{"id":38085,"date":"2011-05-19T08:50:30","date_gmt":"2011-05-19T13:50:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=38085"},"modified":"2011-05-19T08:53:36","modified_gmt":"2011-05-19T13:53:36","slug":"kosciol-w-polsce-odzyskal-12-proc-budynkow-zrabowanych-przez-komunistyczne-wladze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=38085","title":{"rendered":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce odzyska\u0142 12 proc. budynk\u00f3w zrabowanych przez komunistyczne w\u0142adze"},"content":{"rendered":"

Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu w Polsce komuni\u015bci zabrali do po\u0142owy lat 60. prawie 3500 budynk\u00f3w, nie licz\u0105c zabudowa\u0144 gospodarczych – wynika z dokument\u00f3w przechowywanych w Sekretariacie Konferencji Episkopatu. Komisja Maj\u0105tkowa zwr\u00f3ci\u0142a Ko\u015bcio\u0142owi 490 budynk\u00f3w, czyli 12 procent.<\/strong><\/p>\r\n

Nie publikowane dot\u0105d dokumenty, jakie Sekretariat Konferencji Episkopatu Polski przekaza\u0142 KAI obejmuj\u0105 lata 1945-1964. Pierwszy dotyczy budynk\u00f3w zabranych w tym okresie 19 spo\u015br\u00f3d 25 diecezji. Drugi zawiera sumaryczny wykaz budynk\u00f3w skonfiskowanych w tym okresie zgromadzeniom zakonnym, z podzia\u0142em na zakony m\u0119skie i \u017ce\u0144skie. Dokumenty dotycz\u0105 teren\u00f3w Polski centralnej oraz ziem zachodnich – nie obejmuj\u0105 olbrzymiej skali zaboru d\u00f3br ko\u015bcielnych na polskich ziemiach wcielonych bezpowrotnie do ZSRR.<\/p>\r\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 w granicach PRL-u, na terenie 19 diecezji zosta\u0142 pozbawiony – wedle odnalezionych dokument\u00f3w – 3356 budynk\u00f3w, nie bior\u0105c pod uwag\u0119 zabudowa\u0144 gospodarczych. Je\u015bli chodzi o przeznaczenie, to w\u015br\u00f3d zabranych obiekt\u00f3w znajdowa\u0142o si\u0119 m. in.:<\/p>\r\n

– 90 szpitali,<\/p>\r\n

– 490 szk\u00f3\u0142 i przedszkoli,<\/p>\r\n

– 278 kaplic i miejsc sprawowania kultu,<\/p>\r\n

– 398 dom\u00f3w katechetycznych, parafialnych i rekolekcyjnych,<\/p>\r\n

– 71 burs i internat\u00f3w,<\/p>\r\n

– 136 dom\u00f3w dziecka,<\/p>\r\n

– 57 dom\u00f3w starc\u00f3w,<\/p>\r\n

– 1117 dom\u00f3w mieszkalnych.<\/p>\r\n

Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 wymienionych obiekt\u00f3w s\u0142u\u017cy\u0142a wykonywaniu przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 misji na rzecz spo\u0142ecze\u0144stwa, g\u0142\u00f3wnie w zakresie charytatywnym i edukacyjnym.<\/p>\r\n

Warto przypomnie\u0107, \u017ce na skutek 21 lat dzia\u0142alno\u015bci Komisji Maj\u0105tkowej Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki odzyska\u0142 zaledwie 490 budynk\u00f3w. Ko\u015bcielnym osobom prawnym przekazano w tym 9 przedszkoli, 8 szk\u00f3\u0142 podstawowych, 18 szk\u00f3\u0142 ponadpodstawowych, 8 dom\u00f3w dziecka, 10 dom\u00f3w pomocy spo\u0142ecznej, 19 szpitali oraz 15 innych obiekt\u00f3w s\u0142u\u017cby zdrowia.<\/p>\r\n

Bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce przytoczone dane dotycz\u0105ce zaboru ko\u015bcielnego mienia dotycz\u0105 tylko 19 diecezji, przyj\u0105\u0107 mo\u017cna, \u017ce w latach 1945-1964 skonfiskowano ko\u015bcielnym osobom prawnym ponad 4 tys. budynk\u00f3w. \u0141atwo wi\u0119c wyliczy\u0107, dodaj\u0105c szacunkowe dane z pozosta\u0142ych diecezji, \u017ce po 1989 r. zwr\u00f3cono Ko\u015bcio\u0142owi zaledwie ok. 12 proc. skonfiskowanych budynk\u00f3w.<\/p>\r\n

Ponadto na skutek decyzji Komisji Maj\u0105tkowej Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu wyp\u0142acono odszkodowania w wysoko\u015bci 143, 5 mln z\u0142., ale Komisja w swym sprawozdaniu opublikowanym 2 marca br. nie podaje jaka cz\u0119\u015b\u0107 z tej sumy jest rekompensat\u0105 za utracone budynki a jaka za ziemi\u0119 roln\u0105 b\u0105d\u017a lasy.<\/p>\r\n

Je\u015bli chodzi o diecezje to odnaleziony dokument zawiera podzia\u0142 na konfiskaty przeprowadzone przed i po 1956 r. 19 spo\u015br\u00f3d 25 diecezji straci\u0142o w sumie 2078 budynk\u00f3w (poza gospodarczymi). W Polsce centralnej znacznie wi\u0119cej w okresie stalinowskim: 520 a 168 po 1956 r. Inaczej sytuacja kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 na ziemiach zachodnich, gdzie do 1956 r. zabrano Ko\u015bcio\u0142owi 134 budynki, a w latach 1956-1964 – 245<\/span> begin_of_the_skype_highlighting<\/span> <\/span> <\/span> <\/span>1956-1964 – 245<\/span><\/span> <\/span><\/span> end_of_the_skype_highlighting<\/span><\/span>. Wynika st\u0105d, \u017ce \u201eodwil\u017c pa\u017adziernikowa\u201d wyhamowa\u0142a walk\u0119 z Ko\u015bcio\u0142em na terenach Polski centralnej, natomiast w diecezjach po\u0142o\u017conych na ziemiach poniemieckich uleg\u0142a ona w\u00f3wczas intensyfikacji. Ponadto skonfiskowano 911 budynk\u00f3w w diecezji warmi\u0144skiej, ale dokument nie podaje dok\u0142adnej daty zaboru.<\/p>\r\n

Istniej\u0105ce dane pokazuj\u0105, \u017ce najbardziej poszkodowan\u0105 diecezj\u0105 w Polsce centralnej by\u0142a archidiecezja pozna\u0144ska (384 skonfiskowane budynki), a po niej archidiecezja warszawska (162). W innych diecezjach tego regionu konfiskowano po 20 – 40 budynk\u00f3w.<\/p>\r\n

Na ziemiach zachodnich je\u015bli chodzi o skal\u0119 zaboru budynk\u00f3w przoduje diecezja warmi\u0144ska – 991, na drugim miejscu jest administratura apostolska z siedzib\u0105 w Opolu – 210, na trzecim gorzowska – 139.<\/p>\r\n

Je\u015bli chodzi o w\u0142asno\u015b\u0107 diecezjaln\u0105, to odnalezione dane wskazuj\u0105, \u017ce w\u015br\u00f3d budynk\u00f3w najwi\u0119cej zabrano dom\u00f3w mieszkalnych. W Polsce centralnej 275 a na ziemiach poniemieckich 626. Na drugim miejscu s\u0105 domy parafialne, rekolekcyjne i katechetyczne. W Polsce centralnej – 152 a na ziemiach odzyskanych – 398. Szk\u00f3\u0142 i przedszkoli odebrano diecezjom w Polsce centralnej – 28 a na ziemiach zachodnich – 38. Szpitali i sanatori\u00f3w odebrano diecezjo w Polsce centralnej 5, a na ziemiach zachodnich – 10.<\/p>\r\n

Dokument dotycz\u0105cy konfiskaty budynk\u00f3w nale\u017c\u0105cych do zgromadze\u0144 zakonnych pokazuje, \u017ce \u015brodowiska zakonne starano si\u0119 pozbawi\u0107 przede wszystkim prowadzonych przez nie dzie\u0142 charytatywnych i edukacyjnych. St\u0105d zabrano 333 budynki, w kt\u00f3rych znajdowa\u0142y si\u0119 przedszkola: 327 zgromadzeniom \u017ce\u0144skim i 6 m\u0119skim. Skonfiskowano 117 dom\u00f3w dziecka nale\u017c\u0105cych do zgromadze\u0144 \u017ce\u0144skich i 14 do m\u0119skich. Zabrano tak\u017ce 18 szk\u00f3\u0142 podstawowych i 74 szko\u0142y \u015brednie. Ponadto zgromadzenia m\u0119skie utraci\u0142y 29 budynk\u00f3w, w kt\u00f3rych znajdowa\u0142y si\u0119 seminaria duchowne.<\/p>\r\n

Olbrzymie konfiskaty dotyczy\u0142y szpitali prowadzonych przez zakony. Zabrano 63 szpitale nale\u017c\u0105ce do zgromadze\u0144 \u017ce\u0144skich i 12 do m\u0119skich. Skonfiskowano te\u017c 52 domy starc\u00f3w nale\u017c\u0105ce do zgromadze\u0144 \u017ce\u0144skich.<\/p>\r\n

Ponadto Ko\u015bci\u00f3\u0142 utraci\u0142 – jak wykazuj\u0105 szacunkowe wyliczenia – ok. 140 tys. hektar\u00f3w ziemi, z czego w Polsce centralnej odzyska\u0142 65, 5 tys. hektar\u00f3w i 30 tys. ha na ziemiach zachodnich oraz rekompensat\u0119 i odszkodowania w wysoko\u015bci 143, 5 mln z\u0142. Aby wykaza\u0107 pe\u0142en maj\u0105tek skonfiskowany Ko\u015bcio\u0142owi przez komunistyczne w\u0142adze w okresie PRL, niezb\u0119dne s\u0105 dalsze badania i kwerendy archiwalne.<\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: KAI<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu w Polsce komuni\u015bci zabrali do po\u0142owy lat 60. prawie 3500 budynk\u00f3w, nie licz\u0105c zabudowa\u0144 gospodarczych – wynika z dokument\u00f3w przechowywanych w Sekretariacie Konferencji Episkopatu. Komisja Maj\u0105tkowa zwr\u00f3ci\u0142a Ko\u015bcio\u0142owi 490 budynk\u00f3w, czyli 12 procent. Nie publikowane dot\u0105d dokumenty, jakie Sekretariat Konferencji Episkopatu Polski przekaza\u0142 KAI obejmuj\u0105 lata 1945-1964. Pierwszy dotyczy budynk\u00f3w zabranych w tym […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[5],"tags":[132,66,98,81],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38085"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38085"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38085\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}