{"id":36443,"date":"2011-04-16T22:25:50","date_gmt":"2011-04-17T03:25:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=36443"},"modified":"2011-04-16T22:25:50","modified_gmt":"2011-04-17T03:25:50","slug":"pipi-prawica-adam-danek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=36443","title":{"rendered":"Pipi-prawica – Adam Danek<\/em>"},"content":{"rendered":"

Poni\u017csze uwagi formu\u0142uj\u0119 w odpowiedzi na ponawiane od czasu do czasu pro\u015bby o wyja\u015bnienie u\u017cywanego przeze mnie terminu pipi-prawica<\/em>. Okre\u015blenia takie jak \u201eprawica\u201d i \u201eprawicowy\u201d coraz cz\u0119\u015bciej uznawane s\u0105 za problematyczne z powodu wielo\u015bci, a raczej dowolno\u015bci, przypisywanych im znacze\u0144. Chc\u0105c jako\u015b ograniczy\u0107 ten werbalny chaos, sam stosuj\u0119 rozr\u00f3\u017cnienie na (pisan\u0105 minusku\u0142\u0105) prawic\u0119 oraz (pisan\u0105 majusku\u0142\u0105) Prawic\u0119. Do pierwszej zalicza\u0107 mo\u017cna wszelkie ugrupowania, \u015brodowiska i nurty podaj\u0105ce si\u0119 lub uwa\u017cane za prawicowe; druga reprezentuje prawicowo\u015b\u0107 pojmowan\u0105 \u015bci\u015ble, czyli w spos\u00f3b zaw\u0119\u017caj\u0105cy. Idee charakterystyczne dla tej ostatniej pr\u00f3bowa\u0142em wcze\u015bniej wskaza\u0107 w artykule \u201eCzym jest Prawica\u201d<\/em>. Niniejszy artyku\u0142 m\u00f3wi w zasadzie o tym, czym Prawica nie jest.<\/p>\r\n

Zbiorczym mianem pipi-prawicy pozwoli\u0142em sobie ochrzci\u0107 grupy i osoby, kt\u00f3re uchodz\u0105 za przedstawicieli prawicy b\u0105d\u017a same si\u0119 za nich uznaj\u0105 (niekiedy wr\u0119cz za jej wy\u0142\u0105cznych reprezentant\u00f3w), ale g\u0142osz\u0105 pogl\u0105dy i reprezentuj\u0105 postawy sprzeczne z w\u0142a\u015bciwymi dla Prawicy – z jej ideami, duchem, stylem my\u015blenia. Nie ukrywam przy tym w\u0142asnych sympatii ani antypatii. \u201ePipi-prawica\u201d to okre\u015blenie polemiczne i krytyczne; ma za zadanie nie bezstronny opis rzeczywisto\u015bci, lecz kpin\u0119. Po czym mo\u017cna rozpozna\u0107 \u015brodowiska, do kt\u00f3rych jest ona zaadresowana?<\/p>\r\n

Pipi-prawica neguje prymat ducha (lub ewentualnie Idei, rozumianej w spos\u00f3b w\u0142a\u015bciwy dla tradycji plato\u0144skiej) nad materi\u0105 i duszy nad cia\u0142em. Przypisuje im co najmniej r\u00f3wny status albo w og\u00f3le nie interesuje si\u0119 pierwsz\u0105 z dw\u00f3ch sfer. Do pipi-prawicy nale\u017cy zatem i niejedno ze \u015brodowisk programowo chrze\u015bcija\u0144skich czy katolickich, demonstracyjnie pr\u00f3buj\u0105cych sprosta\u0107 (czyt. podliza\u0107 si\u0119) obecnemu \u201educhowi czasu\u201d z jego obsesj\u0105 na punkcie cielesno\u015bci i d\u00f3br materialnych.<\/p>\r\n

Z zaprzeczenia wy\u017cszo\u015bci sfery duchowej nad materialn\u0105 cz\u0119\u015bciowo wynika spotykana w wielu pipi-prawicowych grupach negacja prymatu polityki nad gospodark\u0105 i ch\u0119\u0107 odwr\u00f3cenia tej zasady (g\u0142oszenie prymatu gospodarki nad polityk\u0105). Postuluj\u0105 one dokonywanie rozstrzygni\u0119\u0107 politycznych w oparciu wy\u0142\u0105cznie o korzy\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105 – przy czym nie bardzo wiadomo czyj\u0105, cho\u0107 same oczywi\u015bcie zapewniaj\u0105, \u017ce chodzi o korzy\u015b\u0107 wszystkich. Grupy te cechuje jednostronne i kr\u00f3tkowzroczne skupienie uwagi na kwestiach gospodarczych, kt\u00f3rych nie potrafi\u0105 widzie\u0107 w szerszym kontek\u015bcie. Niekiedy przeradza si\u0119 ono w ekonomizm<\/em> – przesadny i natr\u0119tny kult ekonomii dla niej samej, b\u0105d\u017a te\u017c w wiar\u0119, \u017ce samo wprowadzenie okre\u015blonych rozwi\u0105za\u0144 ekonomicznych (m\u00f3wi\u0105c konkretnie – liberalnych lub \u201ewolnorynkowych\u201d) automatycznie uleczy wszelkie bol\u0105czki \u017cycia spo\u0142ecznego. Tymczasem rozwi\u0105zania ekonomiczne powinno si\u0119 traktowa\u0107 czysto instrumentalnie, jako narz\u0119dzia s\u0142u\u017c\u0105ce budowie pot\u0119gi pa\u0144stwa i narodu (mo\u017cliwie w zgodzie z tradycyjnym porz\u0105dkiem spo\u0142ecznym) – i nic ponadto. Same w sobie, nie podporz\u0105dkowane wy\u017cszym celom, nie maj\u0105 \u017cadnej warto\u015bci.<\/p>\r\n

Pipi-prawica neguje pogl\u0105d o odg\u00f3rnym pochodzeniu w\u0142adzy, a podziela pogl\u0105d o jej oddolnym pochodzeniu. Dla Prawicy typowe s\u0105 filozofia polityczna i historiozofia wskazuj\u0105ce na odg\u00f3rn\u0105 genez\u0119 w\u0142adzy. Cz\u0142owiek Prawicy we w\u0142a\u015bciwie ukszta\u0142towanym porz\u0105dku instytucji politycznych, spo\u0142ecznych i religijnych dostrzega u\u0142omne ziemskie odwzorowanie Boskiego \u0141adu, ewentualnie jego historyczn\u0105 konkretyzacj\u0119. Pipi-prawicowiec uwa\u017ca je wy\u0142\u0105cznie za wytwory ludzi, kt\u00f3re w zwi\u0105zku z tym ludzie mog\u0105 dowolnie zmienia\u0107, je\u017celi tylko chc\u0105. Do pipi-prawicy nale\u017c\u0105 zatem wszelkie \u015brodowiska ho\u0142duj\u0105ce demokratyzmowi, cho\u0107by okre\u015bla\u0142y si\u0119 na przyk\u0142ad jako demokraci narodowi.<\/p>\r\n

Pipi-prawica neguje prymat ca\u0142o\u015bci nad cz\u0119\u015bci\u0105, to jest wsp\u00f3lnoty nad poszczeg\u00f3lnymi osobami i grupami na ni\u0105 si\u0119 sk\u0142adaj\u0105cymi. Tradycja klasyczna uznaje ca\u0142o\u015b\u0107 za lepsz\u0105 od cz\u0119\u015bci i pierwotn\u0105 w stosunku do niej w porz\u0105dku byt\u00f3w. Pipi-prawica odnosi si\u0119 do ca\u0142o\u015bci (pa\u0144stwa, narodu, spo\u0142ecze\u0144stwa) niech\u0119tnie, przeciwstawiaj\u0105c jej indywidualizm (prymat cz\u0105stki) lub partyjnictwo (prymat cz\u0119\u015bci).<\/p>\r\n

Pipi-prawica nierzadko postrzega pa\u0144stwo i jego organy czy rz\u0105d (w pierwotnym, szerokim jego rozumieniu) jako z\u0142o (nawet je\u015bli konieczne), jako potencjalnie opresyjne i z definicji podejrzane. Dla por\u00f3wnania, Prawica uznaje ich istnienie nie tylko za konieczne, ale r\u00f3wnie\u017c za dobre. Podstawy ich istnienia odnajduje w sferze metafizyki (wyja\u015bnia je filozofia polityczna), w Objawieniu (wyja\u015bnia je teologia polityczna), wzgl\u0119dnie w naturze cz\u0142owieka lub w obiektywnych prawach spo\u0142ecznych, dzia\u0142aj\u0105cych niezale\u017cnie od ludzkich opinii. Do pipi-prawicy nale\u017c\u0105 w rezultacie wszelkie odmiany liberalizmu i ich zwolennicy.<\/p>\r\n

To wyliczenie i tak by\u0142o jednak dla pipi-prawicy do\u015b\u0107 pochlebne, gdy\u017c dotyczy\u0142o przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych pipi-prawicowcy prezentuj\u0105 w og\u00f3le jakie\u015b stanowisko w wyliczonych kwestiach. Mo\u017ce w jeszcze wi\u0119kszej liczbie przypadk\u00f3w k\u00f3\u0142ka pipi-prawicy zupe\u0142nie si\u0119 takimi zagadnieniami nie interesuj\u0105, a ich horyzont pojmowania ogranicza si\u0119 do tzw. bie\u017c\u0105czki politycznej, czyli tego, czym telewizja i gazety ka\u017c\u0105 si\u0119 ekscytowa\u0107 w danym tygodniu. Pipi-prawicowcy \u017cywi\u0105 przekonanie, \u017ce istotne problemy mieszcz\u0105 si\u0119 w sferze bie\u017c\u0105czki i ignoruj\u0105 wszystko, co poza ni\u0105 wykracza, trwoni\u0105c czas na pisanie licznych komentarzy do tego, co w ostatnich dniach powiedzia\u0142 akurat Tusk, Kaczy\u0144ski albo inna demoliberalna miernota.<\/p>\r\n

Spisuj\u0105c powy\u017csze obserwacje, nie chc\u0119 bynajmniej powiedzie\u0107, \u017ce uwa\u017cam za niedopuszczaln\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z jakimikolwiek ruchami o pogl\u0105dach odmiennych od tych, jakie identyfikuj\u0119 z Prawic\u0105. Warto\u015bciowe pod niejednym wzgl\u0119dem koncepcje mog\u0105 rodzi\u0107 si\u0119 poza obr\u0119bem \u015bci\u015ble pojmowanej Prawicy. Pierwszy z brzegu przyk\u0142ad to lewe skrzyd\u0142o obozu pi\u0142sudczykowskiego (tzw. naprawiacze) z jego filozofi\u0105 statokratyzmu i etosem s\u0142u\u017cby pa\u0144stwowej. Faszyzm plasuje si\u0119 ponad i poza podzia\u0142em na prawic\u0119 i lewic\u0119. Reprezentanci narodowego radykalizmu i r\u00f3\u017cnych odmian terceryzmu (\u201etrzeciej drogi\u201d, Trzeciej Pozycji) sami odrzucaj\u0105 identyfikacj\u0119 z Prawic\u0105. W wielu kwestiach Prawica ma jednak z tymi nurtami zbie\u017cne zapatrywania, tote\u017c mog\u0142aby z nimi nawi\u0105za\u0107 owocn\u0105 (nawet je\u015bli ograniczon\u0105) wsp\u00f3\u0142prac\u0119. W ocenie pisz\u0105cego te s\u0142owa bezwarto\u015bciow\u0105 strat\u0105 czasu by\u0142oby natomiast podejmowanie wsp\u00f3\u0142pracy ze \u015brodowiskami pipi-prawicowymi, z powodu ich ideowej oraz praktyczno-politycznej mi\u0119czakowato\u015bci. Pipi-prawica by\u0142aby oburzona pomys\u0142ami zamachu na ponowo\u017cytny, antropocentryczny wzorzec cywilizacyjny, w kt\u00f3rym pozostaje zadomowiona, a za najwi\u0119ksze osi\u0105gni\u0119cia rodzaju ludzkiego w ostatnich wiekach bierze zwykle to, co powsta\u0142o w nich najgorszego.<\/p>\r\n

Adam Danek<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

Czy jestem ju\u017c \u201epipi\u201d?<\/h2>\r\n

Z zainteresowaniem przeczyta\u0142em najnowszy artyku\u0142<\/a> Adama Danka, jednego z ciekawszych publicyst\u00f3w prawicowych, na temat u\u017cywanego przeze\u0144 ju\u017c od pewnego czasu poj\u0119cia \u201epipi-prawicy\u201d. Od pewnego czasu teksty Adama kojarz\u0105 mi si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z wyliczaniem (pogrubion\u0105 czcionk\u0105) nazwisk rozmaitych interesuj\u0105cych (a ma\u0142o znanych) my\u015blicieli i pobie\u017cnym opisem przedstawianych przez nich idei i koncepcji, opatrzonych kr\u00f3tkim komentarzem autora. Kilkakrotnie w internetowych komentarzach kto\u015b u\u017cywa\u0142 sformu\u0142owania \u201eAdam Danek zrobi\u0142 kolejn\u0105 kwerend\u0119 po zbiorach bibliotecznych\u201d, co jest do\u015b\u0107 uszczypliwe i niezbyt sensowne – w gruncie rzeczy wypada jedynie podziwia\u0107 erudycj\u0119 Adama i jego zas\u0142ugi w dziedzinie wydobywania na powierzchni\u0119 nieraz zapomnianych filozof\u00f3w i historyk\u00f3w. Jest to o tyle istotne, \u017ce bardzo cz\u0119sto s\u0105 to nazwiska polskie, a na rodzimej prawicy cz\u0119sto wi\u0119cej si\u0119 wie o r\u00f3\u017cnych postaciach \u201ez zagramanicy\u201d, ni\u017c o rodakach.<\/p>\r\n

Tym razem jednak Adam Danek napisa\u0142 artyku\u0142 nieomal wyzbyty odniesie\u0144 do konkretnych nazwisk i nazw, a zamiast tego w skr\u00f3towej formie przedstawi\u0142 sw\u00f3j pogl\u0105d na temat \u201epipi-prawicy\u201d. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pod tym poj\u0119ciem rozumie on m.in. dziedzictwo narodowej demokracji (czy te\u017c wi\u0119ksz\u0105 jego cz\u0119\u015b\u0107), wszelkie nurty inspirowane mniej lub bardziej liberalizmem (konserwatyzm liberalny, libertarianizm etc.), a tak\u017ce chadecj\u0119 i rozmaite bagienne partyjki \u201epe\u0142ni\u0105ce obowi\u0105zki umiarkowanej prawicy\u201d we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie.<\/p>\r\n

Z cz\u0119\u015bci\u0105 tez autora nie spos\u00f3b si\u0119 nie zgodzi\u0107, zajm\u0119 si\u0119 zatem tym, co budzi moje w\u0105tpliwo\u015bci. Nie b\u0119dzie to \u017cadna rozbudowana polemika, a jedynie kilka uwag na marginesie, zw\u0142aszcza \u017ce i sam tekst Adama by\u0142 kr\u00f3tki.<\/p>\r\n

Autor pisze m.in. o maj\u0105cym cechowa\u0107 \u201epipi-prawic\u0119\u201d przekonaniu o przewadze spraw materialnych nad duchowymi, o koncentracji na tym, co ziemskie i cielesne. Opozycj\u0105 dla takiego podej\u015bcia mia\u0142aby by\u0107 postawa autentycznej Prawicy, postuluj\u0105cej tryumf ducha nad materi\u0105. Co do zasady – zgoda. Trudno zreszt\u0105 nie zgodzi\u0107 si\u0119 z takim postawieniem sprawy, wszak a\u017c g\u0142upio by\u0142oby komukolwiek przyzna\u0107 si\u0119, \u017ce niskie sprawy brzucha stawia ponad to, co wznios\u0142e, nadprzyrodzone, wy\u017csze. Czytamy jednak o tym, \u017ce grupy \u201epipi-prawicy\u201d cechuje negacja prymatu polityki nad gospodark\u0105. Kto \u015bledzi publicystyk\u0119 Adama Danka, ten \u0142atwo zauwa\u017cy obecn\u0105 u niego (mo\u017ce od zawsze, ale szczeg\u00f3lnie widoczn\u0105 od niedawna) sympati\u0119 do (niekoniecznie szczeg\u00f3\u0142owo rozwa\u017canych) koncepcji \u201edystrybucjonizmu\u201d, \u201esocjalizmu cechowego\u201d, \u201ekorporacjonizmu\u201d, \u201eneo-feudalizmu\u201d etc. Tej sympatii towarzyszy pogarda zar\u00f3wno dla postulat\u00f3w \u201epo prostu wolnego\u201d rynku, jak i dla – maj\u0105cej z konieczno\u015bci tym postulatom towarzyszy\u0107 – mentalno\u015bci kupieckiej, paskarskiej, bur\u017cujskiej, s\u0142owem: zgni\u0142ej i marnej w ca\u0142ej swej \u201eanty-okaza\u0142o\u015bci\u201d. Sam zreszt\u0105 r\u00f3wnie\u017c ile\u015b razy pisa\u0142em mniej wi\u0119cej takie rzeczy, jak Adam w inkryminowanym artykule.<\/p>\r\n

Problemem, kt\u00f3ry od pewnego czasu zauwa\u017cam w publicystyce Adama i\u00a0og\u00f3lnie w\u00a0wypowiedziach ludzi z kr\u0119gu Falangi i Xportalu, jest traktowanie gospodarki jako czego\u015b, co nie rz\u0105dzi si\u0119 okre\u015blonymi prawami i zale\u017cno\u015bciami, natomiast mo\u017ce by\u0107 na r\u00f3\u017cne sposoby wykorzystywane przez (oczywi\u015bcie prawowite, katolickie i reakcyjne) rz\u0105dy do umacniania tradycji, hierarchii, \u0142adu etc. Niekiedy ten spos\u00f3b my\u015blenia o ekonomii przeradza si\u0119 w sformu\u0142owania bardzo uproszczone (w skrajnych przypadkach mo\u017cna tu m\u00f3wi\u0107 wr\u0119cz o wulgaryzacji), kt\u00f3re \u0142adnie podsumowa\u0142 jeden z forumowicz\u00f3w Xportalu, pisz\u0105c: Problem w tym, \u017ce antyrynkowcy s\u0105 albo socjalistami – niszczeni w kilku zdaniach, albo s\u0105 Prawdziwymi Prawicowcami, odrzucaj\u0105cymi ekonomizm, pieni\u0105dz, handel, bo to \u201ewytw\u00f3r zgni\u0142ej cywilizacji kupieckiej\u201d czy co\u015b w tym stylu. Oczywi\u015bcie nie maj\u0105 \u017cadnego poj\u0119cia o ekonomii, a mimo tego stwierdzaj\u0105, \u017ce ma by\u0107 podporz\u0105dkowana czemu\u015b tam. Trudno z takimi lud\u017ami prowadzi\u0107 rzeczow\u0105 dyskusj\u0119.<\/em><\/p>\r\n

Rzeczywi\u015bcie, od dawna mam wra\u017cenie, \u017ce odwieczne dysputy \u201ewolnorynkowc\u00f3w\u201d z \u201epro-socjalnymi\u201d czy \u201ekorporacjonistami\u201d na forach narodowych wygl\u0105daj\u0105 mniej wi\u0119cej tak, \u017ce wolnorynkowiec przedstawia jakie\u015b rozumowanie, wnioski, modele (\u201ePan A kupuje\u2026\u201d), nawet dane empiryczne, by pewne rzeczy dodatkowo potwierdzi\u0107, otrzymuje za\u015b odpowiedzi w rodzaju: \u201eNie ma sensu gada\u0107 z nastoletnimi korwinowcami, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 na garnuszku mamusi i nie wiedz\u0105, co to jest prawdziwe \u017cycie\u2026\u201d albo \u201eBo wy, rynkowcy, my\u015blicie tylko o forsie, jak \u0179YDZI!!!, o zysku, a cz\u0142owiek si\u0119 dla was nie liczy\u2026\u201d etc. Na forach konserwatywnych mo\u017cna przeczyta\u0107 co\u015b bardziej przypominaj\u0105cego to: \u201ePrzede wszystkim istotne jest to, \u017ce siudra <\/em>i waj\u015ba<\/em> powinni zna\u0107 swoj\u0105 pozycj\u0119 w \u015bwi\u0119tej hierarchii, gdzie stoj\u0105 ni\u017cej od bramina <\/em>i kszatrii<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Inaczej m\u00f3wi\u0105c, odpowiedzi s\u0105 nie na temat. Kto\u015b t\u0142umaczy: \u201eWolny rynek w tym-a-tym zagadnieniu przyniesie wi\u0119ksze zyski, ni\u017csze ceny, lepsz\u0105 jako\u015b\u0107\u201d. Mo\u017cna z tym polemizowa\u0107, ale c\u00f3\u017c pocz\u0105\u0107, gdy polemika nie wygl\u0105da tak: \u201eNieprawda, bo zauwa\u017c, \u017ce je\u015bli nawet pracodawca\u2026 to w\u00f3wczas\u2026 a bior\u0105c pod uwag\u0119 preferencje\u2026\u201d, tylko tak: \u201eLiberalizm wyja\u0142owi\u0142 was z ducha, w pogoni za zyskiem rozbijacie utrwalone tradycj\u0105 obyczaje\u201d etc.<\/p>\r\n

Ja zreszt\u0105 nie pot\u0119piam np. feudalizmu czy korporacjonizmu. Dziwi mnie jednak to, \u017ce kiedy Adam Danek pisze o nich, to zdaje si\u0119 prawie w og\u00f3le nie dostrzega\u0107, nie analizowa\u0107, nie uzasadnia\u0107 ich sensu ekonomicznego, ich przewagi nad wolnym rynkiem (powiedzmy, tym idealnym) – wystarczy mu jedynie, \u017ce \u201ejako\u015b\u201d podbudowuj\u0105 i umacniaj\u0105 \u0141ad, \u017ce s\u0105 w pewnym sensie odbiciem \u201ehierarchii niebia\u0144skiej\u201d etc. A przecie\u017c nic nie stoi na przeszkodzie, by np. \u0142ad feudalny traktowa\u0107 jako ustr\u00f3j ekonomiczny i spogl\u0105da\u0107 na te wszystkie \u201ebrzydkie\u201d, \u201eniskie\u201d rzeczy – dochody, przychody, zyski, straty, interesy itd. Cz\u0119sto zreszt\u0105 okazuje si\u0119, \u017ce i w\u00f3wczas rz\u0105dzi\u0142y takie same interesy i interesiki, jak obecnie, a c\u0142a w jednych miejscach lub myta, nakazy i zakazy w innych nie wyp\u0142ywa\u0142y bynajmniej z g\u0142\u0119bokich rozwa\u017ca\u0144 nad boskim Ordo, ale po prostu z faktu, \u017ce kto\u015b-gdzie\u015b chcia\u0142 zarobi\u0107 – dany stan, ludno\u015b\u0107 danej okolicy, okre\u015blona grupa zawodowa etc. To natomiast mia\u0142o okre\u015blone skutki dla gospodarki – kto\u015b si\u0119 bogaci\u0142, kto\u015b biednia\u0142, by\u0107 mo\u017ce wszyscy si\u0119 bogacili, a mo\u017ce wszyscy biednieli\u2026 \u015awiadomie nie wchodz\u0119 tu w \u017cadne szczeg\u00f3\u0142y, nie stawiam nawet wprost tezy, \u017ce wolny rynek jest lepszy i najlepszy. Chodzi tu jedynie o spos\u00f3b my\u015blenia, o rodzaj stosowanych argument\u00f3w i o to dziwne prze\u015bwiadczenie, kt\u00f3re perfekcyjnie wyrazi\u0142 jego zwolennik, kol. Tomasz Wi\u015bniewski: Gospodarka to tylko r\u00f3\u017cne taktyki maj\u0105ce ma celu wzbogacanie si\u0119, a skutkiem koniecznego podporz\u0105dkowania jej polityce nie widz\u0119 niczego nieodpowiedniego w \u017conglowaniu na przemian kolektywizacj\u0105 czy leseferyzmem<\/em> (cytat z Xportalu). Ot\u00f3\u017c w\u0142a\u015bnie: kol. Reaktor nie pomy\u015bli o tym, czy w og\u00f3le ow\u0105 \u201ekolektywizacj\u0105\u201d da si\u0119 wzbogaci\u0107. Rozwa\u017ca to jako \u201ejeden ze sposob\u00f3w\u201d, podobnie czyni Adam Danek, traktuj\u0105c gospodark\u0119 jako co\u015b, co mo\u017cna sobie \u201emodelowa\u0107\u201d, \u201enastawia\u0107\u201d, \u201ewykorzystywa\u0107\u201d. Ale gospodarka, cho\u0107 z\u0142o\u017cona, w ostateczno\u015bci opiera si\u0119 na rachunku zysk\u00f3w i strat. Czy Adam Danek uwa\u017ca, \u017ce jest sens utrzymywa\u0107 nierentowne przedsi\u0119biorstwa albo najzupe\u0142niej niewygodne dla konsumenta, bezsensowne ograniczenia (jakie\u015b rodzaje podatk\u00f3w, ce\u0142, \u201eodwiecznych\u201d przywilej\u00f3w dla ch\u0142op\u00f3w z wioski Y itd.) tylko po to, by dzi\u0119ki temu\u2026 no w\u0142a\u015bnie, by dzi\u0119ki temu co? Czy po to, by budowa\u0107 rodzaj \u201esztucznego raju\u201d, w kt\u00f3rym co prawda nie b\u0119dzie d\u00f3br w obfito\u015bci, ale za to b\u0119dzie obfito\u015b\u0107 \u201estarych zwyczaj\u00f3w\u201d, \u201ekonkretnych wolno\u015bci\u201d, \u201erytualnych zakaz\u00f3w\u201d, \u201eniedotykalnych zawod\u00f3w\u201d itd.?<\/p>\r\n

Nast\u0119pn\u0105 kwesti\u0105, kt\u00f3r\u0105 chcia\u0142bym poruszy\u0107, jest kwestia w\u0142adzy. Adam twierdzi, \u017ce \u201epipi-prawic\u0119\u201d cechuje nieufno\u015b\u0107 wobec w\u0142adzy jako takiej, niedowierzanie pa\u0144stwu etc. – i jest to wyra\u017anym prztyczkiem pod adresem libera\u0142\u00f3w, libertarian\u2026 ale paradoksalnie by\u0107 mo\u017ce te\u017c niekt\u00f3rych konserwatyst\u00f3w. I nie mam tu wcale na my\u015bli ko-libera\u0142\u00f3w, ale w\u0142a\u015bnie reakcjonist\u00f3w. Jak ju\u017c to pisa\u0142em Adamowi na Xportalu – istnieje przecie\u017c ca\u0142a tradycja reakcjonizmu postuluj\u0105cego daleko id\u0105ce ograniczenie w\u0142adzy monarchy, bynajmniej nie przez \u201edemokracj\u0119 i prawa cz\u0142owieka\u201d, ale w\u0142a\u015bnie przez obyczaje, \u201estare prawa\u201d, przykazania boskie etc. Oczywi\u015bcie to nie znaczy, \u017ce te ograniczenia by\u0142y \u201ewolnorynkowe\u201d (r\u00f3wnie dobrze mog\u0142y by\u0107 to owe, nieco przeze mnie wy\u015bmiane powy\u017cej, \u201ec\u0142a, myta, przywileje\u201d), niemniej wi\u0105za\u0142y si\u0119 z nieufno\u015bci\u0105 wobec poborcy podatkowego i wszelkiego zwi\u0119kszania zakresu w\u0142adzy przez stoj\u0105cych wy\u017cej w hierarchii. Adam Wielomski szczeg\u00f3\u0142owo opisa\u0142 kiedy\u015b francuskich monarchist\u00f3w \u201d\u201d antyabsolutyst\u00f3w, kt\u00f3rzy jeszcze w czasie Rewolucji mieli bagatelizowa\u0107 obalenie kr\u00f3la, a zamiast tego ustawicznie podkre\u015bla\u0107 niecne zakusy monarchii absolutnej na odwieczne wolno\u015bci. Podobn\u0105 tematyk\u0105 zajmowa\u0142 si\u0119 te\u017c Jan de Mariana (moje t\u0142umaczenie wprowadzenia do ksi\u0105\u017cki o nim uka\u017ce si\u0119 w nowym numerze \u201eM\u0142odzie\u017cy Imperium\u201d), posuwaj\u0105c si\u0119 tu wr\u0119cz do aprobaty dla tyranob\u00f3jstwa i potwierdzaj\u0105c prawo do niego nawet prywatnej osobie w szczeg\u00f3lnych przypadkach. Zreszt\u0105, czy\u017c mamy si\u0119 wstydzi\u0107 za Szarlot\u0119 Corday albo Leona Torala, zab\u00f3jc\u0119 antyklerykalnego prezydenta Meksyku, Obregona? Oczywistym jest przecie\u017c, \u017ce nie mamy na my\u015bli aprobaty dla buntu przeciw prawowitemu w\u0142adcy – ale je\u015bli we\u017amiemy pod uwag\u0119 tak\u017ce prawowito\u015b\u0107 sprawowania w\u0142adzy, to mo\u017cemy zrozumie\u0107 spos\u00f3b my\u015blenia de Mariany. On po prostu w\u0105sko pojmowa\u0142 zakres tej prawowito\u015bci, protestuj\u0105c przeciwko traktowaniu \u201egospodarki jako narz\u0119dzia\u201d, je\u015bli przejawia\u0142o si\u0119 to fa\u0142szowaniem monety przez kr\u00f3la czy nak\u0142adaniem nadmiernych podatk\u00f3w.<\/p>\r\n

Nie widz\u0119 zatem powodu, by konserwatysta (reakcjonista, tradycjonalista) mia\u0142 popada\u0107 w jak\u0105\u015b form\u0119 statolatrii, fanatycznego kultu w\u0142adzy etc. Swoj\u0105 drog\u0105, ciekawi mnie, jak przedstawia si\u0119 stosunek Adama Danka do w\u0142adz obecnych? Na ko\u0144cu swojego tekstu pisze bowiem, \u017ce \u201ePipi-prawica by\u0142aby oburzona pomys\u0142ami zamachu na ponowo\u017cytny, antropocentryczny wzorzec cywilizacyjny, w kt\u00f3rym pozostaje zadomowiona\u201d. Niew\u0105tpliwie taki zamach w ten lub inny spos\u00f3b musia\u0142by si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 z odebraniem w\u0142adzy demokratom, socjaldemokratom, libera\u0142om, chadekom i innym, zapewne z jak\u0105\u015b (kontr)rewolucj\u0105 \u201eczarnych mundur\u00f3w\u201d. Zastanawia mnie zatem, czy r\u00f3wnie\u017c dla obecnego pa\u0144stwa Adam Danek przewiduje szacunek i uwa\u017ca jego istnienie za \u201edobre\u201d? Zaznaczam przy tym, \u017ce ostatnie zdania nie maj\u0105 \u017cadnej ukrytej intencji – faktycznie s\u0105 po prostu pytaniem skierowanym do autora.<\/p>\r\n

\u2026podobnie jak tytu\u0142 artyku\u0142u. :)<\/p>\r\n

Adam Tomasz Witczak<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Za: <\/em>Organizacja Monarchist\u00f3w Polskich – legitymizm.org<\/a><\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Poni\u017csze uwagi formu\u0142uj\u0119 w odpowiedzi na ponawiane od czasu do czasu pro\u015bby o wyja\u015bnienie u\u017cywanego przeze mnie terminu pipi-prawica. Okre\u015blenia takie jak \u201eprawica\u201d i \u201eprawicowy\u201d coraz cz\u0119\u015bciej uznawane s\u0105 za problematyczne z powodu wielo\u015bci, a raczej dowolno\u015bci, przypisywanych im znacze\u0144. Chc\u0105c jako\u015b ograniczy\u0107 ten werbalny chaos, sam stosuj\u0119 rozr\u00f3\u017cnienie na (pisan\u0105 minusku\u0142\u0105) prawic\u0119 oraz (pisan\u0105 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36443"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36443"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36443\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}