{"id":36845,"date":"2011-04-25T21:48:49","date_gmt":"2011-04-26T02:48:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=36845"},"modified":"2011-04-25T21:48:49","modified_gmt":"2011-04-26T02:48:49","slug":"belwederek-malenki-wojciech-wencel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=36845","title":{"rendered":"Belwederek male\u0144ki – Wojciech Wencel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Niekt\u00f3re \u017cony przez ca\u0142e \u017cycie kieruj\u0105 si\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105 przekor\u0105. Je\u015bli m\u0105\u017c, patrz\u0105c przez okno, informuje, \u017ce pada deszcz, one koniecznie musz\u0105 powiedzie\u0107, \u017ce \u015bwieci s\u0142o\u0144ce. Mi\u0119kn\u0105 dopiero po wyj\u015bciu z domu, gdy okazuje si\u0119, \u017ce parasol, pod kt\u00f3rym mo\u017cna si\u0119 schroni\u0107, jest tylko jeden. I \u017ce to m\u0105\u017c go trzyma. <\/strong>

Kobiece fanaberie, brutalnie weryfikowane przez rzeczywisto\u015b\u0107, maj\u0105 pewien urok. S\u0105 m\u0119\u017cczy\u017ani, kt\u00f3rzy je uwielbiaj\u0105. Czuj\u0105 si\u0119 potrzebni, gdy mog\u0105 obj\u0105\u0107 wybrank\u0119 silnym ramieniem i szepn\u0105\u0107 jej do ucha: \u201eNo, ju\u017c si\u0119 nie smu\u0107. Przy mnie nie zmokniesz\u201d. Zazwyczaj \u017cony doceniaj\u0105 ten opieku\u0144czy gest i po \u015bmierci m\u0119\u017ca potrafi\u0105 same orientowa\u0107 si\u0119 w \u015bwiecie. Wiedz\u0105, \u017ce przekora na nic im si\u0119 nie przyda, wi\u0119c staraj\u0105 si\u0119 korzysta\u0107 z kompasu pozostawionego w m\u0119\u017cowskim biurku. Niestety, zdarzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wdowy, kt\u00f3re podczas ulewy wci\u0105\u017c przekornie twierdz\u0105, \u017ce \u015bwieci s\u0142o\u0144ce. Zamiast zabra\u0107 z domu parasol, wierz\u0105 fa\u0142szywym synoptykom, a w konsekwencji stoj\u0105 na chodniku i mokn\u0105. A\u017c \u017cal patrze\u0107, jak bardzo s\u0105 zagubione.

W 2000 roku wdowa po Zbigniewie Herbercie udzieli\u0142a Jackowi \u0179akowskiemu g\u0142o\u015bnego wywiadu, w kt\u00f3rym sugerowa\u0142a, \u017ce konflikt jej m\u0119\u017ca ze \u015brodowiskiem \u201eGazety Wyborczej\u201d to skutek irracjonalnej impulsywno\u015bci wywo\u0142anej przez chorob\u0119. Pr\u00f3bowa\u0142a dowie\u015b\u0107, \u017ce zepsute relacje z dawnymi przyjaci\u00f3\u0142mi nie da\u0142y si\u0119 naprawi\u0107 g\u0142\u00f3wnie przez nieszcz\u0119\u015bliwy zbieg okoliczno\u015bci: \u201eZbyszek by\u0142 poruszony, \u017ce Adam [Michnik] do niego dzwoni. Ale mia\u0142 rur\u0119 w tchawicy, dusi\u0142 si\u0119, nie m\u00f3g\u0142 m\u00f3wi\u0107. Powiedzia\u0142am Adamowi, \u017ce Zbyszek nie mo\u017ce rozmawia\u0107, a Adam pewnie pomy\u015bla\u0142, \u017ce Zbyszek z nim nie chce\u201d. Tym sposobem fundamentalny sp\u00f3r aksjologiczny z architektami III RP zosta\u0142 przedstawiony jako projekcja ma\u0142ego ch\u0142opca, kt\u00f3ry da\u0142 si\u0119 wykorzysta\u0107 prawicowym barbarzy\u0144com z \u201eTygodnika Solidarno\u015b\u0107\u201d. A taki by\u0142 wra\u017cliwy, takie \u0142adne wiersze pisa\u0142.

W ubieg\u0142ym tygodniu Katarzyna Herbert ponownie sprzeciwi\u0142a si\u0119 \u201epr\u00f3bom zaw\u0142aszczania dla dora\u017anych cel\u00f3w politycznych\u201d imienia swojego m\u0119\u017ca. Pretekstem by\u0142a wypowied\u017a Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, kt\u00f3ry w rocznic\u0119 katastrofy smole\u0144skiej przywo\u0142a\u0142 s\u0142ynn\u0105 fraz\u0119 \u201ezdradzeni o \u015bwicie\u201d. Wdowa podkre\u015bli\u0142a, \u017ce szacunek dla tw\u00f3rczo\u015bci jej m\u0119\u017ca \u201ewymaga ca\u0142kowitego oddzielenia spu\u015bcizny poety od spraw polityki\u201d. Id\u0105c tym tropem, powinni\u015bmy przyj\u0105\u0107, \u017ce w poezji autora \u201ePana Cogito\u201d niczym w ogr\u00f3dku \u017cony modnej: \u201eWszystko jak od niechcenia, jakby od igraszki,\/ Belwederek male\u0144ki, klateczki na ptaszki,\/ A tu s\u0142owik mi\u0142o\u015bnie szczebiocze do ucha,\/ Synogarlica j\u0119czy, a go\u0142\u0105bek grucha\u201d.

Podobnie p\u0142ytko postrzegali kiedy\u015b poezj\u0119 Herberta Julian Kornhauser i Adam Zagajewski, czemu dali wyraz w manife\u015bcie Nowej Fali \u201e\u015awiat nie przedstawiony\u201d (1974), tyle \u017ce dla nich ucieczka od polskiej rzeczywisto\u015bci w \u201e\u015bwiat \u015bwi\u0105ty\u0144, obraz\u00f3w, ksi\u0105\u017cek i mit\u00f3w\u201d by\u0142a grzechem, a nie cnot\u0105. Zreszt\u0105 dekad\u0119 p\u00f3\u017aniej mit eskapizmu Herberta zosta\u0142 definitywnie obalony przez Stanis\u0142awa Bara\u0144czaka, kt\u00f3ry w ksi\u0105\u017cce \u201eUciekinier z Utopii\u201d ukaza\u0142 g\u0142\u0119bokie, polityczne korzenie tej poezji. Kto dzi\u015b jeszcze pr\u00f3buje sprowadzi\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Herberta do pi\u0119knych s\u0142\u00f3wek, ten traktuje j\u0105 instrumentalnie, jak b\u0142yskotk\u0119 dla kulturalnych, ale pr\u00f3\u017cnych dam. Odbiera jej wag\u0119 i zdolno\u015b\u0107 do ods\u0142aniania najg\u0142\u0119bszego, czasami bolesnego sensu naszych aktualnych zmaga\u0144.

Na szcz\u0119\u015bcie cytaty z Herberta coraz cz\u0119\u015bciej wracaj\u0105 w wypowiedziach artyst\u00f3w, filozof\u00f3w, publicyst\u00f3w czy polityk\u00f3w. Wpisany w te wiersze system warto\u015bci nadal \u017cyje i t\u0142umaczy polskie sprawy. Daje si\u0142\u0119 \u201eponi\u017canym i bitym\u201d, przywraca godno\u015b\u0107 \u201ezdradzonym o \u015bwicie\u201d. Bo wci\u0105\u017c istnieje moralny kosmos i wbrew temu, co sugerowa\u0142a kiedy\u015b \u201eGazeta Wyborcza\u201d, to nie Pan Cogito ma k\u0142opot z demokracj\u0105, lecz fantom demokracji ma k\u0142opot z Panem Cogito. Stosunkowo \u0142atwo usun\u0105\u0107 znicze i kwiaty z Krakowskiego Przedmie\u015bcia, ale poezja jest wieczna i nie mo\u017cna jej uprz\u0105tn\u0105\u0107 z naszych umys\u0142\u00f3w i serc.

W tym wszystkim najbardziej \u017cal pani Kasi. Obawiam si\u0119, \u017ce nic nie ochroni jej przed deszczem. Nawet belwederek z satyry Krasickiego, kt\u00f3ry – nawiasem m\u00f3wi\u0105c – ostatnio naprawd\u0119 nam skarla\u0142. Mo\u017ce warto wr\u00f3ci\u0107 do domu po parasol?<\/p>\r\n

Wojciech Wencel<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Felieton z cyklu „Listy z podziemia”, „Gazeta Polska” 20 kwietnia 2011<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Niekt\u00f3re \u017cony przez ca\u0142e \u017cycie kieruj\u0105 si\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105 przekor\u0105. Je\u015bli m\u0105\u017c, patrz\u0105c przez okno, informuje, \u017ce pada deszcz, one koniecznie musz\u0105 powiedzie\u0107, \u017ce \u015bwieci s\u0142o\u0144ce. Mi\u0119kn\u0105 dopiero po wyj\u015bciu z domu, gdy okazuje si\u0119, \u017ce parasol, pod kt\u00f3rym mo\u017cna si\u0119 schroni\u0107, jest tylko jeden. I \u017ce to m\u0105\u017c go trzyma. Kobiece fanaberie, brutalnie weryfikowane przez […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36845"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36845"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36845\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36845"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36845"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36845"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}