{"id":37387,"date":"2011-05-06T20:50:56","date_gmt":"2011-05-07T01:50:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=37387"},"modified":"2011-05-06T20:50:56","modified_gmt":"2011-05-07T01:50:56","slug":"%e2%80%9ecios-wibrujacej-reki-bruce%e2%80%99a-lee%e2%80%9d-wywiad-z-rafalem-a-ziemkiewiczem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=37387","title":{"rendered":"\u201eCios wibruj\u0105cej r\u0119ki Bruce\u2019a Lee” – wywiad z Rafa\u0142em A. Ziemkiewiczem<\/em>"},"content":{"rendered":"

O tym, \u017ce polskie elity s\u0105 niezdolne do modernizacji Polski, d\u0142ugim marszu do w\u0142adzy Kaczy\u0144skiego i obaleniu Tuska m\u00f3wi pisarz i publicysta Rafa\u0142 A. Ziemkiewicz.<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Fronda.pl: Czy po do\u015bwiadczeniach z szybkim ko\u0144cem zjednoczenia narodowego po \u015bmierci papie\u017ca wierzy\u0142e\u015b w d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 jedno\u015b\u0107 Polak\u00f3w po katastrofie smole\u0144skiej<\/strong>?<\/p>\r\n

Kr\u00f3tko po tragedii wyst\u0119powa\u0142em w programie \u201eWarto Rozmawia\u0107\u201d, gdzie – ku pewnemu niezadowoleniu pozosta\u0142ych dyskutant\u00f3w – wyra\u017ca\u0142em do\u015b\u0107 sceptyczne stanowisko w sprawie tego zjednoczenia. Jeste\u015bmy narodem w du\u017cym stopniu zdziecinnia\u0142ym. Zarzucali nam to ju\u017c zreszt\u0105 tacy ludzie jak Mochnacki, Brzozowski czy wielu innych my\u015blicieli. Ta niedojrza\u0142o\u015b\u0107 wyra\u017ca si\u0119 w\u0142a\u015bnie w do\u015bwiadczaniu kr\u00f3tkich, ale silnych stan\u00f3w emocjonalnych. Przewidywa\u0142em wi\u0119c, \u017ce to si\u0119 tak sko\u0144czy. Na dodatek bardzo szybko po katastrofie wybuch\u0142a awantura o poch\u00f3wek na Wawelu.<\/p>\r\n

To wra\u017cenie jedno\u015bci wynika z tego, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 ludzi po prostu si\u0119 zamkn\u0119\u0142a tu\u017c po katastrofie. G\u0142upio im by\u0142o zabiera\u0107 g\u0142os. Jednak szybko sko\u0144czyli swoje milczenie widz\u0105c, co si\u0119 wok\u00f3\u0142 nich dzieje. Oni si\u0119 po prostu przerazili widz\u0105c na ulicy ludzi, kt\u00f3rzy w ich przekonaniu ju\u017c dawno nie powinni istnie\u0107. Nagle zobaczyli tych, kt\u00f3rych sobie lekcewa\u017c\u0105co zd\u0105\u017cyli uzna\u0107 za nieby\u0142ych. Jednak ja ani przez moment nie ulega\u0142em naiwnemu stereotypowi pojednania narodowego. By\u0142em natomiast przekonany, \u017ce jest to ostateczne p\u0119kni\u0119cie\u2026<\/p>\r\n

\u2026kt\u00f3re si\u0119 pog\u0142\u0119bi\u0142o? Smole\u0144sk pog\u0142\u0119bi\u0142 dziel\u0105cy nas r\u00f3w czy go wykopa\u0142?<\/strong><\/p>\r\n

Nie bardzo lubi\u0119 metafor\u0119 rowu. R\u00f3w jest w jednym miejscu a tutaj ta granica podzia\u0142u si\u0119 przesuwa. Ja bym raczej m\u00f3wi\u0142, \u017ce s\u0105 dwa bieguny magnetyczne, kt\u00f3re \u015bci\u0105gaj\u0105 do siebie 38 milion\u00f3w opi\u0142k\u00f3w \u017celaza. Raz silniejszy jest biegun tradycjonalistyczny, innym razem silniejszy jest biegun imitacyjny, postkolonialny. Ka\u017cdy z tych biegun\u00f3w ma wok\u00f3\u0142 siebie dosy\u0107 mocn\u0105 grup\u0119 twardych zwolennik\u00f3w, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w jest tak\u0105 magm\u0105, kt\u00f3ra grawituje mi\u0119dzy tymi biegunami. W skr\u00f3cie mo\u017cna to opisa\u0107 tak\u0105 formu\u0142\u0105, \u017ce kiedy jest im dobrze to \u015bci\u0105ga ich biegun kojarzony dzi\u015b z Tuskiem, Uni\u0105, ciep\u0142\u0105 wod\u0105 w kranie i grillowaniem, natomiast kiedy jest im \u017ale to wtedy \u015bci\u0105ga ich biegun kojarzony z Ko\u015bcio\u0142em, to\u017csamo\u015bci\u0105, patriotyzmem i polsko\u015bci\u0105, kt\u00f3ry jest w tej chwili pod w\u0142adaniem Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego.<\/p>\r\n

Nie wiem, czy to ostateczne p\u0119kni\u0119cie mia\u0142o miejsce w momencie tragedii smole\u0144skiej. Chyba sta\u0142o si\u0119 to wcze\u015bniej. Jednak ta tragedia pokaza\u0142a, \u017ce przyci\u0105ganie obu biegun\u00f3w jest tak mocne, i\u017c co\u015b si\u0119 zacz\u0119\u0142o rozrywa\u0107 i w pe\u0142ni si\u0119 zgadzam z Jaros\u0142awem Markiem Rymkiewiczem , kt\u00f3ry napisa\u0142 w wierszu kr\u00f3tko po katastrofie, \u017ce \u201eto si\u0119 ju\u017c nie sklei\u201d. Ja r\u00f3wnie\u017c mam wra\u017cenie, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 tej polskiej substancji zosta\u0142a oderwana od reszty. T\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jest to, co samo lubi siebie okre\u015bla\u0107 mianem elity a co jest, m\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem Mickiewicza, skorup\u0105, kt\u00f3ra jest na narodu wierzchu i si\u0119 od niego oderwa\u0142a.<\/p>\r\n

Tyle, \u017ce ta elita ma opiniotw\u00f3rcze media i wszystkie wa\u017cne instytucje w pa\u0144stwie. A co z t\u0105 reszt\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa? Czeka je \u201ewewn\u0119trzna emigracja\u201d?<\/strong><\/p>\r\n

Skoro powo\u0142ali\u015bmy si\u0119 ju\u017c na Mickiewicza, to sp\u00f3jrz na to w realiach tamtego czasu. Tamta elita mia\u0142a absolutnie ca\u0142y salon. Jednak to by\u0142a prawdziwa elita. To byli tacy ludzie jak \u015aniadecki, Ko\u0142\u0142\u0105taj, Staszic i r\u00f3wnie\u017c dzi\u015b zapomniani wielcy literaci. A kto przeciwko nim wyst\u0119powa\u0142? Jaka\u015b garstka wariat\u00f3w z prowincjonalnego Wilna i Kowna czy grupka student\u00f3w, kt\u00f3rzy szturmowali Belweder. Na dodatek wszyscy po upadku Powstania Listopadowego znale\u017ali si\u0119 na emigracji. Nikt by nie przewidywa\u0142, \u017ce ci emigranci przejm\u0105 rz\u0105d dusz nad Polsk\u0105, i \u017ce jest to zacz\u0105tek zupe\u0142nie nowej elity, bo tamta stara, szlachecka, ziemia\u0144sko-arystokratyczna nie mia\u0142a swojego miejsca w nowej porozbiorowej rzeczywisto\u015bci. Jedziemy oczywi\u015bcie po bandzie, ale my\u015bl\u0119, \u017ce mamy do czynienia z takim procesem. Tak jak Powstanie Listopadowe by\u0142o katalizatorem kszta\u0142towania si\u0119 nowej elity polskiej, tak w tej chwili tragedia smole\u0144ska uruchomi\u0142a proces nieodwracalnego umierania i usychania elity III RP.<\/p>\r\n

Czyli dwa narody \u017cyj\u0105ce obok siebie przez jaki\u015b czas?<\/strong><\/p>\r\n

Dwa narody \u017cy\u0142y obok siebie w Polsce przez d\u0142ugi okres czasu. Jeden nar\u00f3d \u017cy\u0142 na wierzchu, a drugi by\u0142 ma\u0142o widoczny pod spodem. Jednak teraz mamy do czynienia ze sporem w \u0142onie samej elity narodu. Pami\u0119tajmy, \u017ce ponad po\u0142owa Polak\u00f3w w og\u00f3le nie chodzi do wybor\u00f3w. Znam powa\u017cne badania z 2008 roku, z kt\u00f3rych wynika\u0142o, \u017ce 32 proc. badanych nie by\u0142o w stanie odpowiedzie\u0107 na pytanie, jak ma na imi\u0119 i nazwisko prezydent Polski. Wi\u0119c m\u00f3wimy o \u015bwiadomej grupie Polak\u00f3w, o elicie III RP czyli elicie PRL-u ochrzczonej przez michnikowszczyzn\u0119 i elicie niepodleg\u0142o\u015bciowej, tradycjonalistycznej, kt\u00f3ra przez d\u0142ugie lata si\u0119 ma\u0142o ujawnia\u0142a. Po katastrofie mo\u017cna zobaczy\u0107 du\u017ce o\u017cywienie. Je\u017cd\u017c\u0105c po Polsce spotykam wielu ludzi z dawnej Solidarno\u015bci, kt\u00f3rzy w III RP odeszli w prywatno\u015b\u0107 a dzi\u015b zak\u0142adaj\u0105 kluby \u201eGazety Polskiej\u201d czy inne tego typu ruchy spo\u0142eczne. Po katastrofie ci ludzie uznali, \u017ce maj\u0105 zn\u00f3w misj\u0119, kt\u00f3r\u0105 z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w uwa\u017cali za zako\u0144czon\u0105. Ten tradycjonalistyczny nar\u00f3d zyska\u0142 bardzo mocn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i, m\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem wsp\u00f3\u0142czesnego marketingu, narracj\u0119 oraz mit, kt\u00f3ry zawsze jest bardzo wa\u017cny dla wszelkiej dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\r\n

Mit Lecha Kaczy\u0144skiego?<\/strong><\/p>\r\n

Mo\u017cna tak powiedzie\u0107. Jednak trzeba sprecyzowa\u0107, co symbolizuje Lech Kaczy\u0144ski. Symbolizuje on niedoko\u0144czon\u0105 rewolucj\u0119 Solidarno\u015bci. Symbolizuje on r\u00f3wnie\u017c narracj\u0119, w kt\u00f3rej Polska zosta\u0142a oszukana przy Okr\u0105g\u0142ym Stole, gdzie ukradziono jej niepodleg\u0142o\u015b\u0107 buduj\u0105c pa\u0144stwo ko\u015blawe, oligarchiczne i nomenklaturowe. Wed\u0142ug tego mitu to pa\u0144stwo zabi\u0142o w pewnym sensie Lecha Kaczy\u0144skiego, kt\u00f3ry walczy\u0142 o to, by prawdziw\u0105 wolno\u015b\u0107 mieli wszyscy Polacy, a nie tylko ci z nomenklatury. Tak\u0105 narracj\u0119 zyskali tradycjonali\u015bci, natomiast elita III RP kompletnie straci\u0142a sw\u00f3j mit za\u0142o\u017cycielski. Ju\u017c teraz mo\u017cna prorokowa\u0107, \u017ce jak Andrzej Wajda nakr\u0119ci za ogromne pieni\u0105dze film o Lechu Wa\u0142\u0119sie to b\u0119dzie on jedn\u0105 wielk\u0105 klap\u0105, poniewa\u017c oka\u017ce si\u0119, \u017ce nie da si\u0119 ju\u017c z Wa\u0142\u0119sy, kt\u00f3rego wszyscy poznali jako kr\u0119tacza i pazernego cwaniaka, zrobi\u0107 spi\u017cowego herosa, jakim by\u0142 20 lat temu. Mit Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u jako najwi\u0119kszego sukcesu w dziejach Polak\u00f3w, pokojowej transformacji i radosnego marszu do rodziny narod\u00f3w europejskich, po prostu si\u0119 rozsypa\u0142.<\/p>\r\n

Ja nie do ko\u0144ca jestem przekonany, czy robienie prawicowego mitu z cz\u0142owieka, kt\u00f3ry z realnym konserwatyzmem nie mia\u0142 wiele wsp\u00f3lnego, jest dobre dla szeroko poj\u0119tej prawicy\u2026<\/strong><\/p>\r\n

Z\u0142e dla prawicy i lewicy jest to, \u017ce my si\u0119 cofamy symbolicznie do lat 80-tych. Znowu \u017cyjemy w sytuacji upadaj\u0105cego re\u017cimu PRL-owskiego, bo okazuje si\u0119, \u017ce jedynym sposobem wyj\u015bcia z impasu jest symboliczne cofni\u0119cie si\u0119 do tego czasu i rozegranie jeszcze raz na nowo ca\u0142ej sytuacji, czyli uniewa\u017cnienie Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u. \u0179eby wybrn\u0105\u0107 z tej pu\u0142apki pa\u0144stwa oligarchicznego – podkre\u015blam, \u017ce m\u00f3wimy o symbolice i mitologii – trzeba si\u0119 cofn\u0105\u0107 do momentu wyj\u015bcia i wybra\u0107 lepszy wariant. Je\u017celi ma on zerwa\u0107 z tym okr\u0105g\u0142osto\u0142owym to w praktyce oznacza to, \u017ce trzeba odrzuci\u0107 elity III RP. Taka operacja si\u0119 dokonuje i jest to krok 20 lat do ty\u0142u. To oczywi\u015bcie jest uzasadnione, poniewa\u017c III RP okaza\u0142a si\u0119 pu\u0142apk\u0105 bez wyj\u015bcia.<\/p>\r\n

Nie to jednak tak naprawd\u0119 decyduje o prorokowanej przeze mnie kl\u0119sce elity III RP, kt\u00f3ra postawi\u0142a \u00a0na k\u0142amstwo, bo kwestia smole\u0144ska jest krzycz\u0105cym k\u0142amstwem. G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 kl\u0119ski jest to, \u017ce III RP nie by\u0142a w stanie wytworzy\u0107 elit zdolnych obs\u0142u\u017cy\u0107 nowoczesne pa\u0144stwo. U zarania narodzin tego, co nazwa\u0142em michnikowszczyzn\u0105, zapad\u0142a decyzja, \u017ce nie b\u0119dzie zmiany, oczyszczenia i uk\u0142ad spo\u0142eczny PRL-u b\u0119dzie przeniesiony do nowego demokratycznego pa\u0144stwa, kt\u00f3re b\u0119dzie gwarantowa\u0142o nomenklaturze uprzywilejowan\u0105 pozycj\u0119. To spowodowa\u0142o, \u017ce III RP nie by\u0142a w stanie si\u0119 zmodernizowa\u0107 o w\u0142asnych si\u0142ach. Przyczyn\u0105 nieuchronnego obumarcia elity III RP jest nie tyle jej dzisiejsze bardzo pod\u0142e i kolaboracyjne zachowanie wobec Smole\u0144ska, ale to, \u017ce jest ona elit\u0105 paso\u017cytnicz\u0105 i nie jest w stanie obs\u0142u\u017cy\u0107 nowoczesnego pa\u0144stwa. Je\u017celi we\u017amiemy badania socjologiczne i spr\u00f3bujemy oszacowa\u0107, na kim si\u0119 opiera obecna w\u0142adza, to zobaczymy, \u017ce opiera si\u0119 ona na ludziach zainteresowanych tym, aby pa\u0144stwo pozosta\u0142o w stanie bez\u0142adu albo \u017ceby je jeszcze bardziej zepsu\u0107. Ona si\u0119 opiera na bud\u017cet\u00f3wce\u2026<\/p>\r\n

Jako\u015b w\u0105tpi\u0119, by opozycja chcia\u0142a to zmieni\u0107\u2026<\/strong><\/p>\r\n

Opozycja b\u0119dzie musia\u0142a to zmieni\u0107, bo to s\u0105 nie ich ludzie\u2026<\/p>\r\n

Wsadz\u0105 swoich\u2026<\/strong><\/p>\r\n

No nie do ko\u0144ca, bo nie maj\u0105 tylu. Mo\u017ce b\u0119dzie pr\u00f3ba przej\u0119cia biurokracji jednak to si\u0119 chyba nie uda, bo zmiana spo\u0142eczna ma swoj\u0105 dynamik\u0119 i przyw\u00f3dca opozycji b\u0119dzie musia\u0142 si\u0119 do niej dostosowa\u0107. On si\u0119 ju\u017c musi dostosowywa\u0107 do pewnej dynamiki, bo wida\u0107, jak pewne oddolne, spontaniczne przedsi\u0119wzi\u0119cia wyznaczaj\u0105 lini\u0119 polityczn\u0105 PiS, za kt\u00f3r\u0105 Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski musi nad\u0105\u017ca\u0107, bo tam s\u0105 ludzie, do kt\u00f3rych on si\u0119 odwo\u0142uje. I oni troszk\u0119 nad nim panuj\u0105. Jest to sytuacja dobra, bo Kaczy\u0144ski b\u0119dzie mia\u0142 cholerny k\u0142opot, jak b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142 koalicji z SLD, tak jak pr\u00f3bowa\u0142 jej w telewizji.<\/p>\r\n

Ja si\u0119 obawiam, \u017ce zwolennicy Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego wybacz\u0105 mu wszystko.<\/strong><\/p>\r\n

Nawet je\u017celi masz racj\u0119 to zanim mu wybacz\u0105, musz\u0105 co\u015b od niego dosta\u0107, wi\u0119c obstaj\u0119 przy swoim, \u017ce Kaczy\u0144ski musi si\u0119 liczy\u0107 z oczekiwaniami ludzi, na kt\u00f3rych si\u0119 opiera. Jednak pozosta\u0144my przy swoich zdaniach, bo to jest temat na oddzieln\u0105 dyskusj\u0119. Natomiast niew\u0105tpliwym jest to, \u017ce je\u017celi Polska ma istnie\u0107 to musi dokona\u0107 szeregu reform, kt\u00f3re uderzaj\u0105 w\u0142a\u015bnie w jej elit\u0119 i w tych, kt\u00f3rzy s\u0105 zapleczem rz\u0105du Tuska. Dlatego te reformy s\u0105 niemo\u017cliwe pod w\u0142adz\u0105 PO. By\u0107 mo\u017ce b\u0119d\u0105 mo\u017cliwe dopiero po pr\u00f3bie wywr\u00f3cenia systemu do g\u00f3ry nogami. W tym sensie uwa\u017cam, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 jest po stronie zast\u0119p\u00f3w pisowskich.<\/p>\r\n

W jednym ze swoich tekst\u00f3w napisa\u0142e\u015b, \u017ce mamy do czynienia z wojn\u0105 miedzy sekt\u0105 a mafi\u0105. Mnie akurat si\u0119 bardzo podoba to por\u00f3wnanie i mam wra\u017cenie, \u017ce politykom pasuje to okopanie si\u0119 na swoich pozycjach. Ka\u017cdy na tym zyskuje. PO spad\u0142o poparcie z 40 do 30 proc. Nie przesadzajmy, \u017ce to jaki\u015b wielki upadek, wi\u0119c wida\u0107, \u017ce antykaczystowska narracja dzia\u0142a. Natomiast PiS buduje twierdz\u0119 wiernych pretorian, moim zdaniem ograniczonych jednak w swoim zasi\u0119gu\u2026<\/strong><\/p>\r\n

Wyb\u00f3r, jakiego dokona\u0142 Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski po wyborach prezydenckich, gdy oznajmi\u0142, \u017ce nie odpowiada za swoj\u0105 kampani\u0119, bo by\u0142 na proszkach i postawi\u0142 na tward\u0105 antysystemow\u0105 pozycj\u0119, jest wyborem bardzo podobnym do tego, jakiego dokona\u0142a Platforma. Ka\u017cdy z tych pan\u00f3w obstawi\u0142 inne pole na rulecie. Tusk obstawi\u0142, \u017ce b\u0119dzie kopa\u0142 d\u00f3\u0142 mi\u0119dzy Polakami poniewa\u017c uwa\u017ca, \u017ce zawsze ponad 50 proc. b\u0119dzie po jego stronie, a Kaczy\u0144ski uzna\u0142, \u017ce wi\u0119cej ni\u017c 50 proc. w pewnym momencie b\u0119dzie bardzo chcia\u0142o Tuska ukara\u0107 i stara si\u0119 tylko o to, by nie mia\u0142o innego sposobu ukarania go ni\u017c zag\u0142osowanie na PiS. W tym sensie rzeczywi\u015bcie obaj nie musz\u0105 robi\u0107 nic opr\u00f3cz pilnowania linii, kt\u00f3r\u0105 id\u0105 i czeka\u0107, a\u017c si\u0119 oka\u017ce, kto z nich obstawi\u0142 trafnie. Moim zdaniem trafnie obstawi\u0142 Kaczy\u0144ski poniewa\u017c szeroko rozumiany ob\u00f3z w\u0142adzy (do kt\u00f3rego zalicza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c SLD, kt\u00f3re jest niby opozycyjne, ale w podziale to\u017csamo\u015bciowym jest po stronie Tuska) nie ma w przeciwie\u0144stwie do Kaczy\u0144skiego sp\u00f3jnej narracji i wizji rzeczywisto\u015bci.<\/p>\r\n

<\/strong><\/p>\r\n

To smutne, je\u017celi wystarczy narracja. Czego dzi\u015b – po tym jak katastrofa smole\u0144ska pokaza\u0142a, jak obciachowym jeste\u015bmy pa\u0144stwem, po ods\u0142oni\u0119ciu nieudolno\u015bci naszych polityk\u00f3w – potrzeba Polakom, by przestali popiera\u0107 PO? Jako\u015b poparcie dla nich nie spada.<\/strong><\/p>\r\n

To jest jak s\u0142ynny cios wibruj\u0105cej r\u0119ki Bruce\u2019a Lee, polegaj\u0105cy na walni\u0119ciu w dzbanek, kt\u00f3ry p\u0119ka\u0142 dopiero po paru minutach od uderzenia. Spo\u0142ecze\u0144stwo jest struktur\u0105 bardzo trudno sterown\u0105, bardzo powoli do niego wszelkie odkrycia docieraj\u0105 i zawsze ten mechanizm wszystkich zaskakuje. Wtedy zastanawiamy si\u0119, dlaczego co\u015b drobnego odnios\u0142o tak wielki skutek. A zazwyczaj to co\u015b odnosi taki skutek, bo skumulowa\u0142o si\u0119 na zasadzie kropli przepe\u0142niaj\u0105cej czar\u0119. Politycy SLD te\u017c nie rozumieli, dlaczego w pewnym momencie zostali tak masakrycznie odrzuceni chocia\u017c wcze\u015bniej wydawa\u0142o im si\u0119, \u017ce mog\u0105 zrobi\u0107 wszystko i nigdy ich piorun nie strzeli.<\/p>\r\n

No tak, ale PO ma ogromn\u0105 szans\u0119 jako pierwsza partia w III RP rz\u0105dzi\u0107 dwie kadencje. Straszenie PiS-em im si\u0119 wci\u0105\u017c op\u0142aca. Mo\u017ce Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski nie powinien dawa\u0107 si\u0119 \u0142apa\u0107 na ten haczyk pijarowski? Mo\u017ce nie powinien reagowa\u0107 na te bredzenie o faszystach z pochodniami, kt\u00f3re ma wkurzy\u0107 PiS?<\/strong><\/p>\r\n

Ja my\u015bl\u0119, \u017ce jest odwrotnie. Przez 2-3 lata PO wyra\u017anie podpuszcza PiS i ten dawa\u0142 si\u0119 w to \u0142apa\u0107, poniewa\u017c radykalizm dzia\u0142a przeciwko niemu. Jednak mam wra\u017cenie, \u017ce dzi\u015b to PiS prowokuje, poniewa\u017c salony s\u0105 ogarni\u0119te pewnym amokiem. One s\u0105 w zau\u0142ku bez wyj\u015bcia, nie s\u0105 w stanie stworzy\u0107 w\u0142asnej narracji i maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 swojej pora\u017cki reaguj\u0105 w\u015bciek\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3ra na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 jest przeciwskuteczna. U nas nie mo\u017cna tak beztrosko jak w USA ple\u015b\u0107 o faszyzmie, przypisuj\u0105c go bezsensownie ka\u017cdemu, kto przemawia na ulicy czy nosi pochodni\u0119. Ta histeria obraca si\u0119 przeciwko PO, chocia\u017c to nie Platforma j\u0105 g\u0142\u00f3wnie inspiruje. Owa histeria jest zupe\u0142nie autonomicznym zachowaniem salonu, kt\u00f3ry jednak postrzega Tuska jako gwaranta swojej pozycji. Zreszt\u0105 teraz zmienia si\u0119 koniunktura, bo wielu ludzi b\u0119dzie mia\u0142o powody do niezadowolenia.<\/p>\r\n

A pojawienie si\u0119 jakiego\u015b charyzmatycznego lidera na lewicy nie zagospodarowa\u0142oby tego niezadowolenia?<\/strong><\/p>\r\n

Teoretycznie tak. Jednak \u00a0zgadzam si\u0119 w tej kwestii z prof. Kikiem, kt\u00f3ry uwa\u017ca, \u017ce warunkiem istnienia w Polsce silnej lewicy by\u0142oby po\u0142\u0105czenie PRL-owskiej roszczeniowo\u015bci i bezpiecze\u0144stwa socjalnego z pobo\u017cno\u015bci\u0105\u2026<\/p>\r\n

No to PiS jest odpowiedzi\u0105\u2026<\/strong><\/p>\r\n

No w\u0142a\u015bnie (\u015bmiech). Musimy zdefiniowa\u0107, co nazywamy lewic\u0105. Je\u017celi m\u00f3wimy o lewicy postkomunistycznej, kt\u00f3ra z zasady odwo\u0142uje si\u0119 do antyko\u015bcielnych emocji, to taka lewica nie ma szans. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w jest – m\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem lewicy – \u201eko\u015bci\u00f3\u0142kowa\u201d, chocia\u017c raczej na poziomie instynkt\u00f3w i emocji ni\u017c jakiego\u015b g\u0142\u0119bszego przemy\u015blenia, w zwi\u0105zku z tym lewica \u201erozporkowa\u201d nie ma szerokiej bazy spo\u0142ecznej i jest skazana na k\u0142\u00f3cenie si\u0119 o tych samych wyborc\u00f3w z PO.<\/p>\r\n

To, co m\u00f3wisz, potwierdza poparcie dla Palikota.<\/strong><\/p>\r\n

Od momentu kongresu za\u0142o\u017cycielskiego jego partii nie mia\u0142em przez chwil\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Palikot jest projektem skazanym\u00a0 na kompletn\u0105 kl\u0119sk\u0119. Przed nim by\u0142a Partia Antyklerykalna pisma \u201eFakty i Mity\u201d, kt\u00f3ra gdzie\u015b tam wegetuje na obrze\u017cach lewicy, by\u0142a r\u00f3wnie\u017c inicjatywa Zieloni 2004 i nawet Urban pr\u00f3bowa\u0142 za\u0142o\u017cy\u0107 parti\u0119. A pami\u0119tajmy, \u017ce wtedy dysponowa\u0142 on ogromn\u0105 tub\u0105 propagandow\u0105 w postaci sprzedaj\u0105cego si\u0119 w kilkuset tysi\u0105cach egzemplarzy tygodnika \u201eNie\u201d. To te\u017c si\u0119 nie uda\u0142o. Palikot nie doda\u0142 niczego nowego i pr\u00f3bowa\u0142 odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do elektoratu, kt\u00f3ry nie istnieje, bo nawet ten elektorat, kt\u00f3ry przyjmuje has\u0142a antyklerykalne, nie uznaje ich za priorytetowe. Generatorem napi\u0119cia, emocji i podzia\u0142\u00f3w w Polsce jest to\u017csamo\u015b\u0107 narodowa. To jest prawdziwe napi\u0119cie mi\u0119dzy tubylcami a kreolami. Ci, kt\u00f3rzy czuj\u0105 si\u0119 Polakami dumnymi ze swojej narodowo\u015bci, wol\u0105 – jak pisa\u0142 poeta – \u201epolskie g\u00f3wno w polu ni\u017c fio\u0142ki w Neapolu\u201d, za\u015b ci, kt\u00f3rzy jak bohaterowie naszych lektur szkolnych z wieku XIX wzdychaj\u0105, \u017ce w tej Polsce to tylko ponure Polaka ch\u0142opskie furmanki i smr\u00f3d a prawdziwe \u017cycie to Pary\u017c czy salony zagraniczne, jak ju\u017c nie mog\u0105 wyjecha\u0107 to chc\u0105 chocia\u017c ten kraj \u201eodpolaczy\u0107\u201d. To jest prawdziwe napi\u0119cie i poj\u0119cia \u201eprawica\u201d czy \u201elewica\u201d nie imaj\u0105 si\u0119 do tego opisu. Postkomuni\u015bci, kt\u00f3rzy s\u0105 z przyzwyczajenia nazwani u nas lewic\u0105, s\u0105 po stronie kreolskiej.<\/p>\r\n

No dobra. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce te wybory Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski wygra. Czy je\u017celi arytmetyka tak b\u0119dzie nakazywa\u0107 to prezes PiS wejdzie w koalicj\u0119 z SLD?<\/strong><\/p>\r\n

Nie wiadomo. Ja mam wra\u017cenie, \u017ce tajemnica mitu o nieomylno\u015bci prezesa Kaczy\u0144skiego polega na tym, \u017ce on przy r\u00f3\u017cnych okazjach r\u00f3\u017cne rzeczy sugeruje i wychodzi p\u00f3\u017aniej, \u017ce zawsze chcia\u0142 zrobi\u0107 co akurat zrobi\u0142 i uchodzi za nieomylnego. My\u015bl\u0119, \u017ce Kaczy\u0144ski nie wie jeszcze, co zrobi po wyborach.<\/p>\r\n

Jednak m\u00f3wi\u0105c zupe\u0142nie powa\u017cnie to jeste\u015bmy w takiej sytuacji, i\u017c wszyscy wiedz\u0105, \u017ce pieprznie tylko nie wiadomo, kiedy pieprznie. Ca\u0142a strategia PiS-u jest logiczna (co nie znaczy, \u017ce s\u0142uszna), je\u017celi jest obliczona na ten moment katastrofy. Raczej jest w\u0105tpliwe, by ten moment nast\u0105pi\u0142 szybko. Nawet je\u017celi Kaczy\u0144ski wygra najbli\u017csze wybory to nie b\u0119dzie mia\u0142 wystarczaj\u0105cej si\u0142y, by rz\u0105dzi\u0107 samodzielnie. B\u0119dzie wi\u0119c musia\u0142 wej\u015b\u0107 w jak\u0105\u015b parszyw\u0105 koalicj\u0119. Bez SLD si\u0119 nie uda takiej koalicji zrobi\u0107, a \u017ce jest to partia bardzo wyposzczona to b\u0119dzie \u017c\u0105da\u0142a mn\u00f3stwa stanowisk. Po drugie problemem dla Kaczy\u0144skiego b\u0119dzie to, \u017ce Belweder jest w r\u0119kach mu nieprzychylnych. Prezydent, kt\u00f3ry mo\u017ce nie bardzo kojarzy, co si\u0119 dzieje wok\u00f3\u0142 niego, na pewno b\u0119dzie jednak kojarzy\u0142 na tyle, by robi\u0107 na z\u0142o\u015b\u0107 premierowi Kaczy\u0144skiemu. Mam wi\u0119c raczej wra\u017cenie, \u017ce Kaczy\u0144ski jest w tej chwili zainteresowany wariantem Orbana. Kaczy\u0144ski liczy, \u017ce po najbli\u017cszych wyborach powstanie koalicja wszyscy przeciwko niemu i b\u0119dzie on jedyn\u0105 opozycj\u0105, kt\u00f3ra nie zosta\u0142a dopuszczona do w\u0142adzy przez ponure, paskudne uk\u0142ady. Przy okazji nie b\u0119dzie musia\u0142 za nic odpowiada\u0107. Jak powstanie koalicja PO z SLD, PSL-em i Forrestem Gumpem to b\u0119dzie to zupe\u0142na masakra. Je\u017celi Tusk przez 3 lata maj\u0105c ogromne poparcie i wszelkie mo\u017cliwo\u015bci ku temu, nie spr\u00f3bowa\u0142 naprawi\u0107 w Polsce niczego, to tym bardziej niczego nie naprawi taka hipotetyczna koalicja, kt\u00f3rej jedynym spoiwem b\u0119dzie niedopuszczenie do sto\u0142k\u00f3w pisowc\u00f3w. Kaczy\u0144ski liczy wi\u0119c, \u017ce po roku, dw\u00f3ch nast\u0105pi kryzys, kt\u00f3ry spowoduje wyniesienie na zasadzie orbanowskiej jego parti\u0119 do w\u0142adzy.<\/p>\r\n

A co je\u017celi jednak Kaczy\u0144ski wygra najbli\u017csze wybory? Waldemar Kuczy\u0144ski wezwie NATO na pomoc? Mo\u017ce ta irracjonalna panika b\u0119dzie tak wielka, \u017ce naprawd\u0119 ludzie zaczn\u0105 strzela\u0107 do siebie.<\/strong><\/p>\r\n

W historii by\u0142 taki pose\u0142 Suchorzewski, kt\u00f3ry protestowa\u0142 przeciwko Konstytucji 3 Maja, k\u0142ad\u0105c si\u0119 w poprzek Sejmu, zrywaj\u0105c koszul\u0119 z siebie czy przynosz\u0105c dziecko na sal\u0119, gro\u017c\u0105c, \u017ce je zastrzeli jak przyjm\u0105 konstytucj\u0119. O ile pami\u0119tam jego historia sko\u0144czy\u0142a si\u0119 tak, \u017ce lud warszawski \u015bci\u0105gn\u0105\u0142 mu gacie i spra\u0142 dup\u0119 po prostu. Pose\u0142 Suchorzewski w taki spos\u00f3b znikn\u0105\u0142 z kart historii. Wi\u0119c jak musimy m\u00f3wi\u0107 o ludziach pokroju Wo\u0142ka, Kuczy\u0144skiego, Niesio\u0142owskiego czy Wojciecha Mazowieckiego to raczej prorokuj\u0119 taki ich koniec bez wzgl\u0119du na to, co b\u0119d\u0105 krzyczeli. Oni mog\u0105 oczywi\u015bcie apelowa\u0107 do NATO, ONZ i papie\u017ca, ale to raczej nie b\u0119dzie mia\u0142o realnych wp\u0142yw\u00f3w na procesy spo\u0142eczne.<\/p>\r\n

M\u00f3wi\u0105c jednak powa\u017cnie to trzeba przyzna\u0107, \u017ce Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski ju\u017c prze\u0107wiczy\u0142 t\u0119 sytuacj\u0119. Tak naprawd\u0119 ta antykaczystowska propaganda go w pewien spos\u00f3b niesie. Tak w\u0142a\u015bnie by\u0142o w 2005 roku. Jakie jest \u017ar\u00f3d\u0142o si\u0142y Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego? Uto\u017csamienie. Ca\u0142a Polska polityka jest polityk\u0105 to\u017csamo\u015bci, bo g\u0142\u00f3wnym problemem Polak\u00f3w po tych 20 latach s\u0105 nie problemy gospodarcze tylko w\u0142a\u015bnie to, kim my jeste\u015bmy. Po PRL-u jeste\u015bmy miesza\u0144cami bez jednej to\u017csamo\u015bci. Jeste\u015bmy ze wsi a mieszkamy w miastach. Jeste\u015bmy ze wschodu a mieszkamy na tzw. ziemiach zachodnich. Mieszkamy w miastach, kt\u00f3re przez kilkaset lat by\u0142y budowane przez niemieck\u0105 cywilizacj\u0119. To jest problem, kt\u00f3rym zajmuj\u0119 si\u0119 jako pisarz bardziej ni\u017c publicysta. Jednak mam wra\u017cenie, \u017ce to jest problem, kt\u00f3ry buduje ca\u0142y konflikt polityczny. Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski swoj\u0105 si\u0142\u0119 i niezatapialno\u015b\u0107 czerpie z tego, i\u017c ogromna cz\u0119\u015b\u0107 Polak\u00f3w uto\u017csamia si\u0119 z nim jako z cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry za nich cierpi. Kaczy\u0144skiego nikt nie rozlicza. Pomijam salon, dla kt\u00f3rego on r\u00f3wnie\u017c jest emocjonalnym totemem, ale nie rozliczaj\u0105 go jego zwolennicy. On nie jest dla nich przyw\u00f3dc\u0105, bo przyw\u00f3dc\u00f3w si\u0119 rozlicza ze skuteczno\u015bci. On jest, kim jest, bo wielu Polak\u00f3w patrzy na niego jak na osob\u0119 niewinnie cierpi\u0105c\u0105. Opluwanie, wyszydzanie i odmawianie mu prawa do \u017cycia publicznego, nazywanie go faszyst\u0105 czyni go kim\u015b takim, jak oni. Jest to zwi\u0105zek emocjonalny, kt\u00f3ry jest nie do rozwalenia na gruncie racjonalnym i nikt tego nawet nie pr\u00f3buje robi\u0107, bo ataki tylko umacniaj\u0105 ten zwi\u0105zek. Im wi\u0119cej Kuczy\u0144skich krzycz\u0105cych o faszyzmie, tym wi\u0119cej ludzi m\u00f3wi: ten facet jest fajny, skoro go tak opluwaj\u0105.<\/p>\r\n

Napisa\u0142e\u015b, \u017ce Tuska mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 kto\u015b, kto obieca zerwanie z \u201ewypaczeniami\u201d polityki mi\u0142o\u015bci. Je\u017celi PO wygra wybory to Tusk mo\u017ce nie by\u0107 premierem?<\/strong><\/p>\r\n

Socjalistyczna odnowa jest bardzo prawdopodobna. Wydaje mi si\u0119, \u017ce ten wariant jest jedynym, kt\u00f3ry by umo\u017cliwi\u0142 symboliczne nowe otwarcie i stworzenie koalicji wszyscy przeciwko Kaczy\u0144skiemu. Ona by si\u0119 opiera\u0142a na takim prostym za\u0142o\u017ceniu, \u017ce partia dopu\u015bci\u0142a si\u0119 pewnych b\u0142\u0119d\u00f3w, ale partia je sobie u\u015bwiadomi\u0142a. Pierwszy sekretarz zosta\u0142 wys\u0142any do U\u0142an Bator, bo tam zdaje si\u0119 mamy plac\u00f3wk\u0119 wywalczon\u0105 przez Radka Sikorskiego w ramach europejskiej s\u0142u\u017cby dyplomatycznej, i teraz partia zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z pope\u0142nionych b\u0142\u0119d\u00f3w chce je naprawi\u0107. Jednak musi to zrobi\u0107 tylko na gruncie ustroju. A wi\u0119c wszyscy, kt\u00f3rzy stoj\u0105 na gruncie ustroju demokratycznego, s\u0105 z parti\u0105. I to jest ideologiczna podk\u0142adka do stworzenia sojuszu, kt\u00f3ry ma nie dopu\u015bci\u0107 do przej\u0119cia w\u0142adzy przez si\u0142y antyustrojowe, kt\u00f3re kwestionuj\u0105 demokracj\u0119 i s\u0105 faszyzuj\u0105ce. I ten wariant du\u017co lepiej wyjdzie bez Tuska ni\u017c z nim. Poza tym istnieje taki prosty mechanizm, \u017ce kto\u015b musi bekn\u0105\u0107. Moim zdaniem Tusk jest pierwszym premierem, kt\u00f3ry p\u00f3jdzie do pierdla. Tylko jest pytanie, czy go tam wsadzi Schetyna czy Kaczy\u0144ski.<\/p>\r\n

Dos\u0142ownie do pierdla?<\/strong><\/p>\r\n

To te\u017c nie jest wykluczone. Zobaczymy, jak to si\u0119 rozwinie. Polacy nie s\u0105 narodem m\u015bciwym przesadnie jak wiele innych narod\u00f3w, ale na kogo\u015b win\u0119 za ten ca\u0142y bajzel zwali\u0107 trzeba i Tusk si\u0119 sam o to prosi. Ja my\u015bl\u0119, \u017ce on sobie doskonale z tego zdaje spraw\u0119. Jednak zaczyna r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142a\u0107 taki sam mechanizm, jaki dzia\u0142a\u0142 w PZPR, kt\u00f3ry polega\u0142 na tym, \u017ce nie mo\u017cna wymieni\u0107 przyw\u00f3dcy bez kryzysu. Gomu\u0142ka, Gierek odchodzili nie z w\u0142asnej woli i by\u0107 mo\u017ce partia zastosuje ten wariant wobec Tuska.<\/p>\r\n

Taki scenariusz uratuje PO czy przesunie tylko jej \u015bmier\u0107?<\/strong><\/p>\r\n

Na pewien czas mo\u017cna \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 z Brukseli Buzka czy jakiego\u015b innego popularnego w sonda\u017cach polityka. Mo\u017cna b\u0119dzie si\u0119gn\u0105\u0107 po jakich\u015b samorz\u0105dowc\u00f3w z sukcesami. Mo\u017cna zrobi\u0107 rz\u0105d fachowc\u00f3w. Tylko, \u017ce to nie przyniesie \u017cadnych rezultat\u00f3w, bo elita III RP genetycznie jest niezdolna do modernizacji Polski, poniewa\u017c musia\u0142by si\u0119 ona odby\u0107 jej kosztem. \u0179adna w\u0142adza nie uderzy we w\u0142asne zaplecze i przywileje.<\/p>\r\n

Nie smuci Ci\u0119 troch\u0119 fakt, \u017ce ta wojna PiS-u z PO zaczyna zjada\u0107 wszystkich wok\u00f3\u0142 siebie? Tacy wybitni intelektuali\u015bci jak prof. Legutko czy Krasnod\u0119bski stan\u0119li po jednej stronie sporu politycznego. Przestali by\u0107 oni ponadpartyjnymi arbitrami, do kt\u00f3rych ka\u017cdy konserwatysta m\u00f3g\u0142 si\u0119 odwo\u0142a\u0107. Kiedy\u015b napisa\u0142e\u015b, \u017ce Kaczy\u0144ski ukrad\u0142 prawic\u0119. PiS j\u0105 kiedy\u015b odda?<\/strong><\/p>\r\n

PiS jej nie odda, jednak jest mo\u017cliwe, \u017ce prawica ukradnie PiS. Wszyscy pope\u0142niaj\u0105 du\u017cy b\u0142\u0105d personalizuj\u0105c ten problem. A co by by\u0142o, gdyby nie by\u0142o Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego? My\u015blisz, \u017ce Kuczy\u0144ski albo inne Wo\u0142ki nagle by odetchn\u0119\u0142y, \u017ce \u017cyjemy w kraju normalnym? Nie. Znaleziono by natychmiast nowego Kaczy\u0144skiego. Ca\u0142a ta ekipa jest zdolna tylko do przemiennego odczuwania strachu i pogardy. Te uczucia musz\u0105 by\u0107 jako\u015b uosobione. Nie by\u0142o Kaczy\u0144skiego to Wa\u0142\u0119sa by\u0142 tym dyktatorem, chamem i przedstawicielem polskiej wiochy. Nie znikn\u0105 \u201estarsi, gorzej wykszta\u0142ceni z mniejszych o\u015brodk\u00f3w\u201d, nie zniknie \u201epolski, endecki ciemnogr\u00f3d\u201d tylko zamiast jednego totemu pojawi si\u0119 drugi. W\u0142a\u015bnie na tym polega problem. Ci ludzie s\u0105 absolutnie niezdolni do jakiejkolwiek modernizacji Polski i do jakichkolwiek pozytywnych dzia\u0142a\u0144. Jedyn\u0105 racj\u0105 ich istnienia, kt\u00f3r\u0105 sobie wymy\u015blili, jest ci\u0105g\u0142e trzymanie stra\u017cy nad polskim ciemnogrodem.<\/p>\r\n

Rozmawia\u0142 \u0141ukasz Adamski<\/strong><\/em><\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"O tym, \u017ce polskie elity s\u0105 niezdolne do modernizacji Polski, d\u0142ugim marszu do w\u0142adzy Kaczy\u0144skiego i obaleniu Tuska m\u00f3wi pisarz i publicysta Rafa\u0142 A. Ziemkiewicz. Fronda.pl: Czy po do\u015bwiadczeniach z szybkim ko\u0144cem zjednoczenia narodowego po \u015bmierci papie\u017ca wierzy\u0142e\u015b w d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 jedno\u015b\u0107 Polak\u00f3w po katastrofie smole\u0144skiej? Kr\u00f3tko po tragedii wyst\u0119powa\u0142em w programie \u201eWarto Rozmawia\u0107\u201d, gdzie – […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,37],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37387"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37387"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37387\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}