{"id":39099,"date":"2011-06-07T21:58:45","date_gmt":"2011-06-08T02:58:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=39099"},"modified":"2011-06-07T21:58:45","modified_gmt":"2011-06-08T02:58:45","slug":"mniejszosc-nie-osoby-polskojezyczne-mec-stefan-hambura","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=39099","title":{"rendered":"Mniejszo\u015b\u0107, nie osoby polskoj\u0119zyczne – Mec. Stefan Hambura<\/em>"},"content":{"rendered":"

Przeciwko uznaniu przez w\u0142adze w Berlinie polskiej mniejszo\u015bci lobbuje m.in. niemiecko-polski think-tank Grupa Kopernika<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Je\u015bli w uchwale o uczczeniu i rehabilitacji obywateli pochodzenia polskiego przygotowywanej przez Bundestag nie znajdzie si\u0119 sformu\u0142owanie „mniejszo\u015b\u0107 polska”, b\u0119dzie to wyraz z\u0142ej woli w\u0142adz w Berlinie i konsekwentnego degradowania pozycji Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Niemczech. Uchwa\u0142a ma zosta\u0107 przyj\u0119ta 10 czerwca, na tydzie\u0144 przed obchodami 20. rocznicy podpisania polsko-niemieckiego traktatu o dobrym s\u0105siedztwie i przyjaznej wsp\u00f3\u0142pracy.<\/strong>

16 i 17 kwietnia 2010 r. w Berlinie na zaproszenie Deutsches Polen-Institut w Darmstadt oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego debatowali polscy i niemieccy eksperci z Grupy Kopernika. Przypomnijmy, \u017ce stanowi ona rodzaj think-tanku opiniuj\u0105cego polsko-niemieckie relacje. Projekt finansowany jest przez Fundacj\u0119 Boscha.<\/p>\r\n

Temat spotkania brzmia\u0142 „Osoby polskoj\u0119zyczne w Niemczech. Przyczynek do pragmatyki wspierania”. Referaty wprowadzaj\u0105ce wyg\u0142osili: ambasador RP w Berlinie dr Marek Prawda oraz dr Christoph Bergner, pose\u0142 do Bundestagu, pe\u0142nomocnik rz\u0105du federalnego ds. przesiedle\u0144c\u00f3w i mniejszo\u015bci narodowych.
W komunikacie z posiedzenia Grupy Kopernika podpisanym przez prof. dr. Dietera Bingena oraz dr. Kazimierza W\u00f3ycickiego, kt\u00f3ry by\u0142 jednym z kandydat\u00f3w na obj\u0119cie stanowiska szefa IPN po tragicznej \u015bmierci prezesa Janusza Kurtyki, czytamy mi\u0119dzy inymi: „Grupa Kopernika przywi\u0105zuje du\u017c\u0105 wag\u0119 do stwierdzenia, \u017ce dzisiaj nie mo\u017cna por\u00f3wnywa\u0107 grupy os\u00f3b m\u00f3wi\u0105cych po polsku w Niemczech z grup\u0105 z lat 1920\/30, gdy\u017c jest ona bardzo heterogeniczna. Z powodu ustalenia nowej granicy w 1945 roku przesta\u0142y istnie\u0107 autochtoniczne mniejszo\u015bci na \u015al\u0105sku, w Prusach Wschodnich i na Pomorzu Gda\u0144skim, kt\u00f3rych zasadniczo dotyczy\u0142 ww. artyku\u0142. Obecnie grupa ta sk\u0142ada si\u0119 w niewielkiej mierze z przedstawicieli „starej” emigracji (np. w Zag\u0142\u0119biu Ruhry), podczas gdy najwi\u0119ksz\u0105 jej cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0105 p\u00f3\u017ani przesiedle\u0144cy. Inne jej cz\u0119\u015bci to osoby polskoj\u0119zyczne, kt\u00f3re po II wojnie \u015bwiatowej pozosta\u0142y w Niemczech jako by\u0142e tzw. Displaced Persons (D.P., dipisi), ponadto byli emigranci polityczni, kt\u00f3rzy przyjechali do RFN po 1945 roku, ale przede wszystkim w latach 80. Kolejn\u0105 wa\u017cn\u0105 pod wzgl\u0119dem ilo\u015bciowym grup\u0119 stanowi\u0105 polscy emigranci zarobkowi lat 90., kt\u00f3rzy przyje\u017cd\u017cali do Niemiec w fazach o r\u00f3\u017cnym nasileniu, mieszkaj\u0105c tu i pracuj\u0105c. Dlatego bior\u0105c pod uwag\u0119 ich obecn\u0105 sytuacj\u0119 w Niemczech, nie mo\u017ce by\u0107 dzi\u015b mowy o mniejszo\u015bci polskiej w sensie formalnoprawnym. Odpowiednie \u017c\u0105dania poszczeg\u00f3lnych przedstawicieli stowarzysze\u0144, zdaniem Grupy Kopernika, okazuj\u0105 si\u0119 szkodliwe dla stosunk\u00f3w polsko-niemieckich”.
Czy d\u0105\u017cenie do prawdy historycznej mo\u017ce by\u0107 szkodliwe dla stosunk\u00f3w polsko-niemieckich?

Niewygodna mniejszo\u015b\u0107<\/strong>
Do spotkania tej grupy wracam z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Jednym z nich jest artyku\u0142 we „Frankfurter Allgemeine Zeitung” z 4 czerwca bie\u017c\u0105cego roku, kt\u00f3ry powo\u0142uje si\u0119 na powy\u017csze wyniki tego spotkania, daj\u0105c do zrozumienia, \u017ce autor artyku\u0142u porusza si\u0119 \u015bladami mniejszo\u015bci, kt\u00f3rej nie ma („Auf den Spuren einer Minderheit, die es nicht gibt”). Symptomatyczne stwierdzenie. Autor dokonuje wiwisekcji \u017cyciorysu Marka W\u00f3jcickiego, szefa Zwi\u0105zku Polak\u00f3w w Niemczech, chc\u0105c wykaza\u0107, \u017ce w\u0142a\u015bciwie nie jest on Polakiem, gdy\u017c w 1982 r. przyjecha\u0142 do Niemiec jako tzw. p\u00f3\u017any przesiedleniec. Niewa\u017cne, \u017ce sam W\u00f3jcicki zwraca uwag\u0119, i\u017c w tamtych czasach „trzeba by\u0142o si\u0119 poda\u0107 za Niemca, \u017ceby wyjecha\u0107 na Zach\u00f3d”. Wniosek ma si\u0119 nasuwa\u0107 samoczynnie: \u017ce najstarsz\u0105, polsk\u0105 organizacj\u0105 kieruje Niemiec, kt\u00f3ry nie ma nic wsp\u00f3lnego z dawn\u0105, zdelegalizowan\u0105 mniejszo\u015bci\u0105 polsk\u0105 w III Rzeszy. Dziennikarz „FAZ” zauwa\u017ca tak\u017ce, \u017ce siedziba Zwi\u0105zku Polak\u00f3w jest „w op\u0142akanym stanie”, co zn\u00f3w ma dowodzi\u0107, \u017ce polska organizacja to jaki\u015b anachronizm, stowarzyszenie niechciane nawet przez Polak\u00f3w w RFN. Innymi s\u0142owy, wyp\u0119dzenie jest w Niemczech dziedziczne, o czym \u015bwiadczy przyjmowanie w jego szeregi nawet dzieci wysiedle\u0144c\u00f3w z dawnych teren\u00f3w III Rzeszy, a tak\u017ce imigrant\u00f3w ekonomicznych z ostatnich lat, natomiast polsko\u015b\u0107 – nie. Autor „FAZ” nawet nie zadaje sobie pytania, jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce pozbawiona \u015brodk\u00f3w finansowych siedziba polskiej organizacji jest dzi\u015b w „op\u0142akanym stanie”. Bardzo to osobliwa metoda dzia\u0142ania i argumentacji: najpierw podci\u0105\u0107 or\u0142owi skrzyd\u0142a, a potem uzna\u0107 go za nikomu niepotrzebnego i niechcianego nielota…

Konsekwentne degradowanie Polak\u00f3w<\/strong>
W tek\u015bcie „FAZ”, kt\u00f3ry w spos\u00f3b jednoznaczny wspiera stanowisko rz\u0105du federalnego w tej kwestii, postawiona jest kropka nad i: wed\u0142ug zapis\u00f3w porozumienia polsko-niemieckiego sprzed dwudziestu lat prawa mniejszo\u015bci maj\u0105 wy\u0142\u0105cznie Niemcy w Polsce, a „dla mieszkaj\u0105cych w Niemczech Polak\u00f3w traktat takiego statusu nie przewiduje”. Wypada zatem zapyta\u0107, jakie znaczenie maj\u0105 artyku\u0142y 20-21 tego traktatu, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 – co podkre\u015blam – o jednakowych prawach obu tych grup, niezale\u017cnie od tego, jak\u0105 semantyk\u0119 zastosowano przy ich okre\u015blaniu? Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, dzi\u015b ju\u017c bez maski strona niemiecka m\u00f3wi o r\u00f3\u017cnicy, kt\u00f3ra istnieje, a kt\u00f3rej podobno mia\u0142o nie by\u0107. Rodzi si\u0119 pytanie: co jest mydleniem oczu – dzisiejsza postawa tych, kt\u00f3rzy s\u0142usznie domagaj\u0105 si\u0119 przywr\u00f3cenia praw nielegalnie rozwi\u0105zanej mniejszo\u015bci polskiej w 1940 r., czy retoryka obro\u0144c\u00f3w zdegradowanego statusu Polak\u00f3w w Niemczech? Czemu mia\u0142o s\u0142u\u017cy\u0107 to ca\u0142e pustos\u0142owie w artyku\u0142ach 20-21 o r\u00f3wnych prawach niemieckich Polak\u00f3w i polskich Niemc\u00f3w, kt\u00f3re dzi\u015b ma by\u0107 obchodzone z fanfarami w dwudziest\u0105 rocznic\u0119 podpisania tego traktatu? Strona niemiecka jest konsekwentna. W tym samym duchu wybrzmiewa projekt uchwa\u0142y Bundestagu z 24 maja tego roku, kt\u00f3ry traktuje o uczczeniu i rehabilitacji obywateli pochodzenia polskiego (polnischst\u00c3\u00a4mmige B\u017arger) – ani razu nie pada poj\u0119cie mniejszo\u015b\u0107 polska. Jest natomiast mowa o mniejszo\u015bci niemieckiej w Polsce, kt\u00f3ra mimo uprzywilejowanej sytuacji wysuwa kolejne \u017c\u0105dania.
Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce niemieckim pos\u0142om, przynajmniej ich wsp\u00f3\u0142pracownikom, powinna by\u0107 znana historia Niemiec – niezale\u017cnie od ich terminologii mniejszo\u015b\u0107 polska nie „wyparowa\u0142a” po II wojnie \u015bwiatowej w RFN.

Niemieckie zasady to pragmatyzm<\/strong>
Zwi\u0105zek Polak\u00f3w w Niemczech spod znaku Rod\u0142a obejmowa\u0142 sw\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 dzielnice. Cz\u0119\u015bci jego dzielnicy II Berlin, dzielnica ta obejmowa\u0142a Brandenburgi\u0119 z Berlinem, Saksoni\u0119, Hamburg, Dolny \u015al\u0105sk, Pomorze i Marchi\u0119 Graniczn\u0105 Pozna\u0144 – Prusy Zachodnie), oraz ca\u0142a dzielnica III (Bochum, obejmowa\u0142a Westfali\u0119, Nadreni\u0119, Badeni\u0119 i Palatynat) le\u017c\u0105 na dzisiejszych terenach nale\u017c\u0105cych Republiki Federalnej Niemiec. Mniejszo\u015b\u0107 polska w Niemczech liczy obecnie 200- -300 tys. os\u00f3b. Reszta Polak\u00f3w – 1 mln 700 tys. – to osoby, kt\u00f3re podlegaj\u0105 pod zapisy traktatu z 1991 roku, kt\u00f3rego uregulowania nie s\u0105 nale\u017cycie wykonywane przez stron\u0119 niemieck\u0105. Ostatnio przyzna\u0142a to Cornelia Pieper, niemiecka wiceminister spraw zagranicznych, w wywiadzie dla jednej z polskich gazet.
Pod koniec maja br. odby\u0142o si\u0119 wsp\u00f3lne posiedzenie prezydi\u00f3w Sejmu i Bundestagu w ramach obchod\u00f3w 20. rocznicy podpisania polsko-niemieckiego traktatu o dobrym s\u0105siedztwie. Na wsp\u00f3lnej konferencji prasowej marsza\u0142ka Sejmu Grzegorza Schetyny oraz przewodnicz\u0105cego Bundestagu Norberta Lammerta ten drugi stwierdzi\u0142, \u017ce obecnie przygotowywana jest uchwa\u0142a, kt\u00f3ra ma by\u0107 przyj\u0119ta przez Bundestag przed obchodami 20-lecia podpisania traktatu. Natomiast Schetyna wyrazi\u0142 nadziej\u0119, \u017ce zapis, kt\u00f3ry ma pojawi\u0107 si\u0119 w uchwale, „b\u0119dzie taki, jaki oczekiwany jest przez stron\u0119 polsk\u0105”. Po powrocie z Polski ukaza\u0142a si\u0119 notatka z tej podr\u00f3\u017cy na stronach internetowych Bundestagu pt. „Pragmatyczne rozwi\u0105zania zamiast sporu o zasady” („Pragmatische L\u00f6sungen statt Prinzipienstreit”). Tytu\u0142 nie wr\u00f3\u017cy dobrze.<\/p>\r\n

Z kontekstu powy\u017cszej wypowiedzi marsza\u0142ka Schetyny wynika, \u017ce sprawa braku poj\u0119cia „mniejszo\u015b\u0107 polska” zosta\u0142a prawdopodobnie podj\u0119ta przez prezydium Sejmu. Przed spotkaniem brak tego poj\u0119cia w projekcie uchwa\u0142y Bundestagu zosta\u0142 podniesiony przez niekt\u00f3re polskie media. Jest to wr\u0119cz warunek nieodzowny, aby ta uchwa\u0142a mog\u0142a zosta\u0107 pozytywnie przyj\u0119ta przez przedstawicieli mniejszo\u015bci polskiej w Niemczech oraz przez stron\u0119 polsk\u0105. Brak tego sformu\u0142owania w uchwale Bundestagu wskazywa\u0142by wr\u0119cz na z\u0142\u0105 wol\u0119 strony niemieckiej i cofn\u0105\u0142by nas we wzajemnych stosunkach. Gdy\u017c nie mo\u017ce by\u0107 tak, aby o mniejszo\u015bci polskiej w Niemczech m\u00f3wi\u0107 tylko np. przy okazji podpalenia – jak poda\u0142a niemiecka prasa – przedwojennego domu dzia\u0142acza mniejszo\u015bci polskiej Jana Baczewskiego. Jan Baczewski w latach 1919-1920 kierowa\u0142 polsk\u0105 akcj\u0105 plebiscytow\u0105 na Warmii. Zainicjowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Zwi\u0105zku Polak\u00f3w w Prusach Wschodnich i Towarzystwa Szkolnego w Olsztynie (1920). By\u0142 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 Zwi\u0105zku Polak\u00f3w w Niemczech (1922) oraz za\u0142o\u017cycielem Zwi\u0105zku Mniejszo\u015bci Narodowych w Niemczech (1924). W 1932 r. zapocz\u0105tkowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Zwi\u0105zku Polskich Towarzystw Szkolnych. W dniu rozpocz\u0119cia II wojny \u015bwiatowej, 1 wrze\u015bnia 1939 r., zosta\u0142 on, podobnie jak wielu innych polskich dzia\u0142aczy, aresztowany we w\u0142asnym domu i zes\u0142any do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen. Jego dom przej\u0105\u0142 funkcjonariusz NSDAP. Baczewski prze\u017cy\u0142 wojn\u0119. Powr\u00f3ci\u0142 do Polski, zmar\u0142 w Gda\u0144sku w 1958 roku.

Widmo b\u0142\u0119d\u00f3w przesz\u0142o\u015bci<\/strong>
W Rangsdorfie \u017cyj\u0105 dzisiaj wnuczki Jana Baczewskiego. Jedna z nich wspomina\u0142a na \u0142amach „Naszego Dziennika” (10.08.2010): „Gabriela Baczewska-Pazda cz\u0119sto przytacza\u0142a s\u0142owa dziadka: „By\u0107 Polakiem w Polsce to \u0142atwo, by\u0107 Polakiem w Niemczech to trudniejsze, ale by\u0107 Polakiem w Niemczech i walczy\u0107 o polsko\u015b\u0107, to ju\u017c trzeba zapisa\u0107 na osobnej kartce””.<\/p>\r\n

16 maja br. w miejscowo\u015bci Rangsdorf ko\u0142o Berlina na ulicy Kurparkallee 27 odby\u0142o si\u0119 ods\u0142oni\u0119cie tablicy pami\u0105tkowej ku czci Jana Baczewskiego. Jego wnuczki podkre\u015bla\u0142y w swoim przem\u00f3wieniu, \u017ce w tym trudnym czasie by\u0142y im bardzo pomocne s\u0142owa wypowiedziane przez ministra spraw zagranicznych dr. Guido Westerwellego w dniu 31.08.2010 r. w Hannowerze: „Pa\u0144stwu, kt\u00f3re nie przeka\u017ce swojej m\u0142odzie\u017cy w\u0142asnej historii, grozi w przysz\u0142osci niebezpiecze\u0144stwo powt\u00f3rzenia b\u0142\u0119d\u00f3w z przesz\u0142o\u015bci”.<\/p>\r\n

Do tej historii, ale tak\u017ce do tera\u017aniejszo\u015bci, nale\u017cy bezspornie mniejszo\u015b\u0107 polska w Niemczech. Aby Bundestag, podejmuj\u0105c swoj\u0105 uchwa\u0142\u0119, nie zapomnia\u0142 o s\u0142owach swojego kolegi parlamentarzysty, kt\u00f3ry jest jednocze\u015bnie ministrem spraw zagranicznych.
<\/strong><\/p>\r\n

Mec. Stefan Hambura<\/strong><\/em><\/p>\r\n

\r\n

Autor jest adwokatem w Berlinie, reprezentuje Zwi\u0105zek Polak\u00f3w w Niemczech oraz organizacje polonijne.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przeciwko uznaniu przez w\u0142adze w Berlinie polskiej mniejszo\u015bci lobbuje m.in. niemiecko-polski think-tank Grupa Kopernika Je\u015bli w uchwale o uczczeniu i rehabilitacji obywateli pochodzenia polskiego przygotowywanej przez Bundestag nie znajdzie si\u0119 sformu\u0142owanie „mniejszo\u015b\u0107 polska”, b\u0119dzie to wyraz z\u0142ej woli w\u0142adz w Berlinie i konsekwentnego degradowania pozycji Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Niemczech. Uchwa\u0142a ma zosta\u0107 przyj\u0119ta 10 czerwca, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,166],"class_list":["post-39099","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publicystyka","tag-antipolonism","tag-deutschland"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39099","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39099"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39099\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39099"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39099"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39099"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}