{"id":38173,"date":"2011-05-20T22:34:36","date_gmt":"2011-05-21T03:34:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=38173"},"modified":"2011-05-20T22:34:36","modified_gmt":"2011-05-21T03:34:36","slug":"100-lat-temu-we-lwowie-powstalo-polskie-harcerstwo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=38173","title":{"rendered":"100 lat temu we Lwowie powsta\u0142o polskie harcerstwo"},"content":{"rendered":"<p><strong>Lw\u00f3w przed 100 laty&#8230; Miasto pod zaborem austriackim, kt\u00f3re dzi\u0119ki  zapewnionej autonomii ma stosunkowo du\u017co swob\u00f3d. Mo\u017cna si\u0119 tu uczy\u0107 i  studiowa\u0107 po polsku. Dzia\u0142aj\u0105 wy\u017csze uczelnie, polskie instytucje  naukowe i kulturalne, polskie stowarzyszenia i organizacje.<\/strong><\/p>\r\n<p>Studia odbywa tu m\u0142odzie\u017c z ca\u0142ej Polski, przyje\u017cd\u017caj\u0105 do Lwowa i pomimo  nauki, anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 rozmaitych stowarzysze\u0144 spo\u0142ecznych.  Uprawiaj\u0105 sporty, pomagaj\u0105 kolegom, ubogim dzieciom i potrzebuj\u0105cym  rodzinom, kszta\u0142c\u0105 si\u0119 i zrzeszaj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 idei najwa\u017cniejszej &#8211;  wierz\u0105, \u017ce Polska odzyska niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i \u017ce stanie si\u0119 to ju\u017c nied\u0142ugo,  w ich pokoleniu.<\/p>\r\n<table class=\"outset\" width=\"276\" height=\"201\" align=\"left\">\r\n<tbody>\r\n<tr>\r\n<td><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/static.kresy.pl\/image\/ma\/a9c9edab3b43921cd2f6d602d77fc0a4.jpg\" alt=\"\" \/><\/td>\r\n<\/tr>\r\n<tr>\r\n<td>\r\n<p>VI Lwowska Dru\u017cyna Skautowa. Zak\u0142adanie obozu<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n<p>I oto przysz\u0142o co\u015b, co by\u0142o syntez\u0105: zebra\u0142o  wszystkie porywy, d\u0105\u017cenia i pragnienia m\u0142odzie\u017cy &#8211; chcieli by\u0107  wykszta\u0142ceni, wysportowani, d\u0105\u017cyli do moralnego odrodzenia i chcieli  wolno\u015bci dla Polski. Stworzyli organizacj\u0119, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a im na  realizowanie wszystkich zamierze\u0144. Lw\u00f3w sta\u0142 si\u0119 kolebk\u0105 harcerstwa  polskiego.<br \/><br \/>Najkr\u00f3cej i najtrafniej pocz\u0105tki organizacji okre\u015bli\u0142  jej wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca Andrzej Ma\u0142kowski: \u201eHarcerstwo &#8211; to skauting plus  niepodleg\u0142o\u015b\u0107\u201d.<br \/><br \/>Harcerstwo powstaje z kilku bardzo r\u00f3\u017cnych  organizacji. Na pocz\u0105tku wieku XX, w obozie socjalistycznym powstaje  Zwi\u0105zek Walki Czynnej &#8211; jest czerwiec roku 1908. W pa\u017adzierniku tego  samego roku za\u0142o\u017cono grup\u0119 polityczn\u0105 Frondy (rewolucyjne oddzia\u0142y  Narodowego Zwi\u0105zku Robotniczego, Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Polskiej). 12 marca  1909 we Lwowie rodzi si\u0119 okr\u0119g wojskowy M\u0142odzie\u017c Niepodleg\u0142o\u015bciowa  Zarzewiacka (od wydawanego we Lwowie pisma \u201eZarzewie\u201d). Dzia\u0142alno\u015b\u0107 tych  grup obejmowa\u0142a prac\u0119 z m\u0142odzie\u017c\u0105: Zwi\u0105zek Walki Czynnej aktywny by\u0142 w  \u015brodowisku akademickim i robotniczym; Polski Zwi\u0105zek Wojskowy dzia\u0142a\u0142 w  akademickim \u015brodowisku i w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy szkolnej, zrzeszonej w tajnej  organizacji \u201ePrzysz\u0142o\u015b\u0107\u201d. Wielkim dziejowym prze\u0142omem nazywa\u0142 powstanie  tych organizacji Henryk Bagi\u0144ski. \u201eZarzewie\u201d jest organizacj\u0105  paramilitarn\u0105, m\u0142odzie\u017c przygotowywana jest do walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107.  Jest jeszcze \u201eSok\u00f3\u0142-Macierz\u201d &#8211; jawna organizacja sportowo-patriotyczna.  Sok\u00f3\u0142 ma do\u015bwiadczenie i baz\u0119, cieszy si\u0119 ogromnym szacunkiem. Od 40.  lat kszta\u0142ci i szkoli sportowo m\u0142odzie\u017c, ma swoje sale i pomieszczenia i  &#8211; co wa\u017cne &#8211; dzia\u0142a na terenie trzech zabor\u00f3w. Dzia\u0142a te\u017c we Lwowie  \u201eEleusis\u201d prof. Wincentego Lutos\u0142awskiego. Filozofia tej organizacji  opiera si\u0119 na d\u0105\u017ceniu do \u201elepszego cz\u0142owieka i Polaka\u201d. Zdaniem tw\u00f3rc\u00f3w,  tylko zrezygnowanie z u\u017cywek i hazardu i moralne odrodzenie, przyczyni\u0107  si\u0119 mo\u017ce do stworzenia nowego, wolnego spo\u0142ecze\u0144stwa. <br \/><br \/>Z  po\u0142\u0105czenia i wsp\u00f3\u0142pracy organizacji w latach 1908-1911 zaczynaj\u0105  powstawa\u0107 we Lwowie oddzia\u0142y m\u0142odzie\u017cy skautowej. Tworzy si\u0119 Polska  Armia i Polskie Dru\u017cyny Strzeleckie, kt\u00f3re dadz\u0105 pocz\u0105tek harcerstwu.<br \/><br \/>Ruch  harcerski, zdaniem pierwszych badaczy harcerstwa, powstaje jeszcze w  tajnych organizacjach, w listopadzie 1909 roku. S\u0105 to tajne Oddzia\u0142y  \u00c4\u2020wiczebne. Jest listopad 1909 roku we Lwowie zaczyna dzia\u0142a\u0107 komisja  wychowania fizycznego pod przewodnictwem Henryka Bagi\u0144skiego. Ma ona na  celu zak\u0142adanie oddzia\u0142\u00f3w \u0107wiczebnych przy wszystkich istniej\u0105cych  oddzia\u0142ach Organizacji M\u0142odzie\u017cowej Niepodleg\u0142o\u015bciowej Zarzewiackiej. W  tym samym czasie 16 i 17 listopada 1909 r. na \u0142amach lwowskiego  dziennika \u201eS\u0142owo Polskie\u201d Edmund Naganowski pisze pierwsze artyku\u0142y o  skautingu.<br \/><br \/>Zarzewie poszukuje kontakt\u00f3w z Soko\u0142em-Macierz\u0105  najwi\u0119ksz\u0105 jawn\u0105 organizacj\u0105, dzia\u0142aj\u0105c\u0105 na terenie zaboru  austriackiego. Z tego porozumienia wyros\u0142a Dru\u017cyna M\u0142odzie\u017cy Sokolej  imienia Tadeusza Ko\u015bciuszki. W marcu 1910 roku zatwierdzono regulamin  Dru\u017cyn M\u0142odzie\u017cy Sokolej, tak aby mo\u017cna by\u0142o tworzy\u0107 takie dru\u017cyny na  prowincji przy dzia\u0142aj\u0105cych tam gniazdach Soko\u0142a. Na to jednak nie  zezwolono i nadal na prowincji dzia\u0142aj\u0105 tajne Oddzia\u0142y \u00c4\u2020wiczebne.  Porozumienie z w\u0142adzami Soko\u0142a przyczyni\u0142o si\u0119 do popularyzacji idei  skautingu.<br \/><br \/>W listopadzie 1909 roku sekretarz zwi\u0105zkowy Soko\u0142a  przekazuje Mieczys\u0142awowi Neugebauerowi podr\u0119cznik tw\u00f3rcy skautingu  angielskiego lorda Roberta Baden-Powella, podr\u0119cznik ma by\u0107  przet\u0142umaczony i zastosowany w powsta\u0142ej Dru\u017cynie M\u0142odzie\u017cy Sokolej we  Lwowie. W\u015br\u00f3d Zarzewiak\u00f3w po angielsku m\u00f3wi Andrzej Ma\u0142kowski, on te\u017c  podejmuje si\u0119 t\u0142umaczenia podr\u0119cznika Roberta Baden-Powella \u201eScouting  for Boys\u201d. Tytu\u0142 t\u0142umaczenia brzmi \u201eSkauting jako system wychowania  m\u0142odzie\u017cy\u201d.<br \/><br \/>Wykorzystywano podr\u0119cznik do pracy &#8211; \u0107wiczenia w  terenie, oparte na wskaz\u00f3wkach stosuje Dru\u017cyna M\u0142odzie\u017cy Sokolej im.  Ko\u015bciuszki z dru\u017cynowym Henrykiem Bagi\u0144skim.<br \/><br \/>T\u0142umaczenie ksi\u0105\u017cki przeci\u0105ga\u0142o si\u0119, najwi\u0119cej trudno\u015bci przysporzy\u0142o Ma\u0142kowskiemu spolszczenie terminologii.<br \/><br \/>Zachowa\u0142a  si\u0119 opowie\u015b\u0107 zwi\u0105zana z t\u0142umaczeniem ksi\u0105\u017cki &#8211; na kolejnych \u0107wiczeniach  Polskiego Zwi\u0105zku Wojskowego Andrzej Ma\u0142kowski przeskroba\u0142 do\u015b\u0107  powa\u017cnie. 6 marca 1910 roku na s\u0105dzie PZW wydano wyrok, kt\u00f3ry nakazywa\u0142  Ma\u0142kowskiemu przet\u0142umaczenie ksi\u0105\u017cki do 15 kwietnia 1910 roku, dosta\u0142  te\u017c jednodniowy areszt domowy. Do pracy przyst\u0105pi\u0142 sumiennie, ale  niestety niemo\u017cliwe by\u0142o, aby ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a przet\u0142umaczona w tak  kr\u00f3tkim terminie.<br \/><br \/>Na jesieni 1910 roku Polski Zwi\u0105zek Wojskowy  przekszta\u0142ca si\u0119 w organizacje Armii Polskiej, przy komendzie AP nadal  pracuje komisja wychowania fizycznego, kt\u00f3ra wsp\u00f3\u0142pracuje z Andrzejem  Ma\u0142kowskim i popularyzuje podr\u0119cznik w \u015brodowisku \u201eSoko\u0142a-Macierzy\u201d.  \u201eSok\u00f3\u0142\u201d wydaje ksi\u0105\u017ck\u0119 Baden-Powella w t\u0142umaczeniu Andrzeja Ma\u0142kowskiego  swoim nak\u0142adem. 20 marca 1911 rozpoczyna si\u0119 pierwszy sze\u015bciotygodniowy  kurs instruktorski .<br \/><br \/>24-26 kwietnia 1911 roku w Brzuchowicach pod Lwowem odby\u0142 si\u0119 trzydniowy kurs skautowy.<br \/><br \/>21 maja 1911 Sok\u00f3\u0142 tworzy Naczeln\u0105 Komend\u0119 Skautow\u0105.<br \/><br \/>22  maja 1911 roku specjalnym rozkazem powo\u0142ano 3 dru\u017cyny skautowe &#8211; jedn\u0105  \u017ce\u0144sk\u0105 i dwie m\u0119skie. Nieco p\u00f3\u017aniej powstaje czwarta dru\u017cyna skautowa  pod komend\u0105 Neugebauera. Ujawnione zostaj\u0105 dzia\u0142aj\u0105ce w podziemiu  Oddzia\u0142y \u00c4\u2020wiczebne i zreorganizowana zostaje dzia\u0142aj\u0105ca od 1909 roku  Dru\u017cyna M\u0142odzie\u017cy Sokolej im. Ko\u015bciuszki i to w\u0142a\u015bnie z niej powstaje  najstarsza polska dru\u017cyna harcerska I Lwowska Dru\u017cyna Skautowa im.  naczelnika Tadeusza Ko\u015bciuszki. Dostarczy\u0142a ona innym jednostkom  instruktor\u00f3w i harcerzy.<br \/><br \/>15 pa\u017adziernika 1911 roku pod redakcj\u0105  Andrzeja Ma\u0142kowskiego ukazuje si\u0119 we Lwowie pismo \u201eSkaut\u201d. Cz\u0119\u015b\u0107 nak\u0142adu  przesy\u0142ana jest na teren zaboru rosyjskiego.<br \/><br \/>\u201ePo\u0142\u0105czenie w  skautingu pracy ideowej z wy\u0107wiczeniem fizycznym stwarza mo\u017cliwo\u015b\u0107  jednolitego ruchu samowychowawczego m\u0142odzie\u017cy polskiej w my\u015bl postulat\u00f3w  niepodleg\u0142ej Polski\u201d wniosek z I zjazdu dru\u017cynowych i plutonowych  wszystkich dru\u017cyn z Galicji (24-25 marca 1912 roku)<br \/><br \/>Zarzewiacy i  instruktorzy Polskich Dru\u017cyn Strzeleckich tocz\u0105 sp\u00f3r z Soko\u0142em jaki  kszta\u0142t ma mie\u0107 wychowanie m\u0142odych ludzi: bardziej zachowawczy Sok\u00f3\u0142 nie  chcia\u0142 d\u0105\u017cy\u0107 do walki, przeciwnicy, wr\u0119cz odwrotnie &#8211; zdawali sobie  spraw\u0119, \u017ce harcerstwo w przysz\u0142o\u015bci ma przyczyni\u0107 si\u0119 do odzyskania  niepodleg\u0142o\u015bci kraju. <br \/><br \/><strong>Lipiec i sierpie\u0144 1912 &#8211; Skole, kurs instruktor\u00f3w<\/strong><br \/><br \/>Kurs  instruktor\u00f3w harcerskich w Skolem w lipcu 1912 roku zgromadzi\u0142 te\u017c  harcerzy z zaboru rosyjskiego, dzi\u0119ki porozumieniu z Soko\u0142em dotycz\u0105cym  dzia\u0142alno\u015bci sokolego skautingu i tajnego skautingu na terenie cz\u0119\u015bci  kraju, kt\u00f3ra pozostawa\u0142a pod zaborem rosyjskim.<br \/><br \/>W dwudziestoleciu  tw\u00f3rcy polskiego harcerstwa podkre\u015blali, \u017ce wzory skautingu  angielskiego mia\u0142y dla Polak\u00f3w znaczenie drugorz\u0119dne, bo okres kiedy  powstaje harcerstwo, to okres walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 kraju i podstaw\u0105 by\u0142  szko\u0142a rycerska, jak j\u0105 patetycznie nazywano, mia\u0142a na celu  przygotowanie do zbrojnej walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107.<br \/><br \/>Nie przekre\u015bla\u0142o  to zas\u0142ug Roberta Baden Powellla, kt\u00f3ry ju\u017c wtedy uznany by\u0142 za  cz\u0142owieka, kt\u00f3ry dokona\u0142 najwi\u0119kszego wynalazku XX-wiecznego w  dziedzinie wychowania publicznego, a jedynie podkre\u015blano specyficzne  warunki w kt\u00f3rych przysz\u0142o si\u0119 porusza\u0107 tw\u00f3rcom polskiego skautingu.<br \/><br \/>Sukces  organizacji &#8211; dzia\u0142alno\u015b\u0107 niepodleg\u0142o\u015bciowa cieszy\u0142a si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105  popularno\u015bci\u0105. Organizatorzy nieustannie podkre\u015blali, \u017ce konieczna jest  systematyczna praca nad rozwojem moralnym m\u0142odzie\u017cy, instruktor\u00f3w  harcerskich, kt\u00f3ra prowadzi\u0107 ma do pe\u0142nej realizacji prawa skautowego  przez harcerzy.<br \/><br \/>Pierwszym publicznym wyst\u0105pieniem polskich  harcerzy by\u0142o uczestnictwo w obchodach \u015bwi\u0119ta Konstytucji 3 Maja w 1912  roku. Do harcerek i harcerzy przem\u00f3wi\u0142 biskup W\u0142adys\u0142aw Bandurski, kt\u00f3ry  do ko\u0144ca \u017cycia pozosta\u0142 wielkim przyjacielem harcerstwa.<br \/><br \/>Harcerstwo  rozszerza zasi\u0119g swojej dzia\u0142alno\u015bci, Zwi\u0105zkowe Naczelnictwo Skautowe  mianuje 30 marca 1912 roku pierwszego komendanta skautowego w Krakowie.  Jest nim Zygmunt Wyrobek. Do jesieni 1912 roku harcerstwo obejmuje swoim  zakresem ca\u0142\u0105 zachodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zaboru austriackiego. Najdalej na zach\u00f3d  powstaje dru\u017cyna w Or\u0142owej na Zaolziu &#8211; I dru\u017cyna skautowa im. Tadeusza  Rejtana.<br \/><br \/>Za chwil\u0119 m\u0142odzi ludzie b\u0119d\u0105 musieli zmierzy\u0107 si\u0119 z  zadaniem, kt\u00f3re wytyczyli sobie, tworz\u0105c harcerstwo. M\u00f3wi\u0105c s\u0142owami  \u00f3wczesnych harcerzy &#8211; miasto i kraj przygotowywa\u0142y si\u0119 do walki czynnej,  po d\u0142ugim okresie niewoli. W 1914 roku zasilaj\u0105 szeregi Legion\u00f3w, w  1918 roku dzielnie walcz\u0105 w obronie Lwowa, w 1920 roku broni\u0105 przed  bolszewikami granic Rzeczpospolitej. Spe\u0142niaj\u0105 swoje harcerskie  przyrzeczenie, harcerstwo \u201echwa\u0142\u0105 okry\u0142o kolebk\u0119 swego powstania\u201d &#8211;  napisze harcmistrz prof. dr Stanis\u0142aw Niemczycki, przewodnicz\u0105cy Ko\u0142a  Harcerzy we Lwowie z czas\u00f3w walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Miasto, kt\u00f3re kilka  lat p\u00f3\u017aniej nazwane b\u0119dzie przez Marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego \u201esercem Polski\u201d i  \u201emiastem bez trwogi, najdzielniejszym i najwierniejszym\u201d ofiarowa\u0142o  Polsce m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy na zawsze zapisali si\u0119 w dziejach kraju.<br \/><br \/><strong><em>Beata Kost<\/em><\/strong><br \/><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o: Kurier Galicyjski nr 9 (133) z 17-30 maja 2011 r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Lw\u00f3w przed 100 laty&#8230; Miasto pod zaborem austriackim, kt\u00f3re dzi\u0119ki zapewnionej autonomii ma stosunkowo du\u017co swob\u00f3d. Mo\u017cna si\u0119 tu uczy\u0107 i studiowa\u0107 po polsku. Dzia\u0142aj\u0105 wy\u017csze uczelnie, polskie instytucje naukowe i kulturalne, polskie stowarzyszenia i organizacje. Studia odbywa tu m\u0142odzie\u017c z ca\u0142ej Polski, przyje\u017cd\u017caj\u0105 do Lwowa i pomimo nauki, anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 rozmaitych stowarzysze\u0144 [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38173"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38173"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38173\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}