{"id":39383,"date":"2011-06-14T23:21:08","date_gmt":"2011-06-15T03:21:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=39383"},"modified":"2020-09-19T09:28:32","modified_gmt":"2020-09-19T13:28:32","slug":"skad-sie-wzieli-starsi-bracia-pawel-zahradnik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=39383","title":{"rendered":"Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119li \u00abstarsi bracia\u00bb? – Pawe\u0142 Zahradnik<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dodano: 2011-06-14 11:21 pm<\/small>
\r\n<\/small><\/p>\r\n

W\u015br\u00f3d wielu popularnych frazez\u00f3w przedziwnej formacji religijnej, kt\u00f3r\u0105 nazywamy \u00abkatolicyzmem posoborowym\u00bb<\/em>, wa\u017cne miejsce zajmuje ten, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142czesnych wyznawc\u00f3w judaizmu talmudycznego okre\u015bla \u00abstarszymi (?!) bra\u0107mi\u00bb chrze\u015bcijan.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Nie chcemy tu polemi\u00adzowa\u0107 z dziwacznym konceptem, kt\u00f3ry ewidentnie talmudyczny judaizm, to wyznanie bez \u015bwi\u0105tyni, bez kap\u0142an\u00f3w i bez ofiary, powsta\u0142e \u201d\u201d tak samo jak islam \u201d\u201d w reakcji na chrze\u015bcija\u0144stwo, zamie\u00adnia miejscami ze staroza\u00adkonnym \u017cydostwem; jego nonsensowno\u015b\u0107 jest oczywi\u00adsta dla ka\u017cdego katolika. Mo\u017cemy tylko pokr\u00f3tce odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do trafnych s\u0142\u00f3w szwajcarskiego teolo\u00adga Karola Journeta, wybit\u00adnego dwudziestowiecznego tomisty, p\u00f3\u017aniej mianowa\u00adnego kardyna\u0142em, kt\u00f3ry pisa\u0142: \u201e\u017bydowski b\u0142\u0105d jest pomy\u0142k\u0105 \u0142odygi, kt\u00f3ra w chwili, gdy zakwitnie, nie poznaje samej siebie, skon\u00adsternowana odrzuca kwiat i zwraca si\u0119 ku korzeniom. Oto powstaje nowa formacja reli\u00adgijna. Jest ni\u0105 obecne \u017cydo\u00adstwo. Ma dwa tysi\u0105ce lat”’. 1<\/sup>Journet dodaje dalej, \u017ce judaizm wraz z islamem to dwaj sk\u0142\u00f3ceni bracia, nawzajem do siebie podobni, kt\u00f3rzy \u201ewza\u00adjemnie g\u0142osz\u0105 Bo\u017c\u0105 transcen\u00addencj\u0119, wykluczaj\u0105c Tr\u00f3jc\u0119 i Wcielenie” i kt\u00f3rzy \u201eBo\u017cemu objawieniu o duchowym zbawieniu \u015bwiata stawiaj\u0105 na drodze doczesne losy w\u0142a\u00adsnego narodu”2<\/sup>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Andrzej Towia\u0144ski (1799-1878), mesjanista <\/em>
\r\ni tw\u00f3rca w\u0142asnej sekty, na XIX-wiecznej <\/em>
\r\nfotografii. Jan Pawe\u0142 II zaczerpn\u0105\u0142 od <\/em>
\r\nniego ide\u0119 \u201eIzraela, starszego brata”.<\/em><\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Spr\u00f3bujmy teraz prze\u015ble\u00addzi\u0107 powstanie inkrymino\u00adwanego powiedzenia. Pierw\u00adszym cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry w czasach nam wsp\u00f3\u0142cze\u00adsnych wypowiedzia\u0142 si\u0119 o talmudycznych \u017cydach jako o \u201estarszych braciach” chrze\u015bcijan, by\u0142 Jan Pawe\u0142 II. Sta\u0142o si\u0119 to 13 kwietnia 1986 r. podczas papieskiej wizyty w synagodze rzym\u00adskiej, w kt\u00f3rej papie\u017ca przy\u00adj\u0105\u0142 \u00f3wczesny naczelny rabin Rzymu Eliasz Toaff. Dos\u0142ow\u00adna wypowied\u017a papie\u017ca brzmia\u0142a: \u201eSiete i nostri fra\u00adtelli prediletti e, in un certo modo, si potrebbe dire, i nostri fratelli maggiori<\/em>„3<\/sup>, <\/em>zatem: \u201eJeste\u015bcie naszymi szczeg\u00f3lnie umi\u0142owanymi bra\u0107\u00admi i w pewnym sensie, je\u015bli mo\u017cna tak powiedzie\u0107, naszy\u00admi starszymi bra\u0107mi”. Bli\u017csze\u00adgo uzasadnienia tego zaskaku\u00adj\u0105cego sformu\u0142owania, kt\u00f3re mo\u017cemy eufemistycznie nazwa\u0107 niefortunnym, ju\u017c w papieskim przem\u00f3wieniu nie znajdujemy.<\/p>\r\n

Przyjrzyjmy si\u0119 wszak\u017ce bli\u00ad\u017cej papieskim s\u0142owom. Wiado\u00admo, \u017ce spos\u00f3b m\u00f3wienia Jana Paw\u0142a II cz\u0119sto obfitowa\u0142 w nie\u00adjednoznaczno\u015bci i \u017ce odleg\u0142a mu by\u0142a scholastyczna klarow\u00adno\u015b\u0107; w swej niepewno\u015bci papie\u017c opatrywa\u0142 potem cz\u0119sto w\u0142asne s\u0142owa cudzys\u0142owami czy nawet jakimi\u015b usprawiedli\u00adwiaj\u0105cymi \u201es\u0142ownymi podp\u00f3r\u00adkami”, kt\u00f3rymi os\u0142abia\u0142 czy wr\u0119cz kwestionowa\u0142 pewne stwierdzenia w tym samym momencie, w kt\u00f3rym je wypo\u00adwiada\u0142. O wyj\u0105tkowo wysokim stopniu niepewno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 papie\u017c czu\u0142, gdy wyg\u0142asza\u0142 sen\u00adtencj\u0119 o \u201estarszych braciach”, \u015bwiadczy to, \u017ce stosunkowo kr\u00f3tkie zdanie opatrzy\u0142 zaraz dwiema swoistymi podp\u00f3rka\u00admi, mianowicie wyra\u017ceniami \u201ein un certo modo” <\/em>(`w pewnym sensie’) oraz \u201esi potrebbe dire” <\/em>(je\u015bli mo\u017cna tak powiedzie\u0107; \u017ce tak powiem’); jego niepewno\u015b\u0107 by\u0142a ewidentnie tak wielka, \u017ce niebezpiecznie zbli\u017ca\u0142a si\u0119 do przekonania, i\u017c dopuszcza si\u0119 czego\u015b niew\u0142a\u015bciwego. Wszak\u00ad\u017ce nie opar\u0142 si\u0119 pokusie i co\u015b go sk\u0142oni\u0142o do tego, \u017ce osta\u00adtecznie zdanie o \u201estarszych bra\u00adciach” rzeczywi\u015bcie wypowie\u00addzia\u0142 \u201d\u201d trudno orzec, czy by\u0142o to jego znane upodobanie do szokuj\u0105cych wyst\u0105pie\u0144, czy te\u017c inne, raczej polityczne powody; nie spos\u00f3b przy tym nie zauwa\u00ad\u017cy\u0107, \u017ce sentencja ta jest ca\u0142\u00adkiem zgodna z o wiele szersz\u0105 \u201eposoborow\u0105” praktyk\u0105, kt\u00f3ra zuchwale ignoruje tradycyjne nauczanie Ko\u015bcio\u0142a o stosunku chrze\u015bcija\u0144stwa do \u017cydostwa.<\/p>\r\n

Wypowied\u017a papie\u017ca natural\u00adnie wzbudzi\u0142a niezwyk\u0142y entu\u00adzjazm wszystkich wrog\u00f3w reli\u00adgii katolickiej, kt\u00f3rzy a\u017c do dzi\u015b dnia nieustannie t\u0142uk\u0105 ni\u0105 zawstydzonych katolik\u00f3w po g\u0142owach. Sam papie\u017c, pobudzo\u00adny aplauzem medi\u00f3w, pozby\u0142 si\u0119 pocz\u0105tkowego za\u017cenowania i gdy p\u00f3\u017aniej wprost nawi\u0105zy\u00adwa\u0142 do w\u0142asnej wypowiedzi, czyni\u0142 to ju\u017c w przerobionej postaci, zatem bez tych uspra\u00adwiedliwiaj\u0105cych s\u0142\u00f3wek, kt\u00f3ry\u00admi przedtem j\u0105 opatrzy\u0142. Pod\u00adczas wizyty w Ziemi \u015awi\u0119tej w marcu 2000 r. (tak, chodzi o t\u0119 s\u0142ynn\u0105 wizyt\u0119 w Jerozoli\u00admie, gdy Jan Pawe\u0142 II z dr\u017ce\u00adniem wtyka\u0142 kartki w szczeliny \u015bciany \u015bwi\u0105tyni Heroda…), podczas spotkania z naczelnym rabinem Izraela, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 23 marca 2000 r., ju\u017c niezu\u00adpe\u0142nie w zgodzie z prawd\u0105 stwierdzi\u0142, \u017ce w\u00f3wczas, do \u017cyd\u00f3w zgromadzonych w rzym\u00adskiej synagodze, powiedzia\u0142 jednoznacznie: \u201eSiete i nostri fratelli maggiori<\/em>„4<\/sup>.<\/p>\r\n

Sk\u0105d jednak Jan Pawe\u0142 II wzi\u0105\u0142 to wyra\u017cenie? Starali si\u0119 to od pierwszej chwili ustali\u0107 komentatorzy papieskiego wyst\u0105pienia w rzymskiej syna\u00adgodze; poprawnie przy tym przeczuwali, \u017ce istnia\u0142o nie\u00adwielkie prawdopodobie\u0144stwo, by to sformu\u0142owanie pochodzi\u00ad\u0142o od jakiego\u015b ortodoksyjnego teologa katolickiego, dlatego szukali w \u017ar\u00f3d\u0142ach niekatolic\u00adkich. Pocz\u0105tkowo wyra\u017cano opini\u0119, \u017ce praprzyczyny nale\u017cy szuka\u0107 u \u017cydowskiego filozofa Marcina Bubera, kt\u00f3ry w Chry\u00adstusie widzia\u0142 swego \u201ewielkie\u00adgo brata”5<\/sup>. Jest jednak oczywi\u00adste, \u017ce w tym przypadku cho\u00addzi\u0142o tylko o powierzchowne skojarzenie wywo\u0142ane s\u0142owem \u201ebrat” \u201d\u201d od Chrystusa jako \u201ewielkiego brata” \u017cydowskiego my\u015bliciela do talmudycznego \u017cyda jako \u201estarszego brata” katolicyzmu wiedzie doprawdy bardzo daleka droga.<\/p>\r\n

Dopiero m\u0142oda polska histo\u00adryczka literatury Agnieszka Zieli\u0144ska6<\/sup> zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119 na rzeczywiste \u017ar\u00f3d\u0142o, z kt\u00f3rego czerpa\u0142 Jan Pawe\u0142 II \u201d\u201d miano\u00adwicie na heterodoksyjne nurty w polskim romantyzmie, z kt\u00f3\u00adrym przysz\u0142y papie\u017c zapozna\u0142 si\u0119 bli\u017cej w m\u0142odo\u015bci jako stu\u00addent polonistyki w Krakowie. \u201eStarszego brata Izraela” spo\u00adtykamy u Adama Mickiewicza w jego Sk\u0142adzie zasad<\/em> z roku 1848, pi\u0119tnastopunktowym programie, kt\u00f3rym mia\u0142a kie\u00adrowa\u0107 si\u0119 najpierw Mickiewi\u00adczowska legia w\u0142oska, ale p\u00f3\u017a\u00adniej tak\u017ce \u017cycie w oswobodzo\u00adnej Polsce. W punkcie dziesi\u0105\u00adtym czytamy: \u201eIzraelowi, bratu starszemu, uszanowanie, bra\u00adterstwo i pomoc na drodze ku jego dobru wiecznemu i docze\u00adsnemu”. Mickiewicz nie by\u0142 jed\u00adnak\u017ce inicjatorem tego zwrotu \u201d\u201d przej\u0105\u0142 go bowiem od swego \u201eMistrza” i duchowego wodza, Andrzeja Towia\u0144skiego.<\/p>\r\n

Andrzej Towia\u0144ski (1799 -\u00ad 1878)7<\/sup> by\u0142 postaci\u0105 dosy\u0107 zagadkow\u0105, o kt\u00f3rej do dzi\u015b panuj\u0105 rozmaite opinie \u201d\u201d nie\u00adkt\u00f3rzy uznaj\u0105 go za wizjonera, inni za oszusta, a s\u0105 te\u017c tacy, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce pozostawa\u0142 na us\u0142ugach polityki rosyjskiej, staraj\u0105c si\u0119 spowodowa\u0107 ide\u00adowy rozk\u0142ad polskiej emigracji. Bezsporne jest jednak to, \u017ce chodzi o posta\u0107, kt\u00f3ra mia\u0142a znaczny wp\u0142yw na duchow\u0105 histori\u0119 emigracji polskiej po nieudanym powstaniu listopa\u00addowym roku 1831. Drobny szlachcic z Litwy, poddany cara rosyjskiego, opu\u015bci\u0142 swoj\u0105 ojczyzn\u0119 w 1840 r., a w lipcu 1841 r. osiad\u0142 w Pary\u017cu, cen\u00adtrum polskiej emigracji, gdzie g\u0142osi\u0142, <\/em>\u017ce otrzyma\u0142 specjalne objawienie. Bardzo szybko sku\u00adpi\u0142 wok\u00f3\u0142 siebie kr\u0105g zwolenni\u00adk\u00f3w; pomog\u0142a mu w tym zapewne okoliczno\u015b\u0107, \u017ce od samego pocz\u0105tku w\u015br\u00f3d jego stronnik\u00f3w znalaz\u0142 si\u0119 tak\u017ce powszechnie szanowany Adam Mickiewicz, kt\u00f3rego ma\u0142\u017conk\u0119 Towia\u0144ski rzekomo uzdrowi\u0142 ze sporadycznych zaburze\u0144 psychicznych.<\/p>\r\n

\u201eKo\u0142o”, jak nazywa\u0142a si\u0119 gru\u00adpa czcicieli Towia\u0144skiego, mia\u00ad\u0142o wszelkie zewn\u0119trzne oznaki sekty \u201d\u201d by\u0142y tu histeryczne kobiety, ale te\u017c nie mniej histe\u00adryczni m\u0119\u017cczy\u017ani (w okresie romantyzmu nie by\u0142o to niczym niezwyk\u0142ym), nie brakowa\u0142o ca\u0142owania st\u00f3p \u201eMistrza”, \u201esi\u00f3str” donosz\u0105cych na \u201ebraci” czy nawet pewnego elementu erotycznego, jaki do zgroma\u00addzenia wnios\u0142a m\u0142oda i powab\u00adna Ksawera Deybel, \u201eksi\u0119\u017cnicz\u00adka Nowego Jeruzalem”, kt\u00f3r\u0105 \u201eMistrz” przywi\u00f3z\u0142 sobie z domu. Najbardziej egzaltowa\u00adni spo\u015br\u00f3d zwolennik\u00f3w Towia\u0144skiego prowadzili ca\u0142\u00adkiem powa\u017cnie dyskusje na temat, czy \u201eMistrz” jest Duchem \u015awi\u0119tym, Chrystusem Pocieszycielem, drugim wciele\u00adniem S\u0142owa czy te\u017c raczej jakim\u015b sakramentem.<\/p>\r\n

Nauczanie Towia\u0144skiego, kt\u00f3re pozostawa\u0142o pod wp\u0142y\u00adwem Swedenborga, Saint\u00ad-Martina oraz innych wsp\u00f3\u0142cze\u00adsnych mu pseudomistyk\u00f3w i teozof\u00f3w, najwyra\u017aniej wywo\u00addzi\u0142o si\u0119 w znacznej mierze z Kaba\u0142y. \u015awiat by\/ wed\u0142ug nie\u00adgo przenikni\u0119ty eonami, ducha\u00admi po\u015brednicz\u0105cymi mi\u0119dzy Bogiem a stworzeniem; cz\u0142o\u00adwiek winien wi\u0119c doskonali\u0107 si\u0119 przy pomocy duch\u00f3w jasnych i w sta\u0142ej walce z duchami ciemnymi, z kt\u00f3ry\u00admi m\u00f3g\u0142 si\u0119 kontaktowa\u0107 wed\u0142ug w\u0142asnej woli. B\u00f3stwu Chrystusa \u201eMistrz” ewidentnie zaprzecza\u0142 \u201d\u201d Chrystus by\u0142 dla niego jakim\u015b \u201enajwy\u017cszym Bo\u017cym urz\u0119dnikiem” czy \u201enaj\u00adwy\u017cszym ministrem” \u201d\u201d tym samym wi\u0119c nie wierzy\u0142 bynaj\u00admniej w Jego zmartwychwsta\u00adnie. W nauce Towia\u0144skiego nie brak nawet w\u0119dr\u00f3wki dusz. Nic zatem dziwnego, \u017ce wielki przeciwnik towianizmu, ks. Piotr Semenenko, uwa\u017ca\u0142 ten system za \u201ekompletne zaprze\u00adczenie” chrze\u015bcija\u0144stwa. Nauka Towia\u0144skiego nie jest jednak ca\u0142kiem jednoznaczna; \u201eMistrz” nieraz wyg\u0142asza\u0142 wzajemnie sprzeczne pogl\u0105dy, ponadto z biegiem czasu zmieni\u0142 swoje nauczanie, a jego ezoteryczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 powierza\u0142 tylko wybra\u00adnym studentom.<\/p>\r\n

Towia\u0144ski twierdzi\u0142 sam o sobie, \u017ce jego misj\u0105 jest odno\u00adwienie Ko\u015bcio\u0142a chrze\u015bcija\u0144\u00adskiego, bo Ko\u015bci\u00f3\u0142 wsp\u00f3\u0142czesny jest tylko \u201emartwym drzewem” czy \u201egrobem pobielanym”; natomiast on sam jest pierw\u00adszym z siedmiu wys\u0142annik\u00f3w, kt\u00f3rzy zainauguruj\u0105 siedem epok rozwoju ludzko\u015bci. Kiedy indziej jednak, jak si\u0119 zdaje, za pierwszego wys\u0142annika uwa\u017ca\u0142 Chrystusa, za drugiego \u00adNapoleona (pierwszy cesarz Francuz\u00f3w w og\u00f3le by\u0142 przez cz\u0142onk\u00f3w \u201eKo\u0142a” otoczony nad\u00adzwyczajnym kultem religij\u00adnym), a siebie \u201d\u201d a\u017c za trzecie\u00adgo. Podobnie jak \u015bredniowiecz\u00adni joachimici, tak\u017ce Towia\u0144ski glosii <\/em>nadej\u015bcie \u201etrzeciego pi\u0119\u00adtra Ko\u015bcio\u0142a”, kt\u00f3re nast\u0105pi po pi\u0119trze pierwszym (\u017cydostwie starozakonnym) i drugim (chrze\u015bcija\u0144stwie); mia\u0142a je zapocz\u0105tkowa\u0107 nowa rewolucja chrze\u015bcija\u0144ska, na czele kt\u00f3rej powinni sta\u0107 papie\u017c i naczelny rabin.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Wizyta Jana Paw\u0142a II w rzymskiej synagodze, 13 kwietnia 1986 r. Obok papie\u017ca rabin Eliasz Toaff<\/em><\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Do tych reform pr\u00f3bowa\u0142 Towia\u0144ski zjedna\u0107 papie\u017ca Grzegorza XVI, ale te\u017c barona Rothschilda czy cara Miko\u0142a\u00adja I. Z usi\u0142owa\u0144 o zjednanie po swojej stronie papiestwa nie zrezygnowa\u0142 zreszt\u0105 a\u017c do \u015bmierci; w tym te\u017c celu stop\u00adniowo \u0142agodzi\u0142 (przynajmniej pozornie) niekt\u00f3re szczeg\u00f3lnie ekscentryczne strony swego nauczania. Naturalnie jego sta\u00adrania zako\u0144czy\u0142y si\u0119 niepowo\u00addzeniem i ksi\u0105\u017cki Towia\u0144skie\u00adgo znalaz\u0142y si\u0119 na indeksie (znaczna cz\u0119\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a jednak wydana dopiero po jego \u015bmierci). Wielkie zas\u0142ugi dla umys\u0142owego pokonania heterodoksyjnego nauczania Towia\u0144skiego \u201d\u201d pod kt\u00f3rego wp\u0142yw tak \u0142atwo dostawali si\u0119 nieszcz\u0119\u015bni polscy emigranci, pozbawieni odpowiedniej edu\u00adkacji religijnej \u201d\u201d mieli cz\u0142on\u00adkowie nowo powsta\u0142ego w\u00f3w\u00adczas polskiego zakonu zmar\u00adtwychwsta\u0144c\u00f3w, na czele ze swym d\u0142ugoletnim prze\u0142o\u017co\u00adnym generalnym ks. Piotrem Semenenk\u0105.<\/p>\r\n

Zmartwychwsta\u0144cy obawiali si\u0119, \u017ce w osobie Towia\u0144skiego wyst\u0105pi\u0142 \u201enowy Luter”, nieba\u00adwem okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce przeceniali zagro\u017cenie \u201d\u201d pod\u00adczas gdy Luter odwi\u00f3d\u0142 od Chrystusa i Jego Ko\u015bcio\u0142a miliony wierz\u0105cych, sekta Towia\u0144skiego liczy\u0142a swoich wiernych tylko na setki, a po \u015bmierci za\u0142o\u017cyciela stopniowo zanik\u0142a. Gdyby nie zdarzy\u0142o si\u0119, \u017ce do zwolennik\u00f3w \u201eMistrza” nale\u017celi przez jaki\u015b czas tak\u017ce dwaj najwi\u0119ksi poeci polskiego romantyzmu, Adam Mickiewicz i Juliusz S\u0142owacki (obaj jednak ostatecznie roze\u00adszli si\u0119 z Towia\u0144skim), dzi\u015b o Towia\u0144skim nawet w Polsce wiedzia\u0142aby tylko garstka spe\u00adcjalist\u00f3w. Indywidualnych sym\u00adpatyk\u00f3w Towia\u0144skiego nie brak jednak tak\u017ce w dzisiej\u00adszych czasach. Nale\u017cy do nich r\u00f3wnie\u017c wspomniana Agniesz\u00adka Zieli\u0144ska, kt\u00f3ra jest wielk\u0105 wielbicielk\u0105 nie tylko Towia\u0144\u00adskiego, ale tak\u017ce II Soboru Watyka\u0144skiego i Jana Paw\u0142a II, samego Towia\u0144skiego za\u015b uwa\u00ad\u017ca za prekursora soboru (ewo\u00adlucjonistyczne elementy w jego nauczaniu mog\u0105 zreszt\u0105 przy\u00adpomina\u0107 Teilharda de Chardin) i szuka tajemniczych paralel mi\u0119dzy jego \u017cyciem a \u017cyciem polskiego papie\u017ca…<\/p>\r\n

Jaki by\u0142 stosunek Towia\u0144\u00adskiego do \u017cydostwa? Towia\u0144\u00adski uznawa\u0142 trzy wielkie naro\u00addy Bo\u017cego ludu, wype\u0142niaj\u0105ce stopniowo zadania, kt\u00f3re zosta\u00ad\u0142y im powierzone. Pierwszym z tych narod\u00f3w byli \u017bydzi, dru\u00adgim Francuzi, a trzecim Polacy, tzn. S\u0142owdianie (w swoim Wiel\u00adkim Periodzie <\/em>Towia\u0144ski u\u017cy\u00adwa\u0142 sformu\u0142owa\u0144 \u201eIzrael \u017byd”, \u201eIzrael Francuz” i \u201eIzrael S\u0142o\u00adwianin”), kt\u00f3rzy mieli odgry\u00adwa\u0107 wiod\u0105c\u0105 rol\u0119 w owym \u201etrzecim pi\u0119trze Ko\u015bcio\u0142a”, naprawiaj\u0105c nieustannie poprzednie dwa pi\u0119tra. \u017bydom jako \u201estarszym braciom”, \u201educhowo najstarszym wie\u00adkiem”, kt\u00f3rych zadaniem by\u0142o \u201eprowadzenie m\u0142odszych braci na Bo\u017cej drodze”, po\u015bwi\u0119ca\u0142 wszak\u017ce Towia\u0144ski coraz wi\u0119\u00adcej uwagi: stara\u0142 si\u0119 nawraca\u0107 ich na chrze\u015bcija\u0144stwo i, oczy\u00adwi\u015bcie, r\u00f3wnie\u017c na towianizm. Pierwszym \u017bydem, kt\u00f3rego uda\u0142o mu si\u0119 pozyska\u0107, by\u0142 Gerson Ram, syn \u017cydowskiego kupca z Litwy, kt\u00f3ry potem dzia\u0142a\u0142 misyjnie w\u015br\u00f3d innych \u017byd\u00f3w; Rama posy\u0142a\u0142 te\u017c Towia\u0144ski jako swego wys\u0142an\u00adnika do Rothschilda, ale i do Grzegorza XVI. Je\u015bli jednak przyjrzymy si\u0119 bli\u017cej termino\u00adlogii Towia\u0144skiego, jego s\u0142o\u00adwom o \u201ebraterstwie Izraela z m\u0142odszymi bra\u0107mi”, \u201ecz\u0142owie\u00adku p\u00f3\u017aniejszym”, \u201enowych narodach”, a tak\u017ce innym podobnym wypowiedziom, oka\u00ad\u017ce si\u0119, \u017ce terminu \u201estarsi bra\u00adcia” nie odnosi\u0142 Towia\u0144ski do religii judaistycznej, a raczej do narodu \u017cydowskiego, zatem do narodu, kt\u00f3ry naprawd\u0119 jest starszy ni\u017c Francuzi, Polacy czy inne narody chrze\u015bcija\u0144\u00adskie. Towia\u0144skiego pojmowa\u00adnie \u017byd\u00f3w jako \u201estarszych bra\u00adci” Francuz\u00f3w czy Polak\u00f3w nie powinno zatem by\u0107, jak si\u0119 wydaje, wrogie dla katolickie\u00adgo chrze\u015bcijanina; wszelako absolutnie wrogie pozostaje znamiennie bulwersuj\u0105ce poj\u00admowanie tego zwrotu, z kt\u00f3\u00adrym spotykamy si\u0119 w obecnych czasach, pocz\u0105wszy od 13 kwietnia 1986 r.<\/p>\r\n

Zapoznanie si\u0119 z dzie\u0142em Andrzeja Towia\u0144skiego daje nam zatem mo\u017cliwo\u015b\u0107 stwier\u00addzi\u0107, z jak m\u0119tnego \u017ar\u00f3d\u0142a zaczerpn\u0105\u0142 Jan Pawe\u0142 II swoj\u0105 sentencj\u0119, wypowiedzian\u0105 po raz pierwszy w obecno\u015bci naczelnego rabina Rzymu i potem kilkakrotnie powt\u00f3rzo\u00adn\u0105. Pozosta\u0144my jednak jeszcze przez chwil\u0119 przy tej papieskiej wizycie w synagodze rzymskiej i spr\u00f3bujmy odgadn\u0105\u0107 sens ca\u0142ej tej akcji, rzeczywi\u015bcie sta\u00adrannie zorganizowanej i od tej pory wielokrotnie przypomina\u00adnej i medialnie opiewanej. Chy\u00adba nie pomylimy si\u0119, wyra\u017caj\u0105c domniemanie, \u017ce przynajmniej jednym z cel\u00f3w, do kt\u00f3rych d\u0105\u017cyli organizatorzy tej papieskiej drogi do Canossy, by\u0142a pr\u00f3ba st\u0142umienia wspomnie\u0144 katolik\u00f3w o innym papie\u017cu i o innym naczelnym rabinie Rzymu. By\u0142o to ponad 40 lat przed niefortunnym wydarze\u00adniem z kwietnia 1986 r. \u00adw pa\u017adzierniku 1944 r., w \u015bwi\u0119\u00adto Jom Kippur, kiedy naczelne\u00admu rabinowi Rzymu, Izraelowi Zollemu, r\u00f3wnie\u017c w synagodze rzymskiej objawi\u0142 si\u0119 Jezus Chrystus; rabin Zolli przyj\u0105\u0142 chrzest 13 lutego 1945 r., przy czym jako wyraz wdzi\u0119czno\u015bci za to, co papie\u017c Pius XII zdzia\u00ad\u0142a\u0142 dla ludno\u015bci \u017cydowskiej w latach II wojny \u015bwiatowej, przyj\u0105\u0142 chrzestne imi\u0119 Euge\u00adniusz, a wi\u0119c chrzestne imi\u0119 Piusa XII8<\/sup>. Rabina Zollego ju\u017c od wielu lat wi\u0105za\u0142a z Piusem XII przyja\u017a\u0144, kt\u00f3ra po chrzcie rabina zyska\u0142a jeszcze na sile; obu ich od tej pory \u0142\u0105czy\u0142 ju\u017c nie tylko subtelny zmys\u0142 sztu\u00adki, podziw dla poezji Rilkego czy Wagnerowskiego Parsifala, ale <\/em>w pierwszym rz\u0119dzie wsp\u00f3l\u00adna wiara. Nawr\u00f3cenie rabina spotka\u0142o si\u0119 oczywi\u015bcie z ogromn\u0105 niech\u0119ci\u0105 czo\u0142o\u00adwych przedstawicieli judaizmu w\u0142oskiego i \u015bwiatowego. Zapewne jednym z powod\u00f3w og\u00f3lno\u015bwiatowej kampanii roz\u00adp\u0119tanej o wiele p\u00f3\u017aniej prze\u00adciwko osobie Piusa XII by\u0142 wp\u0142yw papie\u017ca na konwersj\u0119 Zollego.<\/p>\r\n

Papieska wizyta w synago\u00addze rzymskiej, do kt\u00f3rej dosz\u0142o 13 kwietnia 1986 r., oznacza\u0142a niew\u0105tpliwie tryumf rabina Toaffa, kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 tak upokorzy\u0107 znienawidzone papiestwo, jak nie zdo\u0142a\u0142 tego uczyni\u0107 \u017caden z jego poprzed\u00adnik\u00f3w; to symptomatyczne, \u017ce wyg\u0142oszone w\u00f3wczas s\u0142owa o \u201estarszych braciach” rabin Toaff tryumfalnie wykorzysta\u0142 w tytule swej autobiografii9<\/sup>. Historia jednak po latach dopisala do jego tryumfu ironiczne post scriptum. <\/em>Mianowicie syn tego\u017c rabina, Ariel Toaff, profe\u00adsor historii \u015bredniowiecza i renesansu na uniwersytecie Bar Ilan w Tel Awiwie, w lutym 2007 r. wydal swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Pasque di sangue. Ebrei d’Eu\u00adropa e omicidi rituali <\/em>(`Krwawa Pascha. Europejscy \u017bydzi i rytualne mordy’)’10<\/sup>, w kt\u00f3rej udokumentowa\u0142 na podstawie studi\u00f3w nad \u017ar\u00f3d\u0142ami \u201d\u201d pocho\u00addz\u0105cymi zw\u0142aszcza z rejonu p\u00f3\u0142nocno-wschodnich W\u0142och \u00ad\u017ce w \u015bredniowieczu rzeczywi\u00ad\u015bcie istnia\u0142a na tym terytorium sekta \u017cyd\u00f3w aszkenazyjskich, kt\u00f3ra dopuszcza\u0142a si\u0119 mord\u00f3w rytualnych. Po gwa\u0142townej kampanii medialnej, w kt\u00f3r\u0105 w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 tak\u017ce jego ojciec, ostatecznie zmuszono Ariela Toaffa, by wycofa\u0142 swoj\u0105 ksi\u0105\u017c\u00adk\u0119 z obiegu i po roku opubliko\u00adwa\u0142 nowe jej wydanie, w kt\u00f3\u00adrym przezornie os\u0142abi\u0142 swe pierwotne tezy; nie zamierza\u00admy ju\u017c wszak\u017ce zajmowa\u0107 si\u0119 tu ca\u0142\u0105 spraw\u0105, stanowi\u0105c\u0105 tyl\u00adko kolejny rozdzia\u0142 w dziejach ograniczania swobody bada\u0144 historycznych w Europie na pocz\u0105tku XXI wieku. Niemniej pozostaje faktem, \u017ce podczas gdy posoborowi hierarchowie ko\u015bcielni, bardziej pos\u0142uszni \u015bwiatu ni\u017c Bogu, l\u0119kliwie zabraniali w swych diecezjach kultu dzieci\u0119cych m\u0119czenni\u00adk\u00f3w, ofiar mord\u00f3w rytualnych, na czele z najbardziej znanym z nich, \u015bw. Szymonem z Try\u00addentu \u201d\u201d \u017cydowski historyk, syn naczelnego rabina Rzymu, bez wahania wyst\u0105pi\u0142 w obro\u00adnie tych, kt\u00f3rych wyrzekli si\u0119 ich wsp\u00f3\u0142wyznawcy. W taki spos\u00f3b wsp\u00f3\u0142czesna historia stosunk\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a katolickie\u00adgo i rzymskiej gminy \u017cydow\u00adskiej zakre\u015bli\u0142a doprawdy inte\u00adresuj\u0105cy \u0142uk \u201d\u201d od Eugeniusza Zollego, przez Eliasza Toaffa, do Ariela Toaffa.<\/p>\r\n

Pawe\u0142 Zahradnik<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Dr Pawe\u0142 Zahradnik stale wsp\u00f3\u0142pra\u00adcuje z czeskim pismem tradycyjnych katolik\u00f3w \u201eTe Deum”. Z j\u0119zyka czeskie\u00adgo prze\u0142o\u017cy\u0142a Krystyna Gra\u0144.<\/p>\r\n

PRZYPISY<\/p>\r\n

1 <\/sup>K. Journet, Promluvy o milosti <\/em>(Rozmowy o \u0142asce”). Krystal OP, Pra\u00adga 2006, s. 98.<\/p>\r\n

2<\/sup> Ibid., s. 99. Ca\u0142kiem na margine\u00adsie zauwa\u017cmy, \u017ce czeski przek\u0142ad tej ksi\u0105\u017cki by\u0142 opatrzony przedmow\u0105 Tomasza Machuli; zaskoczony czytel\u00adnik dowiaduje si\u0119 z niej, \u017ce praca Journeta, z kt\u00f3rej \u201eproblematyczne\u00adgo” wydania Machula si\u0119 usprawiedli\u00adwia, ma niewiele do powiedzenia \u201ewsp\u00f3\u0142czesnemu czytelnikowi” i zas\u0142u\u00adguje na odrzucenie ewentualnie wy\u015bmianie (patrz: krytyka Ma,chuli \u017cartuj\u0105ca z \u201eprzesadnego” uj\u0119cia tytu\u00ad\u0142u maryjnego \u201ePo\u015bredniczka wszel\u00adkich \u0142ask”); pozostaje w takim razie absolutn\u0105 zagadk\u0105, dlaczego w og\u00f3le wydawnictwo Krystal OP ksi\u0105\u017ck\u0119 t\u0119 wyda\u0142o.<\/p>\r\n

3<\/sup> http:\/\/www.nostreradici.it\/papa_sinagoga. htm<\/p>\r\n

4<\/sup> http:\/\/www.nostreradici.it\/osser\u00advatore.htm<\/p>\r\n

5<\/sup> Marcin Buber, Werke, <\/em>t. I. Mona\u00adchium \u201d\u201d Heidelberg 1962, s. 657.<\/p>\r\n

6<\/sup> http:\/\/generationjp2.com\/pol\/modules\/smartsection\/item.php?ite\u00admid= 140 (Agnieszka Zieli\u0144ska, \u201eStar\u00adsi bracia” Towia\u0144skiego).<\/p>\r\n

7<\/sup> Teksty Towia\u0144skiego w trzech tomach wydali w 1882 r. w Turynie jego wielbiciele; \u0142atwiej dost\u0119pne s\u0105 dwa wybory jego tekst\u00f3w, kt\u00f3re na pocz\u0105tku lat dwudziestych XX w. opracowali Andrzej Boleski i Stani\u00ads\u0142aw Pigo\u0144. Przez d\u0142ugi czas jego dzie\u0142u po\u015bwi\u0119ca\u0142 si\u0119 prof. Stanis\u0142aw Pigo\u0144, kt\u00f3ry by\u0142 nauczycielem akade\u00admickim m\u0142odego Karola Wojty\u0142y.<\/p>\r\n

8<\/sup> W j\u0119zyku czeskim mamy do dys\u00adpozycji biografi\u0119 E. Zollego: Judyta Cabaud, Rabin, kter\u015bho pi\u015bmohl Kri\u00adstus. Pilb\u015bh Eugenia Zolli, <\/em>hlavniho ilmsk\u015bho rabina <\/em>za druh\u015b sv\u015btoy\u015b va.1- ky <\/em>(Rabin, kt\u00f3rego pokona\u0142 Chrystus. Opowie\u015b\u0107 Eugenia Zollego, g\u0142\u00f3wnego rabina Rzymu podczas drugiej wojny \u015bwiatowej”), Wydawnictwo Paulinka, Praga 2003. Autobiografia Zollego Before the Dawn<\/em> w j\u0119zyku czeskim nie zosta\u0142a jeszcze wydana (w j\u0119zyku pol\u00adskim ksi\u0105\u017cka E. Zollego zosta\u0142a wyda\u00adna dwukrotnie: Przed \u015bwitem. Naczel\u00adny Rabin Rzymu: dlaczego zosta\u0142em katolikiem?, <\/em>Fronda, 1999; By\u0142em rabinem Rzymu, <\/em>Salwator, 2007 \u00adprzyp. t\u0142. i red. ZAWSZE WIERNI.<\/p>\r\n

9<\/sup> E. Toaff, Perfidi giudei, fratelli maggiori<\/em> (Wiaro\u0142omni \u017cydzi, starsi bracia’), Mondadori, Mediolan 1987.<\/p>\r\n

10<\/sup> A. Toaff, Pasque <\/em>di sangue. Ebrei d’Europa e omicidi rituali, <\/em>Il Mulino, Bolonia 2007.<\/p>\r\n

Dodano: 2011-06-14 11:21 pm<\/small>
\r\n
\r\n<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dodano: 2011-06-14 11:21 pm W\u015br\u00f3d wielu popularnych frazez\u00f3w przedziwnej formacji religijnej, kt\u00f3r\u0105 nazywamy \u00abkatolicyzmem posoborowym\u00bb, wa\u017cne miejsce zajmuje ten, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142czesnych wyznawc\u00f3w judaizmu talmudycznego okre\u015bla \u00abstarszymi (?!) bra\u0107mi\u00bb chrze\u015bcijan. Nie chcemy tu polemi\u00adzowa\u0107 z dziwacznym konceptem, kt\u00f3ry ewidentnie talmudyczny judaizm, to wyznanie bez \u015bwi\u0105tyni, bez kap\u0142an\u00f3w i bez ofiary, powsta\u0142e \u201d\u201d tak samo jak islam […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[328],"tags":[70,18,51,101,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39383"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39383"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117788,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39383\/revisions\/117788"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}