{"id":38859,"date":"2011-06-02T13:05:08","date_gmt":"2011-06-02T18:05:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=38859"},"modified":"2011-06-02T13:05:08","modified_gmt":"2011-06-02T18:05:08","slug":"antykatolicka-wizja-polski-mocarstwowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=38859","title":{"rendered":"Antykatolicka wizja Polski mocarstwowej"},"content":{"rendered":"

Niedawna wizyta prezydenta USA w Polsce jest dobrym momentem na odniesienie si\u0119 do g\u0142o\u015bnej dwa, trzy lata temu ksi\u0105\u017cki Jerzego Friedmana \u201eNast\u0119pne 100 lat\u201d. Zaznaczam z g\u00f3ry, \u017ce g\u0142\u00f3wne tezy tej pracy nie wydaj\u0105 si\u0119 dzi\u015b brzmie\u0107 realistycznie: Polska pod rz\u0105dami \u015bp. Prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego mia\u0142a przynajmniej aspiracje do prowadzenia dynamicznej polityki zagranicznej, podczas gdy odwaga osobista i g\u00f3rnolotno\u015b\u0107 my\u015bli jego nast\u0119pcy ogranicza si\u0119 do niezapewniania prezydentom pa\u0144stw o\u015bciennych parasoli podczas deszczu. Nic w Polsce AD 2011 nie wskazuje, aby\u015bmy mieli sta\u0107 si\u0119 lokalnem mocarstwem za zaledwie 20 – 30 lat i wynika to z na\u0142o\u017cenia si\u0119 na siebie kilku czynnik\u00f3w: zanikaj\u0105cych instytucyj pa\u0144stwowych; rachitycznego sektora pozarz\u0105dowego; petryfikacji sceny politycznej w najgorszym mo\u017cliwym uk\u0142adzie personalnym; rosn\u0105cego d\u0142ugu publicznego czy braku wzrostu demograficznego.<\/p>\r\n

Pisz\u0119 o tem z i\u015bcie bronis\u0142awowskim b\u00f3lem i bez nadziei na rych\u0142\u0105 popraw\u0119 obecnego stanu rzeczy. Dla mnie, patrioty Korony Kr\u00f3lestwa Polskiego i Wielkiego Xi\u0119stwa Litewskiego polsko\u015b\u0107 jest antytez\u0105 ciasnego, nacjonalistycznego my\u015blenia ograniczonego do ziem piastowskich. Kocham Polsk\u0119 Jagiellon\u00f3w, wielokulturow\u0105, wieloreligijn\u0105, wype\u0142niaj\u0105c\u0105 misj\u0119 cywilizacyjn\u0105 wzgl\u0119dem Europy Wschodniej. Metody naszych przodk\u00f3w by\u0142y powolne, ale skuteczne; na tyle bezkrwawe, na ile mo\u017cna na spos\u00f3b pokojowy, kulturowy tworzy\u0107 imperium.

Niew\u0105tpliw\u0105 zalet\u0105 ksi\u0105\u017cki Friedmana by\u0142o podniesienie tematu mocarstwowo\u015bci Polski, co sta\u0142o si\u0119 po raz pierwszy w historji niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa polskiego, odrodzonego po 1989 r. Ale niemrawa by\u0142a ta debata. Rozm\u00f3wcy przechodzili do porz\u0105dku dziennego nad za\u0142o\u017ceniem, \u017ce Amerykanie zainwestuj\u0105 du\u017ce \u015brodki finansowe oraz nowoczesne technologje, by stworzy\u0107 nad Wis\u0142\u0105 lokalne mocarstwo. Nie wytykano Friedmanowi b\u0142\u0119d\u00f3w rzeczowych i ewidentnej nieznajomo\u015bci reali\u00f3w Europy \u015arodkowo-Wschodniej, jak np. za\u0142o\u017cenie o niemo\u017cliwo\u015bci konfederacji kraj\u00f3w ba\u0142tyckich, Polski, S\u0142owacji, W\u0119gier i Rumunii a z drugiej strony szkicowanie polsko – w\u0119gierskiej rywalizacji o Kij\u00f3w. Ameryka\u0144ski politolog najwyra\u017aniej nie wiedzia\u0142, \u017ce je\u015bli co\u015b dobrego geopolitycznie si\u0119 zdarzy dla Polski i W\u0119gier w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci, to b\u0119dzie to wynikiem sojuszu narod\u00f3w zaprzyja\u017anionych ze sob\u0105 od tysi\u0105ca lat. W dyskusji nad ksi\u0105\u017cki liczy\u0142a si\u0119 raczej pozycja zawodowa autora – szefa wp\u0142ywowej prywatnej agencji wywiadu Stratfor.

Przejd\u017amy jednak do sedna niniejszego wpisu. Do\u015bwiadczenia ostatnich kilku lat wskazuj\u0105, \u017ce zmiana osoby prezydenta USA nie zmodyfikowa\u0142a w istotny spos\u00f3b polityki zagranicznej Stan\u00f3w. Je\u015bli mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o jakiejkolwiek zmianie, to raczej polega ona na umocnieniu si\u0119 tendencyj do prowadzenia nieformalnych wojen oraz (co oczywiste w przypadku bardziej etatystycznej administracji) do ograniczania swob\u00f3d obywatelskich. Widoczna jest zatem konwergencja idej lub raczej braku idej u os\u00f3b formalnie rz\u0105dz\u0105cych krajem, tudzie\u017c ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 w realizacji idej wytyczanych przez osoby nieformalnie rz\u0105dz\u0105ce Stanami Zjednoczonemi. Neokonserwatyzm ekipy Jerzego Busha jra przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 bezbole\u015bnie do polityki Partji Demokratycznej, sam nie ulegaj\u0105c modyfikacjom. W kr\u0119gu prawicy by\u0142 zawsze \u201eideologicznym w\u0142\u00f3cz\u0119g\u0105 z ulicy\u201d, jak to zgrabnie uj\u0105\u0142 Patryk Buchanan. Niczem wi\u0119cej.

Pogl\u0105dy Jerzego Friedmana pasuj\u0105 do szko\u0142y neoko\u0144skiej, wliczaj\u0105c takie detale (?) jak \u017cydowskie pochodzenie i m\u0142odzie\u0144czy flirt z marxizmem. Przeanalizujmy zatem, co pisze on o religji, Bogu, chrze\u015bcija\u0144stwie i islamie w omawianej ksi\u0105\u017cce. Ot\u00f3\u017c, niemal nic. Zagadnienia te s\u0105 prawie nieobecne w \u201eNast\u0119pnych 100 latach\u201d. Szerzej Friedman opisuje je w jednym rozdziale ksi\u0105\u017cki pt. \u201eLudno\u015b\u0107, komputery, wojny kulturowe\u201d. Ale spos\u00f3b, w jaki dotyka problemu, z pewno\u015bci\u0105 nas nie zadowoli. W szczeg\u00f3lno\u015bci, dokonuje on prostego, skrajnie prymitywnego podzia\u0142u ludno\u015bci \u015bwiata na dwie kategorie: tradycjonalist\u00f3w i progresist\u00f3w. W ten spos\u00f3b, my tradycyjni katolicy, trafiamy do jednego wora z fundamentalistami protestanckimi, ortodoksami \u017cydowskimi i \u2026 Al Kaid\u0105. Po drugiej stronie barykady s\u0105 za\u015b ludzie pragn\u0105cy przewarto\u015bciowa\u0107 dotychczasowe poj\u0119cie rodziny, roli kobiet i seksualizmu w \u017cyciu spo\u0142ecznem.

Friedman pisze o transformacji instytucjonalnej jako o pewniku. Dostrzega, \u017ce przez pewien czas pozycja tradycjonalist\u00f3w b\u0119dzie relatywnie silna, bowiem dysponuj\u0105 oni warto\u015bciami, kt\u00f3re motywuj\u0105 ich do pewnych sp\u00f3jnych i uporz\u0105dkowanych dzia\u0142a\u0144. Czemu przegraj\u0105? Bo technologje zmieniaj\u0105 \u017cycie ludzkie, a obecne tendencje wyst\u0119puj\u0105ce w krajach wysoko rozwini\u0119tych zostan\u0105 wsparte przez reszt\u0119 \u015bwiata. Wsz\u0119dzie obni\u017cy si\u0119 przyrost demograficzny.

S\u0142abo\u015b\u0107 analiz Friedmana polega jednak w szczeg\u00f3lno\u015bci na analizowaniu geopolityki dla niej samej. Demografja pozostaje jedynie zmienn\u0105: \u201ezmniejszy si\u0119 populacja w krajach wysoko rozwini\u0119tych\u201d. O ile mo\u017cna mu wybaczy\u0107, \u017ce nie analizuje odrodzenia chrze\u015bcija\u0144stwa jako alternatywy (z uwagi na jej niskie prawdopodobie\u0144stwo), to dziwne jest, \u017ce zupe\u0142nie nie docenia islamu jako religji odnosz\u0105cej sukcesy w skali \u015bwiatowej. Tymczasem, w perspektywie przynajmniej 30 lat, mo\u017cna i nale\u017cy rozwa\u017ca\u0107 islamizacj\u0119 Europy Zachodniej oraz innych cz\u0119\u015bci \u015bwiata. Wzrost znaczenia Turcji to jedno, a mo\u017cliwo\u015b\u0107 powstania kalifatu Al – Pary\u017c, to drugie. Nieobecno\u015b\u0107 analiz odnosz\u0105cych si\u0119 do wp\u0142yw\u00f3w religij oraz nieocenianie coraz bardziej degeneruj\u0105cej si\u0119 kultury tzw. \u201eZachodu\u201d to najpowa\u017cniejsze mojem zdaniem braki metodologiczne pracy Friedmana.

Pozwol\u0119 sobie zaprezentowa\u0107 wnioski p\u0142yn\u0105ce z lektury \u201eNast\u0119pnych 100 lat\u201d. Dokonam ich samowolnego rozci\u0105gni\u0119cia na og\u00f3\u0142 my\u015bli neokonserwatywnej, stanowi\u0105cej podstaw\u0119 obecnej polityki ameryka\u0144skiej. Czemu? W\u0142a\u015bnie z uwagi na wp\u0142yw Friedmana jako szefa agencji Stratfor na najwy\u017csz\u0105 klas\u0119 polityczn\u0105 USA.

1. Zdefiniowanie grup wrog\u00f3w i sojusznik\u00f3w wskazuje, \u017ce w\u0142adze USA postawione przez Friedmana w\u015br\u00f3d promotor\u00f3w przedefiniowania dotychczasowych warto\u015bci mog\u0105 w podobny spos\u00f3b zacz\u0105\u0107 zachowywa\u0107 si\u0119 wzgl\u0119dem r\u00f3\u017cnych wrogich grup. S\u0142owem, tak jak zrobiono z Al Kaidy g\u0142\u00f3wnego wroga Zachodu, mo\u017cna nim za lat -na\u015bcie czy -dziesi\u0105t mianowa\u0107 og\u00f3\u0142 chrze\u015bcijan. Zgodnie z has\u0142em Voltaire\u2019a – \u201eNie ma tolerancji dla wrog\u00f3w tolerancji\u201d.

2. Nale\u017cy powa\u017cnie zastanowi\u0107 si\u0119, czy i na ile mo\u017cna traktowa\u0107 dzi\u015b jeszcze Stany Zjednoczone jako kraj najsilniej chrze\u015bcija\u0144ski na \u015bwiecie. P\u0142yn\u0105ce st\u0105d wnioski mog\u0105 mie\u0107 te\u017c kluczowe znaczenie geopolityczne, bowiem je\u015bli wczoraj szukali\u015bmy wsparcia w USA przeciw \u201emaso\u0144skiej\u201d UE, to dzi\u015b mo\u017cemy wiedzie\u0107, \u017ce wsparcia tego nie uzyskaliby\u015bmy. Ale oznacza to r\u00f3wnie\u017c, \u017ce jutro powinni\u015bmy szuka\u0107 wsparcia gdzie indziej.

3. Powstaje te\u017c pytanie, czy i jak Stany Zjednoczone mog\u0105 zrzuci\u0107 z siebie ideologj\u0119 i kadry neokonserwatyst\u00f3w? Z pewno\u015bci\u0105 jest to mo\u017cliwe na p\u0142aszczy\u017anie politycznej. \u0141atwo mo\u017cna wyobrazi\u0107 sobie zwyci\u0119stwo za rok prezydenckiego kandydata republika\u0144skiego zwi\u0105zanego z fundamentalizmem protestanckim. Ale czy potrafi\u0142by on rz\u0105dzi\u0107 obezw\u0142adniwszy wcze\u015bniej \u201edeep state\u201d, czyli aktualny uk\u0142ad sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z przedstawicieli finansjery, s\u0142u\u017cb specjalnych, zarabiaj\u0105cy mimo kryzys\u00f3w wielkie pieni\u0105dze dzi\u0119ki wdra\u017caniu pomys\u0142\u00f3w neoko\u0144skich w \u017cycie?

4. Wszystko to wzmacnia tez\u0119 o nonsensowno\u015bci ewentualnego sojuszu polsko – ameryka\u0144skiego jako egzotycznej mrzonki. Jak widzimy bowiem, istniej\u0105 nie tylko dramatyczne r\u00f3\u017cnice w sile potencjalnych partner\u00f3w ale i sprzeczne interesy mi\u0119dzy nimi. Polska, chrze\u015bcija\u0144ska prawica nie ma prawa znajdowa\u0107 si\u0119 na s\u0142u\u017cbie antychrysta.

5. O ile zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce powy\u017csze wnioski mog\u0105 by\u0107 przerysowane, to nie s\u0105dz\u0119, bym zb\u0142\u0105dzi\u0142 co do og\u00f3lnej oceny aktualnej od ok. 20 lat polityki Stan\u00f3w Zjednoczonych. Ksi\u0105\u017cka Jerzego Friedmana mo\u017ce za\u015b by\u0107 napisana, by sta\u0142a si\u0119 samospe\u0142niaj\u0105c\u0105 przepowiedni\u0105: opisuj\u0105c USA jako jedyne mocarstwo \u015bwiatowe XXI wieku i kilka powstaj\u0105cych, ewentualnych mocarstw lokalnych, istotnie wzmocni\u0142a ona w tych krajach lobbies proameryka\u0144skie, sk\u0142onne do wsparcia idej prezentowanych przez Waszyngton.

Odpowiadaj\u0105c na ko\u0144cu na s\u0142ynne, leninowskie pytanie \u201eCo robi\u0107?\u201d, musz\u0119 wskaza\u0107 na konieczno\u015b\u0107 rozm\u00f3w o Polsce imperialnej. Jednak lektura ksi\u0105\u017cki Friedmana \u201eNast\u0119pne 100 lat\u201d powinna nam podpowiedzie\u0107, kiedy Polska na pewno mocarstwem [nie b\u0119dzie<\/em>]: je\u015bli pozostanie trzecioplanowym satelit\u0105 Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki P\u00f3\u0142nocnej.<\/p>\r\n

Krusejder <\/em><\/strong><\/p>\r\n

—-<\/p>\r\n

\"\"George Friedman – „Nast\u0119pne 100 Lat. Prognoza na XXI wiek”
Wydawca: AMF Plus Group, Warszawa 2009, stron 287<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Niedawna wizyta prezydenta USA w Polsce jest dobrym momentem na odniesienie si\u0119 do g\u0142o\u015bnej dwa, trzy lata temu ksi\u0105\u017cki Jerzego Friedmana \u201eNast\u0119pne 100 lat\u201d. Zaznaczam z g\u00f3ry, \u017ce g\u0142\u00f3wne tezy tej pracy nie wydaj\u0105 si\u0119 dzi\u015b brzmie\u0107 realistycznie: Polska pod rz\u0105dami \u015bp. Prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego mia\u0142a przynajmniej aspiracje do prowadzenia dynamicznej polityki zagranicznej, podczas gdy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[100,106,84],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38859"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38859"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38859\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}