{"id":36422,"date":"2011-04-15T22:31:01","date_gmt":"2011-04-16T03:31:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=36422"},"modified":"2011-04-15T22:31:01","modified_gmt":"2011-04-16T03:31:01","slug":"stare-sowieckie-instrukcje-samolotu-to-nie-wszystko-liczy-sie-tez-praktyka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=36422","title":{"rendered":"Stare sowieckie instrukcje samolotu to nie wszystko, liczy si\u0119 te\u017c praktyka"},"content":{"rendered":"

O mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania funkcji „uchod” na lotnisku niewyposa\u017conym w system ILS informowali polskich pilot\u00f3w sami Rosjanie<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Niemal od pierwszych chwil po katastrofie wielu „ekspert\u00f3w” wskazywa\u0142o, \u017ce 10 kwietnia 2010 r. za\u0142oga pope\u0142ni\u0142a b\u0142\u0105d przez sam fakt korzystania z autopilota na lotnisku bez systemu ILS. – Wszyscy m\u00f3wili, \u017ce pilot nie powinien u\u017cy\u0107 przycisku „uchod”, \u017ce nie powinni i\u015b\u0107 w automacie, bo ta funkcja nie dzia\u0142a, kiedy nie ma ILS. Chciano udowodni\u0107, \u017ce oni \u017ale pilotowali, \u017ce u\u017cyli niew\u0142a\u015bciwego przycisku w niew\u0142a\u015bciwej konfiguracji lotniska. Jak wiemy, eksperyment Komisji potwierdzi\u0142, \u017ce jednak na Siewiernym „uchod” powinien zadzia\u0142a\u0107 i za\u0142oga mia\u0142a prawo go u\u017cy\u0107. Zreszt\u0105 takie by\u0142y sugestie Rosjan. Bywali\u015bmy u Rosjan na wielu rozmowach, to nie wzi\u0119\u0142o si\u0119 z powietrza, dostawali\u015bmy takie wskaz\u00f3wki – ocenia pilot. Jego zdaniem, za\u0142oga pilotuj\u0105ca w trudnych warunkach atmosferycznych wykorzystywa\u0142a automat, poniewa\u017c umo\u017cliwia on utrzymanie mniejszego odchylenia samolotu od kierunku drogi startowej i nie powoduje zb\u0119dnych przechyle\u0144 maszyny. Jest to wa\u017cne, szczeg\u00f3lnie przy tak trudnym podej\u015bciu, jakie by\u0142o w Smole\u0144sku. Jak zaznaczy\u0142 nasz rozm\u00f3wca, nie wszystkie procedury zapisane s\u0105 w instrukcjach, kt\u00f3re powsta\u0142y w latach 80. i nie by\u0142y modyfikowane. Przez ten czas praktyka, szczeg\u00f3lnie Rosjan, wykazywa\u0142a, i\u017c na samolotach Tu-154M mo\u017cna bezpiecznie wykonywa\u0107 szereg manewr\u00f3w przemilczanych w instrukcji. – Dostawali\u015bmy od Rosjan r\u00f3\u017cne informacje, nawet podczas sesji treningowych na symulatorach, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej stosowali\u015bmy. Bo co innego instrukcje, kt\u00f3re s\u0105 z lat 80., a co innego ich do\u015bwiadczenie – podkre\u015bla nasz rozm\u00f3wca.
<\/strong>
Jednym z niestandardowych element\u00f3w wskazanym przez Rosjan by\u0142o np. wykorzystanie przystawki nawigacyjnej przy podej\u015bciu nieprecyzyjnym. Umo\u017cliwia\u0142a ona „spi\u0119cie” system\u00f3w samolotu (mod\u00f3w \u015bcie\u017cki i kursu). – Tego modu si\u0119 nie w\u0142\u0105cza, kiedy jest podej\u015bcie nieprecyzyjne, natomiast mo\u017cna go wykorzysta\u0107 przy zaprogramowaniu wszystkich detali do podej\u015bcia do l\u0105dowania, typu nakazana linia drogi – wyja\u015bnia pilot. Takie rozwi\u0105zanie mog\u0142oby by\u0107 z powodzeniem zastosowane na Siewiernym. W tym celu za\u0142oga musia\u0142a zaprogramowa\u0107 wszystkie parametry lotniska, w\u00f3wczas autopilot w modzie nawigacji przechwytuje kierunek i pr\u00f3g pasa i prowadzi samolot, dodatkowo stabilizuj\u0105c go po przechyleniach. Tak skonfigurowany samolot wymaga jednak r\u0119cznego sterowania modem wertykalnym, odpowiedzialnym za pochylenie samolotu (reguluje pr\u0119dko\u015b\u0107 schodzenia). – Piloci wykorzystywali ten mod wertykalny r\u0119cznie, czyli manualnie sterowali zni\u017caniem, a dok\u0142adnie pokr\u0119t\u0142em, kt\u00f3re znajduje si\u0119 na autopilocie. Stosowali to rozwi\u0105zanie z powodu braku systemu ILS na lotnisku. Gdyby ILS by\u0142, za\u0142oga u\u017cy\u0142aby modu glisady [\u015bcie\u017cki – red.] i kursu, bo to jest mod typowo ILS-owski – dodaje pilot. Jak zaznacza\u0142, by tak sterowany samolot zareagowa\u0142 na „uchod”, powinien by\u0107 w\u0142\u0105czony automat ci\u0105gu. – Sam robi\u0142em podej\u015bcia, wykorzystuj\u0105c ten sam spos\u00f3b l\u0105dowania, nigdy jednak nie skorzysta\u0142em z „uchodu”, bo zawsze l\u0105dowa\u0142em po podej\u015bciu. Natomiast nie zawsze by\u0142 automat ci\u0105gu spi\u0119ty razem z autopilotem. Wychodzili\u015bmy na kurs pasa i do pewnej wysoko\u015bci, a gdy ju\u017c widzieli\u015bmy pas, odpinali\u015bmy, l\u0105dowali\u015bmy. By\u0142o to standardowe zachowanie. To Rosjanie m\u00f3wili nam, jak to si\u0119 robi, bo mieli wi\u0119ksze do\u015bwiadczenie – zaznacza pilot. Jak zauwa\u017ca, je\u017celi za\u0142oga pilotowa\u0142a w ten spos\u00f3b samolot, to istotne jest, by zweryfikowa\u0107, kiedy odpi\u0119\u0142a automat ci\u0105gu, czy automat zadzia\u0142a\u0142 i czy za\u0142oga mia\u0142a szans\u0119 odej\u015b\u0107, czy te\u017c nie. – To jest kwestia sprawdzenia na rejestratorze, kt\u00f3ry przycisk dzia\u0142a\u0142 w jakim momencie. Nie jest to mo\u017cliwe bez orygina\u0142\u00f3w czarnych skrzynek, bo tam s\u0105 wszystkie te sygna\u0142y zarejestrowane – dodaje pilot. W jego ocenie, przy tak wa\u017cnej katastrofie powinno si\u0119 zadba\u0107 o to, by unikn\u0105\u0107 niepotrzebnych spekulacji. – Powinno si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwu pokaza\u0107 wszystkie parametry lotu, niczego nie ukrywa\u0107. To, co si\u0119 dzieje, jest \u017cenuj\u0105ce – dodaje.<\/p>\r\n

Relacj\u0119 pilota potwierdza w rozmowie z „Naszym Dziennikiem” gen. bryg. rez. Jan Baraniecki, by\u0142y zast\u0119pca Dow\u00f3dcy Wojsk Lotniczych Obrony Powietrznej. Jak przyznaje, po to realizowane s\u0105 szkolenia za\u0142\u00f3g, by zdobywa\u0107 dodatkowe umiej\u0119tno\u015bci i pozyskiwa\u0107 informacje dotycz\u0105ce np. mo\u017cliwo\u015bci niestandardowego wykorzystania jakiego\u015b urz\u0105dzenia podczas lotu, kt\u00f3re nie zosta\u0142o przewidziane w instrukcjach. – To normalna praktyka. W Polsce mieli\u015bmy do niedawna dwie maszyny Tu-154M, wi\u0119c nie mieli\u015bmy wielkich do\u015bwiadcze\u0144 na tym samolocie. Z tego powodu trzeba by\u0142o korzysta\u0107 z podpowiedzi Rosjan. S\u0105dz\u0119 jednak, \u017ce je\u017celi pada\u0142y pewne sugestie ze strony Rosjan, to nasi piloci za ka\u017cdym razem weryfikowali, na ile takie rozwi\u0105zania godz\u0105 w bezpiecze\u0144stwo lotu – zaznacza.
W ocenie gen. Baranieckiego, je\u015bli po szkoleniach czy konsultacjach wprowadzano nowe rozwi\u0105zania, to dokumenty dotycz\u0105ce mo\u017cliwo\u015bci takiego u\u017cytkowania samolotu Tu-154M zapewne mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w specpu\u0142ku. – Pami\u0119tam, \u017ce w takich sytuacjach pisali\u015bmy protok\u00f3\u0142 ze spotkania czy szkolenia i zawierali\u015bmy w nim dok\u0142adny opis rosyjskich rekomendacji, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej by\u0142y wdra\u017cane – dodaje.<\/p>\r\n

Czy takie protoko\u0142y s\u0105 w specpu\u0142ku? Je\u015bli tak, to nie zwr\u00f3ci\u0142 na nie uwagi Mi\u0119dzypa\u0144stwowy Komitet Lotniczy, kt\u00f3ry w swoim raporcie ko\u0144cowym przy analizie wykorzystania autopilota przez za\u0142og\u0119 10 kwietnia 2010 r. powo\u0142a\u0142 si\u0119 jedynie na instrukcj\u0119 samolotu, wskazuj\u0105c, \u017ce ta nie przewiduje u\u017cycia autopilota przy podej\u015bciu na lotnisko z wyposa\u017caniem jak na Siewiernym. Tak\u017ce strona polska w swoich uwagach nie wspomina\u0142a o rosyjskich „podpowiedziach”, a zaznaczy\u0142a jedynie, \u017ce instrukcja nie zakazuje tego rodzaju praktyk.<\/p>\r\n

Zdaniem gen. Baranieckiego, w pu\u0142ku powinna tak\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 dokumentacja dotycz\u0105ca obs\u0142ugi technicznej samolotu Tu-154M. – W lotnictwie wszystkie prawa pisane s\u0105 krwi\u0105, zatem r\u00f3wnie\u017c i obs\u0142uga samolot\u00f3w podlega specjalnemu nadzorowi. Je\u017celi jest jakie\u015b zalecenie producenta, to wydawane s\u0105 specjalne biuletyny. Kiedy wprowadzana jest jaka\u015b profilaktyka, np. zwi\u0105zana z wnioskami po wypadku czy katastrofie, to redaguje si\u0119 specjalny biuletyn i nadawany jest on do wszystkich kraj\u00f3w, kt\u00f3re posiadaj\u0105 samoloty danego typu – dodaje. Jak przyznaje, Rosjanie tego rodzaju opracowania przestali wysy\u0142a\u0107 do Polski na prze\u0142omie lat 80. i 90. W\u00f3wczas wojskowi zdobywali informacje techniczne, korzystaj\u0105c z dawnych kontakt\u00f3w, ale ich wdro\u017cenie wymaga\u0142o wtedy dodatkowych konsultacji w kraju. Takie ustalenia tak\u017ce powinny znajdowa\u0107 si\u0119 w dokumentacji pu\u0142ku.

Marcin Austyn,
Piotr Czartoryski-Sziler<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"O mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania funkcji „uchod” na lotnisku niewyposa\u017conym w system ILS informowali polskich pilot\u00f3w sami Rosjanie Niemal od pierwszych chwil po katastrofie wielu „ekspert\u00f3w” wskazywa\u0142o, \u017ce 10 kwietnia 2010 r. za\u0142oga pope\u0142ni\u0142a b\u0142\u0105d przez sam fakt korzystania z autopilota na lotnisku bez systemu ILS. – Wszyscy m\u00f3wili, \u017ce pilot nie powinien u\u017cy\u0107 przycisku „uchod”, \u017ce […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36422"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36422"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36422\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36422"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}