{"id":38823,"date":"2011-06-01T22:34:28","date_gmt":"2011-06-02T03:34:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=38823"},"modified":"2011-06-01T22:41:10","modified_gmt":"2011-06-02T03:41:10","slug":"%e2%80%9etajemniczy-bank-goldman-sachs%e2%80%9d","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=38823","title":{"rendered":"\u201eTajemniczy bank Goldman Sachs&#8221;"},"content":{"rendered":"<div><strong><em>Fragment ksi\u0105\u017cki: Bruno Bandulet, Ostatnie lata euro, prze\u0142. Tomasz Gabi\u015b, Wektory, Wroc\u0142aw 2011.<\/em><\/strong>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p>\u201eTAJEMNICZY BANK GOLDMAN SACHS\u201d<\/p>\r\n<p>Spo\u015br\u00f3d bank\u00f3w inwestycyjnych najinteligentniejszym, dysponuj\u0105cym  najlepsz\u0105 sieci\u0105 powi\u0105za\u0144, najpot\u0119\u017cniejszym i pozbawionym jakichkolwiek  skrupu\u0142\u00f3w jest bank Goldman Sachs, za\u0142o\u017cony w XIX  wieku przez dw\u00f3ch  emigrant\u00f3w z Dolnej Frankonii, o nazwiskach, kt\u00f3re do dzi\u015b tworz\u0105 nazw\u0119  firmy.  Zaproszono mnie kiedy\u015b do odwiedzenia g\u0142\u00f3wnej siedziby Goldman  Sachs w Nowym Jorku. By\u0142em pod wielkim wra\u017ceniem wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci  pracownik\u00f3w tego bankowego koncernu i od tamtej pory wiem, \u017ce nie rynek  akcji, lecz rynek walutowy i kapita\u0142owy jest najwa\u017cniejszy. Na rynku  papier\u00f3w warto\u015bciowych, b\u0119d\u0105cych zawsze specjalno\u015bci\u0105 banku Goldman  Sachs, decyduje si\u0119 los narod\u00f3w, a tak\u017ce walut takich jak euro.<\/p>\r\n<p>Tylko naiwni mog\u0105 si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce Goldman Sachs by\u0142 przy przyjmowaniu  przez Grecj\u0119 euro, dzi\u0119ki czemu greckie  finanse wygl\u0105da\u0142y na papierze  pi\u0119kniej  ni\u017c w rzeczywisto\u015bci, i \u017ce by\u0142 w grze r\u00f3wnie\u017c wtedy, kiedy  finansowane przez zagranic\u0119 party w Atenach dobieg\u0142o ko\u0144ca a dla  Hellen\u00f3w nasta\u0142 dzie\u0144 s\u0105du. <span class=\"pullquote\">Bez z\u0142amania prawa, oszustwa i zwodzenia   wprowadzenie euro jako waluty ksi\u0119gowej w 1999  i jako got\u00f3wki w 2002 roku nie by\u0142oby mo\u017cliwe<\/span>. Przypomnijmy sobie: zgodnie z traktatem z  Maastricht uczestnikami unii walutowej m\u00f3g\u0142 by\u0107 tylko ten, kto spe\u0142nia\u0142  \u015bci\u015ble ustalone warunki, tak zwane kryteria konwergencji. Dwa z nich  mia\u0142y szczeg\u00f3lnie du\u017ce znaczenie. Po pierwsze deficyt bud\u017cetowy nie m\u00f3g\u0142  wynosi\u0107 wi\u0119cej ni\u017c trzy procent produktu krajowego brutto. Po drugie,  ca\u0142kowite zad\u0142u\u017cenie pa\u0144stwa nie mog\u0142o by\u0107 wy\u017csze ni\u017c 60% PKB. Te  kryteria obowi\u0105zuj\u0105 do dzi\u015b. Wielokrotnie  \u0142ama\u0142 je  europejski prymus &#8211;  Niemcy. W przypadku Niemiec mo\u017cna by\u0142o w 1999 roku jeszcze przymkn\u0105\u0107  oko. Wprawdzie niemieckie zad\u0142u\u017cenie w przededniu wprowadzenia unii  walutowej lekko przekroczy\u0142o g\u00f3rn\u0105 granic\u0119 60%, ale nietrudno by\u0142o sobie  wyobrazi\u0107, \u017ce w kr\u00f3tkim czasie spadnie poni\u017cej  dozwolonej granicy.  Dzisiaj nie ma co tym marzy\u0107. Ale w Grecji nigdy nie istnia\u0142a szansa na  uzdrowienie finans\u00f3w publicznych. Ju\u017c w\u00f3wczas zad\u0142u\u017cenie przekroczy\u0142o  100 % PKB. Nawet przy najlepszej woli tego typu nadmiernego zad\u0142u\u017cenia  nie mo\u017cna by\u0142o pogodzi\u0107 z traktatem z Maastricht.  C\u00f3\u017c wi\u0119c innego  pozostawa\u0142o greckim politykom jak sfa\u0142szowanie bilans\u00f3w i wywo\u0142ywanie  naoko\u0142o wra\u017cenia,  \u017ce wszystko jest w jak najlepszym porz\u0105dku? Okazali  si\u0119 przy tym prawdziwymi mistrzami kreatywnej ksi\u0119gowo\u015bci; tak\u017ce inni &#8211;  na przyk\u0142ad W\u0142osi i Francuzi &#8211; pos\u0142ugiwali si\u0119 r\u00f3\u017cnymi sztuczkami, aby  ich zad\u0142u\u017cenie wygl\u0105da\u0142o na ni\u017csze ni\u017c w rzeczywisto\u015bci. Chodzi\u0142o  g\u0142\u00f3wnie o to, aby nieufn\u0105 i sceptyczn\u0105 wobec euro niemieck\u0105 opini\u0119  publiczn\u0105 wprowadzi\u0107 w b\u0142\u0105d i uspokoi\u0107.<\/p>\r\n<p>Jak ujawni\u0142 \u201eNew York Times\u201d z 14 lutego 2010 roku, to gigant z Wall  Street, bank Goldman Sachs, pom\u00f3g\u0142 Atenom w wywo\u0142aniu optycznego  z\u0142udzenia, \u017ce wielomiliardowych d\u0142ug\u00f3w nie ma. W 2001 roku, kiedy w  Grecji wprowadzono euro w formie bezgot\u00f3wkowej, Goldman Sachs udzieli\u0142  rz\u0105dowi w Atenach kredytu, zakamuflowanego jako transakcja walutowa,  dzi\u0119ki czemu nie by\u0142o konieczno\u015bci wykazywania go w ksi\u0119gach jako  kredytu, a zatem nie podwy\u017cszy\u0142 on  oficjalnie podawanego zad\u0142u\u017cenia.  Grecja na wiele lat z g\u00f3ry  przepisywa\u0142a na bank Goldman Sachs wp\u0142ywy z  loterii i op\u0142at lotniskowych, aby bez problem\u00f3w i szybko uzyska\u0107 dost\u0119p  do \u015bwie\u017cej got\u00f3wki &#8211; naturalnie  kosztem przysz\u0142ych dochod\u00f3w bud\u017cetu  pa\u0144stwa. W ca\u0142ej Europie, donosi\u0142 \u201eNew York Times\u201d, zawierano tego  rodzaju deale. Banki dawa\u0142y got\u00f3wk\u0119 do r\u0119ki, rz\u0105dy bra\u0142y pieni\u0105dze pod  zastaw przysz\u0142ych dochod\u00f3w, podejmuj\u0105c tym samym zobowi\u0105zania, kt\u00f3re nie  pojawia\u0142y si\u0119 w bilansach i mo\u017cna je by ukry\u0107 przed opini\u0105 publiczn\u0105.  R\u00f3wnie\u017c JP Morgan Chase, inny wielki ameryka\u0144ski bank inwestycyjny bra\u0142  udzia\u0142 w tym procederze. Nie by\u0142o jednak tak, \u017ce to Wall Street  stworzy\u0142a europejskie problemy z zad\u0142u\u017ceniem, ona jedynie pomog\u0142a  przez  d\u0142u\u017cszy czas je maskowa\u0107. Rzecz prosta, doskonale na tym zarabiaj\u0105c.  Wed\u0142ug &#8222;New York Times\u201d za same greckie transakcje z 2001 roku Goldman  Sachs zainkasowa\u0142 w prowizjach r\u00f3wne 300 milion\u00f3w dolar\u00f3w.<\/p>\r\n<p>&#8222;New York Times\u201d pisa\u0142: &#8222;Euro narodzi\u0142o si\u0119 w grzechu pierworodnym:  kraje takie jak W\u0142ochy i Grecja przyst\u0105pi\u0142y do unii walutowej z  deficytami wy\u017cszymi ni\u017c zezwala\u0142 traktat. Zamiast podnie\u015b\u0107 podatki lub  zredukowa\u0107 wydatki, rz\u0105dy te przy pomocy instrument\u00f3w pochodnych  sztucznie zmniejszy\u0142y deficyty.\u201d Dok\u0142adnie ten sam trik pr\u00f3bowa\u0142 zrobi\u0107  minister finans\u00f3w Eichel, kt\u00f3ry w przypadku Grecji niczego podobnego nie  zauwa\u017cy\u0142. Z pomoc\u0105 ameryka\u0144skiego banku Morgan Stanley i niemieckiego  Deutsche Bank sprzeda\u0142 inwestorom wierzytelno\u015bci rz\u0105du federalnego wobec  firmy, b\u0119d\u0105cej sukcesorem poczty niemieckiej (Deutsche Bundespost) &#8211; ta  tak zwana sekurytyzacja przynios\u0142a osiem miliard\u00f3w. Tym razem jednak  Eurostat (Urz\u0105d Statystyczny Unii Europejskiej) by\u0142 czujny i nie  zezwoli\u0142 na uznanie transakcji za zredukowanie zad\u0142u\u017cenia pa\u0144stwa.  Wyrafinowana przebieg\u0142o\u015b\u0107 finansowych in\u017cynier\u00f3w jest zaiste godna  najwy\u017cszego podziwu. W 2005 roku Goldman Sachs doszed\u0142 do wniosku, i\u017c  nale\u017cy  pozby\u0107 si\u0119 greckich \u201eswap\u00f3w\u201d, i sprzeda\u0142 je Narodowemu Bankowi  Grecji, najwi\u0119kszej instytucji finansowej kraju. Jak by tego ma\u0142o, w  2008 roku Goldman Sachs pom\u00f3g\u0142 temu\u017c bankowi, przesun\u0105\u0107 &#8222;swapy\u201d do  specjalnie dla tego celu stworzonej sp\u00f3\u0142ki (Special Purpose Vehicle)  o  nazwie &#8222;Titlos\u201d, przy czym bank m\u00f3g\u0142,  stanowi\u0105ce jego podstaw\u0119  obligacje  jeszcze u\u017cy\u0107 jako depozyt w Europejskim Banku Centralnym, aby  zaopatrzy\u0107 si\u0119 w \u015bwie\u017cutkie pieni\u0105dze. Je\u015bli kto\u015b uwa\u017ca takie metody za  skandaliczne, powinien wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce wszystko by\u0142o mniej lub  bardziej legalne, a ponadto by\u0142o tylko skutkiem systemu papierowego  pieni\u0105dza bez pokrycia. Surowsze regulacje rynku kapita\u0142owego tak\u017ce  niewiele by da\u0142y. W czo\u0142owych bankach inwestycyjnych siedz\u0105 ludzie lepsi  od urz\u0119dnik\u00f3w Europejskiego Banku Centralnego i europejskich w\u0142adz  finansowych &#8211; oni zawsze wyprzedzaj\u0105 ich o krok. Banki inwestycyjne  potrafi\u0105 nawet zarobi\u0107 podw\u00f3jnie na jednym interesie: na samej  transakcji i na operacji przeciwnej, kiedy si\u0119 z niej wycofuj\u0105.<\/p>\r\n<p>Na pocz\u0105tku listopada 2009 roku, kiedy nad Grecj\u0119 nadci\u0105ga\u0142a  ju\u017c  finansowa burza, do Aten przyby\u0142 zesp\u00f3\u0142 wys\u0142any przez Goldman Sachs i  przywi\u00f3z\u0142 ze sob\u0105 now\u0105 ide\u0119. Przedstawi\u0142 propozycj\u0119, jak mo\u017cna by w  odleg\u0142\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 odsun\u0105\u0107 d\u0142ugi  s\u0142u\u017cby zdrowia. Tym razem Grecy  odm\u00f3wili. W\u0142a\u015bnie wybrali nowy rz\u0105d. Mieli ju\u017c do\u015b\u0107 lekarstw, kt\u00f3re nie  uzdrawia\u0142y, lecz jedynie pozorowa\u0142y leczenie symptom\u00f3w. Tamtego  listopada panowie z Wall Street zrozumieli, \u017ce Grecy ju\u017c nie chc\u0105 lub  nie mog\u0105, \u017ce gra sko\u0144czona a kryzys nieuchronnie nadchodzi. Dysponuj\u0105c  poufn\u0105 wiedz\u0105 o stosunkach greckich nabyt\u0105 w ci\u0105gu wielu lat, obr\u00f3cili  swoj\u0105 strategi\u0119 o 180 stopni, tym razem przeciwko Grecji. Wed\u0142ug &#8222;Neue  Z\u00fcrcher Zeitung\u201d z 11 lutego 2010 banki JP Morgan i Goldman Sachs by\u0142y  podejrzewane o to, \u017ce kupuj\u0105c greckie ubezpieczenia na wypadek  niesp\u0142acenia kredytu (CDS), wywindowali je na rekordowo wysoki poziom.  Rozsiewaj\u0105c niepewno\u015b\u0107 i strach przed bankructwem pa\u0144stwa greckiego   podbi\u0142y w ci\u0105gu trzech dni kursy CDS-\u00f3w z 328 na 420 punkt\u00f3w bazowych.  100 punkt\u00f3w bazowych to jeden procent. Czy zatem banki i fundusze  hedgingowe s\u0105 wcieleniem z\u0142a? Czy nale\u017cy je upa\u0144stwowi\u0107,  jak tego \u017c\u0105da w  Niemczech Partia Lewicy? Nie, na pewno nie. Pe\u0142ni\u0105 one rol\u0119 hien  systemu i o tyle spe\u0142niaj\u0105 niejednokrotnie po\u017cyteczn\u0105 funkcj\u0119. Nie one  s\u0105 przyczyn\u0105 problem\u00f3w, one tylko je uwidoczniaj\u0105. Dbaj\u0105 o to, \u017ceby  godzina prawdy wybi\u0142a wcze\u015bniej ni\u017c wybija zazwyczaj. Zarabiaj\u0105  pieni\u0105dze handluj\u0105c twardymi faktami, a czasami pomagaj\u0105c je zas\u0142oni\u0107.  Najpierw posun\u0119li Grekom kilka sztuczek, a potem zostawili ich na pastw\u0119  losu.<\/p>\r\n<p>Finansowi kuglarze okazali si\u0119 wielce u\u017cyteczni dla rz\u0105d\u00f3w w latach  90. zesz\u0142ego wieku, kiedy na du\u017c\u0105 skal\u0119 zaanga\u017cowali si\u0119 w zakup  obligacji emitowanych przez pa\u0144stwa po\u0142udniowej Europy, co spowodowa\u0142o  wzrost ich kurs\u00f3w i obni\u017ck\u0119 ich oprocentowania, wytwarzaj\u0105c pozorn\u0105  konwergencj\u0119 pomi\u0119dzy Niemcami z siln\u0105 walut\u0105 a pa\u0144stwami o s\u0142abej  walucie. Dopiero ta konwergencja, czyli wyr\u00f3wnanie oprocentowania  obligacji umo\u017cliwi\u0142a wprowadzenie euro i ustanowienie unii walutowej.  By\u0142o to dok\u0142adnie to, czego chcieli i potrzebowali projektanci wsp\u00f3lnej  waluty. Nie ma najmniejszej przesady w stwierdzeniu, \u017ce bez pomocy  wielkich bank\u00f3w i funduszy hedgingowych euro by nie powsta\u0142o i nic te\u017c  go nie uratuje, je\u015bli pewnego dnia ostatecznie skieruj\u0105 kciuki w d\u00f3\u0142.  Zim\u0105 2009\/2010 roku jedynie poigra\u0142y sobie z bankructwem pa\u0144stwa. Od  tamtej chwili &#8211; i to jest co\u015b nowego &#8211; uwzgl\u0119dniaj\u0105 w swoich  kalkulacjach mo\u017cliwo\u015b\u0107 lub prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce pa\u0144stwa mog\u0105  zbankrutowa\u0107. I nie chodzi tylko o Grecj\u0119. Rok 2008 by\u0142 rokiem kryzysu  bank\u00f3w, w 2010 na scen\u0119 wesz\u0142a nowa sztuka: kryzys zad\u0142u\u017cenia pa\u0144stwa,  akt 1.<\/p>\r\n<p><strong><em>Prze\u0142. Tomasz Gabi\u015b<\/em><\/strong><\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Fragment ksi\u0105\u017cki: Bruno Bandulet, Ostatnie lata euro, prze\u0142. Tomasz Gabi\u015b, Wektory, Wroc\u0142aw 2011. &nbsp; \u201eTAJEMNICZY BANK GOLDMAN SACHS\u201d Spo\u015br\u00f3d bank\u00f3w inwestycyjnych najinteligentniejszym, dysponuj\u0105cym najlepsz\u0105 sieci\u0105 powi\u0105za\u0144, najpot\u0119\u017cniejszym i pozbawionym jakichkolwiek skrupu\u0142\u00f3w jest bank Goldman Sachs, za\u0142o\u017cony w XIX wieku przez dw\u00f3ch emigrant\u00f3w z Dolnej Frankonii, o nazwiskach, kt\u00f3re do dzi\u015b tworz\u0105 nazw\u0119 firmy. Zaproszono mnie [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[52,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38823"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38823"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38823\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38823"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38823"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38823"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}