{"id":38941,"date":"2011-06-04T22:33:29","date_gmt":"2011-06-05T03:33:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=38941"},"modified":"2011-06-04T22:33:29","modified_gmt":"2011-06-05T03:33:29","slug":"kulisy-umowy-gazowej-miedzy-polska-a-rosja-leszek-szymowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=38941","title":{"rendered":"Kulisy umowy gazowej mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Rosj\u0105 – Leszek Szymowski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Umorzenie d\u0142ug\u00f3w rosyjskiemu koncernowi Gazprom, niekorzystne dla Polski zmiany w akcjonariacie strategicznej sp\u00f3\u0142ki EuRoPol Gaz SA i w sposobie zarz\u0105dzania ni\u0105 oraz\u00a0radykalne zwi\u0119kszenie zakup\u00f3w rosyjskiego gazu po zawy\u017conych cenach – takie warunki precyzowa\u0142y protoko\u0142y polsko-rosyjskie podpisane 29 pa\u017adziernika 2010 roku w Warszawie. Redakcja \u201eNajwy\u017cszego CZASU!\u201d dotar\u0142a do tych protoko\u0142\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n

Chodzi o dwa protoko\u0142y, kt\u00f3re w Warszawie podpisa\u0142 ze strony polskiej wicepremier i minister gospodarki Waldemar Pawlak<\/strong>, a ze strony rosyjskiej Igor Sieczin<\/strong> – wicepremier odpowiedzialny za sprawy energetyczne.<\/p>\r\n

Protok\u00f3\u0142 pierwszy dotyczy\u0142 zmian warunk\u00f3w kontraktu jamajskiego – obowi\u0105zuj\u0105cej od 1993 roku polsko-rosyjskiej umowy na dostawy gazu. Protok\u00f3\u0142 dodatkowy dotyczy\u0142 zmian w porozumieniu na temat budowy systemu gazoci\u0105g\u00f3w dla przesy\u0142u surowca. Wed\u0142ug oficjalnego stanowiska obu rz\u0105d\u00f3w, podpisanie tych um\u00f3w by\u0142o zwie\u0144czeniem wielomiesi\u0119cznych negocjacji dotycz\u0105cych zmian w kontrakcie na dostawy rosyjskiego gazu do Polski. Problem w tym, \u017ce zmiany s\u0105 dla Polski wyj\u0105tkowo niekorzystne i prowadz\u0105 do uzale\u017cnienia naszego kraju od dostaw surowca z Rosji.<\/p>\r\n

Zwi\u0119kszenie dostaw<\/strong><\/p>\r\n

Artyku\u0142 1 protoko\u0142u dodatkowego zobowi\u0105zuje Polsk\u0119 do zakupu wi\u0119kszej ilo\u015bci gazu. W 2011 roku ma to by\u0107 \u0142\u0105cznie 10,5 mld m3, a w latach 2012-2022 ma to by\u0107 11 mld m3 rocznie. \u201eZ wymienionych ilo\u015bci corocznie nie mniej ni\u017c 2,88 mld m3 gazu b\u0119dzie dostarczane przez punkt zdawczoodbiorczy \u00bbKondracki\u00ab z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zwi\u0119kszenia\u201d – czytamy w umowie. Strony zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do tego, \u017ce \u201eWielko\u015bci dostaw po 2022 roku b\u0119d\u0105 uzgodnione dodatkowo\u201d. Zmieniono r\u00f3wnie\u017c artyku\u0142 4 protoko\u0142u dodatkowego, wprowadzaj\u0105c tam nast\u0119puj\u0105cy zapis: \u201eStrony d\u0105\u017c\u0105 do tego, aby odpowiednie podmioty gospodarcze Rzeczypospolitej Polskiej oraz Federacji Rosyjskiej w mo\u017cliwie kr\u00f3tkim terminie podpisa\u0142y nowy kontrakt na przesy\u0142 gazu ziemnego przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2020-2045 w wysoko\u015bci oko\u0142o 28 mld m3 rocznie\u201d.<\/p>\r\n

Porozumienie z 1993 roku przewidywa\u0142o dostarczanie do Polski rocznie 7,4 mld m3 gazu oraz tranzyt polskimi ruroci\u0105gami 30 mld m3 gazu do Niemiec. Rosyjskie dostawy pokrywa\u0142y wi\u0119kszo\u015b\u0107 zapotrzebowania Polski na gaz. Pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 zaopatrzenia gazowego pochodzi\u0142a z wydobycia w Polsce oraz z zakup\u00f3w z Norwegii. Co ciekawe, w 1993 roku Polska zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do tego, \u017ce gazu rosyjskiego, kt\u00f3rego nie wykorzysta, nie b\u0119dzie sprzedawa\u0107 innym krajom. 11 mld m3 zakontraktowane na mocy protoko\u0142\u00f3w dodatkowych z 29 pa\u017adziernika 2010 roku to ilo\u015b\u0107 znacznie przekraczaj\u0105ca polskie zapotrzebowanie na gaz.<\/p>\r\n

Zgodnie z zapisami umowy, a\u017c do roku 2022 b\u0119dziemy kupowa\u0107 od Rosji 1,5 raza wi\u0119cej gazu ni\u017c potrzebujemy. Z kolei po 2022 roku b\u0119dziemy kupowa\u0107 niemal cztery razy wi\u0119cej gazu.<\/p>\r\n

Niekorzystne ceny <\/strong><\/p>\r\n

Protok\u00f3\u0142 dodatkowy w niekorzystny dla Polski spos\u00f3b precyzuje r\u00f3wnie\u017c ceny za przesy\u0142 rosyjskiego gazu przez terytorium Polski. Z dokumentu wynika, \u017ce EuRoPol Gaz SA zwi\u0105zany jest stawkami ustalonymi przez organ regulacyjny, czyli tym wypadku prezesa Urz\u0119du Regulacji Energetyki. \u201eStrony potwierdzaj\u0105, \u017ce wysoko\u015b\u0107 stawki taryfowej,\u00a0zatwierdzanej przez Organ regulacyjny, ustala poziom, powy\u017cej kt\u00f3rego EuRo-Pol Gaz sp\u00f3\u0142ka akcyjna nie ma prawa ustala\u0107 warto\u015bci swoich us\u0142ug w zakresie przesy\u0142u gazu dla odbiorc\u00f3w tych us\u0142ug\u201d. Dlaczego jest to takie wa\u017cne? Przez minione lata do kwoty okre\u015blonej przez prezesa URE doliczano jeszcze niewielk\u0105 dop\u0142at\u0119 zale\u017cn\u0105 od\u00a0maj\u0105tku firmy. Taka dop\u0142ata stosowana jest w wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stw Unii Europejskiej i s\u0142u\u017cy temu, by ograniczy\u0107 ryzyko bankructwa firmy gazoci\u0105gowej. Taki zapis wymuszaj\u0105 unijne przepisy. Nieuwzgl\u0119dnienie tych przepis\u00f3w w umowie z Gazpromem mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci narazi\u0107 Polsk\u0119 na gigantyczne kary na\u0142o\u017cone przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105. Protok\u00f3\u0142 wymusi\u0142 r\u00f3wnie\u017c na stronie polskiej, \u017ce ceny b\u0119d\u0105 kszta\u0142towane w taki spos\u00f3b, aby zyski sp\u00f3\u0142ki EuRo-Pol Gaz SA nie przekroczy\u0142y kwoty 21 mln z\u0142 netto. Rosjanie zgodzili si\u0119 natomiast na to, aby sp\u00f3\u0142ka ta sp\u0142aca\u0142a bie\u017c\u0105ce po\u017cyczki i kredyty (sic!).<\/p>\r\n

Umorzone d\u0142ugi <\/strong><\/p>\r\n

W artykule 2 protoko\u0142u dodatkowego znalaz\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c intryguj\u0105cy zapis. Czytamy w nim: \u201eStrony przyjmuj\u0105 do wiadomo\u015bci, \u017ce EuRoPol Gaz sp\u00f3\u0142ka akcyjna i sp\u00f3\u0142ka z ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 Gazprom Eksport uregulowa\u0142y kwestie sporne dotycz\u0105ce op\u0142at za zrealizowane w okresie 2006-2009 us\u0142ugi przesy\u0142owe gazu ziemnego przez terytorium Polski, zgodnie z porozumieniem zawartym dniu 27 stycznia 2010 roku przez sp\u00f3\u0142k\u0119 z ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 Gazprom Eksport, PGNiG sp\u00f3\u0142ka akcyjna, EuRoPol Gaz sp\u00f3\u0142ka akcyjna, kt\u00f3re skorygowane zostanie zgodnie z niniejszym Protoko\u0142em Dodatkowym i Porozumieniem\u201d.<\/p>\r\n

By\u0142o to potwierdzenie, \u017ce strona polska rezygnuje z 1,2 miliarda z\u0142otych, kt\u00f3re winien by\u0142 Gazprom z tytu\u0142u niedop\u0142at za lata 2006-2009. Rosyjski koncern nie p\u0142aci\u0142 bowiem wymaganej przepisami unijnymi dop\u0142aty zale\u017cnej od maj\u0105tku firmy. \u0141\u0105cznie z odsetkami by\u0142a to kwota 1,2 mld z\u0142otych. EuRoPol Gaz SA skierowa\u0142 wi\u0119c spraw\u0119 na drog\u0119 s\u0105dow\u0105 i rosyjski Trybuna\u0142 Arbitra\u017cowy trzykrotnie przyzna\u0142 sp\u00f3\u0142ce racj\u0119, zobowi\u0105zuj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie Gazprom do zap\u0142aty tych pieni\u0119dzy. W styczniu 2010 roku premier\u00a0Tusk i minister skarbu Aleksander Grad wyrazili zgod\u0119 na umorzenie tych d\u0142ug\u00f3w. 27 stycznia 2010 roku potwierdzi\u0142 to wsp\u00f3lny komunikat obu sp\u00f3\u0142ek. 29 pa\u017adziernika 2010 roku przypiecz\u0119towano to ostatecznie w umowie.<\/p>\r\n

Pod kontrol\u0119 Rosjan <\/strong><\/p>\r\n

Z kolei w protokole g\u0142\u00f3wnym strona polska i strona rosyjska zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 do przeprowadzenia istotnych zmian w sp\u00f3\u0142ce EuRoPol Gaz SA. W umowie znalaz\u0142 si\u0119 zapis m\u00f3wi\u0105cy o tym, i\u017c PGNiG i Gazprom maj\u0105 obj\u0105\u0107 po 50% udzia\u0142\u00f3w w EuRoPol Gaz SA, a do 1 marca 2011 roku ma zosta\u0107 wprowadzona w \u017cycie zasada parytetowego zarz\u0105dzania sp\u00f3\u0142k\u0105: zarz\u0105d musi podejmowa\u0107 decyzje jednog\u0142o\u015bnie, a w wypadku rozbie\u017cno\u015bci w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w Zarz\u0105du decyzj\u0119 podejmowa\u0107 b\u0119dzie Rada Nadzorcza, a je\u015bli i jej si\u0119 nie uda – Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy.<\/p>\r\n

Sp\u00f3\u0142ka EuRo-Pol Gaz SA zajmuje si\u0119 tranzytem gazu przez terytorium Polski. Powsta\u0142a na mocy porozumienia jamalskiego z 1993 roku, podpisanego mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Rosj\u0105 i reguluj\u0105cego kwestie dostaw gazu ziemnego.<\/p>\r\n

48% udzia\u0142\u00f3w w sp\u00f3\u0142ce EuRo-PolGaz SA posiada Gazprom. Drugie 48% udzia\u0142\u00f3w posiada Polskie G\u00f3rnictwo Naftowe i Gazownictwo – kontrolowane przez polski rz\u0105d. 4% udzia\u0142\u00f3w posiada Gas-Trading, w kt\u00f3rej ponad 36% udzia\u0142\u00f3w ma Przedsi\u0119biorstwo Handlu Zagranicznego Bartimpex kierowane przez Aleksandra Gudzowatego – jednego z najbogatszych Polak\u00f3w, a ponad 43% udzia\u0142\u00f3w PGNiG. \u0141\u0105cznie polscy akcjonariusze posiadaj\u0105 81,85% udzia\u0142\u00f3w w Gas-Tradingu, co przez lata zapewnia\u0142o polskiemu rz\u0105dowi kontrol\u0119 nad EuRoPol Gazem SA, a przez to decyduj\u0105cy g\u0142os w sprawie tranzytu przez Polsk\u0119 rosyjskiego gazu. Gazprom – posiadaj\u0105cy 48% udzia\u0142\u00f3w – by\u0142 akcjonariuszem mniejszo\u015bciowym. Najwa\u017cniejsze decyzje dla sp\u00f3\u0142ki podejmowa\u0142 zarz\u0105d, w kt\u00f3rym przez lata wi\u0119kszo\u015b\u0107 mia\u0142y osoby reprezentuj\u0105ce interesy Polski.<\/p>\r\n

Pod kontrol\u0105 rosyjsk\u0105<\/strong><\/p>\r\n