{"id":37127,"date":"2011-05-03T10:14:02","date_gmt":"2011-05-03T15:14:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=37127"},"modified":"2011-05-03T10:14:12","modified_gmt":"2011-05-03T15:14:12","slug":"dzialalnosc-stasi-i-sb-wobec-polakow-w-berlinie-zachodnim-edward-klimczak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=37127","title":{"rendered":"Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Stasi i SB wobec Polak\u00f3w w Berlinie Zachodnim – Edward Klimczak<\/em>"},"content":{"rendered":"

I. Polityczni emigranci z Polski w centrum zainteresowania SB i Stasi<\/strong><\/p>\r\n

Na powy\u017cszy temat nie ma do dzisiejszego dnia \u017cadnych opracowa\u0144 naukowych. R\u00f3wnie\u017c niniejszy referat nie jest referatem naukowym sensu stricto<\/em>, poniewa\u017c\u00a0 opiera si\u0119 tylko cze\u015bciowo na sytematycznych badaniach. Nawet wst\u0119pne opracowanie tego tematu jest jednak historycznie bardzo wa\u017cne, poniewa\u017c Berlin Zachodni by\u0142 dla polskich emigrant\u00f3w pierwszym etapem w drodze do wolno\u015bci na Zachodzie, a szczeg\u00f3lnie dla solidarno\u015bciowej emigracji politycznej po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku.<\/p>\r\n

W Berlinie Zachodnim mia\u0142a te\u017c miejsce bliska wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy polsk\u0105 S\u0142u\u017cb\u0105 Bezpiecze\u0144stwa (jej siedzib\u0105 by\u0142a Polska Misja Wojskowa przy Lassenstrasse 19-21), a enerdowsk\u0105 Stasi, wschodnioniemieccy pracownicy tej wewn\u0119trznej s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa mogli swobodnie przechodzi\u0107 pieszo do Berlina Zachodniego bez jakiejkolwiek kontroli ze strony zachodniej, gdy\u017c Berlin Zachodni mia\u0142 status Wolnego Miasta z bezwizowym i niekontrolowanym – ze strony zachodnich aliant\u00f3w i niemieckich w\u0142adz Berlina Zachodniego – wjazdem dla ludzi z ca\u0142ego \u015bwiata. Agenci Stasi mogli wi\u0119c bez ogranicze\u0144 i przy ca\u0142kowitej swobodzie pods\u0142uchiwa\u0107 Niemc\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c przebywaj\u0105cych tam Polak\u00f3w, Czech\u00f3w czy W\u0119gr\u00f3w, pods\u0142uchiwa\u0107, sledzi\u0107, szanta\u017cowa\u0107, psychicznie terroryzowa\u0107, dokonywa\u0107 tajnych rewizji mieszka\u0144, a nawet uprowadza\u0107.<\/p>\r\n

Rok rocznie od ko\u0144ca lat 70. i w nast\u0119pnym dziesi\u0119cioleciu do RFN i Berlina Zachodniego przesiedla\u0142o si\u0119 z Polski ponad 100 tys. os\u00f3b na podstawie niemieckiego pochodzenia, najcz\u0119\u015bciej ze \u015al\u0105ska i\u00a0 Mazur. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w przesiedlaj\u0105cych si\u0119, w RFN nazywano ich \u201eSp\u00c3\u00a4taussiedler\u201d (p\u00f3\u017anoprzesiedleni), chodzi\u0142o o rodziny mieszane, polsko-niemieckie. \u0141atwo obliczy\u0107, \u017ce do 1980 roku, tj. do powstania \u201eSolidarno\u015bci\u201d PRL opu\u015bci\u0142o kilkaset tysi\u0119cy obywateli. Ca\u0142kowite zniesienie \u201eszlabanu\u201d na Zach\u00f3d nast\u0105pi\u0142o dopiero po zarejestrowniu \u201eSolidarno\u015bci\u201d, kt\u00f3ra wymusi\u0142a na rz\u0105dzie komunistycznym wydawanie paszport\u00f3w zagranicznych dla ka\u017cdego obywatela. Je\u015bli liczba Polak\u00f3w w Berlinie Zachodnim do 1980 r. szacowana by\u0142a na 1500, to ju\u017c latem 1981 roku miejscowa prasa pisa\u0142a, \u017ce do do miasta przyjecha\u0142o od 50 do 150 tys. obywateli polskich, z kt\u00f3rych kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy ci\u0105gle pozostaje w mie\u015bcie i cz\u0119sto podejmuje nielegalnie prac\u0119 \u201ena czarno\u201d.<\/p>\r\n

Taka ilo\u015b\u0107 rodak\u00f3w w kraju tu\u017c za miedz\u0105 – w okresie komunistycznym t\u0105 szerok\u0105 miedz\u0105 by\u0142a NRD – jest i dzisiaj przedmiotem zainteresowania rz\u0105du Republiki Polskiej, co nale\u017cy uzna\u0107 za normalny objaw, bo przecie\u017c ka\u017cde pa\u0144stwo ma obowi\u0105zek troszczy\u0107 si\u0119 o swoich obywateli, tak\u017ce i tych mieszkaj\u0105cych poza jej granicami.<\/p>\r\n

Komunistyczna PRL \u201etroszczy\u0142a si\u0119” jednak o tych obywateli w ca\u0142kiem inny spos\u00f3b, ni\u017c by\u0142o i jest to przyj\u0119te w cywilizowanych spo\u0142ecze\u0144stwach zachodniej demokracji. Tak samo jak i NRD PRL wykorzystywa\u0142o swoich obywateli w celach szpiegowskich, jak te\u017c do inwigilacji w\u0142asnej emigracji politycznej i opiniotw\u00f3rczych o\u015brodk\u00f3w medialnych, jak radio Free Europe (Sekcja Polska), paryskiego miesi\u0119cznika \u201eKultura\u201d, wydawnictwa \u201eEditon Spotkania\u201d w Pary\u017cu czy londy\u0144skich niepodleg\u0142o\u015bciowych o\u015brodk\u00f3w kultury polskiej. Nie jest do dzisiaj znana znana liczba tajnych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w polskiej S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa, bo nawet po trzydziestu latach wiele spraw nie odtajniono.<\/p>\r\n

Znacznie \u0142atwiej by\u0142o to zrobi\u0107 w Niemczech, gdzie po szturmie opozycji na gmach niemieckiej tajnej S\u0142u\u017cby Stasi we wschodnim Berlinie i upadku upadku NRD sprawowanie w\u0142adzy nad aktami przej\u0119li autentyczni opozycjoni\u015bci, kt\u00f3rzy odtajnili powierzone im akta. Nie by\u0142o tu dyskusji o tym, czy nale\u017cy je odtajnia\u0107 czy nie. W Polsce tak zwana \u201elustracja” posuwa si\u0119 do dzisiaj z trudem do przodu i cz\u0119sto nie dotyczy ludzi b\u0119d\u0105cych i obecnie blisko w\u0142adzy lub przy w\u0142adzy. R\u00f3wnie\u017c i dlatego, \u017ce w szeregach by\u0142ych opozycjonist\u00f3w i duchownych ko\u015bcio\u0142a katolickiego by\u0142y ca\u0142e zast\u0119py TW , odtajnienie wi\u0119c wszystkich akt spowodowa\u0142oby rzekomy zam\u0119t i chaos, nawet na szczytach w\u0142adzy. Wiele dossier co wa\u017cniejszych os\u00f3b zosta\u0142o po prostu zniszczone.<\/p>\r\n

Je\u015bli chodzi o tajne s\u0142u\u017cny NRD, to jest ewenementem to, \u017ce te \u201etroszczy\u0142y” si\u0119 one nie tylko o w\u0142asnych obywateli, ale te\u017c i o obywateli \u201ebratnich” kraj\u00f3w, przebywaj\u0105cych nawet poza granicymi ich w\u0142asnego kraju i Paktu Warszawskiego.<\/p>\r\n

<\/strong><\/p>\r\n

II. <\/strong>Wsp\u00f3\u0142praca \u201ebratnich\u201d agentur Stasi i SB<\/strong><\/p>\r\n

Akta Stasi, kt\u00f3ra stara\u0142a si\u0119 kontrolowa\u0107 wszystkich i wszystko s\u0105 szczeg\u00f3lnie obszerne. Stasi, kt\u00f3ra zatrudnia\u0142a 91 tys. pracownik\u00f3w etatowych i mia\u0142a 173 tys. tajnych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, nagromadzi\u0142a 180 km archiwalnych akt, nie tylko obywateli niemieckich, ale r\u00f3wnie\u017c wielu obcokrajowc\u00f3w, z kt\u00f3rych najwieksz\u0105 grup\u0105 obserwacyjn\u0105 byli od 1980 roku Polacy. I nawet do dzisiaj nie przebadano wszystkich teczek, cho\u0107 Urz\u0105d ds Akt zatrudnia ponad 1500 os\u00f3b.<\/p>\r\n

Stasi by\u0142a uwa\u017cana za jedn\u0105 z najlepszych i najskuteczniejszych tajnych s\u0142u\u017cb na \u015bwiecie. Dzi\u0119ki mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania specyficznej konstelacji niemiecko-niemieckiej, po\u0142o\u017cenia terytorialnego i uwarunkowa\u0144 j\u0119zykowych Stasi otrzymywa\u0142a obszerne zadania wywiadowcze i kontrwywiadowcze nie tylko od KGB, ale r\u00f3wnie\u017c od polskiej SB, tym bardziej \u017ce rozporz\u0105dza\u0142a armi\u0105 30 tys. tajnych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w w w RFN i w Berlinie Zachodnim.<\/p>\r\n

Mo\u017cna wyj\u015b\u0107 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce do czasu eksplozji spo\u0142ecznej w Polsce w latach 1980-81 opr\u00f3cz zbierania informacji o sytuacji politycznej za Odr\u0105 Stasi nie podejmowa\u0142a \u017cadnych akcji na terytorium PRL czy te\u017c w stosunku do Polak\u00f3w na emigracji w Berlinie Zachodnim. To zmieni\u0142o si\u0119 jednak po podpisaniu w Gda\u0144sku 31. sierpnia 1980 roku umowy spo\u0142ecznej mi\u0119dzy NSZZ Solidarno\u015b\u0107 i komunistycznym rz\u0105dem PRL. Od tego czasu Stasi, na polecenie kierownictwa partii komunistycznej SED, zmobilizowa\u0142a swoje si\u0142y, by przy pomocy operacyjnych \u015brodk\u00f3w przyczyni\u0107 si\u0119 do ochrony Paktu Warszawskiego i wzmocnienia jego najs\u0142abszego ogniwa, jakim by\u0142a PRL. R\u00f3wnie\u017c polscy<\/strong> emigranci polityczni w RFN i Berlinie Zachodnim znale\u017ali si\u0119 w centrum zainteresowania Stasi, kt\u00f3ra otoczy\u0142a ich \u201eopiek\u0105\u201d, cz\u0119sto te\u017c przy wsp\u00f3\u0142pracy z SB. Zainteresowanie polskiego wywiadu \u201eemigracyjnymi o\u015brodkami dywersji\u201d w RFN i w Berlinie Zachodnim by\u0142o szczeg\u00f3lnie silne, co uwidoczni\u0142o si\u0119 we wsp\u00f3\u0142pracy z \u201ebratnim\u201d wywiadem wywiadem NRD, tj. jego wydzia\u0142em Hauptverwaltung Aufkl\u00c3\u00a4rung (HVA).<\/p>\r\n

Z protoko\u0142u rozm\u00f3w, jakie odby\u0142y si\u0119 w kwietniu 1982 roku w czasi\u0119 wizyty u Markusa Wolfa, szefa s\u0142u\u017cb specjalnych NRD, w Berlinie z szefem polskiego wywiadu, genera\u0142em Fabianem Dmowskim wynika, \u017ce oba wywiady mia\u0142y si\u0119 wzajemnie uzupe\u0142nia\u0107, w czym wywiad Stasi mia\u0142 szczeg\u00f3lne znaczenie w rozpracowywaniu Polak\u00f3w w Berlinie Zachodnim i w RFN.<\/p>\r\n

Dmowski powiedzial m.in.: Dzia\u0142ania aktywne maj\u0105 obejmowa\u0107 wszystkie sfery – polityk\u0119, gospodark\u0119, tajne s\u0142u\u017cby; wydzia\u0142 dzia\u0142a\u0144 aktywnych zostanie rozbudowany o 100%. Najwa\u017cniejszy cel polega na dezinformowaniu wroga i dezintegrowaniu istniej\u0105cych w kraju i na Zachodzie ugrupowa\u0144 Solidarno\u015bci. Tutaj wsparcie bratnich organ\u00f3w ma szczeg\u00f3lne znaczenie. Na opinie publiczn\u0105 w PRL trzeba wp\u0142ywa\u0107 tak, aby ustawia\u0142a si\u0119 przeciwko Solidarno\u015bci. W tym celu trzeba wykorzysta\u0107 tak\u017ce kompromitowanie funkcjonariuszy Solidarno\u015b\u0107i \u017cyj\u0105cych na Zachodzie<\/em>.<\/p>\r\n

W 1983 roku jako nowy minister spraw wewn\u0119trznych gen. Czes\u0142aw Kiszczak prosi\u0142 szefa Stasi Ericha Milkego o pomoc we wszystkim: (…) co pozwoli z dzia\u0142a\u0144 podejmowanych przez Solidarno\u015b\u0107 w RFN<\/em> uzyska\u0107 materialy dowodowe przeciwko Solidarno\u015b\u0107i w kraju<\/em>.<\/p>\r\n

Oficjalna wsp\u00f3\u0142praca Stasi z SB odzwierciedla si\u0119 w statystykach, kt\u00f3re zestawia\u0142 ten wywiad dla w\u0142asnych cel\u00f3w. Przyk\u0142ad: w 1988 roku ze 156 pr\u00f3\u015bb o pomoc operacyjn\u0105, otrzymanych od tajnych s\u0142u\u017cb pa\u0144stw komunistycznych, z samej Polski przysz\u0142o ponad 60. Podobny obraz pokazuje si\u0119 w ramach wymiany informacji. Na 276 informacji, przekazanych do Stasi w roku 1988, z samej tylko Polski przysz\u0142o ponad 130, tzn. prawie 50%. R\u00f3wnie\u017c cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 tzw. spotka\u0144 roboczych przedstawicieli Stasi z pracownikami polskiego UB by\u0142a dosy\u0107 du\u017ca i tylko por\u00f3wnywalna z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 spotka\u0144 z kolegami z KGB, kt\u00f3re przecie\u017c mia\u0142o swoje agendy w wi\u0119kszych miastach NRD, vide obecny premier Rosyjskiej Federacji W. Putin w Dre\u017anie.<\/p>\r\n

Po zarejestrowaniu \u201eSolidarno\u015bci” w Warszawie (10.11.1981 r.) jako prawnie dzia\u0142aj\u0105cego zwi\u0105zku zawodowego przesta\u0142y funkcjonowa\u0107 totalitarne metody dyscyplinowanie opozycji, zastosowano wi\u0119c zar\u00f3wno w Polsce, jak i w stosunku do politycznych emigrant\u00f3w na Zachodzie, w tym w Berlinie Zachodnim i w RFN, bro\u0144 wojny psychologicznej w postaci osobistego dyskredytowania i rozpuszczania plotek o czo\u0142owych dzia\u0142aczach opozycji. Przyw\u00f3dcy Solidarno\u015bci w kraju i ich politycznie dzia\u0142aj\u0105cy entuzja\u015bci w Niemczech i <\/strong>Berlinie Zachodnim byli pods\u0142uchiwani, potajemnie filmowani, ta\u015bmy d\u017awi\u0119kowe by\u0142y manipulowane i bezsensownie sklejane. Zadaniem Stasi by\u0142o rozpowszechnianie wiadomo\u015b\u0107i, \u017ce za tymi wyst\u0105pieniani stoj\u0105 s\u0142u\u017cby zachodnie. Polska SB dawa\u0142a zlecenia Stasi nie tylko odno\u015bnie pods\u0142uchu telefon\u00f3w w RFN\/Berlinie Zachodnim, ale r\u00f3wniez fa\u0142szowania dokument\u00f3w, zastraszania, dyskredytowania z powodu wymy\u015blonych kontakt\u00f3w ze s\u0142u\u017cbami zachodnimi. Szkalowanie Polak\u00f3w na Zachodzie by\u0142o g\u0142\u00f3wn\u0105 domen\u0105 Stasi w \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy z SB. Listy cz\u0142onk\u00f3w zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych\u00a0 z zagranicy by\u0142y przechwytywane przez Stasi i fa\u0142szowane, podrabiano nawet charakter pisma autor\u00f3w list\u00f3w przy pomocy fachowc\u00f3w grafolog\u00f3w. W tak sfa\u0142szowanych listach by\u0142y opisywane przyjemno\u015b\u0107i \u017cycia na Zachodzie, aby zwi\u0105zkowcy w kraju stracili do nich zaufanie. Stasi wykonywa\u0142a du\u017co brudnej roboty dla polskich czekist\u00f3w nie maj\u0105c \u017cadnych skrupu\u0142\u00f3w moralnych. Dopiero po zamordowaniu ksi\u0119dza Popie\u0142uszki i skazaniu oficer\u00f3w SB zmieni\u0142o si\u0119 nastawienie wielu oficer\u00f3w Stasi w stosunku do rozpracowywania obywateli polskich.<\/p>\r\n

III. <\/strong>Studium przypadk\u00f3w inwigilacji przez SB i Stasi w Berlinie Zachodnim<\/strong><\/p>\r\n

<\/strong><\/p>\r\n

1. Edward Klimczak<\/strong><\/p>\r\n

Na przyk\u0142adzie dossier Klimczaka mo\u017cna pokaza\u0107 metody pracy Stasi, kt\u00f3rej pracownicy zas\u0142uguj\u0105 na uznanie, byli bowiem skrupulatni, mieli wypracowane metody dzia\u0142ania i buchalterii rozpracowywania wrogich \u201eobiekt\u00f3w operacyjnych\u201d.<\/p>\r\n

Nakaz operacyjnego rozpracowania osoby Edwarda Klimczaka przez Stasi jest w jego teczce odnotowany po raz pierwszy pod dat\u0105 21.4.1982 r. tj. w cztery miesi\u0105ce po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce i podj\u0119ciu przez \u201eoperacyjny obiekt\u201d tj. Klimczaka wrogich dzia\u0142a\u0144 wobec \u201ebratniego\u201d kraju Polski Ludowej, kt\u00f3re z punktu widzenia NRD kwalifikuj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c jako dzia\u0142ania na szkod\u0119 tego\u017c. Osob\u0105 Klimczaka Stasi musia\u0142a zainteresowa\u0107 si\u0119 jednak ju\u017c wcze\u015bniej, bowiem do tego momentu ustali\u0142a, \u017ce \u00f3w jest kierowniczym cz\u0142onkiem wrogiej organizacji w Berlinie Zchodnim i aktywnie pomaga si\u0142om kontrrewolucyjnym w Polsce Ludowej. Podejrzewa si\u0119 go o to, \u017ce swoje podr\u00f3\u017ce wykorzystuje do wrogich negatywnych dzia\u0142a\u0144 przeciwko Polsce Ludowej.<\/em><\/p>\r\n

W li\u015bcie go\u0144czym nakazuje si\u0119 rejestrowanie jego przejazd\u00f3w przez terytorium NRD na autostradach tranzytowych mi\u0119dzy Berlinem Zachodnim a RFN oraz dokumentowanie zachowa\u0144, wa\u017cnych z operacyjnego punktu widzenia. <\/em>Aby zrozumie\u0107, o co tu chodzi, trzeba zasi\u0119gn\u0105\u0107 rady specjalisty od zakodowanego j\u0119zyka Stasi. Interesuj\u0105ce jest to, \u017ce list go\u0144czy podpisany jest przez bardzo wysokich urz\u0119dnik\u00f3w aparatu, s\u0105dz\u0105c przynajmniej po ich stopniach s\u0142u\u017cbowych, a wi\u0119c genara\u0142a majora Kratscha (dok\u0142adniej szefa kontrwywiadu genera\u0142a majora dra G\u00fcntera Kratscha) i pu\u0142kownika Br\u00fccknera. \u015awiadczy to wi\u0119c o randze \u201eoperacyjnego obiektu\u201d tj. Klimczaka <\/em>w enerdowskiej hierarchii wrog\u00f3w systemu socjalistycznego, a zapewne i \u015brodk\u00f3w czy gratyfikacji przydielanych konfidentom na\/za jego inwigilacj\u0119.<\/p>\r\n

Przed opisem materia\u0142\u00f3w zebranych przez Stasi w tym dossier, trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce jest ono przeczyszczone i z pewno\u015bci\u0105 niepe\u0142ne. Stasi obserwowa\u0142o intensywnie Klimczaka od 1982 roku do ko\u0144ca istnienia tego urz\u0119du, tj. do 1989 roku, co wynika z materia\u0142\u00f3w znalezionych w innych teczkach. Teczka Klimczaka ko\u0144czy si\u0119 w zasadzie na 1985 roku, a przecie\u017c ci\u0119\u017car i efekty jego \u201ewrogiej\u201d dzia\u0142alno\u015bci by\u0142y niepor\u00f3wnywalnie wi\u0119ksze w drugiej po\u0142owie lat 80. ni\u017c w roku 1982 i 83. Teczka zosta\u0142a w kopii przekazana poszkodowanemu przez Federalny Urz\u0105d do Spraw Akt S\u0142u\u017cby Bezpecze\u0144stwa NRD w lutym 1992 roku. Rok p\u00f3\u017aniej poinformowano poszkodowanego o znalezieniu jeszcze tylko kilku mniej istotnych kart. Braku\u00a0 jakichkolwiek wpis\u00f3w z lat p\u00f3\u017cniejszych urz\u0119dnicy federalni nie byli w stanie wyja\u015bni\u0107. Przeczytawszy swoje dossier Klimczak nie by\u0142 zainteresowany dociekaniem, kto z jego znajomych i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w go szpiclowa\u0142, odda\u0142 nawet swoj\u0105 teczk\u0119 innym cz\u0142onkom zachodnioberli\u0144skiej Solidarno\u015bci do przejrzenia i otrzyma\u0142 j\u0105 z powrotem kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej. Jest pewien, \u017ce co\u015b z tej teczki, kt\u00f3ra zmienia\u0142a czytelnik\u00f3w, si\u0119 zawieruszy\u0142o czy wypad\u0142o, np. technicznie s\u0142abe zdj\u0119cia pomieszcze\u0144 redakcji \u201ePogl\u0105du<\/strong>\u201d <\/em><\/strong>czy jakie\u015b komputerowe tabele KGB i ostatnia kr\u00f3tka notatka Stasi na podstawie raportu KGB z roku 1989 o jego podr\u00f3\u017cy s\u0142u\u017cbowej do Rosji Sowieckiej. Nale\u017cy wi\u0119c jeszcze raz podj\u0105\u0107 poszukiwania w Urz\u0119dzie Federalnym i skopiowa\u0107 brakuj\u0105ce materia\u0142y.<\/p>\r\n

To, co Stasi zebra\u0142a i co pozosta\u0142o w teczce Klimczaka, zas\u0142uguje jednak na uwag\u0119, a lektura wpis\u00f3w jest dla zainteresowanych arcyciekawa. Jak zwykle w aktach Stasi jest i tu troch\u0119 przek\u0142ama\u0144 podkre\u015blaj\u0105cych dok\u0142adno\u015b\u0107, ogromne oddanie i zapa\u0142 tajnych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w w zbieraniu informacji (czytaj: prosz\u0119 da\u0107 mi wy\u017csze gratyfikacje, bo ustali\u0142em rzeczy prawie niemo\u017cliwe do ustalenia!). S\u0105 te\u017c i nie\u015bcis\u0142o\u015bci.<\/p>\r\n

Raporty nie s\u0105 numerowane tak, aby mo\u017cna ustali\u0107, \u017ce kt\u00f3rego\u015b z nich brakuje. Pierwszy czterostronicowy raport Wydzia\u0142u G\u0142\u00f3wnego VIII (HA VIII), podwydzia\u0142u 13 z dnia 19.08.19982 r. zawiera bezb\u0142\u0119dne dane osobowe, mieszkaniowe (ilo\u015b\u0107 pomieszcze\u0144, kuchnia, balkon), dane dotycz\u0105ce miejsca pracy, dzia\u0142alno\u015bci dydaktycznej i zarobk\u00f3w (wysokie dochody miesi\u0119czne + dodatkowe kursy i st\u0105d niema\u0142e pobory dodatkowe)<\/em>. S\u0105 r\u00f3wnie\u017c informacje odno\u015bnie miejsca zamieszkania przed 1981 rokiem i nawet wielko\u015bci zajmowanego w\u00f3wczas lokalu. I oczywi\u015bcie dane dotycz\u0105ce samochodu i znak\u00f3w rejestracyjnych. Dalej m\u00f3wi si\u0119 o tym, \u017ce s\u0105siedzi zauwa\u017cyli, i\u017c K. – takim skr\u00f3tem operuje konfident – ju\u017c w 1980 roku, a wi\u0119c na poprzednim miejscu zamieszkania – zacz\u0105\u0142 nosi\u0107 w klapie plakietk\u0119 Solidarno\u015bci, lecz przesta\u0142 j\u0105 nosi\u0107 w maju 1982 roku. Konfident z jawnym niezadowoleniem donosi, \u017ce tak du\u017ce mieszkanie Klimczak otrzyma\u0142 na trzyosobow\u0105 rodzin\u0119 (Klimczak plus \u017cona i 2-3-letni syn) dzi\u0119ki \u201eszwindlowi\u201d, bo poda\u0142, \u017ce potrzebuje wi\u0119cej pomieszcze\u0144 dla matki czy te\u017c te\u015bciowej, a taka osoba w tym domu jeszcze si\u0119 nie pojawi\u0142a.<\/p>\r\n

Z raportu jasno wynika, \u017ce Stasi mia\u0142a szpicla w domu poszkodowanego, kt\u00f3ry opisuje to, co chce widzie\u0107, bo przecie\u017c nie m\u00f3g\u0142 nie zauwa\u017cy\u0107 matki Klimczaka, kt\u00f3ra mieszka\u0142a u syna od lata 1981 roku do ko\u0144ca lutego 1982 r.<\/p>\r\n

Konfident raportuje o cz\u0119stych odwiedzinach mieszkania Klimczaka przez obywateli polskich, kt\u00f3rzy przyje\u017cd\u017caj\u0105 nawet samochodami z polsk\u0105 rejestracj\u0105. I tu warto zacytowa\u0107 ca\u0142y akapit:<\/p>\r\n

<\/em><\/strong><\/p>\r\n

W pierwszych miesi\u0105cach po po wprowadzeniu si\u0119 do mieszkania przy ul. Forddamm, K. stara\u0142 si\u0119 nawi\u0105za\u0107 kontakty z s\u0105siadami. Wobec s\u0105siad\u00f3w wypowiada\u0142 si\u0119, \u017ce jest wrogiem socjalizmu i ca\u0142kowicie popiera to, co si\u0119 dzieje w Polsce dzi\u0119ki Solidarno\u015bci. Zak\u0142ada te\u017c, \u017ce zwi\u0105zek zawodowy Solidarno\u015b\u0107 zwycie\u017cy w swojej walce, i w Polsce powstanie inny system spo\u0142eczny.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Kolejne akapity raportu konfidenta Stasi m\u00f3wi\u0105 o tym, \u017ce Klimczak przeprowadza prawie co tydzie\u0144 zebrania grupy Solidarno\u015bci w swoim mieszkaniu, na kt\u00f3re przychodzi 10-12 os\u00f3b w wieku 25-40 lat, wielu z nich nosi \u201ewa\u0142\u0119sowskie w\u0105sy” i plakietki Solidarno\u015bci. Przychodz\u0105 r\u00f3wnie\u017c zachodnioberli\u0144czycy (czytaj Niemcy) w wieku ok. 40 lat, kt\u00f3rzy te\u017c niekiedy pojawiaj\u0105 si\u0119 na owych zebraniach Solidarno\u015bci. Konfident ju\u017c dalej fabuluje pisz\u0105c, \u017ce Klimczak jakoby zna osobi\u015bcie \u201eprzyw\u00f3dc\u0119 robotnik\u00f3w” Wa\u0142\u0119s\u0119 i ubolewa, \u017ce K. bez widocznej przyczyny przesta\u0142 w og\u00f3le rozmawia\u0107 z s\u0105siadami w czerwcu 1981 r<\/em>., a w ostatnim czasie, tj. na kr\u00f3tko przed napisaniem owego raportu Klimczak nie zareagowa\u0142 na propozycj\u0119 jednego z s\u0105siad\u00f3w\u00a0 pomocy w jego dzia\u0142alno\u015bci w zachodnioberli\u0144skiej Solidarno\u015bci (tu konfident podaje nazwisko, zaczernione przez Urz\u0105d Federalny). Dalej pisze, \u017ce s\u0105siad ten pochodzi r\u00f3wnie\u017c z Polski i przesiedli\u0142 si\u0119 w 1964\/65 r. z \u201eG\u00f3rnego \u015al\u0105ska\u201d do Berlina Zachodniego<\/em>.<\/p>\r\n

Jasne jest, \u017ce TW zdradza tym samym swoj\u0105 anonimowo\u015b\u0107. \u0141atwo by\u0142o bowiem ustali\u0107, \u017ce by\u0142 nim s\u0105siad, kt\u00f3ry jako jedyny mieszka\u0142 vis \u00c3\u00a0 vis na tym samym pi\u0119trze, co i Klimczak. By\u0107 mo\u017ce wymy\u015blaj\u0105c histori\u0119 o z\u0142o\u017ceniu propozycji pomocy chcia\u0142 te\u017c powiedzie\u0107 swoim chlebodawcom, \u017ce wi\u0119cej informacji mie\u0107 nie mo\u017ce, bo Klimczak nie chce z nim rozmawia\u0107. I to pozwoli\u0142oby mu uwolni\u0107 si\u0119 od molestowania przez Stasi.<\/p>\r\n

W rzetelnym raporcie TW nie zabrak\u0142o niczego: zachowania si\u0119 syna, sp\u0119dzania czasu wolnego przez \u017con\u0119, jej politycznych zapatrywa\u0144, opisu ca\u0142ego domu i nawet rzemie\u015blniczych zdolno\u015bci obserwowanego Klimczaka (umie tapetowa\u0107, malowa\u0107, zajmuje si\u0119 stolark\u0105).<\/p>\r\n

Kolejnym raportem bez daty jest sprawozdanie niemieckiego konfidenta podpisuj\u0105cego si\u0119 nazwiskiem Meinhardt, kt\u00f3ry na jednej i p\u00f3\u0142 strony donosi o osobistym spotkaniu z Klimczakiem i sporz\u0105dza psychologiczny profil \u201eobjektu operacyjnego\u201d w kr\u00f3tkich i jasnych sformu\u0142owaniach. Meinhardt przed spotkaniem z Klimczakiem nie by\u0142 poinformowany o posiadanych przez Stasi informacjach o Klimczaku, przyst\u0105pi\u0142 wi\u0119c do rozmowy bez uprzedniej wiedzy o interlokutorze. Pisz\u0105c sprawozdanie robi inteligentnie zastrze\u017cenia co do swoich ustale\u0144, np.<\/p>\r\n

<\/em><\/p>\r\n

Szacuj\u0119, \u017ce K. otrzyma\u0142 wykszta\u0142cenie jako germanista. M\u00f3wi doskonale<\/em> (perfekt) po niemiecku. Jako t\u0142umacz potrafi tre\u015bci prowadzonych rozm\u00f3w bardzo dobrze przek\u0142ada\u0107 na inny j\u0119zyk.<\/em><\/p>\r\n

A w innym miejscu:<\/p>\r\n

<\/em><\/p>\r\n

K. robi wra\u017cenie bardzo inteligentnego cz\u0142owieka. Cieszy si\u0119 ogromnym autorytetem ze strony swoich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Jego wyst\u0105pienia cechuje pewno\u015b\u0107 siebie, g\u0142adko\u015b\u0107 i powaga. Posiada nieprzeci\u0119tne zdolno\u015bci retoryczne i wielk\u0105 si\u0142\u0119 przekonywania. (\u2026) W miejscu pracy dla Solidarno\u015bci okre\u015blany jest przez swoich koleg\u00f3w jako \u201epracozwierz\u201d (Arbeitstier). (<\/em>\u2026) <\/em>W ostatnim wydaniu \u201ePogl\u0105du<\/strong><\/em>\u201d<\/strong> (17.7.1983) K. publikuje swoje wra\u017cenia ze strajku g\u0142odowwego przed Ko\u015bcio\u0142em Pami\u0119ci w BZ (<\/em>Berlinie Zachodnim – przyp. red.) w celu ratowania Sacharowa, w kt\u00f3rym sam uczestniczy\u0142.<\/em><\/p>\r\n

Tak wi\u0119c tu dowiadujemy si\u0119, \u017ce Meinhardt napisa\u0142 swoje sprawozdanie latem 1983 roku.<\/p>\r\n

W dniu 9 kwietnia 1984 roku Stasi zak\u0142ada przeciwko Klimczakowi \u201espraw\u0119 operacyjn\u0105\u201d (operativer Vorgang), nadaj\u0105c mu pseudonim \u201eLektor\u201d, zgodnie z planem wi\u0119kszej akcji obserwacji polskich emigrant\u00f3w politycznych, kt\u00f3ra zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w dniu 2 kwietnia 1982 roku, a wi\u0119c dwa lata wcze\u015bniej, pod krytonimem wrogiej sprawy operacyjnej \u201eExil\u201d<\/em><\/strong>,<\/em> maj\u0105cej na celu rozpracowanie i kontrol\u0119 wrogich plan\u00f3w i zamiar\u00f3w by\u0142ych obywateli PRL, kt\u00f3rzy od d\u0142u\u017cszego czasu lub od 1981\/82 r. przebywaj\u0105 w Berlinie Zachodnim oraz z nimi powi\u0105zanych os\u00f3b z innych pa\u0144stw<\/em>. Odno\u015bnego dokumentu z dnia 2.04.1982 w teczce Klimczaka znale\u017a\u0107 nie mo\u017cna. Spraw\u0119 operacyjn\u0105 przeciwko Klimczakowi firmuje sam szef Wydzia\u0142u G\u0142\u00f3wnego II tj. enerdowskiego kontrwywiadu, genera\u0142 major Kratsch. Tym razem przy jego podpisie podane jest zajmowane stanowisko: Leiter der Hauptabteilung II.<\/p>\r\n

Klimczakowi, b\u0119d\u0105cemu pracownikiem naukowym i docentem na Wolnym Uniwersytecie Berlin zarzuca si\u0119, \u017ce zajmuje centraln\u0105 pozycj\u0119 w systemie wywrotowej dzia\u0142alno\u015bci, skierowanej przeciwko PRL, NRD i innym pa\u0144stwom socjalistycznym.<\/em> Ta centralna pozycja\u00a0 \u201eLektora\u201d znalaz\u0142a\u00a0 jawny wyraz w za\u0142o\u017ceniu wrogiej organizacji o nazwie Komitet Obrony Solidarno\u015bci, kt\u00f3rej od samego pocz\u0105tku przewodzi i kt\u00f3r\u0105 kieruje.<\/em><\/p>\r\n

Nast\u0119pnie autor napisanego bardo dobr\u0105 niemczyzn\u0105 raportu przedstawia zebrane informacje o Klimczaku powtarzaj\u0105c, \u017ce \u00f3w jest z wykszta\u0142cenia germanist\u0105, doskonale w\u0142ada j\u0119zykiem niemieckim, wyk\u0142ada na uniwersytecie, ma wysokie dochody, jest zdecydowanym przeciwnikiem socjalizmu, co znajduje regularnie wyraz w jego dzia\u0142alno\u015bci dziennikarskiej, \u017cona jest Niemk\u0105, z kt\u00f3r\u0105 ma dwoje dzieci (tu oparto si\u0119 na przypuszczeniach wykszta\u0142conego Meinhardta nie dowierzaj\u0105c prostemu konfidentowi, s\u0105siadowi z przeciwka) itd., itp.<\/p>\r\n

Dalej m\u00f3wi si\u0119 o tym, \u017ce Klimczak by\u0142 najpierw kierownikiem Sekcji Polskiej niemieckiego Komitetu Pomocy Niezale\u017cnym Zwi\u0105zkom Zawodowym, potem kierowa\u0142 Komitetem Obrony Solidarno\u015bci, a w ko\u0144cu\u00a0 latem 1983 roku za\u0142o\u017cy\u0142 Towarzystwo Solidarno\u015b\u0107, kt\u00f3re jako zrzeszenie zarejestrowane otrzymuje od Senatu Berlina Zachodniego pomoc materialn\u0105, co umo\u017cliwia \u201eLektorowi\u201d rozszerzenie swoich kontrrewolucyjnych machinacji.<\/em><\/p>\r\n

Tu genera\u0142owie i pu\u0142kownicy Stasi blamuj\u0105 si\u0119 nieznajmo\u015bci\u0105 systemu politycznego Berlina Zachodniego i RFN, gdzie zrzeszenia zarejestrowane nie otrzymywa\u0142y i nie otrzymuj\u0105 \u017cadnych dotacji pa\u0144stwowych. Tylko takie, kt\u00f3re zosta\u0142y uznane za organizacje wy\u017cszej u\u017cyteczno\u015bci publicznej, s\u0105 zwolnione od podatk\u00f3w tak samo jak sumy datk\u00f3w, kt\u00f3re ewentualni sponsorzy wp\u0142acaj\u0105 na konto tych organizacji. Berli\u0144skie \u201eTowarzystwo Solidarno\u015b\u0107\u201d otrzyma\u0142o \u00f3w status wy\u017cszego uprzywilejowania, by\u0142o ca\u0142kowicie zwolnione od p\u0142acenia podatk\u00f3w, mia\u0142o prawo wystawia\u0107 pokwitowania dla sponsor\u00f3w, kt\u00f3rzy swoje datki odpisywali z kolei od sumy podatkowej, uszczuplaj\u0105c tym samym dochody pa\u0144stwa. I to by\u0142y jedyne niemieckie \u201esubwencje\u201d, jakie Towarzystwo Solidarno\u015b\u0107 otrzymywa\u0142o przy przyzwoleniu\u00a0 kasy pa\u0144stwowej.<\/p>\r\n

Autor sprawozdania cytuje dalej ust\u0119py statutu Towarzystwa Solidarno\u015b\u0107 odno\u015bnie pomocy organizacjom w innych pa\u0144stwach Bloku Wschodniego, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 na rzecz zmian demokratycznych w tych pa\u0144stwach. Za\u015b dalej\u00a0 autor twierdzi, \u017ce jest to przest\u0119pstwo i zgodnie z kodeksem karnym NRD Klimczak powinien by\u0107 poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci karnej. Jego niekt\u00f3re w\u0142asne dziennikarskie publikacje te\u017c podlegaj\u0105 wg prawa karnego karalno\u015bci. W raporcie podaje si\u0119, \u017ce ustalono zwi\u0105zki Klimczaka z wrogimi rozg\u0142o\u015bniami radiowymi: z Radiem Wolna Europa i z Radio Liberty, tj z rosyjskoj\u0119zyczn\u0105 monachijsk\u0105 rozg\u0142o\u015bni\u0105 Radio Swoboda i z organizacj\u0105 Paneuropa. Klimczak korzysta z przesy\u0142anych mu manuskrypt\u00f3w tych rozg\u0142o\u015bni. Utrzymuje te\u017c operacyjnie wa\u017cne kontakty z osobami (tu Urz\u0105d Federalny nie wiadomo czemu zaczerni\u0142 nazwiska dw\u00f3ch os\u00f3b, kt\u00f3re po latach daje si\u0119 odczyta\u0107, bo farba nieco wyblak\u0142a):<\/p>\r\n

    \r\n
  1. Andrzej Chilecki. Tu podaje si\u0119 dat\u0119 urodzenia (zaczerniona), miejsce zamieszkania (Kolonia) oraz notatk\u0119 o tym, \u017ce osoba ta jest inwigilowana przez wydzia\u0142 12 dla Wydzia\u0142u G\u0142\u00f3wnego (HVA). O C. tj. Andrzeju Chileckim wiadomo, \u017ce jest korespondentem ameryka\u0144skiej gazety Polish Daily News i utrzymuje kontakty z tajn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0105 RFN o nazwie BND (Bundesnachritendienst), za\u015b obaj \u201eLektor\u201d i C. \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 ze sob\u0105 od marca 1982 toku wymieniaj\u0105c informacje, dotycz\u0105ce wszelkich spraw zwi\u0105zanych z Polsk\u0105.<\/li>\r\n
  2. Christof Hyla (data urodzenia, miejsce zamieszkania – Bonn), inwigilowany przez wydzia\u0142 XII dla Wydzia\u0142u G\u0142\u00f3wnego II, GA 4 (GA = grupa robocza),\u00a0 jego sprawie operacyjnej nadano kryptonim \u201eSpinne\u201d (paj\u0105k). Hyla przedstawiony jest jako zast\u0119pca redaktora naczelnego antysowieckiego pisma swieckich dysydent\u00f3w \u201eKontynent\u201d i jako taki jest ju\u017c operatywnie rozpracowywany. Zwi\u0105zki \u201eLektora\u201d z Hyl\u0105 dotycz\u0105 r\u00f3wnie\u017c wymiany informacji. <\/li>\r\n<\/ol>\r\n

    Historyczne opracowanie za\u0142o\u017conych przez Stasi teczek lider\u00f3w emigracji niepodleg\u0142o\u015bciowej, takich w\u0142a\u015bnie jak Andrzej Chilecki z Kolonii, r\u00f3wnie\u017c i Krzysztof Hy\u0142a z Bonn lub ojciec Franciszek Blachnicki, inicjator ruchu oazowego \u201e\u015awiat\u0142o-\u0179ycie\u201d prowadz\u0105cy w latach 80. ub. wieku tak\u0105 w\u0142a\u015bnie oaz\u0119 w Carlsbergu\/Nadrenia Palatynat, jest obowi\u0105zkowym zadaniem dla zainteresowanych problemem historyk\u00f3w, tym bardziej \u017ce nag\u0142a \u015bmier\u0107 Chileckiego i Blachnickiego nasuwa podejrzenie, \u017ce mog\u0142y si\u0119 do niej przyczyni\u0107 tajne s\u0142u\u017cby. Wiadomo, \u017ce ojciec Blachnicki by\u0142 otoczony szpiclami w postaci ma\u0142\u017ce\u0144stwa Gontarczyk\u00f3w, kt\u00f3rzy uciekli do PRL, kiedy w Carlsbergu zacz\u0105\u0142 im si\u0119 pali\u0107 grunt pod nogami.<\/p>\r\n

    Wr\u00f3\u0107my jednak do dossier Klimczaka.\u00a0 W raporcie m\u00f3wi si\u0119 dalej, \u017ce wszystkie zebrane informacje o Klimczaku, oficjalnie i nieoficjalnie, daj\u0105 pow\u00f3d do uzasadnionego podejrzenia, \u017ce Klimczak wykonuje dzia\u0142ania karalne na podstawie \u00a7\u00a7 100 i 106 Kodeksu Karnego w powi\u0105zaniu z \u00a7 108.<\/p>\r\n

    Na tym stwierdzeniu na stronie 6 raport si\u0119 urywa, brakuje, niestety, jeszcze jednej strony, z kt\u00f3rej mo\u017cna by si\u0119 dowiedzie\u0107, co Stasi zamierza\u0142o przedsi\u0119wzi\u0105\u0107 przeciwko dzia\u0142alno\u015bci Klimczaka.<\/p>\r\n

    W dokumencie pt. \u201ePlan operacyjny\u201d, datowanym dniem 13 kwietnia 1984 r. i podpisanym przez pu\u0142kownika Br\u00fccknera, Stasi przedstawia cele i sposoby inwigilowania Klimczaka, kt\u00f3rego oskar\u017ca si\u0119 o pope\u0142nianie karalnych dzia\u0142a\u0144 wg ju\u017c tu wcze\u015bniej wymienionych paragraf\u00f3w kodeksu karnego NRD. Najwa\u017cniejszym celem jest wprowadzenia TW do redakcji \u201ePogl\u0105du<\/strong>\u201d w celu bezpo\u015bredniego rozpracowania \u201eLektora\u201d, zdobycie nowych danych, oficjalnie i nieoficjalnie, o wsp\u00f3\u0142pracy Klimczaka z innymi wrogimi organizacjami w Europie Zachodniej oraz ewaluacja informacji o kana\u0142ach do PRL jak r\u00f3wnie\u017c o wrogich organizacjach w samym PRL, dzia\u0142aj\u0105cych w podziemiu, przede wszystkim dotycz\u0105cych u\u017cywania przez ich cz\u0142onk\u00f3w dr\u00f3g tranzytowych poprzez NRD. Tu wymienia si\u0119 szereg sposb\u00f3w maj\u0105cych prowadzi\u0107 do osi\u0105gni\u0119cia tych cel\u00f3w. Jednym z nich jest dalsze wykorzystanie TW Meinhardta w celu wprowadzenia go do redakcji \u201ePogl\u0105du<\/strong>\u201d jak r\u00f3wnie\u017c bardziej ambitne wykorzystanie innego TW o pseudonimie \u201eRichard\u201d w celu kontroli dzia\u0142a\u0144 inicjowanych przez \u201ePogl\u0105d<\/strong>\u201d <\/strong>(mimo obietnic Urz\u0119du ds Akt nie ustalono nazwiska konfidenta). Ka\u017cdy z tych cel\u00f3w ma zosta\u0107 osi\u0105gni\u0119ty przez wymienionych z nazwiska i odpowiedzialnych za realizacj\u0119 oficer\u00f3w Stasi w za\u0142o\u017conym z g\u00f3ry terminie. Wszystkie cele maj\u0105 by\u0107 osi\u0105gni\u0119te najp\u00f3\u017aniej do 30 listopada 1984 r.<\/p>\r\n

    W dniu 25.04.1984 r. Stasi podejmuje decyzj\u0119 (Beschluss) o za\u0142o\u017ceniu \u201esprawy operacyjnej\u201d przeciwko Klimczakowi na podstawie oskar\u017cenia o wywrotow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 z wy\u017cej wymienionych paragraf\u00f3w. Dokument ma a\u017c trzy podpisy, wspomnianego ju\u017c wy\u017cej genera\u0142a majora Kratscha, pu\u0142kownika Br\u00fccknera i w tym uk\u0142adzie nowego kapitana Broommego (Bromme).<\/p>\r\n

    Kolejnym dokumentem z dnia 12.2.1985 r. jest nakaz przed\u0142u\u017cenia obserwacji oraz uaktualnienie \u201elistu go\u0144czego\u201d.<\/p>\r\n

    \u201eRaportem dochodzeniowym\u201d z dn. 08.02.1985 r. jest ponowne sprawozdanie konfidenta nr 1, tj. \u201es\u0105siada\u201d, z\u0142o\u017cone w tym samym wydziale Stasi, tym razem do wgl\u0105du i oceny wysokiego urz\u0119dnika, podpisuj\u0105cego si\u0119 Gen. Derengowsky. Konfident s\u0105siad powtarza na 6 stronach A4 prawie wszystko to samo, co napisa\u0142 trzy lata wcze\u015bniej, cho\u0107 sytuacja si\u0119 zmieni\u0142a i w mieszkaniu Klimczaka nie ma ju\u017c zebra\u0144 Solidarno\u015bci posiadaj\u0105cej tymczasem w\u0142asne pomieszczenia. Konfident odpisuje akapit za kapitem ze swojego poprzedniego sprawozdania zmieniaj\u0105c niekiedy s\u0142owa i manifestuj\u0105c swoj\u0105 dezaprobat\u0119 wobec Klimczaka: K. nie utrzymuje \u017cadnych kontakt\u00f3w z rodzin\u0105 s\u0105siada, kt\u00f3ra w latach 60. przesiedli\u0142a si\u0119 z PRL do Berlina Zachodniego<\/em> (Berlin-West = nazwa miasta po niemiecku w wydaniu zachodnioniemieckim, w przeciwie\u0144stwie do Westberlin w \u017cargonie enerdowskim). Jego s\u0105siad nie mo\u017ce poj\u0105\u0107, \u017ce mo\u017cna w taki spos\u00f3b odnosi\u0107 si\u0119 do \u201erodak\u00f3w\u201d<\/em>.<\/p>\r\n

    Nowe jest to, \u017ce rzekomo \u017cona Klimczaka w ci\u0105gu dnia stuka na maszynie do pisania oraz \u017ce K. po\u015bwi\u0119ca du\u017co czasu synowi, a w mieszkaniu K. pojawia si\u0119 i czasowo przebywa m\u0142odzieniec w wieku lat 16.<\/em><\/p>\r\n

    \u0141awo by\u0142o domy\u015bli\u0107 si\u0119, znaj\u0105c \u00f3wczesne fakty, \u017ce m\u0142odzie\u0144cem tym by\u0142 podebrany przez Klimczaka trzy lata wcze\u015bniej z berli\u0144skiej ulicy wyrzucony z Polski szczeci\u0144ski huligan Andrzej Skulski, kt\u00f3ry od szefa Klimczaka otrzyma\u0142 z czasem etatow\u0105 prac\u0119 w \u201ePogl\u0105dzie<\/strong>\u201d, za co odp\u0142aci\u0142 mu si\u0119 romansem z jego \u017con\u0105 na oczach ca\u0142ej redakcji. O wynik\u0142ym z tego redakcyjnym kryzysie mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 z \u0142am\u00f3w \u201ePogl\u0105du<\/strong>\u201d z grudnia 1985 roku. O rodzinnym kryzysie i rozpadzie rodziny \u015bwiadcz\u0105 akta rozwodowe.<\/p>\r\n

    Konfident s\u0105siad nie omieszka\u0142 uzupe\u0142niaj\u0105c swoje poprzednie sprawozdanie wymieni\u0107 z nazwiska, zawodu i telefonu wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w domu, opisa\u0107 sklep znajduj\u0105cy si\u0119 na parterze, przej\u015bcie na tylne podw\u00f3rko i gara\u017ce nale\u017c\u0105ce do mieszka\u0144c\u00f3w domu jak te\u017c numery rejestracyjne samochod\u00f3w go\u015bci Klimczaka parkowanych cz\u0119sto przed domem. Zabrak\u0142o jedynie planu domu i posesji, aby ewentualne \u201edzia\u0142anie operacyjne\u201d mog\u0142y by\u0107 sprawnie przeprowadzone.<\/p>\r\n

    Na tym ko\u0144czy si\u0119 w\u0142a\u015bciwie stosunkowo cieniutkie dossier Klimczaka, w kt\u00f3rym jest jeszcze kilka dokument\u00f3w z okresu 1982-1985 oraz jeden bardzo wa\u017cny dokument z dnia 23.02.1987 roku. Jest to \u201eSygnalizacja o posiadaniu zapisu w komputerowej bazie danych\u201d o Klimczaku ze strony KGB w Moskwie tj. rozkaz ministra (bez podania nazwiska) odno\u015bnie por\u00f3wnania danych z posiadanymi przez \u201ebratni organ\u201d w NRD. KGB przekaza\u0142o Stasi nast. dane Klimczaka: jest on narodowo\u015bci polskiej, posiada obywatelstwo RFN, mieszka w Berlinie Zachodnim, jego numer telefonu jest 8385668, jest nauczycielem akademickim (Hochschullehrer). Dalsza cz\u0119\u015b\u0107 dokumentu jest nie wiadomo dlaczego zaczerniona. Na szcz\u0119\u015bcie farba wyblak\u0142a nieco po latach, wi\u0119c mo\u017cna przeczyta\u0107, \u017ce od 1982 r. Klimczak utrzymuje kontakt z bli\u017cej nieokre\u015blonym wywiadem RFN-u. W 1981 roku by\u0142 w ZSRS. Nawi\u0105zywa\u0142 kontakty z obywatelami\u00a0 ZSRS i fotografowa\u0142 tendencyjnie wybrane miejsca oraz chodzi\u0142 do niemieckiego konsulatu i spotyka\u0142 si\u0119 z tamtejszym oficerem ds bezpiecze\u0144stwa.<\/em><\/p>\r\n

    KGB twierdzi w tym dokumencie, \u017ce Klimczak regularnie odwiedza w Polsce swoj\u0105 matk\u0119, siostr\u0119 i dw\u00f3ch braci.<\/em><\/p>\r\n

    Tu staje si\u0119 oczywiste, \u017ce KGB nie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z peerelowskimi tajnymi s\u0142u\u017cbami, kt\u00f3re mia\u0142y przecie\u017c dok\u0142adne dane o tym, \u017ce Klimczak ani raz po opuszczeniu PRL w 1973 roku nie je\u017adzi\u0142 do Polski i ma tylko jednego brata. KGB pisze dalej, \u017ce\u00a0 Klimczak jest profesorem <\/em>i kieruje grup\u0105 Solidarno\u015bci na Wolnym Uniwersytecie, grup\u0105 Solidarno\u015bci na Wolnym Uniwersytecie!!! \u00c5\u00b9r\u00f3d\u0142em tych przekr\u0119conych informacji byli oczywi\u015bcie pracuj\u0105cy w instytucie Klimczaka sowieccy lektorzy tzw. Gastlektoren z lenigradzkiego uniwersytetu, kt\u00f3rzy donosili do ambasady sowieckiej o tym, \u017ce Klimczak w swoim gabinecie na uniwersytecie spotyka si\u0119 z grupami Polak\u00f3w z Solidarno\u015bci, a pismo wydawane przez niego nazywa si\u0119 Solidarno\u015b\u0107. Tu wychodzi brak znajomo\u015bci j\u0119zyka polskiego, nawet w tak minimalnym stopniu, \u017ce nie potrafiono poprawnie odczyta\u0107 tytu\u0142u pisma.<\/p>\r\n

    Sprawa inwigilacji Klimczaka, jego zatrzyma\u0144 przez sowieck\u0105 milicj\u0119 i KGB podczas podr\u00f3\u017cy s\u0142u\u017cbowych do ZSRS poczynaj\u0105c od 1968 roku jest osobnym tematem i musi tu – ze wzgl\u0119du na ramy tego referatu – zosta\u0107\u00a0 tymczasem pomini\u0119ta.<\/p>\r\n

    KGB atestuje Klimczakowi wrogi stosunek do socjalistycznego systemu, jak r\u00f3wnie\u017c znajomo\u015b\u0107 czterech j\u0119zyk\u00f3w obcych: niemieckiego, francuskiego, angielskiego i rosyjskiego.<\/p>\r\n

    Pismem z dnia 4. kwietnia 1987 roku, skierowanym do Kierownika \u201eGrupy Operatywnej Moskwa\u201d, Stasi koryguje niejako dane sowieckiego wywiadu i zapytuje, czy KGB posiada jeszcze inne wskaz\u00f3wki o dzia\u0142alno\u015bci Klimczaka, konkretnie chodzi o jego podr\u00f3\u017ce do Polski i ZSRS oraz kontakty z osobami w tych krajach. Stasi informuje o posiadaniu materia\u0142\u00f3w odno\u015bnie dzia\u0142alno\u015bci Klimczaka w Solidarno\u015bci i w wypadku zainteresowania ze strony sowieckiej gotowa jest je udost\u0119pni\u0107 jak r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3lnie dalej rozpracowywa\u0107 Klimczaka.<\/p>\r\n

    W dosier Klimczaka jest jeszcze, przes\u0142any z Moskwy \u201eprofil wroga\u201d, jednak bez daty:<\/p>\r\n

    Text rosyjski:<\/p>\r\n

    <\/strong><\/p>\r\n

    \r\n

    C\u00d0\u00bf\u00d1\u20ac\u00d0\u00b0\u00d0\u00b2\u00d0\u00ba\u00d0\u00b0<\/strong><\/p>\r\n

    <\/strong><\/p>\r\n

    \u00d0\u0161\u00d0\u00bb\u00d0\u00b8\u00d0\u00bc\u00d1\u2021\u00d0\u00b0\u00d0\u00ba \u00d0\u00ad\u00d0\u00b4\u00d1\u0192\u00d0\u00b0\u00d1\u20ac\u00d0\u00b4 \u00d0\u0178\u00d0\u00b5\u00d1\u201a\u00d1\u20ac\u00d0\u00be\u00d0\u00b2\u00d0\u00b8\u00d1\u2021, 1945 \u00d0\u00b3\u00d0\u00be\u00d0\u00b4\u00d0\u00b0 \u00d1\u20ac\u00d0\u00be\u00d0\u00b6\u00d0\u00b4\u00d0\u00b5\u00d0\u00bd\u00d0\u00b8\u00d1\u008f, \u00d0\u00bf\u00d0\u00be\u00d0\u00bb\u00d1\u008f\u00d0\u00ba, \u00d0\u00bf\u00d1\u20ac\u00d0\u00b5\u00d0\u00bf\u00d0\u00be\u00d0\u00b4a\u00d0\u00b2\u00d0\u00b0\u00d1\u201a\u00d0\u00b5\u00d0\u00bb\u00d1\u0152 \u00d1\u20ac\u00d1\u0192\u00d1\u0081\u00d1\u0081\u00d0\u00ba\u00d0\u00be\u00d0\u00b3\u00d0\u00be \u00d0\u00b8 \u00d0\u00bf\u00d0\u00be\u00d0\u00bb\u00d1\u0152c\u00d0\u00ba\u00d0\u00be\u00d0\u00b3\u00d0\u00be \u00d1\u008f\u00d0\u00b7\u00d1\u2039\u00d0\u00ba\u00d0\u00be\u00d0\u00b2 \u00d0\u00b2 \u00ab\u00d0\u00a1\u00d0\u00b2\u00d0\u00be\u00d0\u00b1\u00d0\u00be\u00d0\u00b4\u00d0\u00bd\u00d0\u00be\u00d0\u00bc\u00bb \u00d1\u0192\u00d0\u00bd\u00d0\u00b8\u00d0\u00b2\u00d0\u00b5\u00d1\u20ac\u00d1\u0081\u00d0\u00b8\u00d1\u201a\u00d0\u00b5\u00d1\u201a\u00d0\u00b5 \u00d0\u00b2 \u00d0\u2014\u00d0\u00b0\u00d0\u00bf\u00d0\u00b0\u00d0\u00b4\u00d0\u00bd\u00d0\u00be\u00d0\u00bc \u00d0\u2018\u00d0\u00b5\u00d1\u20ac\u00d0\u00bb\u00d0\u00b8\u00d0\u00bd\u00d0\u00b5.<\/strong><\/p>\r\n

    <\/strong><\/p>\r\n

    \u00d0\u0178\u00d0\u00be \u00d0\u00b4\u00d0\u00b0\u00d0\u00bd\u00d0\u00bd\u00d1\u2039\u00d0\u00bc \u00d0\u00b7\u00d0\u00b0 1981 \u00d0\u00b3\u00d0\u00be\u00d0\u00b4, \u00d0\u0161\u00d0\u00bb\u00d0\u00b8\u00d0\u00bc\u00d1\u2021\u00d0\u00b0\u00d0\u00ba \u00d0\u00b1\u00d0\u00b5\u00d0\u00b6\u00d0\u00b0\u00d0\u00bb \u00d0\u00b8\u00d0\u00b7 \u00d0\u0178\u00d0\u00d0\u00a0 \u00d0\u00b2 1973 \u00d0\u00b3o\u00d0\u00b4\u00d1\u0192. \u00d0\u0178\u00d0\u00b5\u00d1\u20ac\u00d0\u00b8\u00d0\u00be\u00d0\u00b4\u00d0\u00b8\u00d1\u2021\u00d0\u00b5\u00d1\u0081\u00d0\u00ba\u00d0\u00b8 \u00d0\u00bf\u00d1\u20ac\u00d0\u00b8\u00d0\u00bd\u00d0\u00b8\u00d0\u00bc\u00d0\u00b0\u00d0\u00b5\u00d1\u201a \u00d1\u0192\u00d1\u2021\u00d0\u00b0\u00d1\u0081\u00d1\u201a\u00d0\u00b8\u00d0\u00b5 \u00d0\u00b2 \u00d1\u20ac\u00d0\u00b0\u00d0\u00b1\u00d0\u00be\u00d1\u201a\u00d0\u00b5 \u00d1\u0081 \u00d1\u0081\u00d0\u00be\u00d0\u00b2\u00d0\u00b5\u00d1\u201a\u00d1\u0081\u00d0\u00ba\u00d0\u00b8\u00d0\u00bc\u00d0\u00b8 \u00d1\u201a\u00d1\u0192\u00d1\u20ac\u00d0\u00b8\u00d1\u0081\u00d1\u201a\u00d0\u00b0\u00d0\u00bc\u00d0\u00b8. \u00d0\u00af\u00d1\u20ac\u00d1\u2039\u00d0\u00b9 \u00d0\u00b0\u00d0\u00bd\u00d1\u201a\u00d0\u00b8\u00d1\u0081\u00d0\u00be\u00d0\u00b2\u00d0\u00b5\u00d1\u201a\u00d1\u2021\u00d0\u00b8\u00d0\u00ba. \u00d0\u00a1\u00d1\u20ac\u00d0\u00b5\u00d0\u00b4\u00d0\u00b8 \u00d1\u201a\u00d1\u0192\u00d1\u20ac\u00d0\u00b8\u00d1\u0081\u00d1\u201a\u00d0\u00be\u00d0\u00b2 \u00d0\u00b2\u00d0\u00b5\u00d0\u00b4\u00d0\u00b5\u00d1\u201a \u00d0\u00b2\u00d1\u20ac\u00d0\u00b0\u00d0\u00b6\u00d0\u00b4\u00d0\u00b5\u00d0\u00b1\u00d0\u00bd\u00d1\u0192\u00d1\u017d \u00d0\u00a1\u00d0\u00a1\u00d0\u00a1\u00d0\u00a0 \u00d0\u00bf\u00d1\u20ac\u00d0\u00be\u00d0\u00bf\u00d0\u00b0\u00d0\u00b3\u00d0\u00b0\u00d0\u00bd\u00d0\u00b4\u00d1\u0192, \u00d0\u00bf\u00d1\u20ac\u00d0\u00b8 \u00d1\u008d\u00d1\u201a\u00d0\u00be\u00d0\u00bc \u00d0\u00b8\u00d1\u0081\u00d0\u00bf\u00d0\u00be\u00d0\u00bb\u00d1\u0152\u00d0\u00b7\u00d1\u0192\u00d0\u00b5\u00d1\u201a \u00d0\u00bb\u00d0\u00b8\u00d1\u201a\u00d0\u00b5\u00d1\u20ac\u00d0\u00b0\u00d1\u201a\u00d1\u0192\u00d1\u20ac\u00d1\u0192 \u00d0\u00d0\u00a2\u00d0\u00a1, \u00d0\u00bf\u00d1\u20ac\u00d0\u00be\u00d0\u00b8\u00d0\u00b7\u00d0\u00b2\u00d0\u00b5\u00d0\u00b4\u00d0\u00b5\u00d0\u00bd\u00d0\u00b8\u00d1\u008f \u00d0\u00a1\u00d0\u00be\u00d0\u00b6\u00d0\u00b5\u00d0\u00bd\u00d0\u00b8\u00d1\u2020\u00d1\u2039\u00d0\u00bd\u00d0\u00b0 \u00d0\u00b8 \u00d0\u00b4\u00d1\u20ac\u00d1\u0192\u00d0\u00b3\u00d0\u00b8\u00d1\u2026 \u00ab\u00d0\u00b4\u00d0\u00b8\u00d1\u0081\u00d1\u0081\u00d0\u00b8\u00d0\u00b4\u00d0\u00b5\u00d0\u00bd\u00d1\u201a\u00d0\u00be\u00d0\u00b2\u00bb.<\/strong><\/p>\r\n

    <\/strong><\/p>\r\n

    \u00d0\u201d\u00d1\u20ac\u00d1\u0192\u00d0\u00b3\u00d0\u00b8\u00d0\u00bc\u00d0\u00b8 \u00d0\u00bc\u00d0\u00b0\u00d1\u201a\u00d0\u00b5\u00d1\u20ac\u00d0\u00b8\u00d0\u00b0\u00d0\u00bb\u00d0\u00b0\u00d0\u00bc\u00d0\u00b8 \u00d0\u00b2 \u00d0\u00be\u00d1\u201a\u00d0\u00bd\u00d0\u00be\u00d1\u02c6\u00d0\u00b5\u00d0\u00bd\u00d0\u00b8\u00d0\u00b8 \u00d0\u0161\u00d0\u00bb\u00d0\u00b8\u00d0\u00bc\u00d1\u2021\u00d0\u00b0\u00d0\u00ba\u00d0\u00b0 \u00d0\u00ad. \u00d0\u00bd\u00d0\u00b5 \u00d1\u20ac\u00d0\u00b0\u00d1\u0081\u00d0\u00bf\u00d0\u00be\u00d0\u00bb\u00d0\u00b0\u00d0\u00b3\u00d0\u00b0\u00d0\u00b5\u00d0\u00bc. <\/strong><\/p>\r\n

    \r\n
    \r\n<\/div>\r\n

    <\/strong><\/p>\r\n

    Informacja<\/strong><\/p>\r\n

    <\/strong><\/p>\r\n

    Klimczak, Eduard Pietrowicz, urodzony w 1945 roku, Polak, wyk\u0142adowca j\u0119zyka rosyjskiego i polskiego na \u201eWolnym\u201d Uniwersytecie w Berlinie Zachodnim.<\/strong><\/p>\r\n

    <\/strong><\/p>\r\n

    Wg danych z 1981 roku Klimczak uciek\u0142 z PRL w 1973 r. Okresowo bierze udzia\u0142\u00a0 w przyjmowaniu sowieckich turyst\u00f3w. Zawzi\u0119ty antysowietczyk. Prowadzi wrog\u0105 w stosunku do ZSRS propagand\u0119 w\u015br\u00f3d sowieckich turyst\u00f3w, przy czym wykorzystuje literatur\u0119 NTS i utwory So\u0142\u017cenicyny oraz innych \u201edysydent\u00f3w\u201d.<\/strong><\/p>\r\n

    <\/strong><\/p>\r\n

    Innymi materia\u0142ami odno\u015bnie E. Klimczaka nie rozporz\u0105dzamy.<\/strong><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

    Najwa\u017cniejszy chyba dokument dotycz\u0105cy inwigilacji Klimczaka przez Stasi nie mo\u017ce w tym referacie w chwili obecnej by\u0107 dok\u0142adniej przedstawiony, bo go w teczce brakuje. Dokument \u00f3w zosta\u0142 znaleziony w 2005 r. w Urz\u0119dzie ds Akt w innej teczce dotycz\u0105cej \u201ePogl\u0105du<\/strong>\u201d przez Kazimierza Michalczyka, maj\u0105cego pe\u0142nomocnictwo Klimczaka na przeszukiwanie akt \u201eTowarzystwa Solidarno\u015b\u0107\u201d i jest w posiadniu tego\u017c, obecnie w Holandii. Z dokumentu tego wynika, \u017ce Stasi podj\u0119\u0142o gdzie\u015b w 1988 lub 1989 roku decyj\u0119 o \u201eograniczeniu czy nawet likwidacji\u201d (u\u017cyto tam s\u0142\u00f3w \u201eEinschr\u00c3\u00a4nkung” i \u201eLiquidierung”) wrogiej dzia\u0142alno\u015bci Klmczaka i jego redakcji \u201ePogl\u0105du<\/strong>„. Tu mo\u017cna odda\u0107 si\u0119 tylko spekulacjom, co te s\u0142owa w j\u0119zyku Stasi mog\u0142y oznacza\u0107, bo w dokumencie nie m\u00f3wi si\u0119, w jaki spos\u00f3b te cele mia\u0142yby by\u0107 zrealizowane.<\/p>\r\n

    Wspomiane wy\u017cej kilka dokument\u00f3w, to rejestracje tranzytowych przejazd\u00f3w Klimczaka przez\u00a0 NRD na podstawie wydanego \u201elistu go\u0144czego\u201d, co oznacza\u0142o, \u017ce kiedy pojawia\u0142 si\u0119 on na wewn\u0105trzniemieckiej granicy, meldowano to natychmiast do centrali w Berlinie, a jego samoch\u00f3d by\u0142 odstawiany na boczny pas i musia\u0142 czeka\u0107 na wydanie z Berlina zezwolenia na wjazd do NRD i kontynuowanie pdr\u00f3\u017cy.<\/p>\r\n

    W \u015bwietle podpisanych enerdowsko-alianckich i wewn\u0105trzniemieckich uk\u0142ad\u00f3w o korzystaniu z dr\u00f3g tranzytowych mi\u0119dzy Berlinem Zachodnim i RFN w\u0142adze NRD nie mia\u0142y prawa aresztowa\u0107 zachodnioniemieckich obywateli, w tym by\u0142ych obywateli NRD lub innych Pa\u0144stw Uk\u0142adu Warszawskiego przy korzystaniu przez nich dr\u00f3g tranzytowych. Przynajmiej takie informacje przekaza\u0142 Klimczakowi urz\u0105d zachodnioberl\u0144skiego Senatu ds tranzytu przez NRD. Ostrze\u017cono go jednak, \u017ce b\u0119d\u0105c nadal wirtualnie obywatelem PRL, jest obiektem zainteresowania ze strony Stasi, kt\u00f3ra mo\u017ce podj\u0105\u0107 jak\u0105\u015b prowokacj\u0119, np. w postaci sfingowanego wypadku lub w inny spos\u00f3b. Dlatego te\u017c generalnie nie powinien korzysta\u0107 z dr\u00f3g tranzyowych, a je\u015bli ju\u017c zajdzie taka konieczno\u015b\u0107, to nie powinien por\u0105 nocn\u0105 i w pojedynk\u0119 wje\u017cd\u017ca\u0107 do NRD, a tak\u017ce osobi\u015bcie prowadzi\u0107 pojazd. Powinien zawsze mie\u0107 pasa\u017cer\u00f3w w swoim samochodzie, kt\u00f3rzy w przypadku prowokacji mogliby sta\u0107 si\u0119 \u015bwiadkami tej\u017ce. Klimczak unika\u0142 wi\u0119c tranzytu i lata\u0142 reguarnie samolotem do RFN, a jego samoch\u00f3d przeprowadza\u0142a przez NRD \u017cona lub przyjaciele. Kiedy jednak raz sam zdecydowa\u0142 si\u0119 na przejazd przez NRD, to podebra\u0142 po drodze autostopowicz\u00f3w w Berlinie Zachodnim, aby nie jecha\u0107 w pojedynk\u0119 przez NRD. Okazuje si\u0119, \u017ce ich dane osobowe zosta\u0142y przez Stasi odnotowane i przy ich ponownym przeje\u017adzie tranzytem by\u0142y buchaltowane, przy czym odnotowywano te\u017c dane innych towarzysz\u0105cych im pasa\u017cer\u00f3w. I tak wpadali oni do komputera Stasi. W ten spos\u00f3b ustalano kr\u0105g os\u00f3b, ewentualnie powi\u0105zanych z \u201eobiektem operacyjnym\u201d, w tym przypadku Klimczakiem.<\/p>\r\n

    Powy\u017csze wyja\u015bnia, sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142y te inne, mniej wa\u017cne karty w teczce Klimczaka.<\/p>\r\n

    Oceniaj\u0105c dzia\u0142ania Stasi w wypadku Klimczaka, wida\u0107 \u017ce kierownictwo NRD zdawa\u0142o sobie spraw\u0119 z tego, jakim niebezpiecze\u0144stwem dla tego pa\u0144stwa sta\u0142 sie bakcyl Solidarno\u015bci, kt\u00f3ry przez woln\u0105 pras\u0119 i dzia\u0142ania prosolidarno\u015bciowe Polak\u00f3w poza granicami Polski zacz\u0105\u0142 chwia\u0107 projektowan\u0105 na wieczno\u015b\u0107 egzystencj\u0105 totalitarnych pa\u0144stw komunistycznych. Dlatego te\u017c solidarno\u015bciowe zagro\u017cenie z Zachodniego Berlina Stasi potraktowa\u0142a z ca\u0142\u0105 powag\u0105 i bez najmniejszego lekcewa\u017cenia.<\/p>\r\n

    Z lekcewa\u017ceniem w stosunku do Klimczaka i jego przepowiedni o bliskim upadku komunizmu odnosili si\u0119 prze ca\u0142e lata 80. zachodnioberli\u0144scy politycy i miejscowa prasa. Latem 1989 roku\u00a0 zachodnioberli\u0144ski dziennik \u201eDer Tagesspiegel\u201d opublikowa\u0142 artyku\u0142 o \u201eTowarzystwie Solidarno\u015b\u0107\u201d i \u201ePogl\u0105dzie<\/strong>\u201d, w kt\u00f3rym na podstawie przeprowadzonej wcze\u015bniej rozmowy z Klimczakiem autor z pob\u0142a\u017cliwym u\u015bmiechem odni\u00f3s\u0142 si\u0119 si\u0119 do analizy politycznej sytuaacji w Polsce, dokonanej przez Klimczaka, twierdz\u0105cego, \u017ce w Polsce w 2000 roku<\/em> nie b\u0119dzie \u015bladu komunizmu. <\/em>Przepowiednie te – z obecnego punktu widzenia – sprawdzi\u0142y si\u0119 tylko cz\u0119\u015bciowo, bo do dzisiaj ci\u0105\u017cy nad Polsk\u0105 brzemi\u0119 komunizmu i jego ubeckiego aparatu.<\/p>\r\n

     <\/p>\r\n

    2. Kazimierz Michalczyk<\/strong><\/p>\r\n

    Kazimierz Michalczyk by\u0142 w latach 1980-81 cz\u0142onkiem NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107” w Gliwicach. Po wprowadzeniu stanu wojennego dzia\u0142a\u0142 nadal w podziemnych strukturach \u201eSolidarno\u015b\u0107i Walcz\u0105cej\u201d, zajmowa\u0142 si\u0119 m.in. drukowaniem ulotek i ich kolporta\u017cem. W listopadzie 1982 roku zosta\u0142 aresztowany, a w czerwcu 1983 pod\u00a0 naciskiem aparatu komunistycznego zdecydowa\u0142 si\u0119 na emigracj\u0119 do Niemiec i wyjecha\u0142 na pobyt sta\u0142y do Berlina Zachodniego. Tu by\u0142 szpiegowany przez agent\u00f3w SB i Stasi, ukrywaj\u0105cych si\u0119 pod pseudonimami: „E\u201d i „Gunard”. Owi agenci raportowali prze\u0142o\u017conym i polskiej SB, \u017ce Miczalczyk nadal zajmuje si\u0119 dzia\u0142ano\u015bci\u0105 na rzecz nielegalnych ugrupowa\u0144 w Polsce, przede wszystkim zwi\u0105zany jest\u00a0 z wydawnictwem E. Klimczaka \u201ePogl\u0105d<\/strong>\u201d. W aktach Stasi Michalczyk figuruje te\u017c jako zachodnioberli\u0144ski przedstawiciel londy\u0144skiej prosolidarno\u015bciowej organizacji „Solidarity with Solidarity\u201d. SB by\u0142o znane, \u017ce Michalczyk nadal powi\u0105zany jest ze strukturami „Solidarno\u015b\u0107i Walcz\u0105cej\u201d. Michalczyk mia\u0142 zaufa\u0107 agentowi z pseudonimem „E\u201d, kt\u00f3remu ujawni\u0142, i\u017c posiada kontakt ze strukturami podziemnymi dzia\u0142aj\u0105cymi na terenie G\u00f3rnego \u015al\u0105ska.<\/p>\r\n

    Polska SB wiedzia\u0142a przez agenta „E\u201d, \u017ce Michalczyk organizuje przy wsp\u00f3\u0142pracy z Tadeuszem Jarskim vel Jarz\u0119bowskim, tj. londy\u0144skim szefem „Solidarity with Solidarity\u201d kontakty do firm na terenie PRL, kt\u00f3re stanowi\u0142yby przykrycie dla dzia\u0142alno\u015bci SW oraz \u017ce przyjmuje i organizuje pobyt osob powi\u0105zanych z r\u00f3\u017cnymi ugrupowaniami podziemnymi w Polsce, m.in. Romulada Szermietewa, kt\u00f3ry np. przez kika tygodni mieszka\u0142 u Klimczaka w Berlinie w 1986 r. (prawnik, dzia\u0142acz opozycyjny, uczestnik marca 1968, 1967-72 w SD, 1973-78 w PAX, uczestnik ROPCiO, dzia\u0142acz PKN, aresztowany 1981, 1982 skazany na 5 lat wiezienia, 1984 zwolniony na mocy amnestii, 1985 prezes PPN, 1991-1992 I 1997-2001 wiceminister obrony narodowej, 1997-2001 posel), oraz \u017ce bierze udzia\u0142 w organizowanych przerzutach do Polski sprz\u0119tu i literatury na rzecz podziemia.<\/p>\r\n

    Michalczyka odwiedza\u0142 w Berlinie Zachodnim Zenon Misterski, dzia\u0142acz Solidarno\u015b\u0107i w Poznaniu, kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 pod „opiek\u0105\u201d agenta Stasi, dra Hermana Peiserta, nauczyciela z Frankfurtu nad Odr\u0105 pisz\u0105cego raporty dla Stasi pod pseudonimem „Dr. Schreiber\u201d. Agent ten mia\u0142 prawie \u017ce nieograniczone zaufanie naiwnego Misterskiego, jego zadaniem by\u0142o zbieranie informacji w Berlinie Zachodnim o podziemnych strukturach Solidarno\u015b\u0107i w kraju, w tym Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej, a tak\u017ce \u015brodowisk emigracyjnych w Berlinie Zachodnim. Teczka tego agenta zosta\u0142a przez Stasi ca\u0142kowicie zniszczona, ale zachowa\u0142y si\u0119 obszerne materia\u0142y Grupy Operacyjnej i os\u00f3b inwigilowanych, m.in. Misterskiego i Klimczaka.<\/p>\r\n

    Przez kontakty z dzia\u0142aczami Solidarno\u015bci w Berlinie Zachodnim i w Polsce, „Dr. Schreiber\u201d informowa\u0142 Stasi, a ta z kolei polsk\u0105 SB. Z raport\u00f3w mo\u017cna si\u0119 dowiedzie\u0107, <\/strong>\u017ce aktywi\u015b\u0107i Solidarno\u015b\u0107i, kt\u00f3rzy zdecydowali si\u0119 na emigracj\u0119 do Berlina Zachodniego, i s\u0105 skupieni wok\u00f3\u0142 \u201ePogl\u0105du<\/strong>\u201d, organizuj\u0105 regularny kanal przerzutowy na Zach\u00f3d, w tym do Berlina Zachodniego. W\u00f3wczas spraw\u0105 zacz\u0119\u0142a interesowa\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c centrala w Warszawie, kt\u00f3ra w tym celu odbywa\u0142a spotkania z jednostk\u0105 Stasi we Frankfurcie nad Odr\u0105, prowadz\u0105c\u0105 agenta „Dr. Schreibera\u201d.<\/p>\r\n

    Jeszcze w styczniu 1989 roku SB planowa\u0142a rozpracowanie Michalczyka w celu ustalenia stopnia jego powi\u0105za\u0144 ze strukturami Solidarno\u015b\u0107i Walczacej, jego funkcji i zada\u0144, a tak\u017ce poprzez jego osob\u0119 rozpoznania funkcjonowania g\u00f3rno\u015bl\u0105skiego oddzia\u0142u \u201eSolidarno\u015b\u0107i Walcz\u0105cej\u201d.<\/p>\r\n

    Po obaleniu rz\u0105du Honeckera i ju\u017c za rz\u0105d\u00f3w Mazowieckiego obie zaprzyja\u017anione s\u0142u\u017cby widzia\u0142y jeszcze potrzeb\u0119 rozpracowywania Polak\u00f3w w kraju i za granic\u0105. Obie s\u0142u\u017cby wymysli\u0142y sobie, szczeg\u00f3lnie dominowa\u0142a tu Stasi, \u017ce trzeba zak\u0142ada\u0107 od zera jakie\u015b ugrupowania opozycyjne, kt\u00f3re od samego pocz\u0105tku mia\u0142y by\u0107 sterowane przez Stasi. Na czele stan\u0105\u0142by sam „Dr. Schreiber\u201d, bowiem z takimi referencjmi znacznie \u0142atwiej by\u0142oby mu realizowa\u0107 zlecone mu przez ministerstwa bezpiecze\u0144stwa, <\/strong>enerdowsk\u0105 MfS i polsk\u0105 SB,<\/strong> zadania. Stasi\u00a0 uaktywni\u0142a si\u0119 w tym kierunku: 31 grudnia 1989 roku\u00a0 agent „Dr. Schreiber\u201d napisa\u0142 (w\u0142asnor\u0119cznie) list do Kazimierza Michalczyka do Berlina Zachodniego, zwaracaj\u0105c si\u0119 do niego jako kochany Kazimierz, (\u2026) chcia\u0142em si\u0119 z tob\u0105 skontaktowa\u0107, ale nie osiagn\u0105\u0142em Ci\u0119 telefonicznie. Jak na pewno wiesz, nasza grupa dzia\u0142a legalnie w Nowym Forum, przy Karl-Liebknecht-Strasse 9, 1200 Frankfurt (Oder). Wsp\u00f3\u0142praca z \u201eS\u201d przynios\u0142a wi\u0119c dobre rezultaty. Chcemy si\u0119 spotka\u0107 4 lutego 1990 z \u201eS\u201d na mo\u015bcie (nad Odr\u0105) w celu manifestacji<\/em>„. W dalszej cz\u0119\u015bci listu agent zwraca si\u0119 do Michalczyka, jako jednego z najbardziej \u201ezaufanych i sprawdzonych przyjaci\u00f3\u0142<\/em>\u201d z okresu przed \u201eOkr\u0105g\u0142ym Sto\u0142em\u201d o pomoc dla swojej nowej organizacji opozycyjnej w postaci politycznych materia\u0142\u00f3w informacyjnych, papieru itd. Agent zwapewnia\u0142 Michalczyka, \u017ce materia\u0142y nie b\u0119d\u0105 skonfiskowane, bo w takim przypadku mo\u017ce by\u0107 od razu poinformowany, aby m\u00f3g\u0142 przedstawi\u0107 protok\u00f3\u0142 dla Okr\u0105glego Sto\u0142u. Poza tym zapowiada\u0142 ju\u017c sw\u00f3j przyjazd do Berlina Zachodniego, poniewa\u017c niby ka\u017cdy, kto ma (…) politycznych przyjaci\u00f3\u0142 jest obecnie w drodze dla wsp\u00f3lnej sprawy.<\/em><\/p>\r\n

    List tego agenta, udaj\u0105cego przez wiele lat przyjaciela Solidarno\u015bci, kt\u00f3ry przez swoj\u0105 rzekom\u0105 „przyja\u017an\u201d z Misterskim chcia\u0142 tylko wej\u015b\u0107 w struktury prosolidarno\u015bciowe w Berlinie Zachodnim i szpiegowa\u0107 emigrant\u00f3w polskich zar\u00f3wno dla Stasi jak i dla polskiej SB, jest dobitnym dowodem tego, \u017ce komunistyczne s\u0142u\u017cby wywiadowcze jeszcze w czasie w\u0142asnej agoni pr\u00f3bowa\u0142y pod przykrywk\u0105 sztucznie tworzonych grup opozycyjnych robi\u0107 wszystko, aby dalej inwiligowa\u0107 i niszczy\u0107 autentyczn\u0105 opozycj\u0119 lub jej politycznie aktywnych stronnik\u00f3w. Stasi zabrak\u0142o jednak czasu, poniewa\u017c od napisania listu przez agenta \u201eDr. Schreibera\u201d do rozwi\u0105zania Stasi i szturmu opozycji na jej central\u0119 w Berlinie Wschodnim min\u0119\u0142y tylko dwa tygodnie. W dniu 15. stycznia 1990 roku Stasi przesta\u0142a de facto istnie\u0107 i przesz\u0142a do historii, a polscy czeki\u015bci musieli powoli zrozumie\u0107, \u017ce nadchodz\u0105 inne czasy.<\/p>\r\n

    3. Hanna Labrenz-Weiss<\/strong><\/p>\r\n

    W dniu 2 kwietnia 1982 r. zosta\u0142a przez Stasi za\u0142o\u017cona sprawa operacyjnego rozpracowania „wrogiej\u201d organizacji w Berlinie Zachodnim pod kryptonimem „Exil\u201d. W toku rozpracowywania os\u00f3b ze \u015brodowiska polskiej emigraji okaza\u0142o si\u0119, \u017ce g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 w tych kr\u0119gach odgrywa by\u0142y obywatel PRL, mieszkaniec Berlina Zachodniego, Edward Klimczak, pracownik naukowy, docent Freie Universit\u00c3\u00a4t (FU) Berlin. Na FU, pe\u0142nym politycznej aktywnej m\u0142odzie\u017cy o r\u00f3\u017cnych politycznych ukierunkowaniach, wyr\u00f3\u017cniali si\u0119 studenci politologii, m.in. profesora Helmuta Wagnera, kt\u00f3rzy zapewne pod jego wp\u0142ywem jako pierwsi organizowali protesty po og\u0142oszeniu stanu wojennego w Polsce. Sam prof. Wagner z powodu swojego listu protestacyjnego do Misji Wojskowej PRL po og\u0142oszeniu stanu wojennego, otrzyma\u0142 \u201eszlaban\u201d na wjazd do Polski, a jego doktoranci stali si\u0119 przedmiotem zainteresowania SB i Stasi, tym bardziej je\u015bli pochodzili z Polski. Do tych doktorant\u00f3w nale\u017ca\u0142a r\u00f3wnie\u017c Hanna Labrenz, kt\u00f3r\u0105 interesowa\u0142a si\u0119 nie tylko Stasi ale przede wszystkim polski wywiad (Departament I MSW).<\/p>\r\n

    Wst\u0119pne rozpracowywanie Labrenz zacz\u0119\u0142o si\u0119 w roku 1983, kiedy by\u0142a identyfikowana jako stypendystaka FU Berlin. Informacje o Labrenz by\u0142y w\u00f3wczas zbierane przez Stasi, kt\u00f3ra przy pomocy swoich licznych agent\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c na FU, stwierdzi\u0142a, \u017ce Labrenz jest kurierem profesor\u00f3w Helmuta Wagnera i Aleksandra Osadczuk-Koraba, kt\u00f3rym dostarcza informacji z Polski, nadaj\u0105cych si\u0119 do prowadzenia dywersji ideologicznej.<\/p>\r\n

    Pomimo \u017ce Stasi uwa\u017cana by\u0142a za solidn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 wywiadowcz\u0105, przekaza\u0142a ona wiele b\u0142\u0119dnych informacji o studentce Labrenz: nie by\u0142o prawd\u0105 to, \u017ce prof. Wagner postara\u0142 si\u0119 dla niej o stypendium, poniewa\u017c mia\u0142a je ju\u017c wyje\u017cdzaj\u0105c z Polski i jeszcze nie znaj\u0105c Wagnera, nie by\u0142o prawd\u0105, \u017ce jej ojciec zosta\u0142 w 1970 roku wykluczony z partii i zwolniony ze stanowiska dyrektora gimnazium, poniewa\u017c sam wyst\u0105pil\u0142 z PZPR i to ju\u017c w roku 1964, nie by\u0142o prawd\u0105, \u017ce mia\u0142a bogatego wujka w Berlinie Zachodnim, poniewa\u017c by\u0142o to wprawdzie bogate ma\u0142\u017ce\u0144stwo \u017cydowskie, ale tylko zaprzyja\u017anione, kt\u00f3re nie zostawi\u0142o jej \u017cadnego spadku wbrew raportom Stasi. Nie odpowiada\u0142o prawdzie i to, \u017ce prof. HelmutWagner i Alexander\u00a0 Osadczuk-Korab interesowali si\u0119 bratem studentki Labrenz, poniewa\u017c nie znali stosunk\u00f3w rodzinnych swoich student\u00f3w, bo i z jakiej racji mieliby si\u0119 nimi interesowa\u0107. Nie by\u0142o prawd\u0105 i to, \u017ce\u00a0 brat Labrenz mia\u0142 by\u0107 prezydenten W\u0142oc\u0142awka itd. itd. Tych nie\u015bcis\u0142o\u015bci i przek\u0142ama\u0144 jest wiele.<\/p>\r\n

    W czasie pobyt\u00f3w w Polsce Labrenz by\u0142a pods\u0142uchiwana i obserwowana przez\u00a0 wydzia\u0142 SB w Toruniu, wg schematu o kryptonimie kontrola „B\u201d<\/em>. Wyniki tej kontroli by\u0142y negatywne. Pomimo to Stasi przekazywa\u0142a fa\u0142szywe informacje dla SB, \u017ce rzekomo brat Labrenz sta\u0142 si\u0119 obiekten infiltracji ze strony osrodk\u00f3w dywersji ideologicznej w Berlinie Zachodnim, co mia\u0142o konsekwencje zar\u00f3wno dla brata jak i siostry. Brat w Polsce zostal zwolniony ze stanowiska nauczyciela akademickiego na wy\u017cszej szkole wojskowej, a siostra w Berlinie Zachodnim sta\u0142a si\u0119 obiektem infiltracji (szpiegowanie, plotki, pods\u0142uch telefoniczny G\u0142\u00f3wnego Wydzialu III Stasi), kt\u00f3re doprowadzily w konsekwencji do rozbicia ma\u0142\u017censtwa i innych szykan w \u017cyciu codziennym.<\/p>\r\n

    Nast\u0119pny etap bezpo\u015bredniego zainteresowania polskiego wywiadu osob\u0105 Labrenz zaczyna si\u0119 od 1987 roku w zwi\u0105zku z jej powi\u0105zaniami z wysokim urzednikiem senatu Berlina Zachodniego, rzecznikiem prasowym senatora Wronskiego. Zainteresowanie ow\u0105 osob\u0105 Departamentu I w Warszawie by\u0142o wywo\u0142ane r\u00f3wnie\u017c tym, \u017ce ojciec owego urz\u0119dnika mia\u0142 brata, b\u0119d\u0105cego jeszcze czynnym genera\u0142em Bundeswehry. Polski wywiad chcia\u0142 poprzez Labrenz dotrze\u0107 do wewn\u0119trznych informacji Senatu Berlina Zachodniego i ewentualnie informacji o Bundeswerze. Po\u015brednikem mia\u0142a by\u0107 Labrenz, z kt\u00f3r\u0105 zamierzano nawi\u0105za\u0107 tzw. dialog operacyjny nadaj\u0105c jej kryptonim „Arisa\u201d z perspektyw\u0105 werbunku.<\/p>\r\n

    Legenda nawi\u0105zania dialogu operacyjnego, kt\u00f3ra wymy\u015blili sobie oficerowie wywiadu (Departament I MSW) w Warszawie jest j\u0119zykowo napisana na wysokim poziomie, co \u015bwiadczy o tym, \u017ce byli to ludzie wykszta\u0142ceni. Jeden z tych oficer\u00f3w rozpracowywa\u0142 rowniez znanego opozycjonist\u0119 Piotra Jeglinskiego, kt\u00f3ry w Pary\u017cu prowadzi\u0142 wydawnictwo „Edition Spotkania\u201d. By\u0107 mo\u017ce te i inne sprawy operacyjne na Zachodzie, prowadzone przez owego oficera sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 do mianowania go p\u00f3\u017anej wiceszefem polskiego wywiadu w rz\u0105dzie Mazowieckiego, tzn. ju\u017c w p\u00f3\u0142-demokratycznej Polsce.<\/p>\r\n

    Opracowana legenda kontaktu operacyjnego opiera\u0142a si\u0119 na tezie zastraszenia Labrenz\/\u201dArizy\u201d i spowodowania obaw o jej w\u0142asne bezpiecze\u0144stwo. G\u0142\u00f3wn\u0105 my\u015bl\u0105 by\u0142a wyfabulowana historia, \u017ce SB otrzyma\u0142a wiadomo\u015b\u0107, jakoby zachodnie s\u0142u\u017cby specjalne przygotowuj\u0105 uruchomienie kana\u0142u w celu przerzutu z Berlina Zachodniego do Polski podzespo\u0142\u00f3w elektronicznych dla potrzeb szpiegowskich. Mia\u0142y to by\u0107 podzespo\u0142y ma\u0142ogarbarytowe o bardzo wysokiej warto\u015bci – akcja ich przerzutu mia\u0142a by\u0107 – wed\u0142ug legendy SB – opracowywana bardzo starannie, w sposob d\u0142ugofalowy. Wed\u0142ug informacji, kt\u00f3re jakoby otrzyma\u0142a SB, przerzut mia\u0142 by\u0107 zorganizowany\u00a0 przy pomocy kobiety, obywaltelki PRL posiadajacej paszport konsularny, o kt\u00f3rej jakoby SB wiedzia\u0142o, \u017ce:<\/p>\r\n

    wyjecha\u0142a z Polski ok. 1980 roku, studiowa\u0142a w Berlinie Zachodnim na FU, ma w Polsce rodzin\u0119 i osoba ta nie wie, \u017ce zosta\u0142a wytypowana przez zachodnie s\u0142u\u017cby specjalne w roli \u0142\u0105cznika.<\/p>\r\n

    Dalej legenda SB: przeprowadzilismy szerok\u0105 akcj\u0119 ustalenia osob odpowiadaj\u0105cych w.w. parametrom. Ustalili\u015bmy, \u017ce takich os\u00f3b jest kilka i z ka\u017cd\u0105 chcemy rozmawia\u0107. Poniewa\u017c chodzi tu o obywateli polskich intencj\u0105 nasz\u0105 jest podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144 profilaktycznych, kt\u00f3re zapobieg\u0142yby wmanewrowaniu tych osob w dzia\u0142alno\u015b\u0107 wymierzon\u0105 przeciwko Polsce i uchroni\u0142yby je przed sankcjami karnymi, jakie musia\u0142yby zosta\u0107 zastosowane w razie wykrycia tej dzia\u0142alno\u015bci<\/em>.<\/p>\r\n

    Kontakt mi\u0119dzy „Aris\u0105\u201d a SB mia\u0142 nast\u0105pi\u0107 za pomoc\u0105 ojca w czasie pobytu „Arisy\u201d w Polsce. Ojciec mia\u0142 by\u0107 zastraszony w.w legend\u0105. Po\u015brednictwo ojca by\u0142o dla SB konieczne, poniewa\u017c w latach 80. SB wielokrotnie probowa\u0142a skontaktowa\u0107 si\u0119 z Labrenz w czasi jej pobyt\u00f3w w Polsce, lecz na przeszkodzie sta\u0142 zawsze ojciec, kt\u00f3ry ostatecznie z\u0142o\u017cy\u0142 pisemne o\u015bwiadczenie, \u017ce je\u017celi kiedykolwiek SB b\u0119dzie probowa\u0107 si\u0119 kontaktowa\u0107 z c\u00f3rk\u0105, to on fakt ten poda do publicznej wiadomo\u015bci. Ojca wi\u0119c nie mo\u017cna by\u0142o omin\u0105\u0107, tylko go zastraszy\u0107 i uj\u0105\u0107 trosk\u0105 o bezpiecze\u0144stwo c\u00f3rki i ca\u0142ej rodziny.<\/p>\r\n

    <\/em><\/p>\r\n

    W rozmowie z „Aris\u0105\u201d powinno przekaza\u0107 si\u0119 jej poczucie odpowiedzialno\u015b\u0107i i troski naszych s\u0142u\u017cb o jej dobro osobiste.<\/em> W razie przewozu odpowiedniej „paczki\u201d mia\u0142a skontaktowa\u0107 si\u0119 zaraz z komend\u0105 SW, kt\u00f3rej numer telefonu mia\u0142a otrzyma\u0107. Bardzo istotnym czynnikiem rzutuj\u0105cym na po\u017c\u0105dany przez nas dalszy bieg wydarze\u0144 b\u0119dzie wytworzenie u niej poczcia zaufania do rozmawiaj\u0105cego z ni\u0105 oficera.<\/em> Pozyskanie Labrenz mia\u0142o by\u0107 procesem dlugofalowym. Na pocz\u0105tku nie przewidywano dla niej \u017cadnych zada\u0144 operacyjnych.<\/p>\r\n

    Wszystkie te plany – p\u00f3\u017aniejszego wiceszefa wywiadu w rz\u0105dzie Mazowieckiego – nie zosta\u0142y zrealizowane, poniewa\u017c w ich realizacji sta\u0142 na drodze ojciec, kt\u00f3ry – nie podaj\u0105c jej powod\u00f3w – nie chcia\u0142, aby c\u00f3rka je\u017adzi\u0142a do Polski. Ojciec zmar\u0142 w niewyja\u015bnionych okoliczno\u015bciach i kontakt nigdy nie zosta\u0142 nawi\u0105zany. SB pr\u00f3bowa\u0142a jeszcze w 1990 roku wykorzysta\u0107 chorob\u0119 jej brata, kt\u00f3ry odwiedzi\u0142 j\u0105 po raz pierwszy w Berlinie Zachodnim i tu znalaz\u0142 si\u0119 w szpitalu, aby nawi\u0105za\u0107 przez niego kontakt z Labrenz. Ta pr\u00f3ba r\u00f3wnie\u017c si\u0119 nie uda\u0142a. O tym wszystkim dowiedzia\u0142a si\u0119 Labrenz w roku 2005 z teczki IPN, kt\u00f3r\u0105 wprawdzie w wi\u0119kszo\u015b\u0107i oczyszczono, ale daje ona mimo to wiele informacji o perfidi komunistycznych s\u0142u\u017cb specjalnych, w tym SB, kt\u00f3ra w niczym nie r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 od Stasi.<\/p>\r\n

    4. J\u00f3zef W\u0119grzyn<\/strong><\/p>\r\n

    J\u00f3zef W\u0119grzyn pochodzacy z Wroc\u0142awia pracowa\u0142 od 1980 roku w przewozach mi\u0119dzynarodowych p\u0142ywaj\u0105c barkami po rzekach i kana\u0142ach\u00a0 Europy Zachodniej. W 1984 roku zosta\u0142 zaproszony przez SB na rozmow\u0119 z propozycj\u0105 nie do odrzucenia. Oficer SB Krymuza posiada\u0142 \u201eteczk\u0119” W\u0119grzyna z raportami o jego pracy, kontaktach na Zachodzie, przemycie metali kolorowych i kontaktach z przygodnymi kobietami. Da\u0142 mu niedwuznacznie do zrozumienia, \u017ce przemyt metali kolorowych i dzia\u0142anie na niekorzy\u015b\u0107 PRL mo\u017ce by\u0107 \u201ezapomniane\u201d przez w\u0142adze, je\u017celi W\u0119grzyn b\u0119dzie udziela\u0142 odpowiednich informacji. W\u0119grzyn zgodzi\u0142 si\u0119 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 i zosta\u0142 tajnym wsp\u00f3\u0142pracownikem kontrwywiadu pod pseudonimem \u201eJacek\u201d. W\u0119grzyn przyczyni\u0142 si\u0119 do rozbicia siatki przemytniczej metali kolorowych, sam jednak nie zosta\u0142 ukarany. To by\u0142 pocz\u0105tek regularnej wsp\u00f3\u0142pracy. Pierwsz\u0105 „akcj\u0105\u201d by\u0142a intryga przeciwko kierownikowi W\u0119grzyna, kt\u00f3ry nie zgodzi\u0142 si\u0119 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z SB i zosta\u0142 odwo\u0142any ze stanowiska rzekomo za tuszowanie przemytu cyny do Niemiec.<\/p>\r\n

    W 1986 roku znaleziono w toaletach firmy, w kt\u00f3rej W\u0119grzyn pracowa\u0142, ulotki podziemnej organizacji „Kotwica\u201d, w co W\u0119grzyn znaj\u0105cy\u00a0 struktur\u0119 SB w swoim zak\u0142adzie nie wierzy\u0142. Rok p\u00f3\u017aniej dowiedzia\u0142 si\u0119 od porucznika SB Ryszarda Zar\u0119by, \u017ce „Kotwica\u201d jest organizacj\u0105 stworzon\u0105 przez SB w celu inwiligacji \u015brodowiska opozycyjnego we Wroc\u0142awiu i Berlinie Zachodnim. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce za\u0142o\u017cycielem „Kotwicy\u201d by\u0142 Ryszard Zar\u0119ba, a Roman Samson otrzyma\u0142 pseudonim „Rysiek\u201d i by\u0142 jej cywilnym szefem. Po zwolnieniu z pracy za spowodowanie wypadku SB znalaz\u0142a zadanie dla W\u0119grzyna w „Kotwicy\u201d. Mia\u0142o w\u0142a\u015bnie odby\u0107 si\u0119 przekazanie materia\u0142\u00f3w przez kuriera z Berlina. W\u0119grzyn otrzyma\u0142 has\u0142o „rzu\u0107 kotwic\u0119\u201d i adres mieszkania konspiracyjnego w poblizu ulicy Legnickiej we Wroc\u0142awiu. Z Berlina Zachodniego, gdzie W\u0119grzyn mieszka\u0142 od ko\u0144ca lat 80. przywieziono scanery i du\u017ce ilo\u015b\u0107i \u201ePogl\u0105du\u201d <\/strong>oraz papier i farb\u0119 drukarsk\u0105.<\/p>\r\n

    „Kotwica\u201d b\u0119d\u0105c grup\u0105 przerzutow\u0105 od \u201ePogl\u0105du<\/strong>\u201d z Berlina Zachodniego i stara\u0142a si\u0119 obslugiwa\u0107 wiele kontakt\u00f3w. Kornel Morawiecki, szef organizacji „Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105ca\u201d nie ufa\u0142 „Kotwicy\u201d, pomimo to ta dzia\u0142a\u0142a dalej, bed\u0105c grup\u0105 za\u0142o\u017con\u0105 przez SB.<\/p>\r\n

    <\/strong><\/p>\r\n

    Wnioski:<\/strong><\/p>\r\n

    Pierwsz\u0105 refleksj\u0105 podanych wy\u017cej przyk\u0142ad\u00f3w inwigilacji i inicjowania przez SB w\u0142asnych o\u015brodk\u00f3w opozycyjnych musi by\u0107 stwierdzenie, \u017ce z tych pnad 1500 wydawnictw tzw. Drugiego Obiegu wiele musia\u0142o by\u0107 ubeckiej prowieniecji, odium nieufno\u015bci musz\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 te tzw. powa\u017cne wydawnictwa lub regularne pisma, kt\u00f3re przez wiele lat nie mia\u0142y \u017cadnej wpadki, drukowa\u0142y nawet swoje – technicznie bardzo dobre – ksi\u0105\u017cki lub pisma rzekomo w zakonspirowany spos\u00f3b nawet w pa\u0144stwowych drukarniach. Te same obiekcje musz\u0105 powsta\u0107 wobec tzw. kana\u0142\u00f3w z Zachodu, co wida\u0107 na przyk\u0142adzie \u201eKotwicy\u201d, kt\u00f3ra poch\u0142on\u0119\u0142a niema\u0142e \u015brodki, wszystko to do kasy i kiesy ubecji i ubek\u00f3w. Szereg dzia\u0142aczy tzw. podziemia zosta\u0142o w ostatnich czasach albo ju\u017c du\u017co wcze\u015bniej odznaczonych pa\u0144stwowymi orderami za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Wydaje si\u0119 konieczne opublikowanie takiej listy dzia\u0142aczy w Polsce i na Zachodzie i ich konkretnych powi\u0105za\u0144 i zas\u0142ug. Nie jest wykluczone, \u017ce pier\u015b pod ordery pdstawili i byli ubecy lub TW – i ordery te dostali.<\/p>\r\n

    Refleksja druga. Wy\u017cej wymienione przyk\u0142ady inwigilowania obywateli Berlina Zachodniego pochodz\u0105cych z Polski i z ni\u0105 ca\u0142y czas emocjonalnie zwi\u0105zanych, szczeg\u00f3lnie po 13. grudnia 1981 r., pokazuj\u0105 jednoznacznie, \u017ce komunistyczne s\u0142u\u017cby wywiadowcze nie zna\u0142y granic w szpiegowaniu, pods\u0142uchiwaniu i nawet psychicznym terrorze w wybranych \u201eobiekt\u00f3w operacyjnych\u201d w Polsce i na terenie Niemiec Zachodnich w imi\u0119 absurdalnej ideologii, w kt\u00f3r\u0105 sami czeki\u015bci, przynajmniej w Polsce, nie wierzyli. To wieloletnie \u201erozpracowywanie\u201d nie przynios\u0142o \u017cadnej korzy\u015bci systemowi, poza relatywnym dobrobytem samych czekist\u00f3w, kosztowa\u0142o niewyobra\u017calne sumy pieni\u0119dzy, kt\u00f3re zap\u0142aci\u0142y swoim ciemi\u0119\u017ccom narody podleg\u0142e tej dyktaturze. Dobrze \u017cy\u0142o si\u0119 konfidentom i ich komunistycznym szefom z peerelowskiej Misji Wojskowej w najbardziej ekskluzywnej dzielnicy Berlina Zachodniego Grunewald-Dahlem.<\/p>\r\n

    Przykre jest to, \u017ce do dzisiaj nie zostali oni<\/strong> z tego rozliczeni, a za swoj\u0105 \u201epatriotyczn\u0105\u201d dzia\u0142alno\u015b\u0107 otrzymuj\u0105 wysokie emerytury i \u015bmiej\u0105 si\u0119 w ku\u0142ak z krajowych i emigracyjnych niepodleg\u0142o\u015bciowc\u00f3w, kt\u00f3rzy energi\u0119 \u017cyciow\u0105 swych najbardziej aktywnych lat przetrwonili w bezowocnej walce o Polsk\u0119 prawdy i spo\u0142eczno-politycznej moralno\u015bci. Ci s\u0105 dzisiaj zapomniani, wiod\u0105 niszowe i biedne \u017cycie swoich ostatnich lat – bez emerytury i wynagrodzenia za prawie dekad\u0119 walki z komunizmem.<\/p>\r\n

    Edward Klimczak<\/em><\/strong><\/p>\r\n

    *Referat przygotowany zosta\u0142 razem z Hann\u0105 Labrenz-Weiss<\/strong><\/strong>; wyg\u0142oszony na kongresie zorganizowanym przez Instytut Pami\u0119ci Narodowej w Ossolineum\u00a0 we Wroc\u0142awiu w kwietniu 2010<\/strong><\/em>
    <\/strong><\/em><\/p>\r\n

     <\/p>\r\n

    \r\n

    Edward Stanis\u0142aw Klimczak (1944 – 2011)<\/span><\/strong><\/h2>\r\n

    \"Klimczak-Edward-jow\"<\/a>Od pocz\u0105tku w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w Ruch Solidarno\u015bci, a ju\u017c 14 grudnia 1981 za\u0142o\u017cy\u0142 w Berlinie Zachodnim Komitet Obrony Solidarno\u015bci. W styczniu 1982 rozpocz\u0105\u0142 wydawanie pisma „Biuletyn KOS”, kt\u00f3re, rok p\u00f3\u017aniej, przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 w dwutygodnik „Pogl\u0105d”, pismo to przesta\u0142 wydawa\u0107 dopiero w kilka miesi\u0119cy po Okr\u0105g\u0142ym Stole. Wydawa\u0142 te\u017c niemieck\u0105 wersj\u0119 „Pogl\u0105du” pod nazw\u0105 „Meinung”. Od pocz\u0105tku powstania Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej zosta\u0142 jej cz\u0142onkiem i \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z t\u0105 organizacj\u0105 podziemn\u0105. Berli\u0144ski dom Edwarda Klimczaka by\u0142 ca\u0142y czas otwarty dla dzia\u0142aczy polskiej opozycji antykomunistycznej, go\u015bcin\u0119 znalaz\u0142o w nim bardzo wielu wybitnych przedstawicieli podziemia i struktur „Solidarno\u015bci” oraz dzia\u0142aczy emigracyjnych. Organizowa\u0142 te\u017c w Berlinie publiczne akcje protestacyjne przeciwko Stanowi Wojennemu i represyjnej polityce komunistycznych w\u0142adz w Polsce. W uznaniu jego zas\u0142ug, 11 grudnia 2009, Prezydent RP Lech Kaczy\u0144ski, odznaczy Edwarda Klimczaka Krzy\u017cem Oficerskim Orderu Zas\u0142ugi Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\r\n

    Osobi\u015bcie pozna\u0142em Edwarda Klimczaka na konferencji CSSO (Mi\u0119dzynarodowego Komitetu Poparcia Solidarno\u015bci) w Akwizgranie, w sierpniu 1989 i od tamtej pory datuje si\u0119 nasza bliska wsp\u00f3\u0142praca i przyja\u017a\u0144. Edward, na wszystkie sposoby, wspiera\u0142 moje dzia\u0142ania i od samego pocz\u0105tku w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w Ruch Obywatelski na rzecz Jednomandatowych Okr\u0119g\u00f3w Wyborczych. Uczestniczy\u0142 w naszych konferencjach i spotkaniach, t\u0142umaczy\u0142 dla nas wa\u017cne i interesuj\u0105ce teksty, jakie ukazywa\u0142y si\u0119 w Niemczech, poszukiwa\u0142 i u\u0142atwia\u0142 nawi\u0105zywanie kontakt\u00f3w zagranicznych, wspiera\u0142 finansowo. Zar\u00f3wno ja sam, jak i inni dzia\u0142acze Ruchu, go\u015bcili\u015bmy wielokrotnie w jego berli\u0144skim domu.<\/p>\r\n

    Mimo \u017ce ju\u017c od co najmniej 3 lat wiedzia\u0142, \u017ce jego nowotw\u00f3r jest z\u0142o\u015bliwy i nieuleczalny, mimo upartej i zdeterminowanej z nim walki, pozostawa\u0142 z nami w kontakcie i uczestniczy\u0142, na ile tylko m\u00f3g\u0142, w naszej pracy. Ostatni raz rozmawia\u0142em z Nim podczas jego ubieg\u0142orocznej wizyty we Wroc\u0142awiu, dok\u0105d przyjecha\u0142, pod koniec kwietnia, z referatem na kongres organizowany przez Instytut Pami\u0119ci Narodowej w Ossolineum. Rozmawiali\u015bmy d\u0142ugo o sytuacji w Polsce, o perspektywach naszego Ruchu, o tym jak\u0105 drog\u0105 zmierza dzisiaj nasza Ojczyzna. Referat, przygotowany wsp\u00f3lnie z Hann\u0105 Labrenz-Weiss by\u0142 zatytu\u0142owany Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Stasi i SB wobec Polak\u00f3w w Berlinie Zachodnim<\/em><\/a>. Jak zapowiadali organizatorzy, mia\u0142 by\u0107 wydany po up\u0142ywie roku, co Edward okre\u015bli\u0142 jako szybko\u015b\u0107 kosmiczn\u0105<\/em>. Przytocz\u0119 jego ostatni akapit, kt\u00f3ry, w jaki\u015b spos\u00f3b symbolizuje i sytuacj\u0105 osobist\u0105 Edwarda Klimczaka – nieugi\u0119tego wojownika o Woln\u0105 Polsk\u0119:<\/p>\r\n

    Przykre jest to, \u017ce do dzisiaj nie zostali oni <\/strong>(mowa o „bohaterach” referatu – dopisek JP) z tego rozliczeni, a za swoj\u0105 „patriotyczn\u0105” dzia\u0142alno\u015b\u0107 otrzymuj\u0105 wysokie emerytury i \u015bmiej\u0105 si\u0119 w ku\u0142ak z krajowych i emigracyjnych niepodleg\u0142o\u015bciowc\u00f3w, kt\u00f3rzy energi\u0119 \u017cyciow\u0105 swych najbardziej aktywnych lat przetrwonili w bezowocnej walce o Polsk\u0119 prawdy i spo\u0142eczno-politycznej moralno\u015bci. Ci s\u0105 dzisiaj zapomniani, wiod\u0105 niszowe i biedne \u017cycie swoich ostatnich lat \u201d\u201d bez emerytury i wynagrodzenia za prawie dekad\u0119 walki z komunizmem.<\/em><\/p>\r\n

    Jerzy Przystawa<\/em><\/strong><\/p>\r\n

    Za: JOW.pl<\/a><\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"I. Polityczni emigranci z Polski w centrum zainteresowania SB i Stasi Na powy\u017cszy temat nie ma do dzisiejszego dnia \u017cadnych opracowa\u0144 naukowych. R\u00f3wnie\u017c niniejszy referat nie jest referatem naukowym sensu stricto, poniewa\u017c\u00a0 opiera si\u0119 tylko cze\u015bciowo na sytematycznych badaniach. Nawet wst\u0119pne opracowanie tego tematu jest jednak historycznie bardzo wa\u017cne, poniewa\u017c Berlin Zachodni by\u0142 dla polskich […]","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[84,87,36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37127"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37127"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37127\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37127"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37127"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37127"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}