{"id":39362,"date":"2011-06-13T21:50:17","date_gmt":"2011-06-14T02:50:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=39362"},"modified":"2011-06-13T21:50:17","modified_gmt":"2011-06-14T02:50:17","slug":"protego-et-servio-adam-danek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=39362","title":{"rendered":"Protego et servio – Adam Danek<\/em>"},"content":{"rendered":"

Policja zalicza si\u0119 do najbardziej nieodzownych instytucji pa\u0144stwowych. Jej struktury przynale\u017c\u0105 do organ\u00f3w odpowiedzialnych za tzw. funkcje rdzeniowe pa\u0144stwa – chroni\u0105cych sam byt wsp\u00f3lnoty politycznej. Pa\u0144stwo mo\u017ce istnie\u0107 bez parlamentu, ale nie mo\u017ce istnie\u0107 bez s\u0142u\u017cby typu policyjnego, mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 bez przeprowadzania wybor\u00f3w, ale nie bez werbowania i szkolenia jej funkcjonariuszy.<\/strong><\/p>\r\n

Policja pozostaje zarazem jedn\u0105 z najbardziej nie lubianych instytucji pa\u0144stwowych i grup zawodowych. Je\u015bli wierzy\u0107 ulicznym m\u0105dro\u015bciom, jakie mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 w codziennych rozmowach, s\u0142u\u017cy ona g\u0142\u00f3wnie do tego, \u017ceby si\u0119 czepia\u0107, wtr\u0105ca\u0107, uprzykrza\u0107 \u017cycie, n\u0119ka\u0107 ludzi zajmuj\u0105cych si\u0119 w\u0142asnymi sprawami za robienie rzeczy, kt\u00f3re w\u0142a\u015bciwie przecie\u017c nikomu nie szkodz\u0105. Badania prowadzone przez socjolog\u00f3w w pa\u0144stwach zachodnich plasuj\u0105 policj\u0119 na jednym z najni\u017cszych miejsc w rankingach presti\u017cu spo\u0142ecznego.<\/p>\r\n

Spo\u0142eczne postrzeganie policji, jak wida\u0107, nie zach\u0119ca do podejmowania w niej s\u0142u\u017cby i raczej nie wp\u0142ywa motywacyjnie na prac\u0119 samych policjant\u00f3w, skoro oznacza nieustanne zmaganie si\u0119 z powszechnie odczuwalnym odium. Ale \u015bwiadczy\u0107 te\u017c mo\u017ce o powa\u017cniejszym problemie: o szeroko zakorzenionej w spo\u0142ecze\u0144stwie niech\u0119ci do pa\u0144stwa i jego instytucji, czyli – patrz\u0105c inaczej – do czynnik\u00f3w podtrzymuj\u0105cych \u0142ad w \u017cyciu zbiorowym. W Polsce takie nastawienie zapewne jest mentalnym wsp\u00f3lnym dzieckiem demokracji i komuny. Demokracji – z jej anarchiczn\u0105 i g\u0142upi\u0105 wiar\u0105, \u017ce \u201enikt nie ma prawa nikomu niczego narzuca\u0107\u201d oraz histeryczn\u0105 podejrzliwo\u015bci\u0105 wobec wszelkich pr\u00f3b zaprowadzenia dyscypliny i \u015bcie\u015bniania samowoli. Komuny – bo przez kilkadziesi\u0105t lat uczy\u0142a nar\u00f3d postrzega\u0107 instytucje pa\u0144stwowe jako narzucone i obce, a formacje policyjne wykorzystywa\u0142a do zada\u0144 niegodziwych, motywowanych wulgarn\u0105 ideologi\u0105. Konsekwencje wyhodowanego przez nie i wci\u0105\u017c piel\u0119gnowanego na poziomie spo\u0142ecznym nastawienia niestety nie ko\u0144cz\u0105 si\u0119 na nieszkodliwym zrz\u0119dzeniu. Ich z\u0142owrogi owoc to rozw\u00f3j i rozreklamowanie w popkulturze \u015brodowisk (g\u0142\u00f3wnie w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy), w jakich konfrontacj\u0119 z policj\u0105 traktuje si\u0119 jako sport, rozrywk\u0119, spos\u00f3b sp\u0119dzania czasu i pow\u00f3d uznania w\u015br\u00f3d r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w. Pa\u0144stwo, gdzie najbardziej namacalny symbol \u0142adu, jakim jest policja, budzi tak ma\u0142y respekt, \u017ce jej funkcjonariusz zostaje w bia\u0142y dzie\u0144 zad\u017agany w miejscu publicznym przez dw\u00f3ch nastoletnich szczyli, ponios\u0142o kl\u0119sk\u0119, za\u015b jego nar\u00f3d najwyra\u017aniej nie zas\u0142uguje na byt pa\u0144stwowy, kt\u00f3rego nie potrafi szanowa\u0107. A przecie\u017c mowa nie o zmy\u015blonym przyk\u0142adzie, lecz o autentycznym, wzgl\u0119dnie niedawnym wydarzeniu na polskiej ulicy.<\/p>\r\n

Pa\u0144stwo polskie, je\u017celi w og\u00f3le zas\u0142uguje wci\u0105\u017c na t\u0119 dumn\u0105 nazw\u0119, musi zaanga\u017cowa\u0107 wszelkie \u015brodki potrzebne do tego, aby zmieni\u0107 spo\u0142eczne postrzeganie policji. W polskiej tradycji s\u0142u\u017cba w jej szeregach wi\u0105za\u0142a si\u0119 przecie\u017c z odebraniem silnie patriotycznej formacji moralnej. Polscy policjanci niejednokrotnie dali jej dow\u00f3d w okresie Polski niepodleg\u0142ej, o czym mo\u017cna si\u0119 przekona\u0107, si\u0119gaj\u0105c cho\u0107by po prac\u0119 zbiorow\u0105 \u201eUdzia\u0142 Policji w wojnie polsko-radzieckiej 1919-<\/em>1920\u201d<\/em> (1999), wydan\u0105 pod redakcj\u0105 prof. Andrzeja Misiuka. Po zako\u0144czeniu wojny obronnej roku 1939 wielu policjant\u00f3w trafi\u0142o do sowieckiego obozu jenieckiego w Ostaszkowie, a nast\u0119pnie zgin\u0119\u0142o z r\u0105k NKWD w masowym mordzie w Kalininie (Twerze), dokonanym w 1940 r. Policyjne mundury nosi\u0142 przed wojn\u0105 szereg \u017co\u0142nierzy i funkcjonariuszy Pa\u0144stwa Podziemnego, m.in. komendant g\u0142\u00f3wny Pa\u0144stwowego Korpusu Bezpiecze\u0144stwa p\u0142k Marian Kozielewski (1897-1964) czy jego zast\u0119pca (i dow\u00f3dca oddzia\u0142u egzekutor\u00f3w PKB) mjr Boles\u0142aw Kontrym (1898-1953), zamordowany po wojnie przez komunist\u00f3w. S\u0142u\u017cba pa\u0144stwu w szeregach policji powinna uchodzi\u0107 za wyr\u00f3\u017cnienie – honor spotykaj\u0105cy starannie wybranych, najlepszych syn\u00f3w Ojczyzny. Policjant za\u015b powinien by\u0107 dumny, \u017ce dost\u0105pi\u0142 tego zaszczytu i stara\u0107 si\u0119 zas\u0142u\u017cy\u0107 na sw\u00f3j nimb. W prawid\u0142owym porz\u0105dku rzeczy (a jak\u017ce daleko dzi\u015b od niego jeste\u015bmy) funkcjonariusz policji budzi szacunek rodak\u00f3w, poniewa\u017c walczy ze z\u0142em (sic!<\/em>), przechodnie z podziwem wskazuj\u0105 go dzieciom, a ambitni m\u0142odzi ludzie rywalizuj\u0105 ze sob\u0105 o przej\u015bcie wy\u015brubowanej selekcji kandydat\u00f3w na jego koleg\u00f3w ze s\u0142u\u017cby.<\/p>\r\n

Stosowane od pewnego czasu cyrkowe sztuczki \u201ewizerunkowe\u201d, kt\u00f3re maj\u0105 przedstawi\u0107 policj\u0119 jako instytucj\u0119 \u201eprzyjazn\u0105\u201d, \u201eotwart\u0105\u201d i \u201e\u017cyczliw\u0105\u201d, trzeba uzna\u0107 za jedno wielkie nieporozumienie. Je\u017celi przynios\u0105 jakikolwiek efekt, to b\u0119dzie nim rozpropagowanie \u201ewizerunku\u201d policji jako instytucji niepowa\u017cnej. Policjant nie musi bynajmniej wydawa\u0107 si\u0119 ludziom \u201efajny\u201d, ale – jako najbardziej konkretne j naj\u0142atwiej zauwa\u017calne dla zwyk\u0142ego cz\u0142owieka uosobienie si\u0142y pa\u0144stwa – musi budzi\u0107 ich respekt. W tym kontek\u015bcie zainicjowane niedawno zaostrzenie kar za targni\u0119cie si\u0119 na funkcjonariusza policji wypada oceni\u0107 jako jeden z nielicznych sensownych projekt\u00f3w zmian prawnych w ostatnich latach.<\/p>\r\n

Podstawowego sposobu, w jaki pa\u0144stwo mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na sprawno\u015b\u0107 policji, dostarczaj\u0105 niezmiennie instrumenty ekonomiczne albo, m\u00f3wi\u0105c \u015bci\u015blej, finansowe. Z uwagi na specyficzne funkcje i cele jej dzia\u0142a\u0144, pa\u0144stwo powinno gwarantowa\u0107, aby policja by\u0142a grup\u0105 szczeg\u00f3lnie odporn\u0105 na wszelkie formy przekupstwa, a zatem, by nale\u017ca\u0142a do najlepiej wynagradzanych grup zawodowych. Tymczasem mizerno\u015b\u0107 policyjnych zarobk\u00f3w d\u0142ugo pozostawa\u0142a wr\u0119cz przys\u0142owiowa (chocia\u017c od tamtej pory uleg\u0142y one pewnej poprawie). Dop\u00f3ki policjant ze swoich pobor\u00f3w nie jest w stanie utrzyma\u0107 rodziny nawet na przeci\u0119tnej stopie \u017cyciowej (cho\u0107by w jej sk\u0142ad wchodzi tylko jedno dziecko), jego odporno\u015b\u0107 na korupcj\u0119 b\u0119dzie wystawiona na permanentn\u0105 pr\u00f3b\u0119, kt\u00f3r\u0105 nawet w starannie dobranej i przygotowanej grupie nie ka\u017cdy przejdzie pomy\u015blnie. Konieczne wydaj\u0105 si\u0119 wi\u0119c dalsze zmiany w polityce p\u0142acowej, a m\u00f3wi\u0105c normalnym j\u0119zykiem – znaczne<\/strong> podniesienie poziomu wynagrodze\u0144 w policji. Je\u017celi s\u0142u\u017cb\u0119 Ojczy\u017anie w tej formie maj\u0105 podejmowa\u0107 najlepsi z nas, niech wiedz\u0105, \u017ce warto – tak\u017ce na przyziemnej p\u0142aszczy\u017anie materialnej; niech odczuj\u0105 to ich rodziny. I niech nigdy nie powr\u00f3ci stan rzeczy, w jakim policjanci byliby przedmiotem kpin czy wsp\u00f3\u0142czucia swoich znajomych, kt\u00f3rzy zdecydowali si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 czysto prywatnym interesom. Szereg przywilej\u00f3w zwi\u0105zanych ze s\u0142u\u017cb\u0105 w policji, o ile chcemy utrzyma\u0107 ich zasadno\u015b\u0107, wymaga jednak dla r\u00f3wnowagi drastycznego zaostrzenia kar za przest\u0119pstwa pope\u0142niane przez policjant\u00f3w – stosowania dla nich sankcji dalece dotkliwszych, ni\u017c w przypadku przest\u0119pstw os\u00f3b prywatnych. Gdy funkcjonariusz policji dopuszcza si\u0119 przest\u0119pstwa, ci\u0105\u017cy na nim odpowiedzialno\u015b\u0107 nie tylko za sam czyn niedozwolony, ale ponadto za zgorszenie obywateli, niszczenie (cz\u0119sto bezpowrotne) w ich oczach wiarygodno\u015bci pa\u0144stwa, wreszcie za zha\u0144bienie symboli mocy politycznej <\/em>pa\u0144stwa, kt\u00f3rych jest piastunem. Na policjancie (podobnie, jak na duchownym b\u0105d\u017a \u017co\u0142nierzu) ci\u0105\u017c\u0105 wi\u0119ksze powinno\u015bci, ni\u017c na zwyk\u0142ym cz\u0142owieku (m\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem tradycyjnym – szczeg\u00f3lne obowi\u0105zki stanu), tote\u017c stawia mu si\u0119 wymagania wy\u017csze, ni\u017c zwyk\u0142ym ludziom – i powinien on to odczuwa\u0107.<\/p>\r\n

Obok pobor\u00f3w personelu policyjnego, znacznego podniesienia nak\u0142ad\u00f3w finansowych domaga si\u0119 instrumentarium pracy policji. Braki sprz\u0119towe, w tym najbardziej podstawowego wyposa\u017cenia (np. komputer\u00f3w), co jaki\u015b czas nag\u0142a\u015bniane (bezowocnie) przez media, musz\u0105 wreszcie znikn\u0105\u0107. Inwestycje w rozw\u00f3j kryminalistyki i techniki operacyjnej realnie przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na efektywno\u015b\u0107 jej dzia\u0142a\u0144, dlatego na li\u015bcie priorytet\u00f3w polityki wewn\u0119trznej pa\u0144stwa nale\u017ca\u0142oby umie\u015bci\u0107 utworzenie nowych o\u015brodk\u00f3w, zajmuj\u0105cych si\u0119 badaniami i wdro\u017ceniami w tym zakresie, oraz zwi\u0119kszenie bud\u017cet\u00f3w ju\u017c istniej\u0105cych o\u015brodk\u00f3w badawczych. Dobrym pomys\u0142em wydaje si\u0119 powo\u0142anie obok nich centr\u00f3w pracy teoretycznej. We wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce nie s\u0142ycha\u0107 dot\u0105d o takiej dziedzinie, jak teoria policji, zatem najwyra\u017aniej nie budzi ona zainteresowania \u015bwiata nauki. Dla por\u00f3wnania, w przedwojennej \u201eGazecie Administracji i Policji Pa\u0144stwowej\u201d regularnie publikowali wyniki swoich bada\u0144, analiz i refleksji najwybitniejsi polscy prawnicy i politolodzy (nawiasem m\u00f3wi\u0105c – bez wyj\u0105tku konserwaty\u015bci, narodowcy lub rzecznicy ideologii pa\u0144stwowej). Tutaj te\u017c otwiera si\u0119 potencjalne pole dla konstruktywnej aktywno\u015bci polskiej Prawicy. Jej adepci, zamiast traci\u0107 czas na zajmowanie si\u0119 polityczn\u0105 bie\u017c\u0105czk\u0105 z jej fikcyjnymi sporami i nieistotnymi sprawami, niech raczej staraj\u0105 si\u0119 zdoby\u0107 eksperckie wykszta\u0142cenie, kt\u00f3re w przysz\u0142o\u015bci pozwoli im odtworzy\u0107 i rozwija\u0107 na potrzeby naszego pa\u0144stwa zaniedban\u0105 teori\u0119 policji.<\/p>\r\n

Czy jednak w policji mog\u0105 nast\u0105pi\u0107 zmiany we w\u0142a\u015bciwym kierunku, dop\u00f3ki kierownictwo nad ni\u0105 sprawuj\u0105 zawodowi dzia\u0142acze partyjni – dyletanci w ka\u017cdej dziedzinie administracji rz\u0105dowej, jaka akurat trafia im si\u0119 w danej kadencji parlamentarnej? Jako logiczne zwie\u0144czenie procesu zasugerowanego w niniejszym artykule nasuwa si\u0119 postulat dokonania takich zmian prawnych, aby kierownicze stanowiska w ministerstwach odpowiedzialnych za rdzeniowe funkcje pa\u0144stwa nie mog\u0142y by\u0107 obsadzane politykami z klucza partyjnego, lecz zosta\u0142y zastrze\u017cone dla zawodowych pa\u0144stwowc\u00f3w, legitymuj\u0105cych si\u0119 w swojej dziedzinie wysokimi kwalifikacjami (najwy\u017cszych rang\u0105 oficer\u00f3w wojska, policji, s\u0142u\u017cb informacyjnych, funkcjonariuszy s\u0142u\u017cby dyplomatycznej i cywilnej o najwi\u0119kszych osi\u0105gni\u0119ciach i sta\u017cu itd.). Smutna prawda, zawstydzaj\u0105ca dla naszego pa\u0144stwa i narodu, jest bowiem taka, \u017ce ostatnim w Polsce ministrem spraw wewn\u0119trznych posiadaj\u0105cym fachow\u0105 wiedz\u0119 o bezpiecze\u0144stwie pa\u0144stwowym by\u0142\u2026 gen. Czes\u0142aw Kiszczak.<\/p>\r\n

Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce realizacja zarysowanych tu przeze mnie przemian w obecnych warunkach ustrojowych mog\u0142aby pozwoli\u0107 policji skuteczniej inwigilowa\u0107 i zwalcza\u0107 \u015brodowiska takie, jak moje. Trudno – przemiany te s\u0105 obiektywnie potrzebne. W\u0142a\u015bnie na umiej\u0119tno\u015bci odr\u00f3\u017cniania racji stanu od osobistych preferencji i grupowych interes\u00f3w zasadza si\u0119 my\u015blenie w kategoriach pa\u0144stwowych, a jego wyra\u017anie brakowa\u0142o na lu\u017ano poj\u0119tej prawicy w straconym dwudziestoleciu Republiki Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u.<\/p>\r\n

Adam Danek<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Policja zalicza si\u0119 do najbardziej nieodzownych instytucji pa\u0144stwowych. Jej struktury przynale\u017c\u0105 do organ\u00f3w odpowiedzialnych za tzw. funkcje rdzeniowe pa\u0144stwa – chroni\u0105cych sam byt wsp\u00f3lnoty politycznej. Pa\u0144stwo mo\u017ce istnie\u0107 bez parlamentu, ale nie mo\u017ce istnie\u0107 bez s\u0142u\u017cby typu policyjnego, mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 bez przeprowadzania wybor\u00f3w, ale nie bez werbowania i szkolenia jej funkcjonariuszy. Policja pozostaje zarazem jedn\u0105 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,136],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39362"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39362"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39362\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}