{"id":39063,"date":"2011-06-07T13:25:49","date_gmt":"2011-06-07T18:25:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=39063"},"modified":"2011-06-07T13:25:49","modified_gmt":"2011-06-07T18:25:49","slug":"skauting-globalny-totalitaryzmy-uwziely-sie-na-skauting-szczegolnie-hm-mateusz-stasiek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=39063","title":{"rendered":"Skauting globalny. „Totalitaryzmy uwzi\u0119\u0142y si\u0119 na skauting szczeg\u00f3lnie” – hm. Mateusz St\u0105siek<\/em>"},"content":{"rendered":"

Skauting z jednej strony stanowi produkt swojej epoki i cywilizacji w kt\u00f3rej powsta\u0142, dziedzicz\u0105c jej najwa\u017cniejsze cechy i wynosz\u0105c z niej najwa\u017cniejsze warto\u015bci, a z drugiej strony okaza\u0142 si\u0119 niezwykle uniwersalny i globalny, potrafi\u0105c si\u0119 zakorzeni\u0107 w\u0142a\u015bciwie w ka\u017cdym kr\u0119gu kulturownym. Kilka lat temu obchodzi\u0142 100-lecie istnienia. Rocznic\u0119 \u015bwi\u0119towa\u0142o oko\u0142o 40 milion\u00f3w skaut\u00f3w i skautek w 190 pa\u0144stach i terytoriach zale\u017cnych na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/strong><\/p>\r\n

Miejscem narodzin skautingu by\u0142a Wielka Brytania w okresie, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej nazwano La Belle \u00c3\u2030poche. By\u0142 to czas wielkich prze\u0142om\u00f3w w nauce i technice. Czas eksplozji demograficznej w Europie i USA. Czas imperi\u00f3w. W czasie gdy na wyspie Brownsea zabrzmia\u0142 gwizdek rozpoczynaj\u0105cy pierwszy, eksperymentalny ob\u00f3z skautowy, Wielka Brytania rz\u0105dzi\u0142a terytorium wi\u0119kszym, ni\u017c ktokolwiek inny w historii oraz jedn\u0105 czwart\u0105 ludno\u015bci \u015bwiata na wszystkich kontynentach. Baden-Powell – genera\u0142 armii brytyjskiej by\u0142 g\u0142\u0119boko zanurzony w tym globalnym, uniwersalnym wymiarze imperium. Mo\u017ce i dlatego jedn\u0105 z podstawowych cech skautingu jest jego uniwersalno\u015b\u0107 i umiej\u0119tno\u015b\u0107 przystosowywana si\u0119 do wszelkich mo\u017cliwych kontekst\u00f3w kulturowych. Obecnie jedna trzecia skaut\u00f3w na \u015bwiecie to muzu\u0142manie, liczne organizacje skautowe dzia\u0142aj\u0105 w kr\u0119gu kultury chi\u0144skiej – w Hongkongu, na Tajwanie i w Singapurze, w buddyjskiej Tajlandii, w katolickiej Ameryce \u0141aci\u0144skiej, Afryce…<\/p>\r\n

Z wynalezieniem skauting by\u0142o troch\u0119 jak z wynalezieniem samolotu, kt\u00f3ry sw\u00f3j pierszy lot odby\u0142 nieca\u0142e trzy lata przed pierwszym obozem skautowym na wyspie Brownsea. W tamtym czasie wiele os\u00f3b prowadzi\u0142o badania nad aerodynamik\u0105, silnikami, materia\u0142ami konstrukcyjnymi i pr\u00f3bowa\u0142o z nich z\u0142o\u017cy\u0107 maszyn\u0119 lataj\u0105c\u0105, ale dopiero up\u00f3r i genialna intuicja braci Wright spowodowa\u0142y, \u017ce rzeczywi\u015bcie wznios\u0142a si\u0119 ona w powietrze. Podobni, w tamtym prze\u0142omowym czasie, powstawa\u0142o wiele inicjatyw i pomys\u0142\u00f3w na to jak zaj\u0105\u0107 czas niezwykle licznej w tamtym czasie m\u0142odzie\u017cy i jak j\u0105 w\u0142a\u015bciwie wychowa\u0107. Wyzwanie by\u0142o powa\u017cne – kilkana\u015bcioro dzieci w rodzinie nie wydawa\u0142o si\u0119 niczym niezwyk\u0142ym, rodzice byli pewnie jeszcze bardziej zaproacowani ni\u017c teraz – nie istnia\u0142 o\u015bmiogodzinny dzie\u0144 pracy, a matki wychowuj\u0105ce tyle dzieci nie dysponowa\u0142y pralkami, lod\u00f3wkami i bie\u017c\u0105c\u0105 wod\u0105. Dzieci sp\u0119dza\u0142y wi\u0119kszo\u015b\u0107 swojego czasu na ulicy. Z inicjatywy r\u00f3\u017cnych \u015bwiat\u0142ych ludzi powstawa\u0142y liczne stowarzyszenia o profilu turystycznym, sportowym, paramilitarnym, ale \u015bwiat jakby oczekiwa\u0142 na w\u0142a\u015bciw\u0105 kombinacj\u0119 wszystkich tych element\u00f3w. I Baden Powell tego dokona\u0142 – wyczu\u0142 atmosfer\u0119 swoich czas\u00f3w, to co\u015b nazwywamy Zeitgeist, po\u0142\u0105czy\u0142 swoje do\u015bwiadczenia, intuicj\u0119, pomys\u0142y swoje oraz przyjaci\u00f3\u0142 i uczyni\u0142 z tego ide\u0119 kt\u00f3ra b\u0142yskawicznie i spontanicznie zacz\u0119\u0142a si\u0119 rozprzstrzenia\u0107 na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\r\n

Za symboliczn\u0105 dat\u0119 powstania skautingu uznaje si\u01191 sierpnia roku 1907. Wtedy to rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 pierwszy, eksperymentalny ob\u00f3z, na kt\u00f3rym genera\u0142 Baden Powell zgromadzi\u0142 on 20 ch\u0142opak\u00f3w, z kt\u00f3rych po\u0142owa pochodzi\u0142a z wy\u017cszych klas brytyjskiego spo\u0142ecze\u0144stwa, a po\u0142owa z roboniczych dzielnic pobliskiego miasta Poole.\u00a0Wi\u0119kszo\u015bci owych pierwszych skaut\u00f3w nie dane by\u0142o \u017cy\u0107 d\u0142ugo – du\u017co z nich poleg\u0142o na polach bitew I Wojny \u015awiatowej. La Belle \u00c3\u2030poche wyda\u0142a skauting jako swoje ostatnie tchnienie, jako swoist\u0105 szczepionk\u0119 dobra na to co mia\u0142o si\u0119 sta\u0107 ju\u017c za nied\u0142ugo z m\u0142odzie\u017c\u0105, wci\u0105gni\u0119t\u0105 w m\u0142yn wojen, zbrodniczych ideologii, totalitaryzm\u00f3w, przemocy i walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\r\n

\u015awie\u017co upieczeni skauci bardzo szybko zmuszeni wyruszali na fronty by stawia\u0107 czo\u0142o wielog\u0142owemu z\u0142u. Prawie od razu padli te\u017c ofiar\u0105 mno\u017c\u0105cych si\u0119 totalitaryzm\u00f3w – skuting wypchni\u0119to z komunistycznej Rosji, faszystkowskich W\u0142och, nazistowskich Niemiec, a po drugiej wojnie \u015bwiatowej ze wszystkich kraj\u00f3w kt\u00f3re zala\u0142o czerwone morze. Totalitaryzmy uwzi\u0119\u0142y si\u0119 na skauting szczeg\u00f3lnie. Skauting od zawsze wychowuje ludzi niezale\u017cnych, my\u015bl\u0105cych samodzielnie i przygotowanych do odpowiedzialnego podejmowania decyzji.<\/strong> To le\u017cy u najg\u0142\u0119bszych podstaw metody. Ale przede wszystkim w skautingu wychowuje si\u0119 m\u0142odego cz\u0142owieka dla niego samego, jemu zostawiaj\u0105c wyb\u00f3r w\u0142asnych metod dzia\u0142ania, by zostawi\u0142 \u015bwiat troch\u0119 lepszy ni\u017c go zasta\u0142.<\/p>\r\n

W Komsomole, Hitler Jugend i organizacjach im pokrewnych celem pracy z m\u0142odym cz\u0142owiekiem by\u0142o pa\u0144stwo b\u0105d\u017a ideologia, a wychowanie stanowi\u0142o jedynie obr\u00f3bk\u0119 sprawnego narz\u0119dzia, kt\u00f3re mia\u0142o by\u0107 potem u\u017cywane \u015bci\u015ble wed\u0142ug instrukcji. Obecnie do nielicznych kraj\u00f3w, gdzie skauting nie istnieje nale\u017cy Korea P\u00f3\u0142nocna, Kuba i Chiny.<\/p>\r\n

Natomiast tam, gdzie s\u0105 ku temu warunki skauting si\u0119 rozwija si\u0119 liczebnie, dzieli, wchodzi w kolejne zakr\u0119ty przekszta\u0142ce\u0144 spo\u0142ecznych i mentalno\u015bciowych. Od dawna toczy si\u0119 dyskusja jak odczytywa\u0107 i stosowa\u0107 we wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci zasady oraz metod\u0119 Baden-Powella. Stale stawiane s\u0105 pytania o to, co wchodzi do kanonu skautingu, kt\u00f3ry zmieniony i usuni\u0119ty by\u0107 nie mo\u017ce, a co jest tylko form\u0105 uwarunkowan\u0105 czasami w kt\u00f3rych skauting powstawa\u0142 i co musi by\u0107 reformowane by dostosowa\u0107 si\u0119 do warunk\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci? R\u00f3\u017cne organizacje r\u00f3\u017cnie odpowiadaj\u0105 na te pytania. S\u0105 takie organizacje, kt\u00f3re zrezygnowa\u0142y z mundur\u00f3w i zostawi\u0142y tylko chusty nak\u0142adane na T-shirty. S\u0105 inne, kt\u00f3re do dzisiaj ubieraj\u0105 sie tak, jak w 1920. S\u0105 takie, kt\u00f3re praw harcerskie zredukowa\u0142y do dw\u00f3ch og\u00f3lnych punkt\u00f3w i takie kt\u00f3re od pocz\u0119tku swojego istnienia nie zmieni\u0142y nawet przecinka. S\u0105 tacy skauci, kt\u00f3rzy prawie nigdy nie obozuj\u0105 w lasach i tacy, kt\u00f3rzy do budowy prycz w le\u015bnej g\u0142uszy nie u\u017cywaj\u0105 nawet gwo\u017adzi. S\u0105 tacy (i chyba jest ich w skali globalnej zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107) dla kt\u00f3rych B\u00f3g jest podstawowym o\u015brodkiem odniesienia w wychowaniu skautowym i takie, kt\u00f3re zostawiaj\u0105 swoim cz\u0142onkom decyzj\u0119 czy w og\u00f3le On istnieje. Mamy wi\u0119c skautingu konfesyjne (m.in. chrze\u015bcija\u0144skie, muzu\u0142ma\u0144skie i buddyjskie), tradycyjne (tzw. Baden-Powell scouting), lewicowe, agnostyczne, progresywne, konserwatywne…<\/p>\r\n

Du\u017ce podzia\u0142y przyni\u00f3s\u0142a rewolucja 68′. W okresie tym zacz\u0119to eksperymentowa\u0107 z nowymi metodami pedagogicznymi. Poskutkowa\u0142o to dramatycznymi podzia\u0142ami – w wielu krajach organizacje skautowe zacz\u0119\u0142y si\u0119 dzieli\u0107 na te, kt\u00f3re nadal pracowa\u0142y metodami tradycyjnymi i te kt\u00f3re posz\u0142y drog\u0105 coraz dalej zmian. W wyniku tych przekszta\u0142ce\u0144 wytworzy\u0142a si\u0119 istniej\u0105ca obecnie ogromna r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 skautingu i wielo\u015b\u0107 form organizacyjnych w kt\u00f3rych funkcjonuje. Mimo, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w istniej\u0105 przewa\u017cnie 2 lub 3 organizacje, to s\u0105 pa\u0144stwa jak Niemcy, Francja, W\u0142ochy, Hiszpania, Kanada, Liban i in. gdzie jest ich po kilkadziesi\u0105t.<\/p>\r\n

Nadal jednak zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 skautek i skaut\u00f3w jest zarzeszona w dw\u00f3ch globalnych organizacjach – \u015awiatowej Organizacji Ruchu Skautowego (World Organization of the Scout Movement – WOSM), do kt\u00f3rej w przesz\u0142o\u015bci nale\u017ca\u0142y jedynie organizacje m\u0119skie oraz \u015awiatowe Stowarzyszenie Przewodniczek i Skautek (World Association of Girl Guides and Girl Scouts\u00a0-WAGGGS) pierwotnie wy\u0142\u0105cznie kobiecych. Obecnie do WOSMu nale\u017cy oko\u0142o 28 milion\u00f3w cz\u0142onk\u00f3w, a do WAGGSu oko\u0142o 10 milion\u00f3w. Poniewa\u017c wiele pocz\u0105tkowo wy\u0142\u0105cznie m\u0119skich organizacji zacz\u0119\u0142o przyjmowa\u0107 dziewczyny, w WOSMie jest obecnie oko\u0142o miliona kobiet, a z powodu analogicznych proces\u00f3w WAGGS ma w swoich szeregach 11\u00a0000 ch\u0142opc\u00f3w i m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn.\u00a0Obie organizacje prowadz\u0105 rozmowy nt. ewentualnego po\u0142\u0105czenia, ale process ten mo\u017ce potrwa\u0107 jeszcze wiele lat.<\/p>\r\n

Poza tymi dwoma gigantami istnieje jeszcze szereg innych federacji z kt\u00f3rych najwa\u017cniejsze to licz\u0105ca oko\u0142o 55 tysi\u0119cy cz\u0142onk\u00f3w Federacja Skautingu Europejskiego (FSE), kt\u00f3ra stawia du\u017cy nacisk na wychowanie religijne oraz zachowuje tradycyjn\u0105 metod\u0119 skautow\u0105, trzydziestotysi\u0119czna \u015awiatowa Federacja Skautingu Niezale\u017cnego (WFIS) r\u00f3wnie\u017c sytuuj\u0105ca si\u0119 w nurcie tradycyjnym oraz powsta\u0142a w wyniku roz\u0142amu w FSE Konfederacja Skaut\u00f3w Europejskich (CES). Na \u015bwiecie istnieje r\u00f3wnie\u017c ponad 80 skautowych organizacji niezrzeszonych w \u017cadnej z powy\u017cszych federacji, \u0142\u0105czn\u0105 liczb\u0119 ich cz\u0142onk\u00f3w szacuje si\u0119 na 100\u00a0000 os\u00f3b.<\/p>\r\n

Generalnie skauting mo\u017cna by por\u00f3wna\u0107 do j\u0119zyka. W swoich XX-wiecznych pocz\u0105tkach w skautingu wszystko by\u0142o zasadniczo wsz\u0119dzie takie samo – podstawowe warto\u015bci i oparte na nich prawo, metody i formy pracy, spos\u00f3b obozowania i mundury. Skauting by\u0142 tak\u0105 jakby \u0142acin\u0105, pozwalaj\u0105c\u0105 rozumie\u0107 si\u0119 od razu m\u0142odym ludziom ze wszystkich kr\u0119g\u00f3w kulturowych. Jednak z up\u0142ywem czasu, tak jak z \u0142aciny zacz\u0119\u0142y si\u0119 kszta\u0142towa\u0107 r\u00f3\u017cne j\u0119zyki, tak samo skauting zacz\u0105\u0142 si\u0119 coraz bardziej r\u00f3\u017cnicowa\u0107. Obecnie chyba mo\u017cemy zaryzykowa\u0107 twierdzenie, \u017ce jest to nadal jeden j\u0119zyk, chocia\u017c z wieloma bardzo r\u00f3\u017cni\u0105cymi si\u0119 od siebie dialektami. Ale jest ju\u017c bardzo blisko tego, \u017ceby te dialekty przesta\u0142y by\u0107 dla siebie wzajemnie zrozumia\u0142e.<\/p>\r\n

hm. Mateusz St\u0105siek<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Skauting z jednej strony stanowi produkt swojej epoki i cywilizacji w kt\u00f3rej powsta\u0142, dziedzicz\u0105c jej najwa\u017cniejsze cechy i wynosz\u0105c z niej najwa\u017cniejsze warto\u015bci, a z drugiej strony okaza\u0142 si\u0119 niezwykle uniwersalny i globalny, potrafi\u0105c si\u0119 zakorzeni\u0107 w\u0142a\u015bciwie w ka\u017cdym kr\u0119gu kulturownym. Kilka lat temu obchodzi\u0142 100-lecie istnienia. Rocznic\u0119 \u015bwi\u0119towa\u0142o oko\u0142o 40 milion\u00f3w skaut\u00f3w i skautek […]","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39063"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39063"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39063\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39063"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39063"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}