{"id":37422,"date":"2011-05-07T10:44:00","date_gmt":"2011-05-07T15:44:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=37422"},"modified":"2011-05-07T10:44:00","modified_gmt":"2011-05-07T15:44:00","slug":"czy-stanislaw-pietraszko-padl-ofiara-machiny-systemu-komunistycznego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=37422","title":{"rendered":"Czy Stanis\u0142aw Pietraszko pad\u0142 ofiar\u0105 machiny systemu komunistycznego?"},"content":{"rendered":"<p><strong>W 34 rocznic\u0119 zab\u00f3jstwa Stanis\u0142awa Pyjasa przypominamy spraw\u0119  tajemniczej \u015bmierci Stanis\u0142awa Pietraszki, kt\u00f3ry jako ostatnia osoba  widzia\u0142 \u017cyj\u0105cego jeszcze Staszka Pyjasa.<\/strong><\/p>\r\n<p>W trakcie prowadzonego \u015bledztwa w sprawie ustalenia okoliczno\u015bci  \u015bmierci Stanis\u0142awa Pyjasa, zgin\u0105\u0142 w tajemniczych okoliczno\u015bciach g\u0142\u00f3wny  \u015bwiadek w tej sprawie &#8211; Stanis\u0142aw Pietraszko. Wed\u0142ug urz\u0119dowego aktu  zgonu jego \u015bmier\u0107 nast\u0105pi\u0142a w skutek utoni\u0119cia. Jednak, czy rzeczywi\u015bcie  Pietraszko uton\u0105\u0142 w Zalewie Soli\u0144skim, czy mo\u017ce raczej kto\u015b mu w tym  pom\u00f3g\u0142?<\/p>\r\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" style=\"margin: 10px;\" src=\"http:\/\/www.bibula.com\/images\/37422\/StanislawPietraszko.jpg\" alt=\"\" width=\"174\" height=\"195\" align=\"left\" \/>Pietraszko by\u0142 koleg\u0105 Pyjasa; znali si\u0119 ju\u017c od wczesnego dzieci\u0144stwa,  pochodzili z s\u0105siednich wsi ko\u0142o \u0179ywca. Ucz\u0119szczali do tego samego  liceum, potem rozpocz\u0119li nauk\u0119 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim.  Pietraszko studiowa\u0142 fizyk\u0119, Pyjas polonistyk\u0119. Pomimo, i\u017c obaj  mieszkali w Domu Studenckim ,,\u0179aczek\u201d, to jednak nie utrzymywali ze sob\u0105  za\u017cy\u0142ych kontakt\u00f3w. Pietraszko, w przeciwie\u0144stwie do Pyjasa, nie by\u0142  zwi\u0105zany z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 KOR ani z innymi organizacjami opozycyjnymi i  nie mia\u0142 skrystalizowanych pogl\u0105d\u00f3w politycznych. Wydawa\u0142oby si\u0119, i\u017c  prowadzi\u0142 normalne studenckie \u017cycie, kt\u00f3re polega\u0142o na anga\u017cowaniu si\u0119 w  dzia\u0142alno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnych organizacji studenckich. By\u0142 cz\u0142onkiem Rady  Samorz\u0105du Domu Studenckiego ,,\u0179aczek\u201d, kierownikiem klubu studenckiego  ,,Nowy \u0179aczek\u201d, a tak\u017ce dzia\u0142aczem SZSP (Socjalistycznego Zwi\u0105zku  Student\u00f3w Polskich). Jednak z drugiej strony w trakcie \u017ca\u0142oby  juwenaliowej w maju 1977 zorganizowanej po \u015bmierci Pyjasa, podejmowa\u0142  wysi\u0142ki na rzecz zaprzestania imprez rozrywkowych w klubie ,,Nowy  \u0179aczek\u201d. By\u0142 typowym dzia\u0142aczem spo\u0142ecznym organizuj\u0105cym studenckie  rajdy w g\u00f3ry.<\/p>\r\n<p>W kilka dni po \u015bmierci Pyjasa Pietraszko, po ukazaniu si\u0119 komunikatu w  prasie dotycz\u0105cego tej sprawy, zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do prokuratury, gdzie z\u0142o\u017cy\u0142  zeznania. Zachowa\u0142y si\u0119 trzy protoko\u0142y z jego przes\u0142ucha\u0144 w charakterze  \u015bwiadka, na podstawie kt\u00f3rych wiadomo, i\u017c w godzinach popo\u0142udniowych  oko\u0142o 17:40 dnia 6 maja 1977 roku widzia\u0142 Pyjasa id\u0105cego od strony  akademika ,,\u0179aczek\u201d w towarzystwie jakiego\u015b nieznajomego. Wed\u0142ug jego  s\u0142\u00f3w wygl\u0105da\u0142o to tak, jakby Pyjas by\u0142 konwojowany przez tego m\u0119\u017cczyzn\u0119,  gdy\u017c nie szed\u0142 bezpo\u015brednio z nim, a za nim w pewnej odleg\u0142o\u015bci.  Zauwa\u017cy\u0142, \u017ce nie rozmawiali ze sob\u0105, widzia\u0142 jak szli ulic\u0105 Oleandry, a  potem przez torowisko ulic\u0105 3-go Maja. Na ko\u0144cu skr\u0119cili w stron\u0119 baru  ,,Pod P\u0142acht\u0105\u201d (pawilon znajdowa\u0142 si\u0119 na wprost wyj\u015bcia z parku Jordana  na krakowskich B\u0142oniach). Ponadto podczas pierwszego przes\u0142uchania  \u015bwiadek poda\u0142 dok\u0142adny rysopis tego osobnika, dzi\u0119ki czemu na nast\u0119pnym  przes\u0142uchaniu sporz\u0105dzono portret pami\u0119ciowy. Zaledwie w miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej  2 sierpnia 1977 r. znaleziono zw\u0142oki Pietraszki p\u0142ywaj\u0105ce w Zalewie  Soli\u0144skim w Bieszczadach. Czy\u017cby w ten okrutny i jak\u017ce bestialski spos\u00f3b  usi\u0142owano si\u0119 pozby\u0107 niewygodnego \u015bwiadka? Jedyn\u0105 osob\u0119, kt\u00f3ra by\u0107 mo\u017ce  potrafi\u0142aby zidentyfikowa\u0107 cz\u0142owieka asystuj\u0105cego Pyjasowi na kilka  godzin przed jego \u015bmierci\u0105? A by\u0107 mo\u017ce by\u0142 to tylko nieszcz\u0119\u015bliwy zbieg  okoliczno\u015bci, zwi\u0105zany ze spraw\u0105 \u015bmierci Pyjasa?<\/p>\r\n<p>Wersja o nieszcz\u0119\u015bliwym wypadku wydaje si\u0119 by\u0107 ma\u0142o prawdopodobna,  zwa\u017cywszy na fakt, i\u017c Pietraszko nigdy nie p\u0142ywa\u0142. Po prostu nie  potrafi\u0142 p\u0142ywa\u0107, nie lubi\u0142 nawet wchodzi\u0107 do wody, kt\u00f3rej si\u0119 panicznie  ba\u0142 &#8211; cierpia\u0142 na wodowstr\u0119t, co potwierdzaj\u0105 jego najbli\u017csi i koledzy;  chorowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c na astm\u0119. Natomiast jego zw\u0142oki znaleziono p\u0142ywaj\u0105ce po  powierzchni wody, w k\u0105piel\u00f3wkach z czepkiem na g\u0142owie. Jego cia\u0142o  unosi\u0142o si\u0119 na wodzie plecami do g\u00f3ry, mog\u0142o \u015bwiadczy\u0107 o uduszeniu i  wrzuceniu go do wody po zgonie (w przypadku naturalnego utoni\u0119cia zw\u0142oki  spadaj\u0105 na dno wody niczym k\u0142oda, poniewa\u017c zalewa ona narz\u0105dy  wewn\u0119trzne i p\u0142uca). Do Pola\u0144czyka nad Zalewem Soli\u0144skim, gdzie  przebywa\u0142 ze znajomymi mia\u0142a przyby\u0107 dziewczyna, kt\u00f3rej Pietraszko  wyczekiwa\u0142. Jednak nigdy si\u0119 nie zjawi\u0142a. Natomiast w jego namiocie  znalezione cz\u0119\u015bci garderoby nale\u017c\u0105ce do innej studentki. W dzie\u0144 przed  jego \u015bmierci\u0105 skradziono mu dow\u00f3d osobisty, co mog\u0142o \u015bwiadczy\u0107 o tym kim  jest i kogo nale\u017cy usun\u0105\u0107. P\u00f3\u017aniej ten sam dow\u00f3d osobisty zosta\u0142  przekazany KMO w \u0179ywcu przez Prokuratur\u0119 prowadz\u0105c\u0105 \u015bledztwo  (zastanawiaj\u0105ce sk\u0105d nagle wzi\u0105\u0142 si\u0119 dow\u00f3d osobisty Pietraszki w r\u0119kach  prokuratury, skoro zosta\u0142 skradziony?).<\/p>\r\n<p>Nie zachowa\u0142y si\u0119 \u017cadne akta \u015bledztwa w sprawie \u015bmierci Pietraszki,  ani nawet protok\u00f3\u0142 z sekcji zw\u0142ok. Dochodzenie w sprawie dotycz\u0105cej  utoni\u0119cia Pietraszki zosta\u0142o po\u015bpiesznie umorzone ju\u017c pod koniec 1977 r.  i nie zosta\u0142o nigdy wznowione. W postanowieniu ko\u0144cowym wydanym przez  Prokuratur\u0119 Rejonow\u0105 w Lesku prowadz\u0105c\u0105 \u015bledztwo stwierdzono, \u017ce \u015bmier\u0107  Pietraszki by\u0142a wynikiem przypadkowego utoni\u0119cia, do kt\u00f3rego nie  przyczyni\u0142a si\u0119 \u017cadna osoba postronna.<\/p>\r\n<p>Jednak ju\u017c w 1977 r. nikt nie mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ta \u015bmier\u0107 by\u0142a  przypadkowa, zacz\u0119to od razu \u0142\u0105czy\u0107 utoni\u0119cie Pietraszki ze \u015bmierci\u0105  Pyjasa (mecenas Rozmarynowicz, rodzice i rodze\u0144stwo Pietraszki, dziadek  Pyjasa, cz\u0142onkowie KOR-u). Jego \u015bmier\u0107 nast\u0105pi\u0142a w nieca\u0142e dwa miesi\u0105ce  po \u015bmierci Pyjasa. Nag\u0142a \u015bmier\u0107 Pietraszki &#8211; g\u0142\u00f3wnego \u015bwiadka w sprawie  zab\u00f3jstwa Stanis\u0142awa Pyjasa, kt\u00f3ra zosta\u0142a uznana za nieszcz\u0119\u015bliwy zbieg  okoliczno\u015bci &#8211; mog\u0142a by\u0107 powi\u0105zana z dochodzeniem dotycz\u0105cym zab\u00f3jstwa  Pyjasa, w kt\u00f3rym podejrzenie pada na funkcjonariuszy MO. Sprawa ta mog\u0142a  by\u0107 tuszowana przez MO, a tocz\u0105ce si\u0119 post\u0119powanie \u015bledcze umorzone  szybko przez prokuratur\u0119, aby nie doprowadzi\u0107 do ods\u0142oni\u0119cia prawdziwych  sprawc\u00f3w tej zbrodni.<\/p>\r\n<p>Pod koniec lat 90-tych ,,Wprost\u201d opublikowa\u0142 artyku\u0142 prasowy  demaskuj\u0105cy przest\u0119pcz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 ,,firmy\u201d, czyli Ministerstwa Spraw  Wewn\u0119trznych (MSW) w okresie PRL-u. ,,W\u00f3wczas obowi\u0105zywa\u0142a zasada, \u017ce  cel u\u015bwi\u0119ca \u015brodki. Jeden z wa\u017cnych \u015bwiadk\u00f3w w sprawie Pyjasa  &gt;&gt;utopi\u0142 si\u0119&lt;&lt; na przyk\u0142ad w tajemniczych okoliczno\u015bciach.  Nawet najbardziej drastyczne dzia\u0142ania by\u0142y wi\u0119c codzienn\u0105 praktyk\u0105  &gt;&gt;resortu&lt;&lt;. Cel by\u0142 oczywisty: MSW musia\u0142o by\u0107 poza  wszelkimi podejrzeniami. Os\u0142anianie funkcjonariuszy SB pope\u0142niaj\u0105cych  przest\u0119pstwa by\u0142o w PRL \u017celazn\u0105 regu\u0142\u0105\u201d. To tylko przyk\u0142ad, ale jak  bardzo wydaje si\u0119 on by\u0107 adekwatny w rozwi\u0105zaniu zagadkowej \u015bmierci S.  Pietraszki?<\/p>\r\n<p>Od razu po \u015bmierci Pietraszki bezpieka rozpocz\u0119\u0142a swoje dzia\u0142ania  operacyjne inwigiluj\u0105c rodzin\u0119 zmar\u0142ego. W ramach Sprawy Operacyjnego  Sprawdzenia o kryptonimie ,,P\u0142ywak\u201d rozpracowywano poszczeg\u00f3lnych  cz\u0142onk\u00f3w rodziny Pietraszk\u00f3w w celu okre\u015blenia zajmowanego przez nich  stanowiska w sprawie \u015bmierci Stanis\u0142awa, a nast\u0119pnie prowadzono  dzia\u0142ania operacyjne, kt\u00f3re mia\u0142y na celu odsuni\u0119cie od tej rodziny  wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w KOR-u prowadz\u0105cych niezale\u017cne \u015bledztwo w sprawie  wyja\u015bnienia tragicznej \u015bmierci ich syna.<\/p>\r\n<p>Czego tak naprawd\u0119 obawia\u0142a si\u0119 bezpieka? Czy zale\u017ca\u0142o jej tylko na  tym, aby w jego rodzinnej miejscowo\u015bci wyciszy\u0107 r\u00f3\u017ce pog\u0142oski kr\u0105\u017c\u0105ce na  temat jego \u015bmierci? A mo\u017ce obawiano si\u0119 tego, aby Pietraszko nie sta\u0142  si\u0119 drugim Pyjasem?<\/p>\r\n<p>Od umorzenia \u015bledztwa do dnia dzisiejszego up\u0142yn\u0119\u0142y 34 lata i w ci\u0105gu  tego okresu, nic si\u0119 nie zmieni\u0142o w sprawie Pietraszki. Zagadka jego  tragicznej \u015bmierci nie zosta\u0142a jak dot\u0105d rozwi\u0105zana, pozostaje otwarta i  nadal czeka na wyja\u015bnienie\u2026<\/p>\r\n<p><strong><em>Joanna Sarnecka<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W 34 rocznic\u0119 zab\u00f3jstwa Stanis\u0142awa Pyjasa przypominamy spraw\u0119 tajemniczej \u015bmierci Stanis\u0142awa Pietraszki, kt\u00f3ry jako ostatnia osoba widzia\u0142 \u017cyj\u0105cego jeszcze Staszka Pyjasa. W trakcie prowadzonego \u015bledztwa w sprawie ustalenia okoliczno\u015bci \u015bmierci Stanis\u0142awa Pyjasa, zgin\u0105\u0142 w tajemniczych okoliczno\u015bciach g\u0142\u00f3wny \u015bwiadek w tej sprawie &#8211; Stanis\u0142aw Pietraszko. Wed\u0142ug urz\u0119dowego aktu zgonu jego \u015bmier\u0107 nast\u0105pi\u0142a w skutek utoni\u0119cia. Jednak, [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,81],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37422"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37422"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37422\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37422"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}