{"id":39203,"date":"2011-06-10T10:05:14","date_gmt":"2011-06-10T15:05:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=39203"},"modified":"2011-06-10T10:05:14","modified_gmt":"2011-06-10T15:05:14","slug":"przeglad-europejskiego-%e2%80%9cantysemityzmu%e2%80%9d","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=39203","title":{"rendered":"Przegl\u0105d europejskiego „antysemityzmu”"},"content":{"rendered":"

W Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie odby\u0142a si\u0119 konferencja na temat \u201eantysemityzmu we wsp\u00f3\u0142czesnej Europie\u201d. W dyskusji panelowej uczestniczyli: Szilvia Peremiczky<\/strong> – dyrektor W\u0119gierskiego Muzeum \u017bydowskiego w Budapeszcie, wyk\u0142adowczyni Narodowego Seminarium Rabinicznego oraz Uniwersytetu Studi\u00f3w \u017bydowskich i Uniwersytetu im. Lor\u00e1nda E\u00f6tv\u00f6sa (r\u00f3wnie\u017c w Budapeszcie); Anna Sommer Schneider<\/strong> – doktorantka na kierunku studi\u00f3w \u017cydowskich UJ; oraz G\u00fcnther Jikeli<\/strong> – doktorant Centrum Bada\u0144 nad Antysemityzmem Uniwersytetu Technicznego w Berlinie i wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel berli\u0144skiego Mi\u0119dzynarodowego Instytutu na rzecz Edukacji i Bada\u0144 nad Antysemityzmem. Dyskusj\u0119 podsumowa\u0142 Michael Werz<\/strong> – profesor Uniwersytetu Georgetown (BWM Center for German and European Studies) zwi\u0105zany z lewicowym Centrum na rzecz Ameryka\u0144skiego Post\u0119pu<\/strong> (Center for American Progress). Jak podaje ulotka reklamuj\u0105ca konferencj\u0119, zosta\u0142a ona sfinansowana przez Fundusz Judith B. i Burtona Resnicka na rzecz Bada\u0144 nad Antysemityzmem<\/strong> (Judith B. and Burton Resnick Fund for the Study of Antisemitism).<\/p>\r\n

Celem przewodnim konferencji by\u0142o bicie na alarm w obliczu rzekomo ponownie wzbieraj\u0105cej fali anty\u017cydowsko\u015bci w Europie. Ofiarami g\u0142\u00f3wnego uderzenia by\u0142y W\u0119gry, Rumunia i Polska<\/strong>. Zgodnie z duchem postmodernizmu, cech\u0105 charakterystyczn\u0105 odczyt\u00f3w, a przede wszystkim wyst\u0105pie\u0144 panelistek z Polski i W\u0119gier, by\u0142a stronniczo\u015b\u0107 i selektywno\u015b\u0107.<\/p>\r\n

M\u00f3wi\u0105ca z twardym akcentem dr Peremiczky zaatakowa\u0142a w\u0142asn\u0105 naddunajsk\u0105 ojczyzn\u0119 oraz s\u0105siedni\u0105 Rumuni\u0119. Wyk\u0142ad w\u0119gierskiej panelistki by\u0142 naszpikowany gniewnym oburzeniem i oskar\u017cycielskim moralizatorstwem. Wg Peremiczky, Holokaust na terenie W\u0119gier by\u0142 kulminacj\u0105 pogrom\u00f3w z czas\u00f3w tzw. bia\u0142ego terroru, maj\u0105cego miejsce po obaleniu W\u0119gierskiej Republiki Sowieckiej w 1919 roku. Nie wspomnia\u0142a jednak o czerwonym terrorze za rz\u0105d\u00f3w B\u00c3\u00a9li Kuna. Opisuj\u0105c rzekomo entuzjastyczny udzia\u0142 W\u0119gr\u00f3w w wy\u0142apywaniu i eksterminowaniu \u017byd\u00f3w, \u201ezapomnia\u0142a\u201d r\u00f3wnie\u017c nadmieni\u0107, i\u017c nast\u0105pi\u0142o to dopiero po okupowaniu W\u0119gier Horthy\u2019ego przez Niemc\u00f3w w 1944 roku, co nie jest nieistotnym szczeg\u00f3\u0142em. Nast\u0119pnie dr Peremiczky surowo pot\u0119pi\u0142a Rumun\u00f3w, kt\u00f3rzy nie tylko uczestniczyli w anty\u017cydowskich pogromach i mordach, ale r\u00f3wnie\u017c d\u0142ugo i bezczelnie odmawiali przyznania si\u0119 do swego udzia\u0142u w Holokau\u015bcie. Ponadto – co typowe dla dzisiejszej narracji lewicowoliberalnej – okre\u015bli\u0142a rumu\u0144ski komunizm jako ideologi\u0119 \u201ew wysokim stopniu zabarwion\u0105 nacjonalizmem\u201d (highlynationalist coloring – zabieg \u00f3w pozwala r\u00f3wnocze\u015bnie oczy\u015bci\u0107 internacjonalistyczny marksizm z winy za zbrodnie komunistyczne i obarczy\u0107 ni\u0105 \u201enacjonalizm\u201d). Przypomnia\u0142a, \u017ce cz\u0142onkowie \u0179elaznej Gwardii wst\u0119powali w szeregi partii komunistycznej. Wg Peremiczky, tow. Ceau\u00c5\u0178escu realizowa\u0142 odwieczny cel rumu\u0144skiego \u201enacjonalizmu\u201d – \u201eoczyszczenie kraju z \u017cydowskiej \u00bbzarazy\u00ab\u201d, a tego typu spos\u00f3b my\u015blenia \u201epozostaje w r\u00f3wnie du\u017cym stopniu elementem dzisiejszej mentalno\u015bci rumu\u0144skiej.\u201d<\/p>\r\n

Przypadek w\u0119gierski <\/strong><\/p>\r\n

W przypadku W\u0119gier panelistka przyznaje, \u017ce \u017cydowscy m\u015bciciele wst\u0119powali do kompartii i ochoczo s\u0142u\u017cyli w bezpiece (AVH), lecz krytykuje antysemit\u00f3w za koncentrowanie si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na tym w\u0105skim aspekcie historii. Czy oznacza to, \u017ce obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 obecnie tez\u0105 jest, i\u017c bezpieczniacy pochodzenia \u017cydowskiego tak naprawd\u0119 nie byli komunistami, lecz \u201em\u015bcicielami Holokaustu\u201d?<\/strong> Wszak\u017ce w szeregach bezpieki znajdowali si\u0119 tak\u017ce eks-strza\u0142okrzy\u017cowcy, a jej ofiarami bywali\u00a0tak\u017ce \u017bydzi. Peremiczky wspomina mimochodem o istnieniu lewicowego \u201eantysemityzmu w stylu zachodnim\u201d w formie antyizraelizmu, jak i o sympatiach rz\u0105dz\u0105cego centroprawicowego Fideszu dla syjonistycznego Likudu w Izraelu. Jednak\u017ce stwierdza, i\u017c \u201ejadowity antysemityzm na poziomie popularnym\u201d (virulent popular anti-Semitism) stanowi wi\u0119kszy problem na W\u0119grzech ani\u017celi w Rumunii. Za najwi\u0119ksze zagro\u017cenie panelistka uwa\u017ca rzekom\u0105 popularno\u015b\u0107 pogl\u0105d\u00f3w uznawanych za anty\u017cydowskie (przede wszystkim my\u015blenie \u201espiskowe\u201d obwiniaj\u0105ce \u017byd\u00f3w za Trianon i tragiczne dzieje W\u0119gier w XX wieku) w\u015br\u00f3d m\u0142odego pokolenia wykszta\u0142conych Madziar\u00f3w z du\u017cych miast.<\/p>\r\n

Podobnie jak Peremiczky, Anna Sommer Schneider upatruje genezy antysemityzmu w \u201ewielowiekowych tradycjach chrze\u015bcija\u0144skich\u201d (centuries of Christian tradition). St\u0105d te\u017c, wg niej, trwanie \u201eantysemityzmu bez \u017byd\u00f3w\u201d. Co wi\u0119cej – wg p.Sommer Schneider, \u201epolski antysemityzm\u201d cz\u0119sto funkcjonuje na poziomie pod\u015bwiadomo\u015bci<\/strong>. Sommer w\u0142\u0105czy\u0142a wi\u0119c do dyskursu niegdy\u015b modn\u0105 psychoanaliz\u0119. M\u00f3wienie o anty\u017cydowsko\u015bci \u201epod\u015bwiadomej\u201d prowokuje wiele pyta\u0144. W jaki spos\u00f3b mo\u017cna j\u0105 wykry\u0107? Jak j\u0105 zdefiniowa\u0107? Jakie s\u0105 jej granice? Odpowiedzi niestety nie otrzymali\u015bmy, chocia\u017c – na poziomie pod\u015bwiadomo\u015bci – Sommer Schneider niew\u0105tpliwie za \u201epod\u015bwiadomego antysemit\u0119\u201d uwa\u017ca ka\u017cdego, kto tylko \u015bmie nie zgadza\u0107 si\u0119 z jej poprawn\u0105 politycznie wizj\u0105 \u015bwiata.<\/p>\r\n

Trzy rodzaje antysemityzmu<\/strong><\/p>\r\n

Panelistka z UJ wytypowa\u0142a trzy rodzaje antysemityzmu<\/strong>: motywowany religijnie \u201etradycyjny\u201d, kieruj\u0105cy si\u0119 ideologi\u0105 polityczn\u0105 \u201enowoczesny\u201d oraz oparty na rywalizacji o martyrologi\u0119 antysemityzm \u201ewt\u00f3rny\u201d. Nota bene Sommer Schneider odwo\u0142uje si\u0119 tutaj g\u0142\u00f3wnie do bada\u0144 przeprowadzonych przez lewicowego prof.\u00a0Ireneusza Krzemi\u0144skiego w 1992 i 2002 roku. Pierwszy z wymienionych rodzaj\u00f3w antysemityzmu sprowadza si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do katolickiej krytyki judaizmu i stwierdzenia, \u017ce \u017bydzi ukrzy\u017cowali Chrystusa. Antysemityzm nowoczesny, wg tego\u017c schematu, bazuje na trzech za\u0142o\u017ceniach: pot\u0119\u017cnych wp\u0142ywach \u017cydowskich i kontroli nad \u015bwiatowymi finansami, \u017cydowskim d\u0105\u017ceniu do w\u0142adzy oraz wzajemnym promowaniu si\u0119 przez \u017byd\u00f3w. Z kolei podstawow\u0105 cech\u0105 anty\u017cydowsko\u015bci \u201ewt\u00f3rnej\u201d jest rywalizacja o status narodu pokrzywdzonego. Postaw\u0119 t\u0119 charakteryzuje pogl\u0105d, i\u017c \u017bydzi szerz\u0105 k\u0142amliw\u0105 antypolsk\u0105 propagand\u0119, wykorzystuj\u0105c fakt, i\u017c Holokaust przeprowadzono w du\u017cym stopniu na ziemiach polskich. Wg krakowskiej panelistki, geneza tego zjawiska zakorzeniona jest w XIX-wiecznym polskim mesjanizmie i koncepcji Polski jako \u201eChrystusa\u00a0narod\u00f3w\u201d. St\u0105d te\u017c \u201ePolacy nie lubi\u0105 si\u0119 dzieli\u0107\u201d m\u0119cze\u0144stwem<\/strong>. W tym kontek\u015bcie Sommer Schneider wymieni\u0142a nazwisko J. T. Grossa<\/strong> jako wa\u017cnego \u201einicjatora debat\u201d o antysemityzmie, nie wspominaj\u0105c ani s\u0142owem o Marku Janie Chodakiewiczu<\/strong> czy innych krytykach metodologii profesora z Princeton. \u201eWydawa\u0142oby si\u0119\u201d – kontynuowa\u0142a – \u201e\u017ce w wyniku tego \u015bwiadomo\u015b\u0107 [\u017cydowskiego cierpienia – P.S.] by\u0142aby wi\u0119ksza\u201d, lecz Polacy rzekomo uwa\u017caj\u0105, i\u017c ucierpieli wi\u0119cej od \u017byd\u00f3w. \u00d3w niezno\u015bny polski mesjanizm \u201estanowi przeszkod\u0119 dla racjonalnego zrozumienia prze\u015bladowa\u0144 \u017byd\u00f3w\u201d, przez co \u201eprzyczynia si\u0119 do antysemityzmu\u201d.<\/p>\r\n

Surowo zrugany zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c polski Ko\u015bci\u00f3\u0142, a szczeg\u00f3lnie \u201eos\u0142awione\u201d Radio Maryja<\/strong>. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ponosi win\u0119 za \u201eniezrobienie niczego\u201d w celu w\u0142\u0105czenia nauczania Jana Paw\u0142a II o \u017bydach do program\u00f3w szkolnych w Polsce oraz za brak oficjalnych reakcji ze strony hierarch\u00f3w ko\u015bcielnych na \u201emow\u0119 nienawi\u015bci\u201d p\u0142yn\u0105c\u0105 ze strony niekt\u00f3rych duchownych. Co wi\u0119cej, Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie podj\u0105\u0142 \u201eagresywnych dzia\u0142a\u0144\u201d w celu zwalczania antysemityzmu. A Radio Maryja, jak wiadomo, propaguje anty\u017cydowsko\u015b\u0107 – cho\u0107 badania liberalnego prof. Krzemi\u0144skiego (na kt\u00f3rego w tym wypadku p. Sommer Schneider nie powo\u0142a\u0142a si\u0119) \u201eantysemicki\u201d charakter Radia zakwestionowa\u0142y<\/strong>.<\/p>\r\n

Mimochodem panelistka podzieli\u0142a si\u0119 jednak pewnymi ciekawymi faktami. Np. badania Krzemi\u0144skiego wykaza\u0142y, i\u017c kontakt z \u017bydami zaognia\u0142, a nie \u0142agodzi\u0142 anty\u017cydowsko\u015b\u0107. Ponadto wi\u0119cej os\u00f3b uzna\u0142o Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki za bardziej wp\u0142ywowy od \u015brodowisk \u017cydowskich!<\/strong> Wnioski p\u0142yn\u0105ce z referatu doktorantki studi\u00f3w \u017cydowskich UJ s\u0105 jednak jasne: s\u0142uchacze mieli odnie\u015b\u0107 nieodparte wra\u017cenie, jakoby anty\u017cydowskie zagro\u017cenie szerzy\u0142o si\u0119 nad Wis\u0142\u0105 niczym plaga<\/strong>. Sommer Schneider nie kry\u0142a swej g\u0142\u0119bokiej frustracji spowodowanej krn\u0105brno\u015bci\u0105 \u201eantysemickich\u201d lub toleruj\u0105cych \u201eantysemityzm\u201d Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy uparcie odmawiaj\u0105 przyznania si\u0119 do winy. \u201eCz\u0119sto odnosz\u0119 wra\u017cenie\u201d – kontynuowa\u0142a panelistka znad Wis\u0142y – \u201e\u017ce je\u017celi nie zabijamy \u017byd\u00f3w na ulicach, to Polacy uwa\u017caj\u0105, i\u017c problem antysemityzmu u nas nie istnieje\u201d.<\/p>\r\n

Naiwne wra\u017cenia<\/strong><\/p>\r\n

Podczas ostatecznego podsumowania konferencji prof. Werz z Uniwersytetu Georgetown skrytykowa\u0142 podej\u015bcie panelistek z Polski i W\u0119gier za upatrywanie korzeni nowoczesnego antysemityzmu europejskiego w \u201ewielowiekowych tradycjach chrze\u015bcija\u0144skich\u201d. Przypomnia\u0142, i\u017c dzisiejsze spo\u0142ecze\u0144stwa – nawet takie jak polskie czy w\u0119gierskie – nie s\u0105 ju\u017c tradycyjnie religijne, lecz \u015bwieckie i areligijne, a nawet antyreligijne. Co wi\u0119cej, prof. Werz ostrzeg\u0142 dr Peremiczky przed \u201ezanadto etnicznym\u201d (ethnicized) podej\u015bciem i u\u017cywaniem niekt\u00f3rych termin\u00f3w, np. okre\u015blaniem \u017byd\u00f3w w kompartiach jako \u201enienawidz\u0105cych samych siebie\u201d (self-hating Jews), albowiem – jak wspomnia\u0142 – sowiecki gauleiter W\u0119gier, M\u00e1ty\u00e1s R\u00e1kosi, ostrzega\u0142 Stalina o naddunajskiej anty\u017cydowsko\u015bci. Jednak\u017ce gdy nasz s\u0142uchacz zacz\u0105\u0142 naiwnie ulega\u0107 wra\u017ceniu, i\u017c nareszcie us\u0142ysza\u0142 g\u0142os zdrowego rozs\u0105dku, prof. Werz okrutnie rozwia\u0142 jego nadzieje. Stwierdzi\u0142 bowiem, \u017ce g\u0142\u00f3wnym problemem w Europie zachodniej jest nie islamski antysemityzm lecz\u2026 \u201eislamofobia\u201d. Ta z kolei wyrasta z braku jakiejkolwiek monoidei jednocz\u0105cej dzisiejsz\u0105 Europ\u0119. W latach zimnej wojny \u201ewygodnym\u201d spoiwem by\u0142o zagro\u017cenie komunistyczne. W wyniku jego znikni\u0119cia Europejczycy (prof. Werz nie raczy\u0142 wyt\u0142umaczy\u0107, kt\u00f3rzy Europejczycy) stan\u0119li wi\u0119c przed zadaniem wynalezienia nowej wsp\u00f3lnej to\u017csamo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 sta\u0142a si\u0119 naturalnie przeciwstawiona islamowi idea Europy \u201ejudeochrze\u015bcija\u0144skiej\u201d. Czy\u017cby prof. Werz nie przedstawia\u0142 jednak \u201eEuropejczyk\u00f3w\u201d jako monolitu?<\/p>\r\n

Wy\u017cej opisany spos\u00f3b przedstawiania problematyki antysemityzmu nie ogranicza si\u0119 do Muzeum Holokaustu. Stanowi on standardow\u0105 narracj\u0119 r\u00f3wnie\u017c na ameryka\u0144skich
uniwersytetach, kt\u00f3r\u0105 indoktrynowani s\u0105 szczeg\u00f3lnie m\u0142odzi badacze dziej\u00f3w Polski oraz innych kraj\u00f3w Europy \u015arodkowo-Wschodniej. Nale\u017cy jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce owo cyniczne granie \u201ekart\u0105 \u017cydowsk\u0105\u201d jest g\u0142\u00f3wnie instrumentalne. Celem przewodnim pozostaje konsolidacja i dalsza kontynuacja rewolucji kulturowej oraz dezintegracja tradycyjnej \u015bwiadomo\u015bci religijnej i etnicznej.<\/p>\r\n

Pawel Styrna<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

KOMENTARZ BIBU\u0141Y<\/em>:<\/strong> Przed rozpocz\u0119ciem jakiejkolwiek dywagacji na temat okre\u015blany mianem Holokaustu z jego astronomiczn\u0105 liczb\u0105 ofiar, polecamy opracowanie ’Holokaust czy „99-procentowy\u201d mit?<\/a><\/strong>’
Wszystkim historykom zadajemy r\u00f3wnie\u017c otwarte pytanie \u017c\u0105daj\u0105ce publicznej dyskusji: w jaki spos\u00f3b by\u0142o mo\u017cliwe u\u015bmiercenie 2\/3\u00a0 z oficjalnie podawanej liczby ofiar \u017cydowskich, przy pomocy tlenku w\u0119gla (CO) pochodz\u0105cego ze spalin silnik\u00f3w… dieslowskich? Oto zagadka na miar\u0119 nagrody Nobla w dziedzinie fizyki, medycyny, chemii…<\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie odby\u0142a si\u0119 konferencja na temat \u201eantysemityzmu we wsp\u00f3\u0142czesnej Europie\u201d. W dyskusji panelowej uczestniczyli: Szilvia Peremiczky – dyrektor W\u0119gierskiego Muzeum \u017bydowskiego w Budapeszcie, wyk\u0142adowczyni Narodowego Seminarium Rabinicznego oraz Uniwersytetu Studi\u00f3w \u017bydowskich i Uniwersytetu im. Lor\u00e1nda E\u00f6tv\u00f6sa (r\u00f3wnie\u017c w Budapeszcie); Anna Sommer Schneider – doktorantka na kierunku studi\u00f3w \u017cydowskich UJ; oraz G\u00fcnther […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[48,22,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39203"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39203"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39203\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}