{"id":37861,"date":"2011-05-16T22:43:30","date_gmt":"2011-05-17T03:43:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=37861"},"modified":"2011-05-16T11:51:43","modified_gmt":"2011-05-16T16:51:43","slug":"rosnaca-aktualnosc-antykomunizmu-stanislaw-michalkiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=37861","title":{"rendered":"Rosn\u0105ca aktualno\u015b\u0107 antykomunizmu – Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Niedawno by\u0142em w Krakowie, gdzie studenci zorganizowali debat\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci J\u00f3zefa Mackiewicza. J\u00f3zef Mackiewicz s\u0142abo w Polsce znany, by\u0142 jednym z trzech najwi\u0119kszych polskich pisarzy XX wieku. Ta tr\u00f3jka, to – moim zdaniem – Juliusz Kaden-Bandrowski, J\u00f3zef Mackiewicz i Stanis\u0142aw Rembek. Inni wielcy, albo za takich uznani, s\u0105 wt\u00f3rni, \u0142\u0105cznie z Witoldem Gombrowiczem, kt\u00f3ry mo\u017ce dor\u00f3wna\u0142by Kadenowi, na kt\u00f3rym si\u0119 wzoruje, gdyby si\u0119 tak nie mizdrzy\u0142 do Salonu. Wr\u00f3\u0107my jednak do Mackiewicza.<\/p>\r\n

M\u00f3wi\u0105c o nim na spotkaniu przytoczy\u0142em opini\u0119 Grzegorza Eberharda, \u017ce jest to \u201episarz dla doros\u0142ych<\/em>\u201d. Nie chodzi przy tym o wiek metrykalny, bo nie ma on nic do rzeczy. Doros\u0142o\u015b\u0107 w tym przypadku polega na umiej\u0119tno\u015bci samodzielnego my\u015blenia, a nie na powtarzaniu po kim\u015b innym. Ludzi w tym znaczeniu doros\u0142ych nie ma w Polsce wielu i st\u0105d kariera rozmaitych Adam\u00f3w Michnik\u00f3w, kt\u00f3rzy informuj\u0105 rozmaite biedne, r\u00f3wnie\u017c posiwia\u0142e w swoim infantylizmie dzieci, co akurat my\u015bl\u0105. Gdyby tak – nie daj Bo\u017ce – zepsu\u0142 si\u0119 im telefon kom\u00f3rkowy, to tysi\u0105ce \u201em\u0142odych, wykszta\u0142conych, z wielkich miast<\/em>\u201d nie mia\u0142oby poj\u0119cia, co w\u0142a\u015bciwie my\u015bl\u0105. I to jest w\u0142a\u015bnie jedna z przyczyn, dla kt\u00f3rych J\u00f3zef Mackiewicz nie jest w Polsce znany – bo \u015brodowisko \u201eGazety Wyborczej<\/em>\u201d zionie do\u0144 nieprzejednan\u0105, zoologiczn\u0105 nienawi\u015bci\u0105.<\/p>\r\n

W\u0142a\u015bnie ta okoliczno\u015b\u0107 sk\u0142oni\u0142a mnie do postawienia pytania, czy przewodnia idea J\u00f3zefa Mackiewicza, jak\u0105 jest bezkompromisowy antykomunizm, ma dzi\u015b znaczenie wy\u0142\u0105cznie historyczne, czy te\u017c nadal jest aktualna. Gdyby bowiem uzna\u0107, \u017ce antykomunizm nale\u017ca\u0142oby dzisiaj wstawi\u0107 do lamusa, trudno by\u0142oby wyt\u0142umaczy\u0107, a nawet w og\u00f3le znale\u017a\u0107 przyczyn\u0119 tej zimnej nienawi\u015bci, jak\u0105 do autora \u201eDrogi donik\u0105d<\/em>\u201d i \u201eNie trzeba g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107<\/em>\u201d zionie michnikowszczyzna, to znaczy – te wszystkie stalini\u0119ta, fejgini\u0119ta i humercz\u0119ta. Ta nienawi\u015b\u0107, \u015bcigaj\u0105ca autora \u201eLewej wolnej<\/em>\u201d i \u201eZwyci\u0119stwa prowokacji<\/em>\u201d a\u017c za gr\u00f3b, pokazuje nam, \u017ce przewodnia idea autora \u201eSprawy pu\u0142kownika Miasojedowa<\/em>\u201d musi by\u0107 nie tylko nadal aktualna, ale w dodatku – postrzegana przez michnikowszczyzn\u0119 jako powa\u017cne zagro\u017cenie. Tak bowiem nie nienawidzi si\u0119 eksponatu z lamusa. Tak si\u0119 nienawidzi \u015bmiertelnego wroga.<\/p>\r\n

J\u00f3zef Mackiewicz pytany o narodowo\u015b\u0107 odpowiada\u0142: \u201eantykomunista<\/em>\u201d. Uwa\u017ca\u0142 bowiem, \u017ce wszelkie narodowe priorytety powinny ust\u0105pi\u0107 przed priorytetem najwa\u017cniejszym, jakim jest zniszczenie komunizmu. Komunizm bowiem nie podbija narod\u00f3w – jak to czynili dotychczasowi napastnicy. Komunizm podbijaj\u0105c narody, nieodwracalnie je niszczy, zaszczepiaj\u0105c im pierwiastki rozk\u0142adu. St\u0105d te\u017c rozr\u00f3\u017cnienie, jakie Mackiewicz przeprowadzi\u0142 mi\u0119dzy okupacj\u0105 niemieck\u0105, a okupacj\u0105 sowieck\u0105: \u201eNiemcy robi\u0105 z nas bohater\u00f3w, a sowieci robi\u0105 z nas g\u00f3wno<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

No dobrze – ale co to w\u0142a\u015bciwie jest, ten ca\u0142y komunizm? Powiadaj\u0105: poka\u017c mi swego wroga, a powiem ci, kim jeste\u015b. Tote\u017c i komunizm naj\u0142atwiej zdefiniowa\u0107 poprzez pokazanie, z kim, a w\u0142a\u015bciwie – z czym walczy, co uwa\u017ca za swego najwi\u0119kszego wroga. Jako ideologia, komunizm – jak sama nazwa wskazuje – skierowany jest na zniszczenie w\u0142asno\u015bci prywatnej. Ona bowiem jest gwarancj\u0105 autonomii jednostki wzgl\u0119dem w\u0142adzy – a komunizm nie toleruje niczyjej autonomii. Komunizm bowiem walczy z wolno\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017ca ju\u017c nawet nie za prze\u017cytek, a za przeszkod\u0119 na drodze ku nowemu, wspania\u0142emu \u015bwiatu, kiedy ju\u017c \u201ezwi\u0105zek nasz bratni ogarnie ludzki r\u00f3d<\/em>\u201d – i nast\u0105pi koniec historii. Ludzka wolno\u015b\u0107 tylko by ten marsz op\u00f3\u017ania\u0142a, wi\u0119c potrzeba tu ona, jak psu pi\u0105ta noga. Ale nie to jest najpowa\u017cniejszym zarzutem wobec wolno\u015bci. Wed\u0142ug komunist\u00f3w bowiem wolno\u015b\u0107 jest produktem ignorancji – nieznajomo\u015bci obiektywnych praw dziejowych, kt\u00f3rym, z racji ich obiektywnego charakteru, jednostka mo\u017ce si\u0119 tylko podporz\u0105dkowa\u0107. Na \u017cadn\u0105 zatem \u201ewolno\u015b\u0107<\/em>\u201d nie ma tu miejsca, a domaganie si\u0119 jej jest rodzajem wierzgania przeciwko o\u015bcieniowi. W marszu ku \u015bwietlanej przysz\u0142o\u015bci nie ma co traci\u0107 czasu na przekonywania ka\u017cdego z osobna; dlatego narz\u0119dziem zmiany \u015bwiadomo\u015bci jest masowa indoktrynacja wspomagana terrorem. Nieub\u0142agane prawa dziejowe musz\u0105 by\u0107 przyj\u0119te powszechnie i bez najmniejszych zastrze\u017ce\u0144, dlatego te\u017c przekaz ten nie mo\u017ce by\u0107 zak\u0142\u00f3cany przez \u017cadne przekazy odmienne. A poniewa\u017c najdoskonalszym interpretatorem nieub\u0142aganych praw dziejowych i sposob\u00f3w dora\u017anego ich aplikowania w konkretnych sytuacjach jest Partia – to komunizm nie mo\u017ce tolerowa\u0107 \u017cadnych innych \u017ar\u00f3de\u0142 Prawdy – z religi\u0105 i Ko\u015bcio\u0142em na czele. Terror i k\u0142amstwo, kt\u00f3re J\u00f3zef Mackiewicz s\u0142usznie uwa\u017ca\u0142 za immanentne cechy komunizmu, nie s\u0105 celem samym w sobie. One s\u0105 tylko narz\u0119dziem i wobec zasadniczych cel\u00f3w maj\u0105 charakter s\u0142u\u017cebny.<\/p>\r\n

4 czerwca 1989 roku pani Joanna Szczepkowska powiedzia\u0142a w telewizji, \u017ce ma dla nas dobr\u0105 wiadomo\u015b\u0107: dzisiaj w\u0142a\u015bnie upad\u0142 komunizm. Ju\u017c wkr\u00f3tce jej komunikat zosta\u0142 opatrzony paradoksaln\u0105 point\u0105; przyw\u00f3dca owych, w\u0142a\u015bnie \u201eupad\u0142ych<\/em>\u201d komunist\u00f3w, genera\u0142 Jaruzelski, zosta\u0142 prezydentem pa\u0144stwa. Dlatego chyba wi\u0119cej racji ma prof. Bogus\u0142aw Wolniewicz, kiedy m\u00f3wi, \u017ce komunizm wcale nie upad\u0142, \u017ce komunizm tylko mutuje, to znaczy – zmienia swoj\u0105 form\u0119, nie zmieniaj\u0105c istoty. Bo znana nam dotychczas moskiewska posta\u0107 komunizmu nie jest wcale jedyna. Inn\u0105 postaci\u0105 jest marksizm kulturowy, znany inaczej pod nazw\u0105 politycznej poprawno\u015bci, kt\u00f3rego akuszerem jest Antoni Gramsci. Pr\u00f3buj\u0105c znale\u017a\u0107 odpowied\u017a na pytanie, jak przeprowadzi\u0107 rewolucj\u0119 komunistyczn\u0105 w sytuacji odej\u015bcia zachodnioeuropejskiej socjaldemokracji od bolszewickiej metody zdobywania w\u0142adzy, Gramsci doszed\u0142 do wniosku, \u017ce marksowska formu\u0142a, i\u017c \u201ebyt okre\u015bla \u015bwiadomo\u015b\u0107<\/em>\u201d wcale nie jest uniwersalna, a prawdopodobnie – w og\u00f3le fa\u0142szywa. C\u00f3\u017c bowiem trzyma cz\u0142owieka w niewoli? Czy zewn\u0119trzna przemoc, czy kultura bur\u017cuazyjna? Oczywi\u015bcie, \u017ce kultura, bo dostarcza mu ona kategorii, przy pomocy kt\u00f3rych on my\u015bli, warto\u015bciuje, por\u00f3wnuje, ocenia i wybiera. Zatem je\u015bli chce si\u0119 przeciwko niej zbuntowa\u0107, to jego bunt jest groteskowy, poniewa\u017c buntuje si\u0119 on przeciwko bur\u017cuazyjnej kulturze przy pomocy kategorii, kt\u00f3rych ona mu dostarcza. Jego bunt jest daremny i przypomina bieganie wiewi\u00f3rki w \u015brodku ko\u0142a. Ona niby biega, ale przecie\u017c donik\u0105d nie dobiegnie. Dlatego Gramsci postulowa\u0142 by rewolucj\u0119 przeprowadzi\u0107 przede wszystkim na terenie kultury, wprowadzaj\u0105c do niej \u201educha roz\u0142amu<\/em>\u201d, to znaczy – niepostrze\u017cenie nadaj\u0105c dotychczasowym kategoriom kulturowym rewolucyjna tre\u015b\u0107, by nast\u0119pnie faszerowa\u0107 ni\u0105 ludzkie umys\u0142y. I marksizm kulturowy na naszych oczach staje si\u0119 nie tylko dominuj\u0105c\u0105, ale obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 ideologi\u0105 w Unii Europejskiej. Formy walki si\u0119 wprawdzie zmieniaj\u0105, ale wrogowie nadal s\u0105 ci sami, co za J\u00f3zefa Stalina: w\u0142asno\u015b\u0107, kt\u00f3ra przestaje mie\u0107 jakiekolwiek znaczenie w sytuacji wszechw\u0142adzy biurokratycznej mi\u0119dzynarod\u00f3wki i konfiskowania ka\u017cdemu ponad 80 procent bogactwa, jakie swoj\u0105 prac\u0105 wytwarza. Wolno\u015b\u0107 – no c\u00f3\u017c; jeszcze 100 lat temu ludzie obruszali si\u0119, \u017ce konduktor kolejowy na nich gwi\u017cd\u017ce, a dzisiaj bez szemrania rozbieraj\u0105 si\u0119 niemal do naga chc\u0105c wej\u015b\u0107 do samolotu<\/span>, albo na nowojorsk\u0105 Statu\u0119 Wolno\u015bci. W dyskursie publicznym coraz wi\u0119cej temat\u00f3w tabu, chronionych prawem w postaci penalizacji \u201eantysemityzmu<\/em>\u201d, \u201eksenofobii<\/em>\u201d, \u201ehomofobii<\/em>\u201d, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o \u201ek\u0142amstwach<\/em>\u201d w rodzaju o\u015bwi\u0119cimskiego, klimatycznego, wa\u0142\u0119sowskiego, a tylko patrze\u0107, jak pojawi si\u0119 \u201esmole\u0144skie<\/em>\u201d. Dyskurs publiczny coraz bardziej zaczyna przypomina\u0107 \u201e\u015bwiergolenie<\/em>\u201d o kt\u00f3rym pisa\u0142 w \u201eArchipelagu GU\u0141-ag<\/em>\u201d Aleksander So\u0142\u017cenicyn – a wi\u0119c powtarzanie k\u0142amstw z udawanym, czy coraz bardziej autentycznym entuzjazmem – a na stra\u017cy tego stoi nieugi\u0119cie m\u0142oda gwardia w postaci michnikowszczyzny, kt\u00f3rej trzecie ju\u017c pokolenie przej\u0119\u0142o stalinowsk\u0105 pa\u0142eczk\u0119. Mo\u017ce ona w ka\u017cdej chwili zamieni\u0107 si\u0119 w maczug\u0119 – bo narz\u0119dzia terroru zosta\u0142y ju\u017c stworzone, za\u015b system w\u0142a\u015bnie jest domykany i to w skali ca\u0142ej Europy. W tej sytuacji nienawi\u015b\u0107, jak\u0105 do \u201ezoologicznego antykomunizmu<\/em>\u201d J\u00f3zefa Mackiewicza zionie red. Adam Michnik jest ca\u0142kowicie zrozumia\u0142a – ale oczywiste staje si\u0119 te\u017c, \u017ce przewodnia idea autora \u201eKontry<\/em>\u201d w postaci antykomunizmu, jest nie tylko aktualna, ale staje si\u0119 dramatycznie aktualna coraz bardziej.<\/p>\r\n

Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Artyku\u0142 \u00a0\u2022<\/strong> miesi\u0119cznik \u201eW naszej rodzinie\u201d \u00a0\u2022<\/strong> 16 maja 2011<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Niedawno by\u0142em w Krakowie, gdzie studenci zorganizowali debat\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci J\u00f3zefa Mackiewicza. J\u00f3zef Mackiewicz s\u0142abo w Polsce znany, by\u0142 jednym z trzech najwi\u0119kszych polskich pisarzy XX wieku. Ta tr\u00f3jka, to – moim zdaniem – Juliusz Kaden-Bandrowski, J\u00f3zef Mackiewicz i Stanis\u0142aw Rembek. Inni wielcy, albo za takich uznani, s\u0105 wt\u00f3rni, \u0142\u0105cznie z Witoldem Gombrowiczem, kt\u00f3ry mo\u017ce […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,98,34],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37861"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37861"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37861\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}