{"id":38449,"date":"2011-05-25T22:03:45","date_gmt":"2011-05-26T03:03:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=38449"},"modified":"2011-05-25T19:09:33","modified_gmt":"2011-05-26T00:09:33","slug":"ginace-resztki-polskosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=38449","title":{"rendered":"Gin\u0105ce resztki polsko\u015bci"},"content":{"rendered":"

Kiedy zaczyna\u0142em tu prac\u0119 na niedzieln\u0105 msz\u0119 \u015bw. przychodzi\u0142o czterdzie\u015bci os\u00f3b. Dzi\u015b czyni to o\u015bmiu, dziesi\u0119ciu, czasem pi\u0119tnastu wiernych.<\/strong><\/p>\r\n

Zamiech\u00f3w le\u017cy przy drodze ze Strugi do Baru w odleg\u0142o\u015bci 10 km. By odprawi\u0107 w tamtejszym ko\u015bciele Msz\u0119 \u015bw. o. Adam Kruczy\u0144ski jedzie do niego terenow\u0105 \u201eNiw\u0105.\u201d Auto to najlepiej radzi sobie na ukrai\u0144skich drogach, nadaj\u0105cych si\u0119 g\u0142\u00f3wnie dla ci\u0119\u017ckich rolniczych maszyn a nie osobowych samochod\u00f3w, kt\u00f3re rozwalaj\u0105 na nich swoje podwozia i \u0142ami\u0105 osie. \u201eNiwa\u201d te\u017c podskakuje na wybojach, ale maj\u0105c nap\u0119d na cztery ko\u0142a i konstrukcj\u0119 zamykaj\u0105c\u0105 si\u0119 w s\u0142owach \u201egniotsa nie \u0142amiotsa\u201d pokonuje wszystkie drogowe przeszkody. Pasa\u017cerowie podskakuj\u0105 co prawda co rusz na siedzeniach, ale podolskie krajobrazy, kt\u00f3re mo\u017cna podziwia\u0107 z okna pojazdu rekompensuj\u0105 te niewygody. Widoki te robi\u0105 wra\u017cenie, takich jar\u00f3w jak tutaj nie spotka si\u0119 nigdzie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Zamiechowie, fot. M. A. Koprowski\/Kresy.pl<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Sam Zamiech\u00f3w to ulic\u00f3wka roz\u0142o\u017cona nad brzegiem jaru ci\u0105gn\u0105cego si\u0119 od Nowej Uszycy w stron\u0119 Baru. Od g\u0142\u00f3wnej ulicy odchodzi kilka kr\u00f3tkich prostopad\u0142ych uliczek. Na ko\u0144cu jednej z nich znajduje si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142 – widoczny z daleka. Jest to bodaj jedyna tak du\u017ca katolicka \u015bwi\u0105tynia, kt\u00f3ra ocala\u0142a w tej cz\u0119\u015bci Podola. Kilka innych z okolicy spokojnie mog\u0142aby zamie\u015bci\u0107 si\u0119 w jego wn\u0119trzu. Obok ko\u015bcio\u0142a stoi cerkiew prawos\u0142awna, ale od razu wida\u0107, \u017ce jest \u015bwie\u017cej daty.<\/p>\r\n

Zbudowano j\u0105 dopiero w latach siedemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku – m\u00f3wi o. Adam. – Wcze\u015bniej nigdy tutaj cerkwi nie by\u0142o. W tej okolicy zawsze mieszkali Polacy – katolicy, a dw\u00f3r w Zamiechowie i tutejsza parafia z plebani\u0105 by\u0142y znanymi na Podolu – jak pisze Rolle intelektualnymi o\u015brodkami polsko\u015bci.<\/p>\r\n

Ostatnim sta\u0142ym proboszczem Zamiechowa by\u0142 ks. Julian Rudnicki, kt\u00f3ry w czasie I wojny \u015bwiatowej i bezpo\u015brednio po niej rozwin\u0105\u0142 w Zamiechowie bardzo o\u017cywion\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 kulturowo-patriotyczn\u0105. Zorganizowa\u0142 ch\u00f3r z repertuarem polskich pie\u015bni religijnych i patriotycznych, otworzy\u0142 szko\u0142\u0119 polsk\u0105 i zainicjowa\u0142 uroczyste nabo\u017ce\u0144stwa w rocznic\u0119 \u015bwi\u0105t narodowych takich jak 3 Maja czy rocznica zawi\u0105zania Konfederacji Barskiej. W czasie wojny domowej w latach 1918-1920, przekszta\u0142ci\u0142 Zamiech\u00f3w w o\u015brodek samoobrony, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 do wkroczenia wojsk polskich. Ci jednak nie zostali tu na d\u0142ugo. Po traktacie ryskim ziemie te na powr\u00f3t zaj\u0119li bolszewicy.<\/p>\r\n

Pierwszy drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 powsta\u0142 w Zamiechowie w 1749 r. Staraniem J\u00f3zefa Grummickiego. Obecnie monumentalna \u015bwi\u0105tynia zosta\u0142a wzniesiona z funduszy Franciszka Wawskiego w latach 1808-1820. Funkcjonowa\u0142 on nieprzerwanie do lat trzydziestych XX, kiedy to bolszewicy rozp\u0119tali kampani\u0119 maj\u0105c\u0105 na celu zniszczenie polsko\u015bci i wszystkich instytucji j\u0105 podtrzymuj\u0105cych z Ko\u015bcio\u0142em rzymskokatolickim na czele. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 zamieniony na magazyn zbo\u017ca miejscowego ko\u0142chozu i do r\u0105k wiernych wr\u00f3ci\u0142 dopiero w 1989 r.<\/p>\r\n

Ojciec Adam bardzo lubi doje\u017cd\u017ca\u0107 do zamiechowskiej \u015bwi\u0105tyni. Ale gdy staje przy o\u0142tarzu to prze\u017cywa stres. Widzi bowiem jak na jego oczach parafia w Zamiechowie wymiera.<\/p>\r\n

Kiedy zaczyna\u0142em tu prac\u0119 na niedzieln\u0105 msz\u0119 \u015bw. przychodzi\u0142o czterdzie\u015bci os\u00f3b. – m\u00f3wi – Dzi\u015b czyni to o\u015bmiu, dziesi\u0119ciu, czasem pi\u0119tnastu wiernych. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Zamiechowie jest za\u015b ogromny. Te kobiety, takie jak Zofia G\u0142owacka ze Szczerbowiec, kt\u00f3re wywalczy\u0142y zwrot \u015bwi\u0105tyni, zamienionej na ko\u0142chozowy spichlerz ju\u017c nie \u017cyj\u0105. Nie ma ju\u017c rodzin przychodz\u0105cych na niedzieln\u0105 Msz\u0119 w komplecie. Nie widz\u0119 ju\u017c siedz\u0105cych na jednej \u0142awie dziadk\u00f3w ich dzieci i wnuk\u00f3w. Gdyby nie wierni dochodz\u0105cy z miejscowo\u015bci oddalonych od Zamiechowa o kilka kilometr\u00f3w to ko\u015bci\u00f3\u0142 trzeba by ju\u017c zamkn\u0105\u0107. Owszem cz\u0119\u015b\u0107 najstarszych senior\u00f3w zamiechowskiej parafii jeszcze \u017cyje, ale s\u0105 starzy i zniedo\u0142\u0119\u017cniali, nie s\u0105 w stanie doj\u015b\u0107 do \u015bwi\u0105tyni.<\/p>\r\n

W ubieg\u0142ym roku o. Adam prowadzi\u0142 jeszcze w Zamiechowie katechez\u0119 dla m\u0142odzie\u017cy, na kt\u00f3r\u0105 ucz\u0119szcza\u0142y trzy dziewczyny. W tym roku uko\u0144czy\u0142y one szko\u0142\u0119 \u015bredni\u0105 i posz\u0142y na studia. Najprawdopodobniej wi\u0119c ju\u017c ich wi\u0119cej nie zobaczy. Chyba, \u017ce w czasie wakacji, gdy przyjad\u0105 do rodzic\u00f3w na wypoczynek.<\/p>\r\n

Jak na razie z m\u0142odych katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy poszli na studia do Zamiechowa wr\u00f3ci\u0142 tylko jeden. – m\u00f3wi o. Adam Kruczy\u0144ski – Stanowi on jednak zupe\u0142ny wyj\u0105tek. Uko\u0144czy\u0142 bowiem Akademi\u0119 Rolnicz\u0105 w Kamie\u0144cu i wr\u00f3ci\u0142 do Zamiechowa, bo prowadzi w nim gospodarstwo rolne. – Mam z niego nawet pociech\u0119, bo jest moim ministrantem. On na pewno parafii nie porzuci i b\u0119dzie przychodzi\u0142 na nabo\u017ce\u0144stwa. M\u00f3j drugi ministrant jest na razie w dziewi\u0105tej klasie, wi\u0119c jeszcze troch\u0119 pochodzi. Mieszka tu troch\u0119 m\u0142odzie\u017cy, nawet ochrzczonej w Ko\u015bciele katolickim, ale jest ona \u201eletnia\u201d. Zgodnie z prawos\u0142awn\u0105 obyczajowo\u015bci\u0105 jej przedstawiciele uwa\u017caj\u0105, \u017ce do ko\u015bcio\u0142a wystarczy chodzi\u0107 tylko dwa razy do roku na Wielkanoc i bo\u017ce Narodzenie. Niekt\u00f3rych z nich sam chrzci\u0142em. Po ludzku rzecz bior\u0105c trzeba powiedzie\u0107, \u017ce t\u0105 parafi\u0119 trzeba b\u0119dzie kiedy\u015b zamkn\u0105\u0107. Pan B\u00f3g, jak wiadomo, ma jednak swoje plany i mo\u017ce jeszcze jakie\u015b odrodzenie parafii w Zamiechowie nast\u0105pi. Os\u00f3b o katolickich korzeniach \u017cyje w okolicach Zamiechowa jeszcze sporo. W niedalekiej przecie\u017c przesz\u0142o\u015bci mieszkali tam sami katolicy. Jeszcze i dzisiaj bardzo cz\u0119sto jestem proszony, \u017cebym pochowa\u0142 jakiego\u015b staruszka. Pytam\u00a0 si\u0119 wtedy – dlaczego? – A bo on Polak by\u0142! Gdy zaczynam dok\u0142adnie pyta\u0107 si\u0119 o zmar\u0142ego okazuje si\u0119, \u017ce zmar\u0142y istotnie by\u0142 ochrzczony, a jego rodzice i dziadkowie chodzili do ko\u015bcio\u0142a. Wydaje si\u0119, \u017ce gdyby w Zamiechowie zamieszka\u0142 na sta\u0142e ksi\u0105dz, kt\u00f3ry pochodzi\u0142 by po wszystkich okolicznych wsiach to mo\u017ce by tamtejszy ko\u015bci\u00f3\u0142 zape\u0142ni\u0142…<\/p>\r\n

Je\u017celi znalaz\u0142 by si\u0119 \u015bmia\u0142ek, kt\u00f3ry chcia\u0142by spr\u00f3bowa\u0107 reanimowa\u0107 parafi\u0119 z Zamiechowie, to niestety problem\u00f3w by mu nie brakowa\u0142o. \u201eZape\u0142nianie\u201d ko\u015bcio\u0142a by\u0142oby tylko jednym z nich. Sama \u015bwi\u0105tynia te\u017c wymaga remontu. Jad\u0105c z Baru wida\u0107, \u017ce dach budowli od strony wschodniej wymaga pilnych napraw. By go przeprowadzi\u0107 kap\u0142an musia\u0142by pozyska\u0107 sponsor\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieliby wy\u0142o\u017cy\u0107 na ten cel co najmniej ze 200 tys. dolar\u00f3w. Musia\u0142by te\u017c \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 jak\u0105\u015b specjalistyczn\u0105 ekip\u0119. Takich szale\u0144c\u00f3w Bo\u017cych jest niestety coraz mniej.<\/p>\r\n

Marek A. Koprowski<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kiedy zaczyna\u0142em tu prac\u0119 na niedzieln\u0105 msz\u0119 \u015bw. przychodzi\u0142o czterdzie\u015bci os\u00f3b. Dzi\u015b czyni to o\u015bmiu, dziesi\u0119ciu, czasem pi\u0119tnastu wiernych. Zamiech\u00f3w le\u017cy przy drodze ze Strugi do Baru w odleg\u0142o\u015bci 10 km. By odprawi\u0107 w tamtejszym ko\u015bciele Msz\u0119 \u015bw. o. Adam Kruczy\u0144ski jedzie do niego terenow\u0105 \u201eNiw\u0105.\u201d Auto to najlepiej radzi sobie na ukrai\u0144skich drogach, nadaj\u0105cych […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38449"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38449"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38449\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}