{"id":38427,"date":"2011-05-25T13:05:37","date_gmt":"2011-05-25T18:05:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=38427"},"modified":"2011-05-25T13:05:37","modified_gmt":"2011-05-25T18:05:37","slug":"wartosc-dowodu-spada-wywiad-z-sedzia-trybunalu-konstytucyjnego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=38427","title":{"rendered":"Warto\u015b\u0107 dowodu spada – wywiad z s\u0119dzi\u0105 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego<\/em>"},"content":{"rendered":"

Odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce prowadzone przez polsk\u0105 prokuratur\u0119 \u015bledztwo jest jakim\u015b marginesem w sprawie wyja\u015bnienia katastrofy smole\u0144skiej<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Z Wies\u0142awem Johannem, s\u0119dzi\u0105 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w stanie spoczynku, rozmawia Paulina Jarosi\u0144ska<\/strong>

Po rozmowach polskich prokurator\u00f3w z przedstawicielami rosyjskiej prokuratury w Moskwie dowiedzieli\u015bmy si\u0119 m.in., \u017ce niebawem polscy biegli zbadaj\u0105 orygina\u0142y czarnych skrzynek. Pytanie: Dlaczego tak p\u00f3\u017ano?<\/strong><\/p>\r\n

– Nale\u017ca\u0142oby w tej materii uporz\u0105dkowa\u0107 kilka spraw. Pomijam ju\u017c wszystkie nieprawid\u0142owo\u015bci zwi\u0105zane z decyzj\u0105 o wyborze podstawy prawnej \u015bledztwa, tzn. konwencji chicagowskiej, kt\u00f3rej wyb\u00f3r by\u0142 ju\u017c wystarczaj\u0105c\u0105 pora\u017ck\u0105 godz\u0105c\u0105 w interes nie tylko ca\u0142ego post\u0119powania, lecz tak\u017ce w interes narodowy. T\u0119 spraw\u0119 na razie zostawiam, o niej ju\u017c wielokrotnie dyskutowano. Od wielu miesi\u0119cy przekonywano nas, \u017ce polscy biegli dysponowali zapisem z czarnych skrzynek. Nie wyobra\u017cam sobie sytuacji, w kt\u00f3rej kopia r\u00f3\u017cni si\u0119 od orygina\u0142u. Ostatnie doniesienia oznaczaj\u0105, \u017ce albo nas ok\u0142amywano i rok temu dostali\u015bmy jaki\u015b niepe\u0142ny materia\u0142, albo teraz polscy biegli b\u0119d\u0105 badali te zapisy na nowo. Po co mieliby to robi\u0107, skoro ju\u017c zapisy zbadali w ubieg\u0142ym roku? Mam og\u00f3lnie bardzo krytyczny stosunek do sposobu prowadzenia \u015bledztwa w sprawie katastrofy smole\u0144skiej i postawy polskich organ\u00f3w \u015bcigania, a te ostatnie informacje tylko mnie w nim przekonuj\u0105. Okazuje si\u0119 bowiem, \u017ce polscy prokuratorzy nie s\u0105 w stanie zdoby\u0107 podstawowego dowodu i dokona\u0107 jego analizy. Odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce prowadzone przez polsk\u0105 prokuratur\u0119 \u015bledztwo jest jakim\u015b marginesem w sprawie wyja\u015bnienia katastrofy smole\u0144skiej. Czy materia\u0142, kt\u00f3ry otrzyma\u0142a polska strona prawie rok temu, by\u0142 niepe\u0142ny? Je\u015bli nie, to dlaczego dopiero teraz nasi biegli maj\u0105 dost\u0119p do orygina\u0142\u00f3w czarnych skrzynek? Czy orygina\u0142 jest inny od kopii? Jeste\u015bmy w niezwykle trudnej sytuacji. Po czternastu miesi\u0105cach otrzymujemy informacj\u0119, \u017ce polscy biegli „pod nadzorem” rosyjskich ekspert\u00f3w b\u0119d\u0105 mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 zbadania orygina\u0142\u00f3w czarnych skrzynek. Pod nadzorem, czyli niesamodzielnie zbadaj\u0105 podstawowy w \u015bledztwie dow\u00f3d. Z wymiarem sprawiedliwo\u015bci mam do czynienia ju\u017c pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat i trudno mi sobie wyobrazi\u0107, \u017ce polski \u015bledczy ma pracowa\u0107 pod czyim\u015b nadzorem. Czy to oznacza, \u017ce je\u015bli nadzoruj\u0105cy b\u0119dzie mia\u0142 jakie\u015b w\u0105tpliwo\u015bci co do wykonywanych przez polskiego bieg\u0142ego czynno\u015bci, w\u00f3wczas b\u0119dzie mia\u0142 prawo je przerwa\u0107? Nadz\u00f3r oznacza kontrol\u0119. Albo polska prokuratura ma autonomi\u0119, albo jej nie ma i podlega ca\u0142kowicie woli rosyjskich organ\u00f3w. Ma\u0142o tego, ten komunikat jest przez polsk\u0105 prokuratur\u0119 przedstawiany jako „sukces”…

A trudno sukcesem nazwa\u0107 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej jedna ze stron jest zupe\u0142nie zale\u017cna od drugiej i musi miesi\u0105cami czeka\u0107 na wgl\u0105d do zasadniczych dla \u015bledztwa materia\u0142\u00f3w…<\/strong><\/p>\r\n

– Oczywi\u015bcie. Nie mo\u017cna absolutnie nazwa\u0107 tego sukcesem. Jaki ma by\u0107 efekt tych bada\u0144? Okazuje si\u0119, \u017ce zostali\u015bmy w ubieg\u0142ym roku po prostu oszukani.

Nie wiadomo dok\u0142adnie, kiedy, ale do Polski ma wr\u00f3ci\u0107 wrak samolotu – latem maj\u0105 rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 prace nad jego przeniesieniem.<\/strong><\/p>\r\n

– Moje pytanie brzmi: W jakim celu? Z punktu widzenia post\u0119powania karnego wrak nie ma ju\u017c \u017cadnego znaczenia. Jako dow\u00f3d w sprawie powinien on wr\u00f3ci\u0107 do Polski ju\u017c nast\u0119pnego dnia po katastrofie. Samolot Tu-154M by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 pa\u0144stwa polskiego i tylko ono powinno nim dysponowa\u0107. Jakie dzisiaj ma znaczenie badanie tego wraku – poci\u0119tego, zniszczonego, zardzewia\u0142ego, kt\u00f3ry miesi\u0105cami le\u017ca\u0142 pod go\u0142ym niebem? We\u017amy pod uwag\u0119 przeci\u0119tny wypadek drogowy. Biegli maj\u0105 ustali\u0107, kto za niego odpowiada, kto zawini\u0142. Prosz\u0119 mi powiedzie\u0107, jakie znaczenie w takim post\u0119powaniu mia\u0142aby ekspertyza samochodu dokonana po roku od wypadku – samochodu zardzewia\u0142ego, bez jakichkolwiek \u015blad\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 dowodem w \u015bledztwie? Nasi prokuratorzy natomiast chlubi\u0105 si\u0119 faktem, \u017ce wrak wr\u00f3ci do Polski po kilkunastu miesi\u0105cach od katastrofy i b\u0119dzie przedmiotem bada\u0144. To nie jest \u017caden sukces, ale gigantyczna pora\u017cka polskiej strony, w tym przede wszystkim polskiego wymiaru sprawiedliwo\u015bci! Przekonywanie opinii publicznej, \u017ce mamy do czynienia z jakim\u015b sukcesem, jest dzia\u0142aniem czysto propagandowym. Nie przybli\u017cono nas do poznania prawdy nawet o krok. Wci\u0105\u017c tkwimy w tym samym miejscu.

Zwr\u00f3cony polskiej stronie wrak nie b\u0119dzie mia\u0142 ju\u017c \u017cadnej warto\u015bci dowodowej? Wed\u0142ug Pana, nie ma szans na to, aby jeszcze zachowa\u0142y si\u0119 na nim \u015blady pomagaj\u0105ce ustali\u0107 nowe okoliczno\u015bci katastrofy? Przecie\u017c zdarzaj\u0105 si\u0119 wypadki lotnicze, w kt\u00f3rych wrak maszyny wydobywany jest po jeszcze d\u0142u\u017cszym czasie np. z oceanu, a mimo to prace nad takim wrakiem s\u0105 podejmowane, ba, ich wyniki bywaj\u0105 nawet kluczowe w \u015bledztwie.<\/strong><\/p>\r\n

– Jedn\u0105 z podstawowych czynno\u015bci \u015bledczych w ka\u017cdym post\u0119powaniu s\u0105 ogl\u0119dziny miejsca zdarzenia i przedmiot\u00f3w, kt\u00f3re na tym miejscu si\u0119 znajduj\u0105 – to jest rutynowa czynno\u015b\u0107 zar\u00f3wno w wypadku drogowym, w\u0142amaniu, jak i w przypadku katastrofy lotniczej. Pierwsz\u0105 zasadnicz\u0105 czynno\u015bci\u0105 jest wykonanie dokumentacji miejsca zdarzenia i ogl\u0119dziny wszystkich przedmiot\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 bezpo\u015bredni zwi\u0105zek ze zdarzeniem. Takie s\u0105 zasady kryminalistyki. Oczywiste jest, \u017ce im wcze\u015bniej te ogl\u0119dziny zostan\u0105 wykonane, tym maj\u0105 one wi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 dowodow\u0105. Sp\u00f3jrzmy teraz na wrak rz\u0105dowego samolotu Tu-154M rozbitego pod Smole\u0144skiem 10 kwietnia. Wszyscy widzieli\u015bmy nagrania przedstawiaj\u0105ce funkcjonariusza s\u0142u\u017cb Federacji Rosyjskiej tn\u0105cego i tym samym niszcz\u0105cego wrak maszyny w nied\u0142ugim czasie po tragedii. Dopiero po kilku miesi\u0105cach ten sam wrak zosta\u0142 przykryty brezentem. Moim zdaniem, istnieje ogromne prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce kluczowe \u015blady zosta\u0142y zatarte. Nie twierdz\u0119, \u017ce na wraku nie ma \u017cadnych \u015blad\u00f3w. Dobrze, \u017ce on nawet po takim czasie wr\u00f3ci do Polski. Jednakowo\u017c ogl\u0119dziny po czternastu miesi\u0105cach nie mog\u0105 mie\u0107 takich samych rezultat\u00f3w jak natychmiast po katastrofie. Przytoczy\u0142a Pani przyk\u0142ad z maszyn\u0105 wydobyt\u0105 z morza po d\u0142ugim czasie od zdarzenia. Owszem, takie sytuacje si\u0119 zdarzaj\u0105. W podobnych przypadkach najcz\u0119\u015bciej wp\u0142yw maj\u0105 czynniki zewn\u0119trzne, nazwijmy je atmosferycznymi. Raczej nie zdarza si\u0119, aby wk\u0142ad w zniekszta\u0142cenie le\u017c\u0105cego w szcz\u0105tkach na g\u0142\u0119boko\u015bci kilkuset metr\u00f3w wraku mia\u0142 czynnik ludzki. Natomiast wrak samolotu by\u0142 poddawany ci\u0119ciu i niszczeniu za ca\u0142kowitym przyzwoleniem konkretnych ludzi. Zatem podstawowy dow\u00f3d rzeczowy by\u0142 systematycznie niszczony, a wi\u0119c jego warto\u015b\u0107 dla sprawy jest, w mojej ocenie, bliska zeru. Inn\u0105 warto\u015b\u0107 dowodow\u0105 ma badanie wraku samolotu pod k\u0105tem pirotechnicznym, laserowym, biologicznym, chemicznym wykonane od razu po katastrofie, a zupe\u0142nie inn\u0105 b\u0119dzie mia\u0142o dzisiaj. Podkre\u015bl\u0119 raz jeszcze: nie uwa\u017cam, aby wrak, kt\u00f3ry zawsze by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 strony polskiej, by\u0142 zupe\u0142nie nieu\u017cyteczny. Pragn\u0119 tylko zaznaczy\u0107, \u017ce jego warto\u015b\u0107 jako dowodu w sprawie z ka\u017cdym dniem spada.

Czy nie spotka\u0142 si\u0119 Pan z sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej dow\u00f3d w sprawie pomimo \u017ce by\u0142 zmodyfikowany przez czynniki zewn\u0119trzne i zwr\u00f3cony po d\u0142ugim czasie – by\u0142 u\u017cyteczny dla \u015bledztwa?<\/strong><\/p>\r\n

– Oczywi\u015bcie, \u017ce zdarzaj\u0105 si\u0119 wypadki, w kt\u00f3rych np. narz\u0119dzie zbrodni odnajdywane jest po wielu latach i istnieje szansa, \u017ce jakie\u015b \u015blady wnosz\u0105ce nowe przes\u0142anki do \u015bledztwa na nim b\u0119d\u0105. Tutaj jednak mamy do czynienia ze zgo\u0142a inn\u0105 sytuacj\u0105: mo\u017cemy domniemywa\u0107, \u017ce w przypadku wraku samolotu \u015blady by\u0142y celowo zacierane, co w pewnym sensie blokuje obecnie mo\u017cliwo\u015b\u0107 przeprowadzenia rzetelnych bada\u0144. \u015alady chemiczne np. s\u0105 poddawane dzia\u0142aniom atmosferycznym. Up\u0142yw czasu – co zupe\u0142nie oczywiste – jest niekorzystny dla warto\u015bci dowodu.

I wci\u0105\u017c zadajemy sobie pytanie: Czy takiej sytuacji mo\u017cna by\u0142o unikn\u0105\u0107?<\/strong><\/p>\r\n

– Prawda jest bolesna: to Rosjanie od pocz\u0105tku dyktowali warunki. W normalnych warunkach mi\u0119dzynarodowych, to znaczy, gdyby zdarzenie mia\u0142o miejsce na terenie innego pa\u0144stwa europejskiego, sprawa wygl\u0105da\u0142aby zapewne inaczej. B\u0142\u0119dem podstawowym i fundamentalnym by\u0142o ca\u0142kowite poddanie si\u0119 warunkom strony rosyjskiej. Na ile polska strona w og\u00f3le uczestniczy w tym \u015bledztwie? Moim zdaniem, nie uczestniczy. Godzi si\u0119 tylko na to, co dyktuj\u0105 przedstawiciele Federacji Rosyjskiej. W obecnej sytuacji jest tylko jedno wyj\u015bcie, aby \u015bledztwo smole\u0144skie „uratowa\u0107”. Dokona\u0142oby si\u0119 to, gdyby zosta\u0142a powo\u0142ana mi\u0119dzynarodowa komisja do zbadania przyczyn katastrofy smole\u0144skiej. Na razie jednak widzimy usilne starania obecnej w\u0142adzy, aby taka komisja nie powsta\u0142a. Moim zdaniem, mog\u0142yby j\u0105 powo\u0142a\u0107 instytucje Paktu P\u00f3\u0142nocnoatlantyckiego – w ko\u0144cu Polska jest jego cz\u0142onkiem, a na pok\u0142adzie rz\u0105dowego samolotu znajdowali si\u0119 natowscy genera\u0142owie. Taka komisja mog\u0142aby pom\u00f3c w \u015bledztwie smole\u0144skim i – co ciekawe – wskazywa\u0142o na to wielu zachodnich komentator\u00f3w. Rosji bowiem nie zale\u017cy na wyja\u015bnieniu katastrofy, a polska strona staje si\u0119 ca\u0142kowicie podleg\u0142a dzia\u0142aniom strony rosyjskiej.

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce prowadzone przez polsk\u0105 prokuratur\u0119 \u015bledztwo jest jakim\u015b marginesem w sprawie wyja\u015bnienia katastrofy smole\u0144skiej Z Wies\u0142awem Johannem, s\u0119dzi\u0105 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w stanie spoczynku, rozmawia Paulina Jarosi\u0144skaPo rozmowach polskich prokurator\u00f3w z przedstawicielami rosyjskiej prokuratury w Moskwie dowiedzieli\u015bmy si\u0119 m.in., \u017ce niebawem polscy biegli zbadaj\u0105 orygina\u0142y czarnych skrzynek. Pytanie: Dlaczego tak p\u00f3\u017ano? – Nale\u017ca\u0142oby w […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38427"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38427"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38427\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38427"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}