{"id":38386,"date":"2011-05-24T22:07:45","date_gmt":"2011-05-25T03:07:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=38386"},"modified":"2011-05-24T22:07:45","modified_gmt":"2011-05-25T03:07:45","slug":"obraz-indii-ze-lwowa-do-kazachstanu-%e2%80%93-kartki-z-pamietnika-kuzynki-ewy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=38386","title":{"rendered":"Obraz Indii – Ze Lwowa do Kazachstanu \u2013 kartki z pami\u0119tnika kuzynki Ewy<\/em>"},"content":{"rendered":"

Kalendarz gregoria\u0144ski wykazuje 9 grudnia 1943. Nad statkiem ko\u0142uj\u0105 chmury jastrz\u0119bi-myszo\u0142owc\u00f3w. Panuje spiekota. W porcie pracuj\u0105 kulisi, s\u0105 boso, w kr\u00f3tkich spodenkach, bez koszul, a g\u0142owy omotane czerwonymi zwojami.<\/p>\r\n

W porcie oczekuj\u0105 nas wozy sanitarne. Przerzucono pomost i kabinami pocz\u0119li\u015bmy opuszcza\u0107 statek.<\/p>\r\n

Zst\u0105piwszy na ziemi\u0119 Hindustanu, dozna\u0142am dziwnego uczucia, przecie\u017c ziemia ta owiana jest czarem fantastycznych legend, najpierworodniejszych form kultury, wierze\u0144 i niezg\u0142\u0119bionej filozofii.<\/p>\r\n

Indie zawsze by\u0142y moim marzeniem, dzisiaj s\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105. Odczuwam, \u017ce otacza mnie tajemnicza si\u0142a, doznaj\u0119 g\u0142\u0119bokiej przemiany duchowej.<\/p>\r\n

-Zajmowa\u0107 miejsca w samochodach- pad\u0142 rozkaz.<\/p>\r\n

Samochody santarne sznurem ci\u0105gn\u0105 przez schludne ulice miasta portowego Karachi. Domy murowane, przez parkany i bramy zwisa czerwona lub niebieska lesbana, groszkownica.<\/p>\r\n

Godzina 9-ta rano, miasto jeszcze pogr\u0105\u017cone we \u015bnie, ulice puste, tylko gdzieniegdzie wida\u0107 cz\u0142owieka.<\/p>\r\n

Asfalt urwa\u0142 si\u0119, wjechali\u015bmy na drog\u0119 pustynn\u0105. Mijamy osad\u0119 parias\u00f3w. W\u015br\u00f3d tuman\u00f3w g\u0119stego, suchego kurzu, zd\u0105\u017camy ku obozowi, po\u0142o\u017conemu na rdzawym piachu pustyni, gdzie w kotlinach rosn\u0105 krzewy zakurzonej euforbii.<\/p>\r\n

Ju\u017c z daleka widzimy ob\u00f3z, las bia\u0142ych namiot\u00f3w. Uniesiono szlaban i wjechali\u015bmy do obozu tranzytowego.<\/p>\r\n

Ob\u00f3z jest pod nadzorem angielskim. Na czele obozu stoi Anglik, major Allen- przyjaciel Polak\u00f3w. Z obozu tego odchodz\u0105 transporty do Afryki, Meksyku i do osiedli rozmieszczonych na terenie Hindustanu.<\/p>\r\n

Odkry\u0142y\u015bmy kawiarenk\u0119 obozow\u0105, gdzie za kilka annien naby\u0142y\u015bmy tuzin banan\u00f3w.<\/p>\r\n

Po po\u0142udniu uskuteczni\u0142y\u015bmy zameldowanie, szczepienie i nazajutrz, o gdzonie 11-tej, znalaz\u0142y\u015bmy si\u0119 na \u201eBatorym\u201d, by dop\u0142yn\u0105\u0107 do portu przeznaczenia- Bombay.<\/p>\r\n

Powietrze na morzu arabskim duszne, gor\u0105ce i wilgotne.<\/p>\r\n

14 grudnia, po zachodzie s\u0142o\u0144ca, wp\u0142yn\u0119li\u015bmy do portu Bombay, zwanego dawniej Bom-bachia, pi\u0119kna zatoka.<\/p>\r\n

Port zat\u0142oczony statkami. Obserwujemy kontury miasta, widzimy bram\u0119 Indii \u201eGate of India\u201d, strzeliste wie\u017cyczki oraz budowle kopulaste. Przewa\u017ca gotyk i styl islamski, w\u0142a\u015bciwie samnicki.<\/p>\r\n

\u201eBatory\u201d w\u015br\u00f3d portowych labirynt\u00f3w, wp\u0142yn\u0105\u0142 do doku. W porcie niebywa\u0142y ruch. Statki pomalowane na kolor stalowy. Wre gor\u0105czkowa praca. Od tempa w porcie s\u0105 uzale\u017cnione dostawy dla Armii Brytyjskiej.<\/p>\r\n

15 grudnia wy\u0142adowano nas- pracownik\u00f3w Delegatury. Innych prze\u0142adowano do poci\u0105gu i odtransportowano do osiedla Valivade, po\u0142o\u017conego w ksi\u0119stwie Kolhapur.<\/p>\r\n

Pozosta\u0142am w Bombayu, jako skierowana do pracy w wydziale sanitarnym Delegatury Ministerstwa Pracy i Opieki Spo\u0142ecznej.<\/p>\r\n

Nadjecha\u0142a p\u00f3\u0142ci\u0119\u017car\u00f3wka i zabra\u0142a nas do polskiego schroniska przy Pedder Road. Mijamy d\u0142ugie, pi\u0119kne ulice, wspania\u0142e wille i pa\u0142ace po\u0142o\u017cone w ogrodach, otoczone palmami i kwiatami. Panuje niesamowity upa\u0142, w mieszkaniach biegaj\u0105 feny, a mamy przecie\u017c grudzie\u0144- \u015brodek europejskiej zimy.<\/p>\r\n

Umieszczono nas w schronisku. O mieszkanie w Bombayu trudno.<\/p>\r\n

Biura Delegatury uplasowane s\u0105 w dzielnicy willowej przy Neapen Sea Road. Rozpocz\u0119\u0142am szar\u0105 prac\u0119 biurow\u0105, z obowi\u0105zkiem odwiedzania chorych Polak\u00f3w w szpitalach. Mama pojecha\u0142a do osiedla z zamiarem podj\u0119cia pracy nauczycielskiej. Wspomnina\u0142a o \u0142acinie i muzyce.<\/p>\r\n

Za po\u015brednictwem Polskiego Czerwonego Krzy\u017ca w Bombayu wys\u0142a\u0142am Mietkowi paczk\u0119 odzie\u017cow\u0105.<\/p>\r\n

W chwilach wolnych zwiedzam miasto, stare dzielnice, \u015bwi\u0105tynie, cmentarze, muzea, biblioteki i ogr\u00f3d zoologiczno-botaniczny.<\/p>\r\n

Ulice Bombayu zat\u0142oczone s\u0105 lud\u017ami r\u00f3\u017cnych ras \u015bwiata. Hindusi maj\u0105 ciemny odcie\u0144 sk\u00f3ry, ale stanowi\u0105 ras\u0119 europejsk\u0105. Oko\u0142o dwa tysi\u0105ce lat przed Chrystusem, ludy s\u0142owia\u0144skie, osiad\u0142e u wybrze\u017cy Ba\u0142tyku, pod wodz\u0105 urk\u00f3w arko\u0144skich, przedsi\u0119wzi\u0119\u0142y trzy wyprawy do krainy, siedziby boga s\u0142o\u0144ca, gdzie panuje wieczne lato. Trzecia wyprawa osi\u0105gn\u0119\u0142a Hindostan, ziemi\u0119 zamieszkan\u0105 przez ciemnosk\u00f3rych Drawidian, kt\u00f3rych Aryjanie, najprzedniejsi, podbili i uczynili niewolnymi. Jeszcze dzisiaj w\u015br\u00f3d kasty Brahamin\u00f3w, osiad\u0142ej u podn\u00f3\u017ca g\u00f3r Himalaja, \u017cyj\u0105 potomkowie naje\u017ad\u017ac\u00f3w o jasnej sk\u00f3rze, jasnych w\u0142osach i niebieskich oczach.<\/p>\r\n

Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu Hindostanu odgrywaj\u0105 religie, a tych jest wiele. Dominuj\u0105ce znaczenie ma hinduizm, skupiony w licznych sektach. W\u0142a\u015bciwie hinduizm nie jest religi\u0105 skodyfikowan\u0105, opart\u0105 na zasadach pisanych.<\/p>\r\n

W Indiach ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142o dzienne Sakya-Muni, Budda, ale jego religia w Indiach nie przyj\u0119\u0142a si\u0119. R\u00f3wnolegle z buddyzmem powsta\u0142 d\u017cajnizm, a w ostatnich stuleciach guru Nanak stworzy\u0142 sikkim, opar\u0142 go na islamie i hinduizmie. Poza tym przyniesiono do Indii islam i mazdajanizm. T\u0119 ostatni\u0105 religi\u0119 wyznaj\u0105 Parsowie, potomkowie Ira\u0144czyk\u00f3w. Opr\u00f3cz tego istniej\u0105 religie chrze\u015bcija\u0144skie.<\/p>\r\n

Krain\u0119 Hindus\u00f3w otaczaj\u0105 g\u00f3ry i morza. Charakter kraju pustynny, ziemia pokryta rdzawym piaskiem i d\u017cunglami, poros\u0142ymi akacj\u0105, kt\u00f3ra przed monsunem kwitnie ognistym, czerwonym kwiatem, a tubylcy zw\u0105 kwiat akacji p\u0142omieniem d\u017cungli.<\/p>\r\n

Przez wsp\u00f3\u0142czesny Bombay, gdzie na ulicach widzimy pi\u0119trowe autobusy, tramwaje, sun\u0105 luksusowe samochody, a dzielnice \u0142\u0105cz\u0105 poci\u0105gi elektryczne, nierzadko przeci\u0105gaj\u0105 procesje religijne p\u0105tnik\u00f3w odzianych, jak tysi\u0105ce lat temu. Przed niesionymi pos\u0105\u017ckami bog\u00f3w pl\u0105saj\u0105 tancerze i widzimy pobo\u017cnych m\u0119\u017c\u00f3w, zupe\u0142nie nagich, jedynie woreczki ukrywaj\u0105 genitalia. Pobo\u017cni m\u0119\u017cowie s\u0105 posypani popio\u0142em i maj\u0105 sko\u0142tunione w\u0142osy. Maj\u0105tek ich stanowi: gliniany garnuszek ja\u0142mu\u017cniczy i zwyk\u0142y s\u0119katy kij. Dzieci parias\u00f3w chodz\u0105 nago i nikt si\u0119 temu nie dziwi.<\/p>\r\n

\u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia obchodzi\u0142am w gronie polskim, a Nowy Rok 1944-ty powita\u0142am u wybrze\u017cy Morza Arabskiego. Siedzia\u0142am na \u0142aweczce przy bulwarze, w\u015br\u00f3d palm kokosowych i obserwowa\u0142am przyp\u0142yw morza.<\/p>\r\n

Mama, nie zadowolona z \u017cycia w osiedlu, pisze: \u201eNasze domki s\u0105 z mat na podmurowaniu, a dachy pokryte dach\u00f3wk\u0105. W osiedlu panuje \u017cycie ma\u0142omiasteczkowe, polega na plotkowaniu i pods\u0142uchiwaniu cudzych rozm\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

Ob\u0142o\u017cnie chorzy Polacy le\u017c\u0105 w szpitalach hinduskich. Lekarze Hindusi s\u0105 Polakom \u017cyczliwi, wielu uko\u0144czy\u0142o Instytut Radowy Sk\u0142odowskiej Curie.<\/p>\r\n

Listy od Mietka przesta\u0142y przychodzi\u0107, napisa\u0142am do Szeligowskiego przez Ankar\u0119 i o wyje\u017adzie powiadomi\u0142am Polski Czerwony Krzy\u017c w Teheranie.<\/p>\r\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 Hindus\u00f3w stroni od stroj\u00f3w europejskich. Nosza bia\u0142e dothi, okr\u0119cone wok\u00f3\u0142 n\u00f3g, po wierzchu koszul\u0119, a na g\u0142owie czapki lub zawoje. Po nakryciu g\u0142owy poznaje si\u0119, z kt\u00f3rej cz\u0119\u015bci Indii kto pochodzi. Zwolennicy kongresu- ruchu d\u0105\u017c\u0105cego do zupe\u0142nej niepodleg\u0142o\u015bci Indii- nosz\u0105 bia\u0142e, p\u0142\u00f3cienne fura\u017cerki.<\/p>\r\n

Hindus sam stwarza sobie system wierzenia. W zale\u017cno\u015bci rozwoju umys\u0142owego, spe\u0142nia takie, czy inne praktyki religijne. W Indiach widzimy wysokiej klasy my\u015blicieli i takich, kt\u00f3rzy zanosz\u0105 mod\u0142y do drzewa, kamienia, go\u0142\u0119bia, czy te\u017c krowy. W ca\u0142ych Indiach szczeg\u00f3lnej czci doznaje krowa. W niekt\u00f3rych cz\u0119\u015bciach Indii czcz\u0105 w\u0119\u017ce, bawo\u0142y, ma\u0142py, s\u0142onie i inne do tego celu wybrane zwierz\u0119ta, czy te\u017c ro\u015bliny. Upatrzonym zwierz\u0119tom oddaj\u0105 cze\u015b\u0107 bosk\u0105.<\/p>\r\n

Niewiasty: Hinduski i Parsjanki, owijaj\u0105 ca\u0142\u0105 posta\u0107 prze\u015bliczn\u0105 tkanin\u0105 lub brokatem, d\u0142ugo\u015bci od 5-ciu do 9-ciu jard\u00f3w. Mahometanki nosz\u0105 d\u0142ugie stroje, co\u015b w rodzaju p\u0142aszczy i zas\u0142aniaj\u0105 twarze tszadorami, a m\u0142ode nosz\u0105 szarawary i zdobne, d\u0142ugie kaftany, rozci\u0119te po bokach, a\u017c do kolan. Str\u00f3j ubogich Hindus\u00f3w sk\u0142ada si\u0119 z kawa\u0142ka p\u0142\u00f3tna lub po prostu sznurka.<\/p>\r\n

W Indiach istniej\u0105 szalone kontrasty. Widzimy Hindus\u00f3w starannie wykszta\u0142conych, w\u0142adaj\u0105cych j\u0119zykami europejskimi, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 to analfabeci. Warstwy zamo\u017cne mieszkaj\u0105 w luksusowych willach.<\/p>\r\n

W samym Bombayu istnieje ponad 200 tysi\u0119cy bezdomnych, sypiaj\u0105 na ulicach, przyszli na \u015bwiat na ulicy i umr\u0105 na ulicy.<\/p>\r\n

Po\u017cywienie ni\u017cszych warstw stanowi ry\u017c i herbata. Pracuj\u0105cy Hindusi, zatrudnieni u bia\u0142ych, jako s\u0142u\u017cba domowa, korzystaj\u0105 z przypiekanych orzeszk\u00f3w i ostrych sos\u00f3w, a jamy ustne dezynfekuj\u0105 przez rzucie pan sopari, li\u015bcia z orzechem, go\u017adzikiem, wapnem i cardmamam.<\/p>\r\n

W staro\u017cytno\u015bci Aryanie podzielili ludno\u015b\u0107 Indii na cztery zasadnicze kasty: brahamin\u00f3w, kaszetrias\u00f3w, wajsz\u00f3w i szudras\u00f3w.<\/p>\r\n

Do brahmamin\u00f3w nale\u017c\u0105 godno\u015bci kap\u0142a\u0144skie i nauczanie, do kaszetrias\u00f3w wojowanie, do wajsz\u00f3w rolnictwo, rzemios\u0142o i kupiectwo, a do szudras\u00f3w spe\u0142nianie ni\u017cszych pos\u0142ug.<\/p>\r\n

Hindusi wykonuj\u0105 swe czynno\u015bci wed\u0142ug przepis\u00f3w kasty. Hamal sprz\u0105ta mieszkanie, ale nie tknie ust\u0119pu, bo czynno\u015b\u0107 ta poni\u017cy\u0142aby godno\u015b\u0107 jego kasty.<\/p>\r\n

Hindusom dobrze z tym, wierz\u0105 w reinkarnacj\u0119 duszy, \u017ce w nast\u0119pnym, ziemskim zyciu przejd\u0105 do kasty wy\u017cszej i w ostateczno\u015bci osi\u0105gn\u0105 godno\u015b\u0107 brahamina, czyli zespol\u0105 si\u0119 z Brahm\u0105, stw\u00f3rc\u0105 \u015bwiata.<\/p>\r\n

Hinduizm uznaje trzech zasadniczych bog\u00f3w:<\/p>\r\n

Brahm\u0119, stw\u00f3rc\u0119 \u015bwiata.<\/p>\r\n

Wisznu, opiekuna \u015bwiata i<\/p>\r\n

Sziw\u0119, boga z\u0142a, zwalczaj\u0105cego Wisznu i jego dobre twory.<\/p>\r\n

Pr\u00f3cz trzech zasadaniczych bog\u00f3w, istnieje szereg innych bog\u00f3w, bogi\u0144 i b\u00f3stw lokalnych.<\/p>\r\n

Hindusi, od czas\u00f3w Buddy, s\u0105 wegetarainami, ale w Himalajach \u017cyj\u0105 brahamini jadaj\u0105cy mi\u0119siwo.<\/p>\r\n

W Bombayu przez okr\u0105g\u0142y rok, zieleni\u0105 si\u0119 drzewa i kwitn\u0105 kwiaty. Zaobserwowa\u0142am, \u017ce drzewa li\u015bciaste, w ci\u0105gu roku kalendarzowego, indywidualnie zrzucaj\u0105 li\u015b\u0107 i przez tydzie\u0144, czasami nawet przez dwa tygodnie, przechodz\u0105 odpoczynek i ponownie okrywaj\u0105 si\u0119 li\u015bciem.<\/p>\r\n

Zimy, w znaczeniu europejskim, nie ma. Jedynie od 7 czerwca do po\u0142owy pa\u017adziernika panuje pora deszczowa, zwana monsunem. S\u0105 to gwa\u0142towne wiatry, po\u0142\u0105czone z ulewnymi deszczami.<\/p>\r\n

W okresie monsunu ziele\u0144 jest soczysta i upajaj\u0105co pachn\u0105 ja\u015bminy, tuberozy i oleandry.<\/p>\r\n

Szczyt upa\u0142\u00f3w panuje w kwietniu, maju, czerwcu, pa\u017adzierniku i w pierwszej po\u0142owie listopada. Temeratura w tych miesi\u0105cach dochodzi do 44 stopni Celsjusza. R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy dniem, a noc\u0105 wynosi od 3 do 5 stopni. Jedynie powiew od morza orze\u017awia powietrze, ale bywaj\u0105 dni, \u017ce nie drgnie nawet listek na drzewie.<\/p>\r\n

Wieczorami otwieramy drzwi i okna mieszka\u0144, a feny szalej\u0105. Z ogrod\u00f3w uchodz\u0105 zapachy kwiat\u00f3w, a z mieszka\u0144 wonne dymy kadzide\u0142.<\/p>\r\n

Gdy zapadnie noc, nad brzegiem morza, lataj\u0105 nietoperze i nocne ptaki, z zaro\u015bli s\u0142ycha\u0107 sk\u0142\u00f3con\u0105 muzyk\u0119 \u015bwierszczy, a od falochron\u00f3w dochodzi \u015bpiew czarnych szczur\u00f3w.<\/p>\r\n

W Indiach szczury o d\u0142ugich ryjkach \u015bpiewaj\u0105, jak opierzone piskl\u0119ta.<\/p>\r\n

Po odp\u0142ywie morza, rybacy brodz\u0105 w b\u0142ocie i przy \u015bwietle pochodni, \u0142owi\u0105 d\u0142ugie i okr\u0105g\u0142e kraby.<\/p>\r\n

Ze Lwowa do Kazachstanu – kartki z pami\u0119tnika kuzynki Ewy<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

POPRZEDNIE CZ\u0118\u015aCI <\/strong>Ze Lwowa do Kazachstanu – kartki z pami\u0119tnika kuzynki Ewy<\/em>:<\/strong><\/p>\r\n