{"id":36748,"date":"2011-04-22T21:13:04","date_gmt":"2011-04-23T01:13:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=36748"},"modified":"2023-04-18T15:05:59","modified_gmt":"2023-04-18T19:05:59","slug":"wielka-sobota","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=36748","title":{"rendered":"Wielka Sobota"},"content":{"rendered":"<p class=\"podpis_sz\"><small>Dodano: 2011-04-22 9:13 pm<\/small><\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<div class=\"p_underline\">\r\n<p class=\"has-drop-cap\"><strong>Wielka sobota jest pami\u0105tk\u0105 spoczynku Cia\u0142a P. Jezusa w grobie i zarazem oczekiwania przez uczni\u00f3w zmartwychwstania Pa\u0144skiego. Z tego powodu smutek \u0142\u0105czy si\u0119 z rado\u015bci\u0105. W tym dniu odbywa si\u0119 najpierw:<\/strong><\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><strong>1. <em>Po\u015bwi\u0119cenie nowego ognia.<\/em><\/strong> Przed ko\u015bcio\u0142em ministranci rozniecaj\u0105 ogie\u0144, a kap\u0142an go po\u015bwi\u0119ca. Wyobra\u017ca on Chrystusa Pana, kt\u00f3ry wyszed\u0142 z grobu z niezwyk\u0142ym blasku i przez swoje zmartwychwstanie sta\u0142 si\u0119 nowem \u015bwiat\u0142em dla \u015bwiata. Ten ogie\u0144 jest wykrzesany z krzemienia na znak, \u017ce Zbawiciel jest owym kamieniem w\u0119gielnym, kt\u00f3ry \u017cydzi odrzucili, ale z niego wysz\u0142o \u015bwiat\u0142o, ca\u0142y \u015bwiat o\u015bwiecaj\u0105ce.<\/p>\r\n<p>Po\u015bwi\u0119ciwszy ogie\u0144, a potem pi\u0119c gran, czyli ziarn kadzid\u0142a, kap\u0142an wraca do ko\u015bcio\u0142a. W r\u0119ku trzyma <em>tryangu\u0142<\/em>, t.j. trzy \u015bwiece, u do\u0142u z sob\u0105 po\u0142\u0105czone i osadzone na trzcinie. Owe \u015bwiece zapala ogniem po\u015bwi\u0119conym, przyczem trzykrotnie kl\u0119ka i \u015bpiewa coraz wy\u017cszym tonem: <em>Oto, \u015bwiat\u0142o Chrystusowe!<\/em> Ch\u00f3r od\u015bpiewuje: <em>Bogu niech b\u0119d\u0105 dzi\u0119ki<\/em>, za to mianowicie, \u017ce zes\u0142a\u0142 Zbawiciela, kt\u00f3ry nauczy\u0142 nas wiary w Boga, w Tr\u00f3jcy \u015bw. Jedynego, kt\u00f3rego w\u0142a\u015bnie ta potr\u00f3jna \u015bwieca przedstawia. Nast\u0119pnie przed wielkim o\u0142tarzem odbywa si\u0119:<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><strong>2. <em>Po\u015bwi\u0119cenie pascha\u0142u<\/em>.<\/strong> Pascha\u0142 jest to wielka i gruba \u015bwieca woskowa, wyobra\u017caj\u0105ca zmartwychwsta\u0142ego P. Jezusa. W niej, w kszta\u0142cie krzy\u017ca, znajduje si\u0119 pi\u0119\u0107 zag\u0142\u0119bie\u0144, kt\u00f3re przypominaj\u0105 pi\u0119\u0107 ran, widocznych na ciele Zbawiciela. Podczas \u015bwi\u0119cenia pascha\u0142u kap\u0142an \u015bpiewa wspania\u0142y hymn i w zag\u0142\u0119bienia wk\u0142ada pi\u0119\u0107 gran, czyli ziaren kadzid\u0142a, na przypomnienie owych wonnych ma\u015bcie, kt\u00f3remi J\u00f3zef z Arymatei i Nikodem nama\u015bcili Cia\u0142o Pa\u0144skie do grobu. Pascha\u0142 zapala si\u0119 \u015bwiat\u0142em z tryangu\u0142u, co oznacza, \u017ce Chrystus jest &#8222;\u015bwiat\u0142o\u015bci\u0105 ze \u015bwiat\u0142o\u015bci, Bogiem prawdziwym z Boga prawdziwego,&#8221; jak o tem m\u00f3wi symbol wiary we Mszy \u015bw. Nast\u0119pnie od pascha\u0142u zapalaj\u0105 si\u0119 wszystkie \u015bwiece i lampy w ko\u015bciele. To wyra\u017ca, \u017ce wszelkie prawdziwe o\u015bwiecenie pochodzi od jedynej \u015bwiat\u0142o\u015bci &#8211; Chrystusa Pana. Po sko\u0144czonem po\u015bwi\u0119ceniu pascha\u0142 umieszcza si\u0119 na du\u017cym \u015bwieczniku obok wielkiego o\u0142tarza, po stronie Ewangelii, i bywa zapalany na uroczystej Mszy \u015bw. i nieszporach a\u017c do Wniebowst\u0105pienia Pa\u0144skiego.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><strong>3. <em>Po\u015bwi\u0119cenie wody chrzcielnej.<\/em> <\/strong>Na pami\u0105tk\u0119, \u017ce w pierwszych wiekach Ko\u015bci\u00f3\u0142 w wielk\u0105 sobot\u0119 uroczy\u015bcie udzielano Chrzty \u015bw., kap\u0142an po\u015bwi\u0119ca wod\u0119 chrzcieln\u0105. Najpierw odczytuje 12 proroctw ze Starego Zakonu, kt\u00f3re odnosz\u0105 si\u0119 do skutk\u00f3w Chrztu, a potem idzie procesyonalnie do chrzcielnicy. Tam stan\u0105wszy, \u015bpiewa prefacy\u0119 i powierzchni\u0119 wody rozdziela na kszta\u0142t krzy\u017ca, potem d\u0142oni\u0105 dotyka si\u0119 wody, czyni ni\u0105 trzy krzy\u017ce i rozlewa na cztery strony \u015bwiata, co przypomina rozkaz Zbawiciela chrzczenia wszystkich narod\u00f3w w imi\u0119 Tr\u00f3jcy Przenaj\u015bwi\u0119tszej. Nast\u0119pnie tchnie na wod\u0119 i zanurza w ni\u0105 pascha\u0142, \u00f3w symbol Zbawiciela, i \u015bpiewa trzykrotnie tonem coraz wy\u017cszym: <em>Niech zst\u0105pi do tej pe\u0142no\u015bci wody moc Ducha \u015bw.<\/em> Wreszcie wlewa do wody troch\u0119 krzy\u017cma i oleju katechumen\u00f3w na oznaczenia tych dar\u00f3w, kt\u00f3re we Chrzcie s\u0105 udzielane. Po dokonaniu powy\u017cszych ceremonii ch\u00f3r \u015bpiewa litani\u0119 do Wszystkich \u015awi\u0119tych, a kap\u0142an wraca do o\u0142tarza i u stopni jego pada krzy\u017cem.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><strong>4. <em>Uroczysta Msza \u015bw.<\/em><\/strong> Przy ko\u0144cu litanii kap\u0142an powstaje, przywdziewa bia\u0142y ornat na znak rado\u015bci i na o\u0142tarzu, \u015bwietnie przybranym, odprawia uroczyst\u0105 Msz\u0119 \u015bw.. Podczas hymnu <em>Gloria<\/em>, odzywaj\u0105 si\u0119 wszystkie dzwony, aby wiernym zwiastowa\u0107 radosn\u0105 nowin\u0119 Zmartwychwstania Pa\u0144skiego. Po Epistole kap\u0142an trzykrotnie \u015bpiewa radosny wyraz hebrajski <em>alleluja<\/em> (=chwalcie Boga), kt\u00f3ry tak\u017ce dwa razy dodaje do <em>Ite, Missa est<\/em> w ko\u0144cu Mszy \u015bw.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><strong>5. <em>Rezurekcja<\/em>.<\/strong> Wieczorem w wielk\u0105 sobot\u0119 albo nazajutrz w niedziel\u0119, o wschodzie s\u0142o\u0144ca, odbywa si\u0119 wspania\u0142y obrz\u0105d <em>Rezurekcyi<\/em>, czyli Zmartwychwstania Pa\u0144skiego. Kap\u0142an, ubrany w bia\u0142\u0105 kap\u0119, przychodzi do grobu Bo\u017cego i nabo\u017ce\u0144stwo rozpoczyna \u015bpiewem wznios\u0142ej antyfony<em> Chwa\u0142a Ci, Tr\u00f3jco Przenaj\u015bwietsza&#8230;<\/em> Potem \u015bpiewa psalmy i wspania\u0142\u0105 modlitw\u0119 ko\u015bcieln\u0105, kt\u00f3ra uwielbia Zbawiciela, \u017ce przez swoje zmartwychwstanie zwyci\u0119\u017cy\u0142 \u015bmier\u0107 i piek\u0142o, oraz spe\u0142ni\u0142 na sobie proroctwa. Po tej modlitwie gr\u00f3b kropi wod\u0105 \u015bwi\u0119con\u0105 i okadza, a god\u0142a zmartwychwstania, t.j. krzy\u017c, przewi\u0105zany stu\u0142\u0105 czerwon\u0105, i statu\u0119 Zbawiciela zmartwychwsta\u0142ego podaje ministrantom, aby je nie\u015bli podcza procesyi. Wreszcie bierze monstrancy\u0119 z Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramentem i odbywa trzykrotn\u0105 naoko\u0142o ko\u015bcio\u0142a procesy\u0119, w czasie kt\u00f3rej bij\u0105 we dzwony, a lud \u015bpiewa:<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><em>Przez Twoje \u015bwi\u0119te zmartwychwstanie<\/em><br>\r\n<em>Bo\u017cy Synu odpu\u015bcisz nam nasze zgrzeszenie,<\/em><br>\r\n<em>Wierzymy, i\u017ce\u015b zmartwychwsta\u0142,<\/em><br>\r\n<em>\u0179ywote\u015b nasz naprawi\u0142<\/em><br>\r\n<em>\u015amierci wiecznej nas zbawi\u0142,<\/em><br>\r\n<em>Swoj\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 moc zjawi\u0142!<\/em><\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p>oraz pie\u015b\u0144 nadzwyczaj melodyjn\u0105, rozpoczynaj\u0105c\u0105 si\u0119 od s\u0142\u00f3w:<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><em>Weso\u0142y nam dzi\u015b dzie\u0144 nasta\u0142,<\/em><br>\r\n<em>Kt\u00f3rego z nas ka\u017cdy \u017c\u0105da\u0142,<\/em><br>\r\n<em>Tego dnia Chrystus zmartwychwsta\u0142,<\/em><br>\r\n<em>Allejuja, Alleluja!<\/em><\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p>Po procesyi kap\u0142an kl\u0119ka na stopniach wielkiego o\u0142tarza i, trzymaj\u0105c krzy\u017c w r\u0119ku, \u015bpiewa trzykrotnie: <em>Powsta\u0142 Pan z grobu<\/em>. Ch\u00f3r odpowiada: <em>Kt\u00f3ry za nas zawis\u0142 na krzy\u017cu<\/em>. Nast\u0119pnie odprawia Jutrzni\u0119, \u015bpiewa <em>Te Deum<\/em>, lud b\u0142ogos\u0142awi monstrancy\u0105 i wko\u0144cu Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament chowa do tabernakulum.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<blockquote>\r\n<p>Za: <em>Liturgika czyli wyk\u0142ad obrz\u0119d\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a katolickiego pod\u0142ug dzie\u0142a ks. Innocentego Frenkla stre\u015bci\u0142 i do u\u017cytku szkolnego zastosowa\u0142 Ks. Tomasz Kowalewski, Kanonik Katedralny i Dziekan P\u0142ocki, Nauczyciel Religii w Gimnazyum \u0179e\u0144skim w P\u0142ocku<\/em>.<br>\r\nDos\u0142owny przedruk z wydania trzeciego<br>\r\n<strong>Aprobatur<\/strong>, Plociae, die 24 Ianuarii 1902 anni,<br>\r\nEpiscopus Plocenis<br>\r\n+ Georgius Eppus<\/p>\r\n<p>Pro Regente Consistorii<br>\r\nSecretarius Ad. Peski.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><strong>Aprobaty Liturgiki<\/strong><\/p>\r\n<p>Biskup P\u0142ocki &#8211; J.E. Hr. Jerzy Szembek, P\u0142ock 26 stycznia 1902 r.<\/p>\r\n<p>Biskup Admnistrator P\u0142ocki &#8211; J.E. Henryk Piotr Kossowski, P\u0142ock 30 maja 1888 r.<\/p>\r\n<p>Biskup-Sufragan Kujawsko-Kaliski &#8211; J.E. Henryk Piotr Kossowski, Warszawa 9 lipca 1890 r.<\/p>\r\n<p>Biskup Tyraspolski &#8211; J.E. Franciszek Zottman, Sart\u00f3w 22 lipca 1887 r.<\/p>\r\n<p>Biskup \u0141ucko-\u0179ytomierski &#8211; J.E.Szymon Marcin Koz\u0142owski, \u0179ytomierz 24 lipca 1887 r.<\/p>\r\n<p>Biskup Kielecki &#8211; J.E. Tomasz Kuli\u0144ski, Kielce 23 sierpnia 1887 r.<\/p>\r\n<p>Biskup Sejne\u0144ski &#8211; J.E. Piotr Wierzbowski, Sejny 23 sierpnia 1887 r.<\/p>\r\n<p>Arcybiskup Warszawski &#8211; J.E. Wincenty Popiel, Warszawa, 6 wrze\u015bnia 1887 r.<\/p>\r\n<p>Arcybiskup Metropolita Mohilewski &#8211; J.E. Aleksander Gintowt, Petersburg, 28 listopada 1887 r.<\/p>\r\n<p>Biskup Kujawsko-Kaliski &#8211; J.E. Aleksander Bore\u015bniewicz, W\u0142oc\u0142awek 13 marca 1888 r.<\/p>\r\n<p>Ksi\u0105\u017cka pod tytu\u0142em: &#8222;Liturgika, czyli wyk\u0142ad obrz\u0119d\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego,&#8221; przez Frenkla, a streszczona przez Ks. Tomasza Kowalewskiego, jako niezawieraj\u0105c nic przeciwnego nauce Rz.-Katolickiej, do u\u017cytku szkolnej m\u0142odzie\u017cy w zupe\u0142no\u015bci zalecona by\u0107 mo\u017ce.<\/p>\r\n<p>+ Aleksander Arcybiskup Metropolita<\/p>\r\n<p>Arcybiskup Metropolita Mohilewski &#8211; J.E. Gintowt, Petersburg 28 listopada 1887 r.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><span style=\"color: #808080;\"><small>Dodano: 2011-04-22 9:13 pm<\/small><\/span><\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dodano: 2011-04-22 9:13 pm &nbsp; Wielka sobota jest pami\u0105tk\u0105 spoczynku Cia\u0142a P. Jezusa w grobie i zarazem oczekiwania przez uczni\u00f3w zmartwychwstania Pa\u0144skiego. Z tego powodu smutek \u0142\u0105czy si\u0119 z rado\u015bci\u0105. W tym dniu odbywa si\u0119 najpierw: &nbsp; 1. Po\u015bwi\u0119cenie nowego ognia. Przed ko\u015bcio\u0142em ministranci rozniecaj\u0105 ogie\u0144, a kap\u0142an go po\u015bwi\u0119ca. Wyobra\u017ca on Chrystusa Pana, kt\u00f3ry [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[119,218],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36748"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36748"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36748\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":139775,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36748\/revisions\/139775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36748"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}