{"id":35410,"date":"2011-03-29T16:16:11","date_gmt":"2011-03-29T21:16:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=35410"},"modified":"2011-03-29T16:16:11","modified_gmt":"2011-03-29T21:16:11","slug":"cztery-przyczyny-drogiego-cukru-marek-langalis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=35410","title":{"rendered":"Cztery przyczyny drogiego cukru &#8211; <em>Marek Langalis<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>Tu\u017c przed wej\u015bciem Polski do Unii Europejskiej cukier <strong>podro\u017ca\u0142 w kr\u00f3tkim czasie o oko\u0142o 100%<\/strong>, by za par\u0119 nast\u0119pnych miesi\u0119cy stanie\u0107. Ale<strong> cena nie wr\u00f3ci\u0142a ju\u017c do poziomu sprzed unijnej akcesji<\/strong>.  Ludzie kupowali po 50 i wi\u0119cej kilogram\u00f3w, nap\u0119dzaj\u0105c gor\u0105czk\u0119 cenow\u0105 i  czyszcz\u0105c magazyny producent\u00f3w. Znam nawet jednego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry  jeszcze dzi\u015b s\u0142odzi cukrem kupionym w 2004 roku.<\/p>\r\n<p><strong>Obecna sytuacja jest zupe\u0142nie inna od tamtej<\/strong>. Wtedy  by\u0142a to zwyk\u0142a psychologia i rzucenie si\u0119 w jednym czasie kilkunastu  milion\u00f3w konsument\u00f3w na jeden artyku\u0142 powszechnego u\u017cytku. Dodatkowo  media nap\u0119dza\u0142y koniunktur\u0119 (tak jak dzi\u015b), powoduj\u0105c strach przed  gorzk\u0105 herbat\u0105. Dzi\u015b ju\u017c jeste\u015bmy w Unii, wi\u0119c sytuacja jest po stokro\u0107  gorsza. Przyczyn, dla kt\u00f3rych brakuje cukru, jest kilka.<\/p>\r\n<p><strong>Po pierwsze &#8211; limity produkcyjne<\/strong>. Polska ju\u017c nie  mo\u017ce wyprodukowa\u0107 tyle cukru, ile za\u017cyczy sobie (z r\u00f3\u017cnych pobudek)  konsument. Skoro wi\u0119c limity s\u0105 ni\u017csze od zapotrzebowania, oczywiste  jest, \u017ce gdy nagle wzro\u015bnie popyt, to nieproporcjonalnie do tego popytu  musi wzrosn\u0105\u0107 cena. Polska ma przyznany przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105\u00a0limit  produkcji wynosz\u0105cy 1,58 miliona ton. Jest to znacznie poni\u017cej naszego  potencja\u0142u produkcyjnego. W 2000 roku Polska produkowa\u0142a oko\u0142o 2  milion\u00f3w ton cukru. Jest rzecz\u0105 jasn\u0105, \u017ce gdy si\u0119 urz\u0119dow\u0105 decyzj\u0105  obcina mo\u017cliwo\u015bci produkcyjne o ponad 20%, to tylko po to, by chroni\u0107  producent\u00f3w, kt\u00f3rzy dostan\u0105 limity na koszt konsumenta. Chyba \u017ce si\u0119  cukier zaimportuje. Np. w 2008 roku import tego artyku\u0142u wyni\u00f3s\u0142 oko\u0142o  244 tysi\u0119cy ton, g\u0142\u00f3wnie z Niemiec i Francji.<\/p>\r\n<p><strong>Po drugie &#8211; brak konkurencji<\/strong>. Przed wej\u015bciem do Unii  postanowiono po\u0142\u0105czy\u0107 lokalne cukrownie w monopol Polski Cukier. Jak  wiadomo, monopol s\u0142u\u017cy tylko pracownikom i akcjonariuszom monopolu, ale  na pewno nie klientom. Tak by\u0142o tu\u017c przed wej\u015bciem do Unii, ale w tzw.  mi\u0119dzyczasie na rynek powchodzi\u0142y zagraniczne firmy. Obecnie Polski  Cukier otrzymuje ok. 550 tys. ton limit\u00f3w produkcyjnych, czyli znacznie  mniej ni\u017c niemieckie firmy dzia\u0142aj\u0105ce w Polsce (Nordzucker &#8211; 132 tys.  ton, S\u00fcdzucker &#8211; 352 tys. ton, Pfeifer &amp; Langen &#8211; 372 tys. ton, co  daje razem 856 tys. ton). Trudno jednak uznawa\u0107 rynek cukru za otwarty  na konkurencj\u0119. Je\u017celi jaka\u015b fi ma chcia\u0142aby produkowa\u0107 w Polsce cukier  (w ko\u0144cu nie jest to zaawansowany technologicznie produkt), to najpierw  musia\u0142aby ustawi\u0107 si\u0119 w kolejce do urz\u0119dnika po pozwolenie i przyznanie  limitu (kosztem obecnych firm). Trudno wyobrazi\u0107 sobie wi\u0119kszy absurd.<\/p>\r\n<p><strong>Po trzecie &#8211; nagonka medialna<\/strong>. Nietrudno zgadn\u0105\u0107,  kto korzysta na obecnym zainteresowaniu cukrem. S\u0105 to g\u0142\u00f3wnie niemieckie  firmy, kt\u00f3re na rynku polskim sprzedaj\u0105 ju\u017c dro\u017cej ni\u017c na swoim  rodzimym. Oczywi\u015bcie nale\u017cy sprzyja\u0107 otwarto\u015bci polskiego rynku na  zagranicznych inwestor\u00f3w; niestety na rynku cukru mamy do czynienia ze  zwyk\u0142ym administracyjnym reglamentowaniem produkcji, na czym przypadkiem  najwi\u0119cej zyskuj\u0105 niemieckie przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\r\n<p><strong>Po czwarte &#8211; s\u0142absze zbiory buraka cukrowego w 2010 roku<\/strong>.  Na ka\u017cdym normalnym rynku s\u0142absze zbiory oznaczaj\u0105 zwi\u0119kszony import  lub nieznaczny wzrost cenowy. Obecna, ponad 100-procentowa zwy\u017cka cen  nie mo\u017ce by\u0107 wyt\u0142umaczona s\u0142abszymi zbiorami. Gdyby rynek by\u0142 uwolniony,  po prostu producenci przewietrzyliby zesz\u0142oroczne magazyny po  nieznacznie wy\u017cszej cenie. Poniewa\u017c niestety tak nie jest, musimy  boryka\u0107 si\u0119 z sytuacj\u0105 galopuj\u0105cych cen.<\/p>\r\n<p><strong>Rynek cukru jasno jak na d\u0142oni pokazuje bol\u0105czk\u0119 administracyjnej kontroli nad rynkiem<\/strong>.  Nie do\u015b\u0107, \u017ce brakuje towaru, kt\u00f3rego jeszcze przed wej\u015bciem do UE w  Polsce by\u0142o pe\u0142no, to jest on czterokrotnie dro\u017cszy ni\u017c przed wej\u015bciem  do Unii. Czy kto\u015b jeszcze pami\u0119ta, \u017ce w 2003 roku w sklepie detalicznym  mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 cukier po z\u0142ot\u00f3wce? Obecne 6 z\u0142otych to wina wtr\u0105cania  si\u0119 urz\u0119dnik\u00f3w i polityk\u00f3w w relacje pomi\u0119dzy klientami a producentami.<\/p>\r\n<p><strong>Marek Langalis<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tu\u017c przed wej\u015bciem Polski do Unii Europejskiej cukier podro\u017ca\u0142 w kr\u00f3tkim czasie o oko\u0142o 100%, by za par\u0119 nast\u0119pnych miesi\u0119cy stanie\u0107. Ale cena nie wr\u00f3ci\u0142a ju\u017c do poziomu sprzed unijnej akcesji. Ludzie kupowali po 50 i wi\u0119cej kilogram\u00f3w, nap\u0119dzaj\u0105c gor\u0105czk\u0119 cenow\u0105 i czyszcz\u0105c magazyny producent\u00f3w. Znam nawet jednego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry jeszcze dzi\u015b s\u0142odzi cukrem kupionym [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[23,98,52],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35410"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35410"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35410\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35410"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35410"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35410"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}