{"id":38030,"date":"2011-05-18T09:55:35","date_gmt":"2011-05-18T14:55:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=38030"},"modified":"2011-05-18T09:55:35","modified_gmt":"2011-05-18T14:55:35","slug":"prawda-we-mgle-czyli-moskiewska-dezinformacja-anna-zechenter","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=38030","title":{"rendered":"Prawda we mgle, czyli moskiewska dezinformacja – Anna Zechenter<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dezinformacja zapocz\u0105tkowana jednym wielkim k\u0142amstwem, wspierana by\u0142a systematycznie dzia\u0142aniami, tworz\u0105cymi zam\u0119t informacyjny – mg\u0142\u0119, w kt\u00f3rej szukaj\u0105cy prawdy zwodzeni byli informacjami fa\u0142szywymi lub prawdziwymi na po\u0142y; mg\u0142\u0119, w kt\u00f3rej wa\u017cne fakty znika\u0142y przemilczane, a sprzeczne z sob\u0105 wiadomo\u015bci sprawia\u0142y, \u017ce szukaj\u0105cy brodzili po omacku.<\/strong><\/p>\r\n

K\u0142amstwo katy\u0144skie ma d\u0142ug\u0105 histori\u0119 – i t\u0119 najdawniejsz\u0105 z lat wojny, i t\u0119 p\u00f3\u017aniejsz\u0105 z czas\u00f3w PRL, i t\u0119 najnowsz\u0105, kt\u00f3r\u0105 tydzie\u0144 temu dopisa\u0142y w\u0142adze rosyjskie na lotnisku pod Smole\u0144skiem, usuwaj\u0105c tablic\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 ofiarom katastrofy z 10 kwietnia 2010 roku.<\/p>\r\n

Pisarz J\u00f3zef Mackiewicz, \u015bwiadek ekshumacji niemieckiej w 1943 roku, \u015bledzi\u0142 przez dziesi\u0105tki lat dociekliwie propagand\u0119 sowieck\u0105, celnie punktuj\u0105c najdrobniejsze elementy dezinformacji. I pisa\u0142, niezmordowanie pisa\u0142, demaskuj\u0105c k\u0142amstwa Kremla w dw\u00f3ch ksi\u0105\u017ckach z ko\u0144ca lat czterdziestych Zbrodnia Katy\u0144ska w \u015bwietle dokument\u00f3w<\/em> oraz Mordercy z lasu katy\u0144skiego<\/em>, oraz setkach artyku\u0142\u00f3w w emigracyjnej prasie. Z walki o prawd\u0119 katy\u0144sk\u0105 uczyni\u0142 spraw\u0119 swego \u017cycia.<\/p>\r\n

Dzi\u0119ki jego uporowi dysponujemy dzi\u015b ogromem materia\u0142u, kt\u00f3ry mo\u017ce pos\u0142u\u017cy kiedy\u015b do analizy metod stosowanych przez Kreml dla ukrycia prawdy – nie tylko w sprawie Zbrodni Katy\u0144skiej.<\/p>\r\n

Akcja dezinformacyjna zacz\u0119\u0142a si\u0119 p\u00f3\u0142tora roku po masakrze i kilka miesi\u0119cy po uderzeniu III Rzeszy na Sowiety. Jesieni\u0105 1941 roku, kiedy zwolniony z \u0141ubianki genera\u0142 Anders zacz\u0105\u0142 formowa\u0107 Polskie Si\u0142y Zbrojne w ZSSR, w\u015br\u00f3d zg\u0142aszaj\u0105cych si\u0119 do wojska nie by\u0142o oficer\u00f3w z oboz\u00f3w w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie.<\/p>\r\n

Rz\u0105d RP na Uchod\u017astwie otrzymywa\u0142 odpowiedzi na zapytania o zaginionych oficer\u00f3w za po\u015brednictwem swego ambasadora w Moskwie, Stanis\u0142awa Kota. Wymordowani je\u0144cy spoczywali od p\u00f3\u0142tora roku do\u0142ach \u015bmierci w Katyniu, Miednoje i Piatichatkach, kiedy Kot us\u0142ysza\u0142 20 wrze\u015bnia 1941 roku od zast\u0119pcy komisarza spraw zagranicznych Wyszy\u0144skiego: \u201eWszyscy oficerowie zostali zwolnieni\u201d.<\/p>\r\n

\u201eMo\u017ce si\u0119 rozbiegli?\u201d<\/strong><\/p>\r\n

W pa\u017adzierniku Wyszy\u0144ski o\u015bwiadcza: \u201eOddamy wam niebawem wszystkich\u201d.<\/p>\r\n

Dezinformacja zapocz\u0105tkowana jednym wielkim k\u0142amstwem, wspierana by\u0142a systematycznie dzia\u0142aniami, tworz\u0105cymi zam\u0119t informacyjny – mg\u0142\u0119, w kt\u00f3rej szukaj\u0105cy prawdy zwodzeni byli informacjami fa\u0142szywymi lub prawdziwymi na po\u0142y; mg\u0142\u0119, w kt\u00f3rej wa\u017cne fakty znika\u0142y przemilczane, a sprzeczne z sob\u0105 wiadomo\u015bci sprawia\u0142y, \u017ce szukaj\u0105cy brodzili po omacku.<\/p>\r\n

Ambasador Kot dotar\u0142 w listopadzie do Mo\u0142otowa. \u201eJest p\u00f3\u017ana jesie\u0144, zimno, pewnie zostali w miejscach zamieszkania\u201d – m\u00f3wi komisarz spraw zagranicznych ZSSR, odmalowuj\u0105c obraz niezmierzonych rosyjskich przestrzeni. Komentuj\u0105c w 1949 roku t\u0119 odpowied\u017a, Mackiewicz obznajomiony z realiami, pisa\u0142: \u201eNie ma nic trudniejszego ponad schronienie si\u0119 w [Rosji] przed wszechobecnym okiem w\u0142adz. \u00bbNiezmierzone obszary Rosji\u00ab s\u0105 w rzeczywisto\u015bci wymierzone dzisiaj z dok\u0142adno\u015bci\u0105 do metra kwadratowego przestrzeni [\u2026]. W Sowietach ka\u017cdy cz\u0142owiek ma swoj\u0105 kartotek\u0119. A ta idzie za nim zar\u00f3wno w dnie s\u0142oneczne, jak s\u0142otne i chmurne, i \u015bnie\u017cne zawieje, nie opuszcza go w nocy\u201d.<\/p>\r\n

2 listopada Kot prosi o kontakt telegraficzny z oficerami, na co Wyszy\u0144ski krzyczy oburzony: \u201ePan stawia spraw\u0119 tak, jakby\u015bmy chcieli obywateli polskich ukrywa\u0107! Pewna ilo\u015b\u0107 si\u0119 odnalaz\u0142a, ale nie dotarli, szukamy ich, ukarzemy winnych op\u00f3\u017anienia!\u201d. Sze\u015b\u0107 dni p\u00f3\u017aniej Rz\u0105d RP dostaje z Moskwy odpowied\u017a: \u201eWszystkim zwolnionym udzielono pomocy materialnej\u201d.<\/p>\r\n

Po kolejnych sze\u015bciu dniach Kot dociera do Stalina, ten telefonuje na NKWD, prosi o spisy, tylekro\u0107 ju\u017c przecie\u017c dostarczane, s\u0142owem – odgrywa komedi\u0119 na u\u017cytek ambasadora.<\/p>\r\n

\u201eMo\u017ce uciekli do Mand\u017curii?\u201d – m\u00f3wi 3 grudnia 1941 roku do genera\u0142a Andersa i premiera Sikorskiego. 18 lutego Anders rozmawia jeszcze raz ze Stalinem. I w\u0142a\u015bnie wtedy, po miesi\u0105cach poszukiwa\u0144 i niezliczonych interwencjach, Stalin niespodziewanie rzuca: \u201eNa pewno Niemcy zaj\u0119li obozy jenieckie, w kt\u00f3rych byli polscy je\u0144cy, a ci mo\u017ce si\u0119 rozbiegli\u201d. Dlaczego zatem \u017caden z nich nie dotar\u0142 ani do domu ani do armii polskiej w ZSSR? – pyta Anders. Stalin milczy.<\/p>\r\n

W po\u0142owie roku 1942 Ludowy Komisariat Spraw Wewn\u0119trznych zdecydowa\u0142 si\u0119 na wydanie komunikatu zamykaj\u0105cego spraw\u0119 i ucinaj\u0105cego ostatecznie wszelkie domys\u0142y. \u201eWielu zwolnionych wyjecha\u0142o do ojczyzny\u201d – o\u015bwiadczyli bolszewicy, pozostali \u201ezbiegli do Niemiec\u201d, za\u015b niekt\u00f3rzy \u201eulegli chorobom\u201d, byli wysadzani z poci\u0105g\u00f3w i \u201epomarli po drodze\u201d.<\/p>\r\n

Polscy wsp\u00f3lnicy Hitlera<\/strong><\/p>\r\n

Piorun z jasnego nieba uderza 13 kwietnia 1943 roku Niemiecki komunikat g\u0142osi, \u017ce NKWD wymordowa\u0142o 10 tysi\u0119cy oficer\u00f3w polskich, \u017ce odkopano ju\u017c 3 tysi\u0105ce, \u017ce identyfikacja jest mo\u017cliwa, a \u201eog\u00f3lna liczba odpowiada mniej wi\u0119cej ca\u0142o\u015bci korpusu oficerskiego wzi\u0119tego przez bolszewik\u00f3w do niewoli\u201d. Po dobie milczenia, 15 kwietnia w\u0142adze w Moskwie odpowiadaj\u0105: \u201ePolacy osadzeni byli w okolicy Smole\u0144ska w obozach przy budowie szos. Nie zd\u0105\u017cono ich ewakuowa\u0107, wpadli w r\u0119ce niemieckie. Skoro znaleziono ich pomordowanych, znaczy, \u017ce wymordowali ich Niemcy\u201d. Wed\u0142ug tej wersji, \u015bmier\u0107 polskich je\u0144c\u00f3w mia\u0142aby nast\u0105pi\u0107 w 1941 roku.<\/p>\r\n

Nie pada ani jedno s\u0142owo o liczbie ofiar, cho\u0107 NKWD wie doskonale, \u017ce w Katyniu le\u017cy oko\u0142o 4,5 tysi\u0105ca Polak\u00f3w. Sk\u0105d ta milcz\u0105ca zgoda na liczb\u011910 tysi\u0119cy? Sowieci chc\u0105 unikn\u0105\u0107 pytania, gdzie s\u0105 pozostali. Przecie\u017c ponad 6 tysi\u0119cy oficer\u00f3w le\u017cy w Miednoje, dok\u0105d wojska niemieckie nie dotar\u0142y ani w kwietniu 1943 roku, ani nigdy p\u00f3\u017aniej. Miednoje to dow\u00f3d ich winy.<\/p>\r\n

17 kwietnia 1943 roku Rz\u0105d RP prosi Mi\u0119dzynarodowy Czerwony Krzy\u017c o pomoc w ekshumacji – niezale\u017cnie od Polak\u00f3w do MCK zwracaj\u0105 si\u0119 Niemcy. Po kilku dniach radio moskiewskie m\u00f3wi o \u201epolskich wsp\u00f3\u0142pracownikach Hitlera\u201d, za\u015b sowiecka agencja informacyjna TASS pisze o \u201eogromnym wp\u0142ywie element\u00f3w prohitlerowskich w Rz\u0105dzie RP\u201d. Rz\u0105d RP na Uchod\u017astwie ma sta\u0107 si\u0119 w oczach \u015bwiata wsp\u00f3lnikiem III Rzeszy.<\/p>\r\n

Obecny przy ekshumacji w 1943 roku Mackiewicz zaczyna podejrzewa\u0107, \u017ce Niemcy ukrywaj\u0105 prawdziw\u0105 liczb\u0119 wydobytych zw\u0142ok. Jego przypuszczenia potwierdza dr Marian Wodzi\u0144ski, cz\u0142onek komisji PCK. \u201eNa samym pocz\u0105tku za\u0142gali si\u0119 – wyja\u015bnia – a teraz boj\u0105 si\u0119 utraty wiarygodno\u015bci. Wybuch\u0142aby wrzawa, \u017ce manipuluj\u0105 faktami\u201d. Niemcy przerywaj\u0105 prace wiosn\u0105, sugeruj\u0105c, \u017ce w Katyniu pozosta\u0142o kilka tysi\u0119cy zw\u0142ok – by unikn\u0105\u0107 zdemaskowania.<\/p>\r\n

A moskiewska propaganda dwoi si\u0119 i troi, rozpuszczaj\u0105c przer\u00f3\u017cne pog\u0142oski: \u017ce Niemcy przywie\u017ali do Katynia zw\u0142oki \u017byd\u00f3w z KL Auschwitz i przebrali je w polskie mundury; \u017ce w do\u0142ach \u015bmierci spoczywaj\u0105 je\u0144cy rosyjscy przebrani za Polak\u00f3w; \u017ce komu\u015b uda\u0142o si\u0119 uciec spod niemieckich kul i teraz w\u0142a\u015bnie skontaktowa\u0142 si\u0119 z \u017con\u0105 w Generalnym Gubernatorstwie. \u201eTrzeba zna\u0107 psychologi\u0119, by operowa\u0107 w bia\u0142y dzie\u0144 takimi chwytami. Bolszewicy j\u0105 znaj\u0105: ka\u017cdy powt\u00f3rzy, nikt nie sprawdzi\u201d.<\/p>\r\n

\u201eNiemcy podrzucaj\u0105 zw\u0142oki\u201d<\/strong><\/p>\r\n

Wersj\u0119 o obozach dla polskich je\u0144c\u00f3w, kt\u00f3re zaj\u0119te zosta\u0142y przez Wehrmacht, powtarza 24 stycznia 1944 roku tzw. komisja \u015bledcza Burdenki, przys\u0142ana do Katynia z Moskwy. W komunikacie cytuje si\u0119 zeznania dziesi\u0105tk\u00f3w \u015bwiadk\u00f3w: major Wietosznikow opowiada, jak b\u0142aga\u0142 w 1941 roku o wagony dla polskich je\u0144c\u00f3w, by ich ewakuowa\u0107; jaki\u015b pracownik kolei t\u0142umaczy, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 tych wagon\u00f3w podstawi\u0107; niejaka Saszniewa, nauczycielka, ukrywa\u0142a polskiego uciekiniera, podporucznika J\u00f3zefa \u0141ojka z niemieckiego obozu, kt\u00f3ry opowiada\u0142 jej o egzekucjach. Mackiewicz, jako jedyny bodaj, sprawdza dane oficera: nazwisko podporucznika figuruje na li\u015bcie katy\u0144skiej, og\u0142oszonej przez Niemc\u00f3w w 1943 roku pod numerem 3796.<\/p>\r\n

Wreszcie pojawia si\u0119 \u015bwiadek Moskowskaja, kt\u00f3ra udzieli\u0142a schronienia zbieg\u0142emu w 1943 roku sowieckiemu je\u0144cowi z grupy wykorzystywanej przez Niemc\u00f3w do odkopywania zw\u0142ok i ich \u201eobr\u00f3bki\u201d.<\/p>\r\n

Zeznania sk\u0142adaj\u0105 ch\u0142opi mieszkaj\u0105cy w okolicy w 1941 roku, miejscowy lekarz, so\u0142tys, duchowny, dy\u017curny stacji Gniazdowo, kucharki i sprz\u0105taczki \u201ezatrudnione przez Niemc\u00f3w\u201d. Wszyscy oni opowiadaj\u0105 o nazistowskim okrucie\u0144stwie wobec je\u0144c\u00f3w polskich i o wielkiej mistyfikacji z 1943 roku.<\/p>\r\n

Komisja Burdenki ma nawet relacj\u0119 szofera Suchaczowa, kt\u00f3ry zderzy\u0142 si\u0119 z ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105 niemieck\u0105 wioz\u0105c\u0105 cia\u0142a poprzebierane w polskie mundury. Widzia\u0142 je, a kierowca \u201eniemieckiej\u201d ci\u0119\u017car\u00f3wki, jeniec sowiecki, wyszepta\u0142 do niego: \u201eIle\u017c my tych trup\u00f3w wozimy po nocach do lasu katy\u0144skiego!\u201d<\/p>\r\n

Rozprzestrzenia si\u0119 fala pog\u0142osek: \u201ePrzez swoich agent\u00f3w, kt\u00f3rymi szpikowali nasze organizacje podziemne, [Sowieci] rozpuszczali najprzer\u00f3\u017cniejsze wersje – pisa\u0142 Mackiewicz 3 sierpnia 1947 roku w tygodniku \u00bbLw\u00f3w i Wilno\u00ab w Londynie. – Jedna z wersji twierdzi\u0142a, \u017ce odnalezione trupy <\/em>\u00bbto \u017bydzi wymordowani przez Niemc\u00f3w i poprzebierani w mundury polskie\u00ab. Druga, \u017ce \u00bbje\u0144cy rosyjscy\u00ab w ten sam spos\u00f3b poprzebierani. Trzecia, \u017ce \u00bbtrupy przywieziono z O\u015bwi\u0119cimia\u00ab. Czwarta, \u017ce \u00bboficerowie polscy, ale z Oflag\u00f3w\u00ab.<\/p>\r\n

Mackiewicz du\u017co uwagi po\u015bwi\u0119ci\u0142 k\u0142amstwu, wed\u0142ug kt\u00f3rego Niemcy odkopali w 1943 roku zamordowanych przez siebie w 1941 roku polskich je\u0144c\u00f3w, by umie\u015bci\u0107 przy nich materia\u0142y maj\u0105ce dowodzi\u0107, \u017ce ludzie ci zgin\u0119li w 1940 roku. \u201eUbita masa trup\u00f3w do tego stopnia \u015bci\u015bni\u0119ta, sklejona nawzajem trupim sokiem, \u017ce robotnicy, kt\u00f3rzy schodz\u0105 na d\u00f3\u0142 [\u2026], aby wydosta\u0107 kolejne zw\u0142oki, musz\u0105 si\u0142\u0105 odrywa\u0107 je od pozosta\u0142ej masy – odpowiada Mackiewicz. – \u0179adna ludzka si\u0142a, \u017cadna technika nie by\u0142aby w mocy zrewidowa\u0107, przeszuka\u0107, poodpina\u0107 kieszenie tych trup\u00f3w, wyj\u0105\u0107 z nich jakie\u015b przedmioty, pouk\u0142ada\u0107 inne, pozapina\u0107, ucisn\u0105\u0107 warstwa za warstw\u0105! Domy\u015bli\u0107 si\u0119, aby niekt\u00f3rym pozawija\u0107 co\u015b w specjalnie dobrane co do daty strz\u0119py gazet, porobi\u0107 im wk\u0142adki do but\u00f3w!… Innemu wsadzi\u0107 do kieszeni machork\u0119 zawini\u0119t\u0105 w \u00bbG\u0142os Radziecki\u00ab, w\u0142a\u015bnie z 7 kwietnia 1940 roku!\u201d<\/p>\r\n

Miko\u0142ajczyk si\u0119 myli<\/strong><\/p>\r\n

A \u015bwiadek komisji Burdenki, niejaki Jegorow, jeniec w niemieckiej niewoli, opowiada w 1944 roku, jak w\u0142asnymi r\u0119kami odkopywa\u0142 trupy i opr\u00f3\u017cnia\u0142 kieszenie mundur\u00f3w, jak Niemcy rozstrzelali dw\u00f3ch rosyjskich je\u0144c\u00f3w za pozostawienie przy zw\u0142okach drobnych przedmiot\u00f3w. Pami\u0119ta, \u017ce wydobyte papiery dzielono na dwie kategorie: cz\u0119\u015b\u0107 spalono, a cz\u0119\u015b\u0107 powk\u0142adano z powrotem do kieszeni i but\u00f3w.<\/p>\r\n

Sprowadzeni na miejsce zachodni dziennikarze daj\u0105 wiar\u0119 moskiewskim k\u0142amstwom. Jeden tylko pyta, czemu ofiary ubrane by\u0142y w sierpniu w zimowe mundury. Specjali\u015bci z bolszewickiej komisji najpierw wyja\u015bnili, \u017ce w sierpniu pod Smole\u0144skiem pogoda \u201ebywa zmienna\u201d, a p\u00f3\u017aniej zmieni\u0142y tre\u015b\u0107 protoko\u0142u, wpisuj\u0105c czas \u015bmierci je\u0144c\u00f3w\u201d \u201ejesie\u0144 a\u017c do grudnia\u201d. Zapomnieli o zeznaniach \u201e\u015bwiadk\u00f3w\u201d, gdzie pozosta\u0142 sierpie\u0144\u2026<\/p>\r\n

Dezinformacja okaza\u0142a si\u0119 nadzwyczaj skuteczna. Nawet polski premier na uchod\u017astwie, Stanis\u0142aw Miko\u0142ajczyk, pisa\u0142 w cyklu artyku\u0142\u00f3w publikowanych w USA o \u201emordzie dokonanym przez NKWD w 1941 roku\u201d i powtarza\u0142 liczb\u0119 10 do 12 tysi\u0119cy wymordowanych. Informacje te sprostowa\u0142 J\u00f3zef Mackiewicz 8 lutego 1948 roku w londy\u0144skim tygodniku \u201eLw\u00f3w i Wilno\u201d, zwracaj\u0105c uwag\u0119, \u017ce stanowi\u0105 \u201emieszank\u0119 k\u0142amstw niemieckich i sowieckich\u201d.<\/p>\r\n

*\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 *<\/p>\r\n

Warta przypomnienia jest os\u0142awiona ju\u017c dzi\u015b sprawa Chatynia, wsi pod Mi\u0144skiem, gdzie w 1943 roku batalion Schutzpolizei, z\u0142o\u017cony z \u017co\u0142nierzy sowieckich, kt\u00f3rzy wzi\u0119ci do niewoli, przeszli na s\u0142u\u017cb\u0119 do Niemc\u00f3w, spali\u0142 \u017cywcem oko\u0142o 150 Bia\u0142orusin\u00f3w. W 1969 roku w\u0142adze komunistyczne urz\u0105dzi\u0142y tam na 32 hektarach ogromny cmentarz \u201eofiar Chatynia\u201d. Fonetyczne podobie\u0144stwo – s\u0142owo \u201eChaty\u0144\u201d, pisane na Zachodzie \u201eKhaty\u0144\u201d, \u0142atwo pomyli\u0107 z Katyniem – wprowadzi\u0142o takie zamieszanie, \u017ce w 1974 roku prezydent Nixon z\u0142o\u017cy\u0142 tam kwiaty, przekonany, \u017ce jest w lesie katy\u0144skim.<\/p>\r\n

A dzi\u015b, dwadzie\u015bcia lat po przyznaniu si\u0119 ZSSR do wymordowania polskich je\u0144c\u00f3w, Kreml otwiera kolejny rozdzia\u0142 dziej\u00f3w wielkiego k\u0142amstwa, usuwaj\u0105c ze smole\u0144skiego lotniska tablic\u0119 ze s\u0142owami o ludob\u00f3jstwie w lesie katy\u0144skim.<\/p>\r\n

Anna Zechenter<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Anna Zechenter<\/strong> jest pracownikiem krakowskiego Oddzia\u0142u IPN w Krakowie.<\/p>\r\n

Powy\u017cszy tekst jest poszerzon\u0105 wersj\u0119 artyku\u0142u z Dziennika Polskiego (15.10.11), kt\u00f3ry Portal Arkana opublikowa\u0142 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci krakowskiej gazety.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dezinformacja zapocz\u0105tkowana jednym wielkim k\u0142amstwem, wspierana by\u0142a systematycznie dzia\u0142aniami, tworz\u0105cymi zam\u0119t informacyjny – mg\u0142\u0119, w kt\u00f3rej szukaj\u0105cy prawdy zwodzeni byli informacjami fa\u0142szywymi lub prawdziwymi na po\u0142y; mg\u0142\u0119, w kt\u00f3rej wa\u017cne fakty znika\u0142y przemilczane, a sprzeczne z sob\u0105 wiadomo\u015bci sprawia\u0142y, \u017ce szukaj\u0105cy brodzili po omacku. K\u0142amstwo katy\u0144skie ma d\u0142ug\u0105 histori\u0119 – i t\u0119 najdawniejsz\u0105 z lat […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,141,20,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38030"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38030"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38030\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38030"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38030"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38030"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}