{"id":35265,"date":"2011-03-26T23:00:23","date_gmt":"2011-03-27T04:00:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=35265"},"modified":"2011-03-26T14:03:21","modified_gmt":"2011-03-26T19:03:21","slug":"niemcy-uderzyly-na-rosje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=35265","title":{"rendered":"„Niemcy uderzy\u0142y na Rosj\u0119”"},"content":{"rendered":"

Zawiadowca artelu, \u201etowariszcz\u201d Amirow, popad\u0142 w nie\u0142ask\u0119. Zaaresztowa\u0142a go Milicja i osadzi\u0142a w areszcie pod zarzutem pope\u0142nienia nadu\u017cy\u0107. Rosjanie maj\u0105 sensacj\u0119, a nas- Polak\u00f3w- to ani zi\u0119bi, ani parzy. Po kilku dniach Amirowa zwolniono z aresztu, b\u0119dzie odpowiada\u0142 przed s\u0105dem z wolnej stopy. Dzisiaj Amirow przyby\u0142 do pracy w artelu, pracuje \u0142opat\u0105, jak ka\u017cdy inny.<\/strong><\/p>\r\n

Komitet artelu wybra\u0142 nowego zawiadowc\u0119, spoza Urd\u017caru. Nowy zawiadowca zwo\u0142a\u0142 miting po pracy do sto\u0142\u00f3wki.<\/p>\r\n

Czekamy w sto\u0142\u00f3wce na zagajenie zebrania, ale nowy zawiadowca artelu odbywa narad\u0119 z komitetem w kancelarii. D\u0142ugo nie przychodz\u0105, ale nam nie wolno objawia\u0107 niezadowolenia, bo to poczytanoby za objaw kontrrewolucji. Po d\u0142ugim wyczekiwaniu, z kancelarii artelu wype\u0142z\u0142o kilku robotnik\u00f3w, stanowili komitet, a za nimi pod\u0105\u017ca\u0142 wysoki brunet.<\/p>\r\n

Nasta\u0142a cisza. Brunet poleci\u0142 nam podej\u015b\u0107 bli\u017cej, po czym zagai\u0142 miting s\u0142owami:<\/p>\r\n

-Jestem Ukrainiec z Kijowa, nazwisko moje Kozin.<\/p>\r\n

Potem d\u0142ugo opowiada\u0142, co on zdzia\u0142a dla dobra Z.S.R.R. i partii Lenina i Stalina, a co drugie s\u0142owo pada\u0142o: \u201eStalin lub \u201ep\u0142an\u201d. Kozin klepa\u0142 partyjne slogany, jakby co tylko zdj\u0119te z mur\u00f3w budynk\u00f3w pa\u0144stwowych. Ani jedno s\u0142owo nie pad\u0142o o potrzebach robotnika, o warunkach pracy, o p\u0142acy i o tym, co ten robotnik ma je\u015b\u0107 i co wdzia\u0107.<\/p>\r\n

Jako drugi przemawia\u0142 cz\u0142onek komitetu, zarzuci\u0142 Amirowi z\u0142\u0105 gospodark\u0119, mianowicie: \u201eziemniaki kaza\u0142 Amirow kopa\u0107 Polakom, ludziom, kt\u00f3rzy z rodu tego nie robili, tote\u017c ziemniaki by\u0142y tak wykopane, \u017ce ca\u0142y Urd\u017car je\u017adzi\u0142 z w\u00f3zkami na pola artelu i zbiera\u0142 niewykopane ziemniaki\u201d.<\/p>\r\n

Dopiero na zebraniu tym dosz\u0142y nas przewinienia Amirowa. Rosjanie, a szczeg\u00f3lnie my- Polacy- byli\u015bmy radzi, gdy po trzech godzinach gl\u0119dzenia, mogli\u015bmy p\u00f3j\u015b\u0107 do domu.<\/p>\r\n

Przed pierwszym majem wysz\u0142o zarz\u0105dzenie, aby\u015bmy wszystkie ucz\u0119szcza\u0142y na lekcje \u015bpiewu.<\/p>\r\n

30 kwietnia Kozin zapowiedzia\u0142, aby jutro, w dniu \u015bwi\u0119ta 1 maja, wszyscy przybyli od\u015bwi\u0119tnie odziani i wzi\u0119li udzia\u0142 w pochodzie. Kto nie przyb\u0119dzie, poczytam to za sp\u00f3\u017anienie do pracy.<\/p>\r\n

Niekt\u00f3rym Polkom dali czerwone chusteczki na g\u0142ow\u0119, jako nagrod\u0119, za dobr\u0105 prac\u0119. Mnie \u201eszcz\u0119\u015bcie\u201d to omin\u0119\u0142o.<\/p>\r\n

1 maja Polki nie w\u0142o\u017cy\u0142y na g\u0142ow\u0119 tych czerwonych chusteczek, tylko podwi\u0105za\u0142y nimi szyje.<\/p>\r\n

Przed wyruszeniem pochodu, sprawdzono obecnych. Nikogo nie brakowa\u0142o. By\u0142 to wynik \u201ejednomy\u015blno\u015bci ludu sowieckiego\u201d.<\/p>\r\n

W pierwszych dniach maja zmieni\u0142y\u015bmy mieszkanie. Wynaj\u0119\u0142y\u015bmy izb\u0119 w cha\u0142upie, opodal rzeczu\u0142ki. Lila nie posz\u0142a z nami.<\/p>\r\n

Nowe mieszkanie swobodniejsze, bo gospodarz wyjecha\u0142 z rodzin\u0105 na ko\u0142choz. Mieszkamy same w ca\u0142ej cha\u0142upie. Za mieszkanie, to znaczy za jedna izb\u0119, p\u0142acimy 80 rubli miesi\u0119cznie. Do studni mamy blisko- kilometr.<\/p>\r\n

W po\u0142owie maja m\u0119\u017cczyzn- Polak\u00f3w- wys\u0142ano w g\u00f3ry do kopania wapna, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polek do kopania torfu. Mnie zatrzymano przy pracy w polu.<\/p>\r\n

Lonk\u0119 Zatrusk\u0105 gn\u0119bi dziwne przeczucie. Przed wyjazdem do kopania torfu powiedzia\u0142a:<\/p>\r\n

-Ja kopania torfu nie wytrzymam, to b\u0119dzie moja \u015bmier\u0107.<\/p>\r\n

Po miesi\u0105cu ci\u0119\u017ckiej pracy, powr\u00f3ci\u0142a Lonka do Urd\u017caru na noszach szpitalnych i zmar\u0142a. Zmar\u0142a te\u017c podczas pracy Wi\u015bniewska. P\u0119k\u0142a jej \u017c\u00f3\u0142\u0107. Po \u015bmierci zupe\u0142nie zczernia\u0142a.<\/p>\r\n

Odwozimy cia\u0142o Wi\u015bniewskiej na cmentarz, w tym spostrzeg\u0142y\u015bmy biegn\u0105ce siostry. Dopad\u0142y nas, wskoczy\u0142y na ko\u0142a arby i odsuwaj\u0105 wieko trumny. Pytamy o przyczyn\u0119, a one zdenerwowanym g\u0142osem m\u00f3wi\u0105:<\/p>\r\n

-Zmar\u0142a jest owini\u0119ta w prze\u015bcierad\u0142o szpitalne, kt\u00f3re musimy zabra\u0107.<\/p>\r\n

Kilku zaofiarowa\u0142o swoje prze\u015bcierad\u0142a, ale sowieckie siostry nie chcia\u0142y o tym s\u0142ysze\u0107, bo prze\u015bcierad\u0142o zosta\u0142o oznaczone numerem inwentarza.<\/p>\r\n

-Za brak, czy zamian\u0119, jednakowo czeka tiurma- wyja\u015bni\u0142y siostry.<\/p>\r\n

Nas, wygna\u0144c\u00f3w, ogarn\u0119\u0142a mania urz\u0105dzania seans\u00f3w spirytystycznych, wr\u00f3\u017cenia z kart, z r\u0105k, za po\u015brednictwem astrologii, z daty urodzenia i imienia, a w szczeg\u00f3lno\u015bci, t\u0142umaczenia sn\u00f3w.<\/p>\r\n

Najs\u0142ynniejsz\u0105 kabalarka jest Pitu\u0142kowa. Wr\u00f3\u017cy z kart tylko w pi\u0105tki i to jednej osobie. O wr\u00f3\u017cbach Pitu\u0142kowej m\u00f3wiono z szacunkiem, a \u017c\u0105dne wr\u00f3\u017cb, tygodniami czekaj\u0105 na przyj\u0119cie.<\/p>\r\n

Po kilku miesi\u0105cach przysz\u0142a moja kolejka. Urd\u017carska \u201ePitia\u201d przepowiedzia\u0142a mi:<\/p>\r\n

-Widz\u0119 przy tobie dzieci, czeka ci\u0119 rozw\u00f3d.<\/p>\r\n

Zimny pot wyst\u0105pi\u0142 mi na czole, z miejsca odparowa\u0142am:<\/p>\r\n

-Ja nie mam dzieci.<\/p>\r\n

\u201ePitia\u201d nie da\u0142a za wygran\u0105.<\/p>\r\n

-Brak dzieci b\u0119dzie przyczyn\u0105 rozwodu.<\/p>\r\n

Pod koniec maja, w po\u0142owie sezonu prac rolnych, wielu Rosjan powo\u0142ano na \u0107wiczenia wojskowe do W\u0142adywostoku.<\/p>\r\n

Nadal pracuj\u0119 na roli. Podczas godzinnej przerwy obiadowej zjad\u0142am zimn\u0105 zup\u0119, kt\u00f3r\u0105 rano zabra\u0142am z domu, do tego kilka surowych marchewek, zerwanych w polu.<\/p>\r\n

W pierwsz\u0105 niedziel\u0119 czerwca, pod krwawy zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca, zasz\u0142am w step w kierunku g\u00f3r. Ukl\u0119k\u0142am pod krzewem rozkwit\u0142ego karagaju, z torebki wyj\u0119\u0142am ksi\u0105\u017ceczk\u0119 do nabo\u017ce\u0144stwa i zanios\u0142am gor\u0105ce mod\u0142y do Wszechmocnego Pana Nieba i Ziemi, by wyrwa\u0142 nas, Polak\u00f3w, ze szpon\u00f3w czerwonej Rosji. Po mod\u0142ach odby\u0142am spowied\u017a duchow\u0105, s\u0142o\u0144ce wys\u0142uchiwa\u0142o me grzechy, a \u017ca\u0142osny wicher stepowy wybacza\u0142 mi winy.<\/p>\r\n

W pierwszych dniach czerwca wielu Rosjan i Kazach\u00f3w powo\u0142ano na \u0107wiczenia wojskowe do W\u0142adywostoku.<\/p>\r\n

S\u0142o\u0144ce pra\u017cy niemi\u0142osiernie, dr\u0119czy mnie szalone pragnienie. Im wi\u0119cej pij\u0119, tym wi\u0119ksze mam pragnienie.<\/p>\r\n

W Urd\u017carze ka\u017cdy dzie\u0144 jest identyczny, jedynie warunki atmosferyczne wnosz\u0105 drobne odchylenia. Wiadomo\u015bci polityczne do nas nie przesi\u0105kaj\u0105. Wojna na zachodzie ugrz\u0119z\u0142a, widocznie \u017cadna ze stron nie posada si\u0142y na kontrakcj\u0119.<\/p>\r\n

22 czerwca. Wieczorem, jak zwykle, powr\u00f3ci\u0142am po pracy do domu. Ledwo otworzy\u0142am drzwi, mama, uradowanym g\u0142osem, powiedzia\u0142a:<\/p>\r\n

-Niemcy uderzy\u0142y na Rosj\u0119.<\/p>\r\n

Pad\u0142y\u015bmy sobie z rado\u015bci w obj\u0119cia, bo w tej wojnie widzia\u0142y\u015bmy nasze wybawienie.<\/p>\r\n

Przyczesa\u0142am w\u0142osy, ochlapa\u0142am wod\u0105 twarz, na stoj\u0105co zjad\u0142am zup\u0119 i posz\u0142y\u015bmy na miasto, do znajomych.<\/p>\r\n

Na ulicach Urd\u017caru rozbrzmiewaj\u0105 g\u0142o\u015bniki radiowe. Bez przerwy m\u00f3wi Moskwa o solidarno\u015bci narodu sowieckiego i pokonaniu faszyst\u00f3w, o uchwa\u0142ach zwi\u0105zk\u00f3w robotniczych i o bohaterstwie niezwyci\u0119\u017conej czerwonej armii.<\/p>\r\n

Ludno\u015b\u0107 masowo wyleg\u0142a na ulice. Twarze Rosjan zak\u0142opotane, dygnitarzy wr\u0119cz zastraszone, na twarzach Polak\u00f3w igra rado\u015b\u0107 i przedsmak wolno\u015bci. Wpadamy do Kolhepowej, zasta\u0142y\u015bmy tam liczne grono Polak\u00f3w. Wszyscy politykuj\u0105.<\/p>\r\n

Tubylcy m\u0119\u017cczy\u017ani, oblegaj\u0105 \u201ebaz\u0119 wojenn\u0105\u201d. Noc\u0105 wywieziono ich ci\u0119\u017car\u00f3wkami do Ajaguzu. Do p\u00f3\u0142nocy siedzia\u0142y\u015bmy u Kolhepowej, \u017c\u0105dne wie\u015bci, ale komunikaty z frontu m\u00f3wi\u0142y jedynie o za\u017cartych bojach.<\/p>\r\n

Urd\u017car rozbrzmiewa antyfaszystowsk\u0105 propagand\u0105, o zdradzeckim napadzie i \u017ce wr\u00f3g zostanie pobity.<\/p>\r\n

Nazajutrz rano, Urd\u017car wstrz\u0105\u015bni\u0119ty faktem zbeszczeszczenia pomnika Lenina i Stalina, niesamowit\u0105 ilo\u015bci\u0105 nieczysto\u015bci kloacznych. Przez p\u00f3\u0142 dnia zmywano pomnik, a g\u0142owy sprofanowanych pobielono na nowo wapnem. Mimo to, przebija\u0142y ciemne plamy. Tubylcy na temat ten g\u0142osu nie zabieraj\u0105 i nie pragn\u0105 o tym nawet s\u0142ysze\u0107.<\/p>\r\n

Komunikaty z front\u00f3w sk\u0105pe, trudno z nich co\u015b wywnioskowa\u0107. M\u00f3wi\u0105 jedynie o krwawych bojach.<\/p>\r\n

H\u0142odzik\u00f3wna Wanda zatrudniona jest jako siostra sanitarna w ambulatorium przechodnim, gdzie udzielano bezp\u0142atnej porady lekarskiej. Od dw\u00f3ch dni biega po znajomych, pyta o termometr do mierzenia gor\u0105czki. Kilka dni temu wsadzi\u0142a termometr Kazacze pod pach\u0119, dla zmierzenia gor\u0105czki i Kazaczka niespostrze\u017cenie opu\u015bci\u0142a przychodni\u0119, po prostu ukrad\u0142a termometr. W sklepie rz\u0105dowym termometr\u00f3w nie sprzedaj\u0105, a na wypadek kontroli, zostanie obwinion\u0105 o kradzie\u017c.<\/p>\r\n

Kilka dni p\u00f3\u017aniej spotka\u0142am uradowan\u0105 Wand\u0119. Kazaczka zwr\u00f3ci\u0142a termometr, o\u015bwiadczy\u0142a:<\/p>\r\n

-Dzi\u0119kuj\u0119. Trzyma\u0142am aparat kilka dni pod pach\u0105 i obecnie jest mi zupe\u0142nie dobrze.<\/p>\r\n

24 czerwca. Zaprowadzono 9-cio godzinny dzie\u0144 pracy. M\u0119\u017cczy\u017ani dalej odchodz\u0105 do wojska, a ich prac\u0119 sk\u0142adaj\u0105 na barki kobiet. Kilka dni p\u00f3\u017aniej dotar\u0142y do Urd\u017caru wie\u015bci, \u017ce armia sowiecka w odwrocie.<\/p>\r\n

Zosta\u0142am wyznaczona do prac przy sianokosach. Praca ta przera\u017ca mnie. Trzeba wyjecha\u0107 na d\u0142u\u017cszy czas w g\u00f3ry.<\/p>\r\n

Posz\u0142am do lekarki sowieckiej, przedstawi\u0142am moje blizny pooperacyjne. Zbada\u0142a mnie i wypisa\u0142a \u015bwiadectwo, \u017ce jestem niezdoln\u0105 do ci\u0119\u017ckiej pracy.<\/p>\r\n

\u015awiadectwo lekarskie przedstawi\u0142am w kancelarii artelu, skierowali mnie do Milicji, jako instytucji kompetentnej do zwonienia od cie\u017ckiej pracy.<\/p>\r\n

Posz\u0142am do Milicji, do naczelnika. Przeczyta\u0142 \u015bwiadectwo, powiedzia\u0142:<\/p>\r\n

-Ja mia\u0142em tak\u0105 sam\u0105 operacj\u0119.<\/p>\r\n

-Wy\u015bcie nie mogli mie\u0107 takiej samej operacji, bo nie jeste\u015bcie kobiet\u0105- zaprotestowa\u0142am.<\/p>\r\n

-Z tym mo\u017cna pojecha\u0107 na siano\u017c\u0119cie. Ja was od pracy tej nie zwolni\u0119- orzek\u0142 naczelnik Milicji.<\/p>\r\n

W tydzie\u0144 po wybuchu wojny, dzie\u0144 roboczy wzr\u00f3s\u0142 do 10-ciu godzin dziennie.<\/p>\r\n

Ze Lwowa do Kazachstanu – kartki z pami\u0119tnika kuzynki Ewy<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

POPRZEDNIE CZ\u0118\u015aCI <\/strong>Ze Lwowa do Kazachstanu – kartki z pami\u0119tnika kuzynki Ewy<\/em>:<\/strong><\/p>\r\n