201d\u201d <\/em>zabijaj b\u0142\u0105d, mi\u0142uj b\u0142\u0105dz\u0105cego cz\u0142owieka”; i tam nawet, gdzie cz\u0142owiek b\u0142\u0105dz\u0105cy grozi zgorszeniem og\u00f3\u0142owi chrze\u015bcijan, Ko\u015bci\u00f3\u0142 czyni to tylko, co czyni rodzina chrze\u00ad\u015bcija\u0144ska wzgl\u0119dem swych dzieci.<\/p>\r\n

Dla dobra w\u0142asnych dzieci nie dopuszczasz ich \u0142\u0105czno\u015bci z lud\u017ami niemoralnymi, czyli, u\u017cywaj\u0105c wyraz\u00f3w \u0142aci\u0144skich, wykluczasz ex communione, <\/em>od towarzystwa swych dzieci; nie masz do tych ludzi niemo\u00adralnych \u017cadnej nienawi\u015bci, a nawet, o ile mo\u017cesz, poma\u00adgasz; i to tylko czyni Ko\u015bci\u00f3\u0142. Ostateczny to \u015brodek i musi by\u0107 u\u017cywany przez spo\u0142ecze\u0144\u00adstwo, kt\u00f3re dba o swoje istnie\u00adnie. Jednak nie wolno zapomi\u00adna\u0107, \u017ce nawet wykluczony z Ko\u015bcio\u0142a jest bli\u017anim naszym, kt\u00f3rego mamy otacza\u0107 moc\u0105 ca\u0142ej chrze\u015bcija\u0144skiej mi\u0142o\u015bci. A to ju\u017c ostatnia regu\u0142a naszej nietolerancji.<\/p>\r\n

Pi\u0119knie brzmi\u0105 te zasady, ale czym one s\u0105 w uj\u0119ciu histo\u00adrycznym!<\/p>\r\n

Zdaje si\u0119, \u017ce wobec groma\u00addz\u0105cych si\u0119 pod tym wzgl\u0119dem trudno\u015bci trzeba by u\u017cywa\u0107 wielkiego wysi\u0142ku, aby obroni\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

Spotykam tu istotnie trud\u00adno\u015b\u0107, ale nie w wyszukaniu obrony; trudno\u015b\u0107 polega na usuni\u0119ciu przykro\u015bci, kt\u00f3r\u0105 musi w sobie zawiera\u0107 odpo\u00adwied\u017a. Darujcie mi to, ale mu\u00adsz\u0119 otwarcie powiedzie\u0107, \u017ce tyl\u00adko powierzchowna znajomo\u015b\u0107 historii jest jedynym powodem pot\u0119piania Ko\u015bcio\u0142a. Zreszt\u0105 sami os\u0105d\u017acie.<\/p>\r\n

Znany ze swej erudycji histo\u00adryk, Konstanty H\u00f6fler, cz\u0142o\u00adwiek \u015bwiecki, w dzie\u0142ku Histo\u00adria wiek\u00f3w \u015brednich <\/em>pisze: \u201eWobec pot\u0119gi \u015bwiata muzu\u0142\u00adma\u0144skiego dla wsp\u00f3lnej obro\u00adny wszystkie ludy Europy ze\u00adspoli\u0142y si\u0119 w jedn\u0105 rodzin\u0119, zwan\u0105 respublica christiana. <\/em>Naturalnym ich w\u0119z\u0142em by\u0142a jedna wiara \u201d\u201d Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolic\u00adki. Ka\u017cde wi\u0119c wykroczenie przeciwko jedno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a uwa\u017cano za najwy\u017csz\u0105 zbrod\u00adni\u0119 pa\u0144stwow\u0105; st\u0105d straszne kary przeciwko heretykom, za\u00adpisane oczywi\u015bcie nie w prawie ko\u015bcielnym, ale w prawie cy\u00adwilnym ka\u017cdego narodu. St\u0105d krucjaty przeciwko albigen\u00adsom, katarom, przeciwko Ezze\u00adlinow [1], st\u0105d wyroki \u015bmierci.<\/p>\r\n

Mo\u017ce zdaje si\u0119 nam, \u017ce ca\u0142y og\u00f3\u0142 nies\u0142ychanie b\u0142\u0105dzi\u0142, po\u00adczytuj\u0105c heretyckie jakie\u015b twierdzenia za wykroczenie przeciwko jedno\u015bci chrze\u015bci\u00adja\u0144skiej; ale te twierdzenia he\u00adretyckie bynajmniej nie doty\u00adczy\u0142y abstrakcji. O nie, nie by\u0142a to abstrakcja, gdy zmierza\u0142y do zniszczenia rodziny chrze\u015bci\u00adja\u0144skiej; to nie by\u0142 jaki\u015b b\u0142\u0105d z dziedziny spraw bezcelowych, gdy znosi\u0142 podstawy w\u0142asno\u015bci, gdy obala\u0142 zasady autorytetu, wszelkiej w\u0142adzy, prawa; by\u0142y to b\u0142\u0119dy, kt\u00f3re dzisiaj nie no\u00adsz\u0105 ju\u017c os\u0142ony nauk religij\u00adnych, ale bez maski otwarcie wyznaj\u0105 sw\u00f3j rzeczywisty cha\u00adrakter; s\u0105 wrogami istniej\u0105ce\u00adgo porz\u0105dku spo\u0142ecznego. Nie pot\u0119piajcie wi\u0119c spo\u0142ecze\u0144stw chrze\u015bcija\u0144skich, kt\u00f3re zbrod\u00adni\u0105 nazywa\u0142y, co zawsze jest zbrodni\u0105, w jakiejkolwiek ona ukryje si\u0119 formie.<\/p>\r\n

Lecz Ko\u015bci\u00f3\u0142 nigdy tych kar surowych nie u\u017cywa\u0142. Inn\u0105 Pan B\u00f3g bro\u0144 nam powierzy\u0142. Zna\u00adcie ten obraz, skre\u015blony dla wszystkich pokole\u0144 ludzkich: wobec trybuna\u0142u Antypatra stoi niewiasta, otoczona gro\u00adnem siedmiu swoich syn\u00f3w; w oczach matki zadaj\u0105 im \u015bmier\u0107 za mniemane przes\u0105dy. Zostaje ju\u017c tylko jeden, prze\u00ad\u015bliczny m\u0142odzian. W\u0142adca pod przysi\u0119g\u0105 obiecywa\u0142, \u017ce go bo\u00adgatym uczyni, je\u017celiby odst\u0105pi\u0142 od praw swej religii. 0, co si\u0119 dzia\u0142o w duszy nieszcz\u0119\u015bliwej matki! Ona ju\u017c po sze\u015bciokro\u0107 umar\u0142a, niech tylko napomni m\u0142odzie\u0144ca, a wr\u00f3c\u0105 jej wol\u00adno\u015b\u0107, wr\u00f3c\u0105 to ostatnie ju\u017c dzieci\u0119! I c\u00f3\u017c; schyliwszy si\u0119, m\u00f3wi\u0142a do syna? \u201eSynu m\u00f3j, zmi\u0142uj si\u0119 nade mn\u0105 (…). Pro\u00adsz\u0119, aby\u015b spojrza\u0142 w niebo i na ziemi\u0119, i na wszystko, co na nich jest, i zrozumia\u0142, i\u017c to B\u00f3g z niczego uczyni\u0142 i rodzaj ludz\u00adki. Tak si\u0119 stanie, \u017ce si\u0119 nie b\u0119\u00addziesz ba\u0142 tego kata; ale staw\u00adszy si\u0119 godnym braci twych to\u00adwarzyszem, przyjmij \u015bmier\u0107, abym ci\u0119 z bra\u0107mi twymi w owym zmi\u0142owaniu otrzyma\u00ad\u0142a” (2 Mach 7, 27-29) \u00adi umar\u0142. Umar\u0142a te\u017c \u201d\u201d mo\u017cna rzec po raz \u00f3smy \u201d\u201d matka Ma\u00adchabejczyk\u00f3w. To jest najpo\u00adt\u0119\u017cniejsza bro\u0144 wobec najnie\u00adbezpieczniejszych \u017cywio\u0142\u00f3w. Niezrozumia\u0142a dla nas, ale wy\u00adpr\u00f3bowana w ci\u0105gu dziewi\u0119t\u00adnastu wiek\u00f3w.<\/p>\r\n

Kochajmy Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, kt\u00f3ry wpierw nim zrodzi\u0142 si\u0119 wyraz \u201etolerancja”, stosowa\u0142 w ca\u0142ej pe\u0142ni mi\u0142o\u015b\u0107 chrze\u015bci\u00adja\u0144sk\u0105.\u00a0 <\/strong><\/p>\r\n

ks. Adolf Szel\u0105\u017cek<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Za: ks. Adolf Szel\u0105\u017cek, Nauki apolo\u00adgetyczne, <\/em>Warszawa 1901. Tekst nie\u00adznacznie uwsp\u00f3\u0142cze\u015bniono.<\/p>\r\n

1<\/sub> Ezzelino III da Romano (1194-1259), przyw\u00f3dca gibelin\u00f3w; od 1239 r. rz\u0105dzi\u0142 okrutnie w marchii trewiza\u0144skiej, gdy chcia\u0142 podbi\u0107 Me\u00addiolan, utworzono przeciw niemu li\u00adg\u0119; w 1259 r. pobity pod Soncino, zmar\u0142 w niewoli.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pozw\u00f3lcie, \u017ce wam przedstawi\u0119 wszystkie regu\u0142y katolickiej nietolerancji, be\u017c \u017cadnych ogranicze\u0144, niech nie b\u0119dzie tu \u017cadnych tajemnic. D\u00f6llinger nie by\u0142 obro\u0144c\u0105 mitycznej nietolerancji [Ko\u015bcio\u0142a], wi\u0119c niespodziewanie spotykamy w jego dzie\u0142ach wyznanie: \u201eS\u0105dz\u0105 po\u00adwszechnie, \u017ce reformacja stwo\u00adrzy\u0142a now\u0105 ide\u0119, swobod\u0119 su\u00admie\u0144; inaczej wszak\u017ce rzecz ta si\u0119 przedstawia w istocie. Lute\u00adranie i kalwini\u015bci, jak zreszt\u0105 wszyscy ludzie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[119],"class_list":["post-39401","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nauczanie-katolickie","tag-catholic-teaching"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39401","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39401"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39401\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}