{"id":3777,"date":"2008-12-01T18:30:48","date_gmt":"2008-12-01T23:30:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=3777"},"modified":"2008-12-01T16:58:35","modified_gmt":"2008-12-01T21:58:35","slug":"jak-cenzurowalem-bajki-zydowskie-lech-stepniewski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=3777","title":{"rendered":"Jak cenzurowa\u0142em bajki \u017cydowskie – Lech St\u0119pniewski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Poniewa\u017c urodzi\u0142em si\u0119 w czasach, gdy zaczyna\u0142o by\u0107 modne sztuczne karmienie niemowl\u0105t i\u00a0nie wyssa\u0142em z mlekiem matki tego, co – zdaniem niekt\u00f3rych – wyssa\u0142bym na pewno, kupi\u0142em synkowi ksi\u0105\u017ck\u0119 z ba\u015bniami \u017cydowskimi.<\/p>\r\n\r\n

Ksi\u0105\u017cka nosi tytu\u0142 „Osiem \u015bwiate\u0142. \u017bydowskie legendy, ba\u015bnie i bajki”, napisa\u0142 j\u0105 Leo Pavl\u00e1t i zosta\u0142a przet\u0142umaczona z czeskiego. Jest bardzo \u0142adnie wydana, ma tward\u0105 opraw\u0119, dobry papier oraz du\u017ce kolorowe ilustracje – to znaczy wygl\u0105da tak, jak ksi\u0105\u017cka dla dzieci wygl\u0105da\u0107 powinna.<\/p>\r\n\r\n

Synkowi spodoba\u0142a si\u0119 od razu. Historie o Abrahamie, Moj\u017ceszu czy kr\u00f3lu Dawidzie mi\u0142o kojarzy\u0142y mu si\u0119 z postaciami, kt\u00f3re ju\u017c zna\u0142. Natomiast z rzeczy nowych ulubi\u0142 sobie legend\u0119 o Golemie stworzonym przez m\u0105drego rabiego L\u00f6we po to, by chroni\u0142 \u017byd\u00f3w przed ich nieprzyjaci\u00f3\u0142mi.<\/p>\r\n\r\n

Troch\u0119 zrazi\u0142o mnie w tej opowie\u015bci podkre\u015blanie na ka\u017cdym kroku, jak wielu maj\u0105 \u017bydzi nieprzyjaci\u00f3\u0142, jak bardzo ci nieprzyjaciele s\u0105 nikczemni, i jak okropne spiski nieustannie knuj\u0105. Pomy\u015bla\u0142em, \u017ce nie chcia\u0142bym, by m\u00f3j syn w przysz\u0142o\u015bci spogl\u0105da\u0142 na ludzi podejrzliwie i zacz\u0105\u0142em opuszcza\u0107 niekt\u00f3re zdania. Legenda na tym wcale nie straci\u0142a, a jej przes\u0142anie moralne uleg\u0142o nawet – jak nieskromnie uzna\u0142em – lekkiej poprawie. Pewnie ka\u017cdy cenzor z czasem tak w\u0142a\u015bnie si\u0119 rozzuchwala.<\/p>\r\n\r\n

S\u0105 jednak w tej ksi\u0105\u017cce ba\u015bnie, kt\u00f3rych w og\u00f3le synowi czyta\u0107 nie zamierzam. Chcia\u0142bym go bowiem r\u00f3wnie\u017c uchroni\u0107 przed przes\u0105dem, \u017ce \u017cycie zyskuje na jasno\u015bci, gdy nazwy lud\u00f3w staj\u0105 si\u0119 odpowiednikiem oceny moralnej.<\/p>\r\n\r\n

W bajce „Ma\u0142y s\u0119dzia” \u017cydowski ch\u0142opczyk z Pi\u0144czowa id\u0105cy do chederu s\u0142yszy nagle „szorstki g\u0142os: – A dok\u0105d to, dok\u0105d, \u017cydziaku?”<\/em> i wyci\u0105gaj\u0105 si\u0119 ku niemu czyje\u015b „\u0142apska”<\/em>.<\/p>\r\n\r\n\r\n

„Jonatan od razu pozna\u0142, z kim ma do czynienia. By\u0142 to Polak, Jacek, co sprzedawa\u0142 kradzione konie, postrach wszystkich \u017cydowskich dzieci. Najwi\u0119ksz\u0105 rado\u015b\u0107 sprawia\u0142o mu, kiedy s\u0142ysza\u0142 ich skomlenie, t\u0142uk\u0142 je wi\u0119c, ilekro\u0107 tylko m\u00f3g\u0142<\/em>„.<\/p><\/blockquote>\r\n\r\n\r\n

Jonatan te\u017c dostaje t\u0119gie lanie – „nie wida\u0107 go by\u0142o spod si\u0144c\u00f3w i zadrapa\u0144”<\/em> – lecz jednocze\u015bnie przechytrza g\u0142upiego Jacka, kt\u00f3ry zostaje wkr\u00f3tce przyk\u0142adnie ukarany – niestety, nie przez innych Polak\u00f3w, ale przez bli\u017cej narodowo nieokre\u015blone „stra\u017ce”<\/em> i „s\u0105d”<\/em>.<\/p>\r\n\r\n

W dalszej cz\u0119\u015bci sprytny Jonatan pomaga rozstrzygn\u0105\u0107 „wielki sp\u00f3r”<\/em>. Oto „pewien polski rze\u017anik obwini\u0142 swojego \u017cydowskiego s\u0105siada, zielarza, \u017ce ukrad\u0142 mu pieni\u0105dze”<\/em>. Cho\u0107 jednak „polski rze\u017anik”<\/em> ma na swe us\u0142ugi fa\u0142szywych \u015bwiadk\u00f3w oraz „z\u0142ych ludzi”<\/em>, kt\u00f3rzy \u017bydom w nocy wybijaj\u0105 szyby, Jonatan znowu tryumfuje.<\/p>\r\n\r\n

Leo Pavl\u00e1t, autor „O\u015bmiu \u015bwiate\u0142”, zapewnia we wst\u0119pie, \u017ce „opowie\u015bci \u017byd\u00f3w pe\u0142ne s\u0105 (…) pobo\u017cno\u015bci”<\/em> oraz „poszukiwania dobra”<\/em>. Przypuszczam jednak, \u017ce polska opowie\u015b\u0107, w kt\u00f3rej \u017cydowski karczmarz upija\u0142by polskiego kowala, aby tym \u0142atwiej m\u00f3g\u0142 go oszuka\u0107 \u017cydowski lichwiarz, nie zosta\u0142aby uznana, zw\u0142aszcza w kr\u0119gach ludzi rozumnych, za szczeg\u00f3lnie pobo\u017cn\u0105 i dobr\u0105.<\/p>\r\n\r\n

W kolejnej bajce, tym razem dziej\u0105cej si\u0119 „w Krakowie, s\u0142awnym polskim grodzie”<\/em>, wspominany jest, zupe\u0142nie bez zwi\u0105zku z dalsz\u0105 akcj\u0105, cudotw\u00f3rca Eliasz Hasofer.<\/p>\r\n\r\n\r\n

„Kiedy przed dawnymi laty krakowscy studenci z nienawi\u015bci do \u017byd\u00f3w wrzucali do nurtu Wis\u0142y ich dzieci, stan\u0105\u0142 Eliasz Hasofer na brzegu rzeki, rozkaza\u0142, by pozostawi\u0142a przy \u017cyciu niewinne dzieci – i wody go pos\u0142ucha\u0142y. Wyrzuci\u0142y dzieci na brzeg, a z\u0142ych student\u00f3w wci\u0105gn\u0119\u0142y w swoje wiry<\/em>„.<\/p><\/blockquote>\r\n\r\n\r\n

Czy by\u0142by to cud r\u00f3wnie wspania\u0142y, gdyby w rzece poton\u0119li \u017ali \u017bydzi za – jak g\u0142osz\u0105 utrzymane w podobnym duchu legendy – przerabianie niewinnych chrze\u015bcija\u0144skich dzieci\u0105tek na mac\u0119?<\/p>\r\n\r\n

Opis obyczaj\u00f3w krakowskich student\u00f3w ma wszak\u017ce r\u00f3wnie\u017c pewien walor poznawczy. Nareszcie staje si\u0119 zrozumia\u0142e, dlaczego akurat po Krakowie hula najcz\u0119\u015bciej Liga Republika\u0144ska, za\u015b JE minister Wiatr by\u0142 w tym „s\u0142awnym polskim grodzie”<\/em> prze\u015bladowany tak bole\u015bnie i niegodziwie.<\/p>\r\n\r\n

Postanowi\u0142em jednak, \u017ce z moim synem nie b\u0119d\u0119 na razie rozmawia\u0142 o polityce.<\/p>\r\n\r\n

Lech St\u0119pniewski<\/em><\/strong>
\r\n (1997)<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

Za: Prawicowe czytanki<\/a><\/p>\r\n\r\n


<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Poniewa\u017c urodzi\u0142em si\u0119 w czasach, gdy zaczyna\u0142o by\u0107 modne sztuczne karmienie niemowl\u0105t i\u00a0nie wyssa\u0142em z mlekiem matki tego, co – zdaniem niekt\u00f3rych – wyssa\u0142bym na pewno, kupi\u0142em synkowi ksi\u0105\u017ck\u0119 z ba\u015bniami \u017cydowskimi. Ksi\u0105\u017cka nosi tytu\u0142 „Osiem \u015bwiate\u0142. \u017bydowskie legendy, ba\u015bnie i bajki”, napisa\u0142 j\u0105 Leo Pavl\u00e1t i zosta\u0142a przet\u0142umaczona z czeskiego. Jest bardzo \u0142adnie wydana, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[55],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3777"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3777"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3777\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}