{"id":37575,"date":"2011-05-11T09:09:32","date_gmt":"2011-05-11T14:09:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=37575"},"modified":"2011-05-11T09:09:32","modified_gmt":"2011-05-11T14:09:32","slug":"ujawnianie-dokumentow-kgb-czy-polprawda-nas-wyzwoli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=37575","title":{"rendered":"Ujawnianie dokument\u00f3w KGB: czy p\u00f3\u0142prawda nas wyzwoli?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Inauguruj\u0105c proces ujawniania dokument\u00f3w KGB, premier Andrius  Kubilius powiedzia\u0142, \u017ce idea otworzenia archiw\u00f3w sowieckich s\u0142u\u017cb  specjalnych zrodzi\u0142a si\u0119 przed ponad 20 laty w ruchu \u201eS\u0105j\u00c5\u00abdis\u201d. Premier  przypomnia\u0142, \u017ce wtedy na drzwiach siedziby \u201eS\u0105j\u00c5\u00abdisu\u201d by\u0142y umieszczone  s\u0142owa Ewangelii \u201eA prawda was wyzwoli\u201d.<\/strong><\/p>\r\n<p>\u201d\u201d Ta prawda jest wyrazem szacunku wobec tych, kt\u00f3rzy bole\u015bnie  cierpieli w swoim \u017cyciu i by\u0107 mo\u017ce zgin\u0119li z r\u0105k tej organizacji, z r\u0105k  KGB i innych podobnych okupacyjnych struktur si\u0142owych, kt\u00f3re w spos\u00f3b  bezwzgl\u0119dny \u0142amali i niszczyli losy wielu ludzi \u201d\u201d powiedzia\u0142 premier  podczas otwarcia internetowego archiwum dokument\u00f3w KGB, kt\u00f3re prowadzi  Litewskie Centrum Rezystencji i Ludob\u00f3jstwa.<\/p>\r\n<p>Otwarcie odby\u0142o si\u0119 w Memoriale Parku Zadumy w wile\u0144skich  Tuskulanach. Opr\u00f3cz premiera Andriusa Kubiliusa, w inauguracji  internetowego archiwum uczestniczyli zar\u00f3wno ci, kt\u00f3rzy na sobie doznali  si\u0142\u0119 represji KGB oraz potomkowie tych, kt\u00f3rzy nie prze\u017cyli tamtych  represji.<\/p>\r\n<p>\u201d\u201d Gdy jako 16-latek by\u0142em aresztowany przez KGB i w ci\u0105gu 4 miesi\u0119cy  by\u0142em przes\u0142uchiwany, to nieraz chcia\u0142em lepiej umrze\u0107 \u201d\u201d wspomina\u0142  Povilas Jaku\u00c4\u008dionis, by\u0142y wi\u0119zie\u0144 sowieckich \u0142agr\u00f3w w Workucie. Dlatego,  jego zdaniem, udost\u0119pnienie materia\u0142\u00f3w KGB jest wa\u017cne, \u017ceby pokaza\u0107, w  jaki spos\u00f3b dzia\u0142a\u0142a sowiecka machina represyjna.<\/p>\r\n<p>Premier Kubilius zauwa\u017cy\u0142, \u017ce internetowe otwarcie archiw\u00f3w KGB  pozwoli r\u00f3wnie\u017c Rosji zrozumie\u0107, jak \u017cy\u0142a Litwa w warunkach 50-letniej  okupacji.<\/p>\r\n<p>Przewodnicz\u0105cy sejmowego Komitetu Bezpiecze\u0144stwa Narodowego i Obrony  Arvydas Anu\u0161auskas zauwa\u017cy\u0142, \u017ce cho\u0107 upublicznienie archiw\u00f3w KGB jest  sp\u00f3\u017anione w czasie, to nadal pozostaje wa\u017cnym dzia\u0142aniem, kt\u00f3re spe\u0142nia  oczekiwania wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\r\n<p>Anu\u0161auskas przypomnia\u0142 zebranym, \u017ce jeszcze w 2005 roku, kiedy na  Litwie wybuch\u0142 tzw. skandal z rezerwistami KGB (wtedy zosta\u0142 ujawniony  fakt, \u017ce \u00f3wczesny minister spraw zagranicznych Antanas Valionis by\u0142  oficerem KGB w rezerwie. P\u00f3\u017aniej ujawniono te\u017c wsp\u00f3\u0142prac\u0119 szefa  litewskiej s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa, Arvydasa Pociusa, z by\u0142ymi s\u0142u\u017cbami  Zwi\u0105zku Sowieckiego \u201d\u201d przyp. red.), a\u017c 74 proc. spo\u0142ecze\u0144stwa  opowiedzia\u0142o si\u0119 za ujawnieniem archiw\u00f3w KGB.<\/p>\r\n<p><span class=\"pullquote\"><!-- Udost\u0119pnione archiwum KGB zawiera zaledwie 150 dokument\u00f3w z zasob\u00f3w licz\u0105cych kilkana\u015bcie milion\u00f3w dokument\u00f3w   ><\/span>\r\n<p>\u201d\u201d Jednak wtedy zabrak\u0142o woli politycznej \u201d\u201d powiedzia\u0142 Anu\u0161auskas.<\/p>\r\n<p>Premier Kubilius zauwa\u017cy\u0142, \u017ce \u00f3wczesne centro-lewicowe w\u0142adze  blokowa\u0142y upublicznienia dokument\u00f3w KGB, bo mog\u0142y one ujawni\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119  i wp\u0142yw sowieckich s\u0142u\u017cb specjalnych na inne instytucje, w tym te\u017c na  Komitet Centralny, z kt\u00f3rego wywodzi si\u0119 elita dzisiejszej lewicy  litewskiej.<\/p>\r\n<p>\u201d\u201d Wola polityczna pojawi\u0142a si\u0119 w 2008 roku. Do tego czasu by\u0142o zbyt  wielu zainteresowanych, \u017ceby archiwa KGB nie by\u0142y udost\u0119pnione, \u017ceby  prawda nie by\u0142a ujawniona. Archiwa KGB prowadz\u0105 bowiem do innych  sowieckich struktur represyjnych, w tym do materia\u0142\u00f3w archiwalnych KC.  Przez wiele lat ta prawda by\u0142a ukrywana, bo dla wielu wci\u0105\u017c jest ona  niewygodna. Jednak im wi\u0119cej prawdy, tym wi\u0119cej wolno\u015bci \u201d\u201d powiedzia\u0142  premier Kubilius.<\/p>\r\n<p>Tymczasem przedstawiciele Litewskiego Centrum Rezystencji i  Ludob\u00f3jstwa akcentowali, \u017ce cho\u0107 dzisiaj jest wola polityczna, to jednak  o ujawnieniu ca\u0142ej prawdy, a nawet jej po\u0142owy jest za wcze\u015bnie m\u00f3wi\u0107,  bo podstawowym dzi\u015b problemem s\u0105 \u015brodki finansowe, a raczej ich bark na  kontynuacj\u0119 procesu nieujawniania archiw\u00f3w KGB.<\/p>\r\n<p>Jak poinformowali przedstawiciele Centrum, obecnie archiwum  internetowe zawiera zaledwie 150 dokument\u00f3w, tymczasem gdy w archiwach  tradycyjnych s\u0105 one liczone w kilometrach. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce mo\u017ce to by\u0107  nawet 10-15 mln dokument\u00f3w, z czego oko\u0142o 100 tys. zawieraj\u0105 bardzo  wa\u017cne informacje odzwierciadlaj\u0105ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 sowieckich s\u0142u\u017cb  specjalnych na Litwie i w krajach ba\u0142tyckich.<\/p>\r\n<p>\u201d\u201d Obecnie udost\u0119pnili\u015bmy zaledwie u\u0142amek procenta ca\u0142o\u015bci archiwum,  dlatego liczymy na wsparcie rz\u0105du w naszej pracy \u201d\u201d powiedzia\u0142a  dyrektorka Centrum Birut\u00c4\u2014 Burauskait\u00c4\u2014.<\/p>\r\n<p>Centrum zamierza w pierwszej kolejno\u015bci ujawni\u0107 dokumentacj\u0119 z okresu  lat 1960-1980. Nie b\u0119d\u0105 ujawniane dokumenty dotycz\u0105ce os\u00f3b procesu  lustracyjnego oraz materia\u0142y dotycz\u0105ce \u017cycia prywatnego os\u00f3b. Wi\u0119kszo\u015b\u0107  materia\u0142\u00f3w b\u0119dzie podana w oryginale (w formacie PDF) i tylko niekt\u00f3re z  nich b\u0119d\u0105 oprawione komentarzami. Bo, jak zauwa\u017cyli przedstawiciele  Centrum, nie wszystkie dokumenty zawieraj\u0105 wiarygodne informacje,  dlatego b\u0119d\u0105 uzupe\u0142nione komentarzami specjalist\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Internetowe archiwum jest dost\u0119pne pod adresem <a href=\"http:\/\/www.kgbveikla.lt\/\" _mce_href=\"http:\/\/www.kgbveikla.lt\/\" target=\"_blank\">www.kgbveikla.lt<\/a>.<\/p>\r\n--><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Inauguruj\u0105c proces ujawniania dokument\u00f3w KGB, premier Andrius Kubilius powiedzia\u0142, \u017ce idea otworzenia archiw\u00f3w sowieckich s\u0142u\u017cb specjalnych zrodzi\u0142a si\u0119 przed ponad 20 laty w ruchu \u201eS\u0105j\u00c5\u00abdis\u201d. Premier przypomnia\u0142, \u017ce wtedy na drzwiach siedziby \u201eS\u0105j\u00c5\u00abdisu\u201d by\u0142y umieszczone s\u0142owa Ewangelii \u201eA prawda was wyzwoli\u201d. \u201d\u201d Ta prawda jest wyrazem szacunku wobec tych, kt\u00f3rzy bole\u015bnie cierpieli w swoim \u017cyciu [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[6],"tags":[66,84,141],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37575"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37575"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37575\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}