{"id":37296,"date":"2011-05-05T10:37:59","date_gmt":"2011-05-05T15:37:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=37296"},"modified":"2011-05-05T10:37:59","modified_gmt":"2011-05-05T15:37:59","slug":"slask-byl-i-bedzie-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=37296","title":{"rendered":"\u015al\u0105sk by\u0142 i b\u0119dzie polski"},"content":{"rendered":"

90. rocznica III Powstania \u015al\u0105skiego jak nigdy dot\u0105d budzi emocje. Emocje budzi tak\u017ce ca\u0142a najnowsza historia \u015al\u0105ska. Przyczyna jest jedna – coraz bardziej natarczywe kwestionowanie polskiej wizji tej historii, wizji zwi\u0105zanej z postaci\u0105 Wojciecha Korfantego. Pojawianie si\u0119 na politycznej scenie Ruchu Autonomii \u015al\u0105ska i jego nobilitacja poprzez w\u0142\u0105czenie do koalicji rz\u0105dz\u0105cej wojew\u00f3dztwem \u015bl\u0105skim – te emocje jeszcze podgrza\u0142a.<\/strong><\/p>\r\n

Na pytanie o dziedzictwo tej historii pr\u00f3bowali odpowiedzie\u0107 uczestnicy konferencji naukowej pt. \u201eG\u00f3rny \u015al\u0105sk 1918-1922\u201d zorganizowanej w Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci w dniu 27 kwietnia br. Wsp\u00f3\u0142organizatorami konferencji byli: Muzeum Polskiego Ruchu Ludowego, Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Historii i Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 \u015al\u0105ska. Otwarcia konferencji dokonali: dyr. Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci dr Tadeusz Skoczek, dyr. Muzeum Polskiego Ruchu Ludowego dr Janusz Gmitruk i przedstawiciel Marsza\u0142ka Wojew\u00f3dztwa Mazowieckiego Adama Struzika, dr Tadeusz Samborski, kt\u00f3ry odczyta\u0142 list skierowany do organizator\u00f3w.<\/p>\r\n

Prof. Zygmunt Wo\u017aniczka z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego m\u00f3wi\u0142 o autonomii \u015al\u0105ska w okresie II RP i jej obecnym postrzeganiu. Jak stwierdzi\u0142, autonomia nadana \u015al\u0105skowi ustaw\u0105 Sejmu RP w dniu 15 lipca 1920 r. by\u0142a aktem politycznym maj\u0105cym na celu przyci\u0105gni\u0119cie jak najwi\u0119kszej liczby uczestnik\u00f3w plebiscytu do g\u0142osowania za Polsk\u0105. Tak naprawd\u0119 jej rozwi\u0105zaniom by\u0142 przeciwny zar\u00f3wno Wojciech Korfanty, jak i Narodowa Demokracja. Jednak po 1926 r. sytuacja radykalnie si\u0119 zmieni\u0142a – obrona autonomii sta\u0142a si\u0119 form\u0105 walki z sanacj\u0105 i jej zap\u0119dami autorytarnymi. A po roku 1933, kiedy w Niemczech zacz\u0119\u0142o funkcjonowa\u0107 pa\u0144stwo totalne – na \u015al\u0105sku, dzi\u0119ki autonomii, swobodnie dzia\u0142a\u0142y organizacje niemieckie zdelegalizowane w III Rzeszy. Formalnie autonomi\u0119 znios\u0142y najpierw w\u0142adze hitlerowskie, a potem, 6 maja 1945 r., Krajowa Rada Narodowa.<\/p>\r\n

Dzisiaj – jak podkre\u015bli\u0142 Wo\u017aniczka – autonomia jest idealizowana. S\u0105 \u015brodowiska, kt\u00f3re uwa\u017caj\u0105, \u017ce przywr\u00f3cenie autonomii rozwi\u0105\u017ce wszystkie bol\u0105czki \u015al\u0105ska. Jest to z\u0142udzenie – podkre\u015bli\u0142 m\u00f3wca. Zauwa\u017cy\u0142 jednocze\u015bnie, \u017ce gleb\u0105, na kt\u00f3rej wyr\u00f3s\u0142 Ruch Autonomii \u015al\u0105ska by\u0142o poczucie tzw. \u015bl\u0105skiej krzywdy. Ma ona swoje \u017ar\u00f3d\u0142a ju\u017c w II RP – niekt\u00f3re posuni\u0119cia rz\u0105du w Warszawie odbierane by\u0142y jako \u201ekolonialne\u201d. Np. reforma walutowa W\u0142adys\u0142awa Grabskiego by\u0142a postrzegana jako przeprowadzona kosztem \u015al\u0105ska. To samo mia\u0142o miejsce w okresie PRL. Wed\u0142ug opinii prof. Wo\u017aniczki w\u0142adze centralne w Warszawie nigdy nie mia\u0142y do ko\u0144ca \u201epomys\u0142u na \u015al\u0105sk\u201d. Jako przyk\u0142ad nienormalno\u015bci sytuacji poda\u0142 fakt niemo\u017cno\u015bci sprzedawania w okresie II RP \u015bl\u0105skiego w\u0119gla w Polsce – st\u0105d tak szybka decyzja budowy portu w Gdyni w celu u\u0142atwienia jego eksportu. \u015al\u0105sk w tym czasie nigdy nie zintegrowa\u0142 si\u0119 gospodarczo z Polsk\u0105 – oceni\u0142 Wo\u017aniczka.<\/p>\r\n

Du\u017ce zainteresowanie wzbudzi\u0142 referat dr. Sebastiana Fikusa z Politechniki Opolskiej na temat stosunki historiografii niemieckiej do powsta\u0144 \u015bl\u0105skich. Jak wynika z bada\u0144 autora historiografia ta nie przyjmuje do wiadomo\u015bci faktu, \u017ce zbuntowani przeciwko Niemcom mieszka\u0144cy \u015al\u0105ska bior\u0105cy udzia\u0142 w powstaniach – byli Polakami. Niemieccy autorzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce byli to zba\u0142amuceni propagand\u0105 \u201ekomunistyczn\u0105\u201d Niemcy, kt\u00f3rzy zwr\u00f3cili si\u0119 przeciwko w\u0142asnemu rz\u0105dowi z przyczyn socjalnych. Lansuje si\u0119 te\u017c tez\u0119, \u017ce ca\u0142y ruch powsta\u0144czy by\u0142 importem z zewn\u0105trz (z Polski i z Wielkopolski). Niemcy przywo\u0142uj\u0105 te\u017c dane z g\u0142osowania plebiscytowego z okr\u0119gu Lubliniec i Kluczbork, gdzie 90 proc. m\u00f3wi\u0105cych po polski zag\u0142osowa\u0142o za przynale\u017cno\u015bci\u0105 do Niemiec.\u00a0 Co to ma jednak udowadnia\u0107? \u0179e Niemcy m\u00f3wili po polsku? Wed\u0142ug Fikusa niemieccy autorzy popadaj\u0105 cz\u0119sto w groteskowe sprzeczno\u015bci. Jak bowiem nazwa\u0107 g\u0142oszenie tez, \u017ce bitwa o G\u00f3r\u0119 \u015awi\u0119tej Anny toczy\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy Niemcami?<\/p>\r\n

Mocnym akcentem konferencji by\u0142 g\u0142os dr. J\u00f3zefa Musio\u0142a, prezesa Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 \u015al\u0105ska. M\u00f3wi\u0142 on o wielkim zaniepokojeniu cz\u0142onk\u00f3w Towarzystwa. \u201eDzisiaj zmienia si\u0119 kolor krzese\u0142ek na Stadionie Narodowym w Chorzowie z bia\u0142o-czerwonych na niebiesko-\u017c\u00f3\u0142te, fa\u0142szuje si\u0119 histori\u0119 \u015al\u0105ska, dopuszcza do w\u0142adzy w wojew\u00f3dztwie si\u0142y wprost kwestionuj\u0105ce lojalno\u015b\u0107 wobec pa\u0144stwa polskiego. Budzi to w nas, potomkach powsta\u0144c\u00f3w \u015bl\u0105skich – wielkie zaniepokojenie\u201d.<\/p>\r\n

Wszystkie referaty wyg\u0142oszone podczas konferencji, jak r\u00f3wnie\u017c te, kt\u00f3re nie zosta\u0142y wyg\u0142oszone z powodu absencji uczestnik\u00f3w – b\u0119d\u0105 wydrukowane w publikacji ksi\u0105\u017ckowej. Uka\u017ce si\u0119 on pod koniec bie\u017c\u0105cego roku. Podczas rozm\u00f3w kuluarowych \u017cywo dyskutowano na temat sytuacji na \u015al\u0105sku. Prof. Z. Wo\u017aniczka, cz\u0142onek w\u0142adz Ruchu Obywatelskiego \u201ePolski \u015al\u0105sk\u201d, m\u00f3wi\u0142 o problemach, jakie mieli organizatorzy sesji po\u015bwi\u0119conej 90. rocznicy III powstania \u015bl\u0105skiego. Zmuszeni byli do rokowa\u0144 na temat udost\u0119pnienia Sali Sejmu \u015al\u0105skiego z\u2026 Jerzym Gorzelikiem, szefem RA\u015a, odpowiedzialnym z Zarz\u0105dzie Wojew\u00f3dztwa za sprawy kulturalne. Zanosi\u0142o si\u0119 zreszt\u0105 na wi\u0119kszy skandal. Oto bowiem Gorzelik by\u0142 pocz\u0105tkowo odpowiedzialny za obchody tej rocznicy na ca\u0142ym \u015al\u0105sku! Dopiero po ostrych protestach – zast\u0105pi\u0142 go marsza\u0142ek wojew\u00f3dztwa Adam Matusiewicz. Sam Gorzelik przyj\u0105\u0142 to wiadomo\u015bci, jednak bu\u0144czucznie obwie\u015bci\u0142: \u201eI tak nie zmieni\u0119 oceny na temat wydarze\u0144 1919-1921 r. Wed\u0142ug mnie by\u0142a to wojna domowa, a konflikt o G\u00f3rny \u015al\u0105sk by\u0142 nieszcz\u0119\u015bciem dla jego mieszka\u0144c\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

Na zako\u0144czenie konferencji, jej pomys\u0142odawca, prof. Marian Marek Drozdowski zaapelowa\u0142 o godne upami\u0119tnienie Wojciecha Korfantego, wielkiego \u015al\u0105zaka i Polaka. Zaprosi\u0142 na obchody 90. rocznicy\u00a0 III Powstania \u015al\u0105skiego w Warszawie w dniu 16 maja br.<\/p>\r\n

(bz)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"90. rocznica III Powstania \u015al\u0105skiego jak nigdy dot\u0105d budzi emocje. Emocje budzi tak\u017ce ca\u0142a najnowsza historia \u015al\u0105ska. Przyczyna jest jedna – coraz bardziej natarczywe kwestionowanie polskiej wizji tej historii, wizji zwi\u0105zanej z postaci\u0105 Wojciecha Korfantego. Pojawianie si\u0119 na politycznej scenie Ruchu Autonomii \u015al\u0105ska i jego nobilitacja poprzez w\u0142\u0105czenie do koalicji rz\u0105dz\u0105cej wojew\u00f3dztwem \u015bl\u0105skim – te […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37296"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37296"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37296\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}