{"id":38983,"date":"2011-06-06T09:23:23","date_gmt":"2011-06-06T14:23:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=38983"},"modified":"2011-06-06T09:23:23","modified_gmt":"2011-06-06T14:23:23","slug":"katyn-historia-rosyjskich-unikow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=38983","title":{"rendered":"Katy\u0144: historia rosyjskich unik\u00f3w"},"content":{"rendered":"

W majowym numerze \u201eWoprosy Istorii\u201d (Problemy Historii), pisma wydawanego m.in. przez Rosyjsk\u0105 Akademi\u0119 Nauk, Inessa Ja\u017cborowska opisuje spraw\u0119 Katynia i polityczn\u0105 walk\u0119, jaka si\u0119 rozp\u0119ta\u0142a po upadku Zwi\u0105zku Sowieckiego.<\/strong><\/p>\r\n

Tekst zosta\u0142 opublikowany w naukowym periodyku, nie ma wi\u0119c on oddzia\u0142ywania og\u00f3lnospo\u0142ecznego. Wa\u017cne jest jednak odnotowanie r\u00f3\u017cnych perspektyw rosyjskich naukowc\u00f3w, aby ukaza\u0107 polskiemu Czytelnikowi, \u017ce s\u0105 w Rosji naukowcy walcz\u0105cy o prawd\u0119 wbrew politycznym naciskom. Sama Autorka jest postrzegana przez opisuj\u0105cych j\u0105 redaktor\u00f3w portalu regnum.ru jako rzeczniczka polskich interes\u00f3w. Pewne fakty, kt\u00f3re przytacza, pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107 szeroki kontekst \u201esprawy katy\u0144skiej\u201d.<\/p>\r\n

Dla Autorki, znanej w Polsce jako obro\u0144czyni prawdy historycznej o Katyniu, mord polskich oficer\u00f3w to \u201esymbol i punkt kulminacyjny\u201d konfliktu sowiecko – polskiego, kt\u00f3ry uniemo\u017cliwia Rosjanom i Polakom normalne, wsp\u00f3lne s\u0105siedztwo. Rosyjska historyk przypomina podstawowe fakty ze stosunk\u00f3w polsko – rosyjskich w zakresie historii katy\u0144skich akt: przekazanie w 1987 roku przez Gorbaczowa pierwszych dokument\u00f3w gen. Jaruzelskiemu, oraz zainteresowaniu spraw\u0105 przez szefa KGB Aleksandra Szelepina (1959 r.). Tak\u017ce komisja Burdenki, kt\u00f3ra za zbrodni\u0119 katy\u0144sk\u0105 obwinia\u0142a nazist\u00f3w jest przypomniana w tek\u015bcie. W rozwa\u017caniach Ja\u017cborowskiej wa\u017cniejsze od fakt\u00f3w s\u0105 jednak procesy, kt\u00f3re Autorka wskazuje – procesy na og\u00f3\u0142 w Polsce znane.<\/p>\r\n

Zgoda, Katy\u0144 to robota sowiecka, ale…<\/strong><\/p>\r\n

Postawa Gorbaczowa, kt\u00f3ry postanowi\u0142 odkry\u0107 tajemnic\u0119 katy\u0144sk\u0105, zrodzi\u0142a problem przyj\u0119cia na siebie wielkiej odpowiedzialno\u015bci za zbrodni\u0119. W ten oto spos\u00f3b zrodzi\u0142a si\u0119 sprawa \u201eAnty-Katynia\u201d, czyli \u201ewybielania win\u201d. Michai\u0142 Gorbaczow wyda\u0142 3 listopada 1990 roku instrukcj\u0119, w kt\u00f3rej poleci\u0142 prokuraturze przy\u015bpieszy\u0107 badanie sprawy katy\u0144skiej, ale jednocze\u015bnie w punkcie 9. instrukcji zaleci\u0142 r\u00f3\u017cnym instytucjom znalezienie politycznej przeciwwagi, konkretnej szkody, jak\u0105 Polska mia\u0142a wyrz\u0105dzi\u0107 stronie sowieckiej. Uznano, \u017ce dobrym pretekstem b\u0119dzie los \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej, kt\u00f3rzy trafili do niewoli w czasie wojny polsko – bolszewickiej w latach 1919-1921 i w wi\u0119kszo\u015bci zmarli w obozach jenieckich.<\/p>\r\n

Ja\u017cborowska charakteryzuje ofiary masowych egzekucji i wylicza grupy zawodowe i wiekowe, jakie by\u0142y w\u015br\u00f3d ofiar mordu katy\u0144skiego. Podkre\u015bla, \u017ce zgin\u0119\u0142a tam przede wszystkim elita Rzeczpospolitej, bez wzgl\u0119du na wyznanie czy pochodzenie. Tu pojawia si\u0119 komentarz portalu regnum.ru , kt\u00f3ry wykazuje domnieman\u0105 sprzeczno\u015b\u0107 u Ja\u017cborowskiej. Autorka twierdzi, \u017ce zbrodnia katy\u0144ska by\u0142a ludob\u00f3jstwem, cho\u0107 przecie\u017c taka kwalifikacja wymaga dobrania ofiar pod wzgl\u0119dem etnicznym – a Autorka (jak podkre\u015bla portal) wykazuje, \u017ce ich pochodzenie etniczne by\u0142o r\u00f3\u017cne. Na \u0142amach portalu ARCANA mo\u017cemy znale\u017a\u0107 wyja\u015bnienie tej pozornej sprzeczno\u015bci w artykule dra Marka Kornata<\/a>.<\/p>\r\n

Rosja niewinna, odszkodowa\u0144 nie b\u0119dzie<\/strong><\/p>\r\n

Wa\u017cnym etapem polsko – rosyjskich relacji na tle sowieckiego ludob\u00f3jstwa by\u0142 gest Borysa Jelcyna, kt\u00f3ry w pa\u017adzierniku 1992 roku za po\u015brednictwem specjalnego wys\u0142annika, przekaza\u0142 Polsce kopie kolejnych akt katy\u0144skich. Dokumenty potwierdza\u0142y win\u0119 Sowiet\u00f3w, by\u0142y to m.in. decyzje Biura Politycznego i notatki Szelepina. Jednocze\u015bnie 17 pa\u017adziernika 1992 prezydent Federacji Rosyjskiej powiedzia\u0142 w wywiadzie dla Telewizji Polskiej, \u017ce \u201eRosja nie mo\u017ce przyj\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015bci za zbrodni\u0119 katy\u0144sk\u0105\u201d. Obaj prezydenci – Lech Wa\u0142\u0119sa i Borys Jelcyn zgodzili si\u0119 co do tego, \u017ce Polska nie ma wobec Rosji \u017cadnych roszcze\u0144 materialnych. W rok p\u00f3\u017aniej Borys Jelcyn, przy okazji swojej wizyty w Polsce przeprosi\u0142 Polak\u00f3w za Katy\u0144.<\/p>\r\n

Wycofywanie si\u0119<\/strong><\/p>\r\n

Na tym jednak, zdaniem Ja\u017cborowskiej, ko\u0144czy si\u0119 pomy\u015blne rozwi\u0105zywanie sprawy, bowiem ju\u017c 13 czerwca 1994 roku nast\u0105pi\u0142a decyzja o zamkni\u0119ciu sprawy karnej nr 159. W 2001 roku prezydent W\u0142adimir Putin mia\u0142 zadeklarowa\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 kompensacji finansowej tym Polakom, kt\u00f3rzy zostali deportowani w g\u0142\u0105b Rosji. Wysoko\u015b\u0107 kompensaty r\u00f3wna\u0142aby si\u0119 zwrotowi koszt\u00f3w podr\u00f3\u017cy(sic!).<\/strong><\/p>\r\n

Co dalej?<\/strong><\/p>\r\n

W maju 2005 roku naczelny prokurator wojskowy Federacji Rosyjskiej Sawenko o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce zbrodnia katy\u0144ska nie by\u0142a ludob\u00f3jstwem. W 2008 roku prokurator Chamowniczeski mia\u0142 powiedzie\u0107, \u017ce spraw\u0119 Katynia nale\u017cy rozwi\u0105za\u0107 na p\u0142aszczy\u017anie politycznej, gdy\u017c to tu tkwi problem niemo\u017cno\u015bci wyja\u015bnienia tej sprawy. Obecnie sprawa katy\u0144ska rozstrzyga si\u0119 na p\u0142aszczy\u017anie mi\u0119dzynarodowej – zajmuje si\u0119 ni\u0105 Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu.<\/p>\r\n

Ja\u017cborowska podkre\u015bla, \u017ce spraw\u0105 anty-Katynia nie da si\u0119 d\u0142ugo gra\u0107, gdy\u017c nale\u017cy j\u0105 po pierwsze: rozstrzyga\u0107 osobno od wydarze\u0144 z 1940 roku, a po drugie \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej zgin\u0119li w obozach jenieckich nie w wyniku rozstrzelania, ale g\u0142\u00f3wnie w wyniku epidemii przywleczonych z frontu. Autorka wspomina te\u017c o wielokrotnych pr\u00f3bach zawy\u017cania liczby zmar\u0142ych je\u0144c\u00f3w. W om\u00f3wieniu artyku\u0142u, jakie publikuje portal regnum.ru, poruszone s\u0105 te\u017c kwestie zapis\u00f3w prawa mi\u0119dzynarodowego oraz kwalifikacji ludob\u00f3jstwa w prawie rosyjskim i polskim. Wizyta polskiej delegacji z prezydentem Lechem Kaczy\u0144skim na czele, kt\u00f3ra mia\u0142a si\u0119 odby\u0107 10 kwietnia 2010 roku, mog\u0142a zapocz\u0105tkowa\u0107 nowy kurs w relacjach polsko – rosyjskich w kontek\u015bcie katy\u0144skim.<\/p>\r\n

Tekst zako\u0144czony jest stwierdzeniem, \u017ce ostateczne wyja\u015bnienie sporu i jego prawne rozwi\u0105zanie jest zale\u017cne od woli g\u0142\u00f3w pa\u0144stw – Dmitrija Miedwiediewa i Bronis\u0142awa Komorowskiego…<\/p>\r\n

Inessa Ja\u017cborowska jest absolwentem Wydzia\u0142u Historycznego Uniwersytetu Moskiewskiego. Jest profesorem historii, autorem ponad 300 prac naukowych, w tym 10 monografii. W Polsce wydano m.in. ksi\u0105\u017ck\u0119 jej wsp\u00f3\u0142autorstwa: Katy\u0144. Zbrodnia chroniona tajemnic\u0105 pa\u0144stwow\u0105.<\/em><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0regnum.ru<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W majowym numerze \u201eWoprosy Istorii\u201d (Problemy Historii), pisma wydawanego m.in. przez Rosyjsk\u0105 Akademi\u0119 Nauk, Inessa Ja\u017cborowska opisuje spraw\u0119 Katynia i polityczn\u0105 walk\u0119, jaka si\u0119 rozp\u0119ta\u0142a po upadku Zwi\u0105zku Sowieckiego. Tekst zosta\u0142 opublikowany w naukowym periodyku, nie ma wi\u0119c on oddzia\u0142ywania og\u00f3lnospo\u0142ecznego. Wa\u017cne jest jednak odnotowanie r\u00f3\u017cnych perspektyw rosyjskich naukowc\u00f3w, aby ukaza\u0107 polskiemu Czytelnikowi, \u017ce s\u0105 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,141,20,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38983"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38983"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38983\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}