{"id":39246,"date":"2011-06-11T22:09:59","date_gmt":"2011-06-12T03:09:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=39246"},"modified":"2011-06-11T14:35:20","modified_gmt":"2011-06-11T19:35:20","slug":"czy-mamy-prawo-zabijac-polakow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=39246","title":{"rendered":"Czy mamy prawo zabija\u0107 Polak\u00f3w?"},"content":{"rendered":"

Zapyta\u0142em kiedy\u015b dziewczynk\u0119 ze wsi Huta w rejonie R\u00f3wne, co wie o wydarzeniach z 1943 roku, o konflikcie z miejscowymi Polakami. „A to u nas tutaj byli Polacy?” – zdziwi\u0142a si\u0119.<\/strong><\/p>\r\n

W\u0142a\u015bnie, ta odpowied\u017a bardzo dobrze ilustruje \u015bwiadomo\u015b\u0107 m\u0142odego pokolenia Wo\u0142ynian na temat wydarze\u0144, kt\u00f3re w s\u0105siedniej Polsce s\u0105 w\u0105tpliw\u0105 „wizyt\u00f3wk\u0105” Wo\u0142ynia.

Najwi\u0119ksze nat\u0119\u017cenie tych wydarze\u0144 przypada na lato 1943 roku.<\/strong><\/p>\r\n

Wi\u0119c teraz akurat jest czas, aby pomy\u015ble\u0107: co wtedy si\u0119 wydarzy\u0142o i kto temu jest winien. Oczywi\u015bcie, zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce wielu czytelnik\u00f3w natychmiast uzna moje rozwa\u017cania za zdrad\u0119. Zgodnie z ich logik\u0105, prawda jest tylko jedna: Polacy – to okupanci – ciemi\u0119\u017cyciele, Ukrai\u0144cy – to niewinne ofiary, kt\u00f3re mia\u0142y prawo do obrony.<\/p>\r\n

Jakiekolwiek odchylenie, na milimetr w lewo lub w prawo od tej bezapelacyjnej prawdy – to „pe\u0142zanie przed polskimi sponsorami\u201e i \u201dnarodowe samobiczowanie”. Ach tak, jeszcze \u201etolerastja\u201d. Termin ten, ukuty przez rosyjskich szowinist\u00f3w, nasi \u201epatrioci\u201d najbardziej ukochali i u\u017cywaj\u0105 przy ka\u017cdej okazji.<\/p>\r\n

My\u015bl\u0119, \u017ce z takimi nie ma sensu dyskutowa\u0107. Zalecam tej kategorii czytelnik\u00f3w zaprzestanie czytania w tym momencie.<\/p>\r\n

A wszystkich pozosta\u0142ych chc\u0119 poinformowa\u0107, \u017ce nie jestem historykiem, wi\u0119c nie usi\u0142uj\u0119 dokonywa\u0107 jakich\u015b precyzyjnych naukowych wniosk\u00f3w. To po prostu rozmy\u015blania cz\u0142owieka, kt\u00f3ry stara si\u0119 zrozumie\u0107 histori\u0119 ubieg\u0142ego wieku – poniewa\u017c akurat ta historia ma bezpo\u015bredni wp\u0142yw na nasz\u0105 wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Wi\u0119c zacznijmy od tego, sk\u0105d w og\u00f3le wzi\u0119li si\u0119 Polacy na Wo\u0142yniu.
<\/strong>
Najpro\u015bciej jest za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce od stuleci pomi\u0119dzy Che\u0142mem a Lublinem istnia\u0142a swego rodzaju \u201egranica etniczna\u201d, na wsch\u00f3d od kt\u00f3rej mieszkali Ukrai\u0144cy, a na zach\u00f3d – Polacy. Nast\u0119pnie polscy ciemi\u0119\u017cyciele naruszyli t\u0119 granic\u0119, wtargn\u0119li na ukrai\u0144skie ziemie etniczne, gdzie przez wiele stuleci – a\u017c do 1943 roku – uciskali biednych ch\u0142op\u00f3w ukrai\u0144skich.<\/p>\r\n

Tu pojawia si\u0119 jednak pytanie: kim s\u0105 Ukrai\u0144cy i Polacy?<\/p>\r\n

To narody s\u0142owia\u0144skie, kt\u00f3re ukszta\u0142towa\u0142y si\u0119 z r\u00f3\u017cnych plemion. Tym, co je zasadniczo r\u00f3\u017cni\u0142o, by\u0142a, oczywi\u015bcie, religia: prawos\u0142awna i katolicka. Wynika st\u0105d, \u017ce przez wieki na terenach wp\u0142yw\u00f3w Rusi, Polski, Litwy, Imperium Rosyjskiego relacje pomi\u0119dzy katolikami i prawos\u0142awnymi zmienia\u0142y si\u0119 pod wp\u0142ywem okoliczno\u015bci zewn\u0119trznych: ludzie przyjmuj\u0105c chrzest wed\u0142ug tej lub innej religii, uznawali si\u0119 albo za \u201ePolak\u00f3w\u201d, albo za Rusin\u00f3w.<\/p>\r\n

Dlatego jestem got\u00f3w zaryzykowa\u0107 przypuszczenie, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 wo\u0142y\u0144skich Polak\u00f3w nigdy nie mia\u0142a innej ojczyzny poza Wo\u0142yniem, a ich przodkowie byli kiedy\u015b wyznawcami prawos\u0142awia, a jeszcze dawniej – miejscowymi poganami.<\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie, jest jeszcze temat osadnik\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n

Kim byli osadnicy? To osiedle\u0144cy, kt\u00f3rym w\u0142adze pa\u0144stwa Rzeczpospolita Polska (RP) przydziela\u0142a ziemi\u0119 na Wo\u0142yniu.<\/p>\r\n

Osadnicy dzielili si\u0119 na dwie kategorie: wojskowi i cywilni. Pierwsi – to weterani wojenni z lat wojny 1918-21, kt\u00f3rzy mieli prawo do noszenia broni i byli traktowani przez w\u0142adze Polski jak filar polskiej pa\u0144stwowo\u015bci na ziemiach ukrai\u0144skich. W\u0142a\u015bnie osadnicy wojskowi byli podstaw\u0105 polskich organizacji patriotycznych, aktywnie uczestniczyli w \u201epacyfikacji\u201d i w najwi\u0119kszym stopniu dali si\u0119 we znaki Ukrai\u0144com.<\/p>\r\n

Pacyfikacja wsi ukrai\u0144skiej w 1934 roku. Zdj\u0119cie z tekstu „Polska okupacja Zachodniej Ukrainy w latach 1918-1939. Jak by\u0142o”<\/p>\r\n

Ale oni stali si\u0119 ofiarami represji sowieckich po „z\u0142otym wrze\u015bniu”, poniewa\u017c polskich nacjonalist\u00f3w Stalin „kocha\u0142” nie mniej ni\u017c nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich. „Tylko w okresie sze\u015bciu miesi\u0119cy, od pa\u017adziernika 1939 do kwietnia 1940 roku, na Zachodniej Ukrainie poddano represjom\u00a0 1.120.137 os\u00f3b” – to zdanie w r\u00f3\u017cnych wariantach cz\u0119sto lubi\u0105 powtarza\u0107 nasi mi\u0142o\u015bnicy historii.<\/p>\r\n

Wi\u0119c nie zapominajmy, \u017ce znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tych represjonowanych stanowili polscy osadnicy-pacyfikatorzy i ich rodziny, a tak\u017ce polska policja, byli wojskowi, harcerze i inni.<\/p>\r\n

To oznacza, \u017ce w 1943 roku na Wo\u0142yniu nie zosta\u0142o ju\u017c tak wielu polskich nacjonalistycznych aktywist\u00f3w.<\/p>\r\n

Czy polski rz\u0105d emigracyjny wykorzystywa\u0142 ich w celu utrzymania Wo\u0142ynia w granicach Pa\u0144stwa Polskiego? – Bezsprzecznie – wykorzystywa\u0142. Czy brali oni udzia\u0142 w likwidowaniu dzia\u0142aczy ukrai\u0144skich organizacji nacjonalistycznych? – Bezsprzecznie – brali.<\/p>\r\n

Czy mo\u017cna by\u0142o na podstawie ich dzia\u0142alno\u015bci podejmowa\u0107 decyzj\u0119 o likwidacji ca\u0142ej ludno\u015bci polskiej jako \u201eokupant\u00f3w\u201d Wo\u0142ynia? – A, tu ju\u017c niech ka\u017cdy rozs\u0105dzi sam.<\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie, mo\u017cemy twierdzi\u0107, \u017ce nikt Polak\u00f3w nie likwidowa\u0142, tylko zaproponowano im, by zabierali si\u0119 do Polski. Ale nie zapominajmy, \u017ce drogi w tym czasie by\u0142y kontrolowane przez hitlerowc\u00f3w, a lasy – przez banderowc\u00f3w. I skutecznego przemieszczenia Polak\u00f3w z pod R\u00f3wnego do Lublina nikt zabezpiecza\u0142 ani nie gwarantowa\u0142, wr\u0119cz przeciwnie: szanse by\u0142y znikome.<\/p>\r\n

Dlatego propozycja „zabierajcie si\u0119 do Polski” by\u0142a z g\u00f3ry niewykonalna.<\/p>\r\n

Niekt\u00f3rzy pr\u00f3bowali ukry\u0107 si\u0119 w miasteczkach, ale i tu nie by\u0142o gwarancji bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\r\n

Po pierwsze, g\u0142\u00f3d, przecie\u017c hitlerowcy nie zaopatrywali miejscowej ludno\u015bci w zbyt wielkie ilo\u015bci \u017cywno\u015bci. Po drugie, hitlerowcy nie bardzo starali si\u0119 chroni\u0107 ludno\u015b\u0107 polsk\u0105, zw\u0142aszcza w mniejszych miasteczkach.<\/p>\r\n

11 lipca 1943 roku oddzia\u0142 UPA ca\u0142kowicie zniszczy\u0142 miasteczko Poryck, z kt\u00f3rego pozosta\u0142a tylko ukrai\u0144ska dzielnica Pawliwka. W\u0142a\u015bnie tam znajduje si\u0119 znany pomnik, pod kt\u00f3rym z\u0142o\u017cyli kwiaty Kuczma i Kwa\u015bniewski.<\/p>\r\n

W tym miasteczku wiele os\u00f3b zgin\u0119\u0142o podczas mszy w miejscowym Ko\u015bciele, poniewa\u017c w\u0142a\u015bnie wtedy przypada\u0142 dzie\u0144 \u015bwi\u0119tych Piotra i Paw\u0142a: obrzucili ich granatami, nast\u0119pnie dobili rannych. Nie jestem ekspertem od chrze\u015bcija\u0144stwa, ale w\u0105tpi\u0119, aby chrze\u015bcijanin m\u00f3g\u0142 na powa\u017cnie uzna\u0107 taki post\u0119pek za „walk\u0119 z przekl\u0119tymi ciemi\u0119zcami”.<\/p>\r\n

Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, dwa lata przedtem w taki sam spos\u00f3b likwidowali \u201ewrog\u00f3w\u201d w \u0142uckim wi\u0119zieniu inni „bojownicy o szcz\u0119\u015bcie ludu pracuj\u0105cego” – eNKaWuDzi\u015bci.<\/p>\r\n

Cel u\u015bwi\u0119ca \u015brodki?!…<\/strong><\/p>\r\n

Komiks o historii UPA z 1953 roku (przy okazji, \u201eHistoryczna Prawda\u201d przygotowuje jego opublikowanie w dziale \u201eArtefakty\u201d). Za winnych masakry na Wo\u0142yniu zostali uznani Niemcy.<\/p>\r\n

Tak, chcia\u0142bym jeszcze wspomnie\u0107, \u017ce wiem o symetrycznych dzia\u0142aniach polskich formacji paramilitarnych w stosunku do ludno\u015bci ukrai\u0144skiej. I wiem, \u017ce wszystkie debaty na ten temat sprowadzaj\u0105 si\u0119 do dyskusji, kto pierwszy zacz\u0105\u0142, kto wi\u0119cej ludzi zamordowa\u0142, i kto powinien prosi\u0107 o wybaczenie.<\/p>\r\n

Ja nie chc\u0119 nikogo przeprasza\u0107 i nie domagam si\u0119 przeprosin od nikogo: zreszt\u0105, to nie wskrzesi umar\u0142ych.<\/p>\r\n

Po prostu jestem przekonany, \u017ce prawda o historii naszego Wo\u0142ynia w pierwszej kolejno\u015bci potrzebna jest nam, nie Polsce, Rosji czy Watykanowi. To – nasza ziemia. I jeste\u015bmy wystarczaj\u0105co silni, aby nie zniekszta\u0142ca\u0107 jej historii w stylu sowieckiej propagandy.<\/p>\r\n

Spr\u00f3bujmy nie my\u015ble\u0107 szablonowo, nazywajmy rzeczy po imieniu.
<\/strong>
Nie kre\u015blmy obrazu s\u0105siednich narod\u00f3w jako bur\u017cuj\u00f3w w cylindrach, pan\u00f3w z nahajkami, kat\u00f3w z ba\u0142a\u0142ajkami i tym podobnych. Nie wyobra\u017cajmy sobie wszystkich ukrai\u0144skich organizacji, partii i instytucji wojskowych jako takich sobie niedo\u015bcignionych, idealnych rycerzy – bohater\u00f3w. Dostrzegajmy b\u0142\u0119dy zar\u00f3wno w naszej przesz\u0142o\u015bci, jak i w naszej wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci.<\/p>\r\n

Mo\u017ce wtedy w ko\u0144cu nauczymy si\u0119 wyci\u0105ga\u0107 prawid\u0142owe wniosek. I zdob\u0119dziemy prawo do ludzkiej przysz\u0142o\u015bci.
<\/strong>
Paw\u0142o Zubjuk<\/em><\/strong>
\u015broda, 8 czerwca 2011<\/p>\r\n

Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 na ukrai\u0144skim portalu \u201eUkrainska Prawda\u201d, w dodatku historycznym \u201eHistoryczna Prawda\u201d: http:\/\/www.istpravda.com.ua\/columns\/2011\/06\/8\/41972\/<\/a><\/p>\r\n

T\u0142umaczenie: Wies\u0142aw Tokarczuk<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zapyta\u0142em kiedy\u015b dziewczynk\u0119 ze wsi Huta w rejonie R\u00f3wne, co wie o wydarzeniach z 1943 roku, o konflikcie z miejscowymi Polakami. „A to u nas tutaj byli Polacy?” – zdziwi\u0142a si\u0119. W\u0142a\u015bnie, ta odpowied\u017a bardzo dobrze ilustruje \u015bwiadomo\u015b\u0107 m\u0142odego pokolenia Wo\u0142ynian na temat wydarze\u0144, kt\u00f3re w s\u0105siedniej Polsce s\u0105 w\u0105tpliw\u0105 „wizyt\u00f3wk\u0105” Wo\u0142ynia. Najwi\u0119ksze nat\u0119\u017cenie tych […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,50,167,17,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39246"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39246"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39246\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39246"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39246"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39246"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}