{"id":35160,"date":"2011-03-24T22:41:56","date_gmt":"2011-03-25T03:41:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=35160"},"modified":"2011-03-24T22:41:56","modified_gmt":"2011-03-25T03:41:56","slug":"nikt-nie-zadzwonil-na-poklad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=35160","title":{"rendered":"Nikt nie zadzwoni\u0142 na pok\u0142ad"},"content":{"rendered":"

„Nasz Dziennik” rekonstruuje, dlaczego \u017cadna z polskich s\u0142u\u017cb nie przekaza\u0142a za\u0142odze Tu-154M ostrze\u017cenia o nag\u0142ym za\u0142amaniu pogody na Siewiernym<\/strong><\/em><\/p>\r\n

10 kwietnia ubieg\u0142ego roku, godz. 8.25: mjr Henryk G. sygnalizuje Centrum Operacji Powietrznych nag\u0142e za\u0142amanie pogody w Smole\u0144sku. Podpu\u0142kownik Jaros\u0142aw Z. zleca przekazanie tych informacji kontrolerowi na Ok\u0119ciu, Piotrowi L., i powiadomienie za\u0142ogi. Nic takiego si\u0119 jednak nie dzieje. Komunikat ostrzegawczy nie dociera na pok\u0142ad tupolewa. Dlaczego?<\/strong>

Nikt nie zadzwoni\u0142, bo trzeba mie\u0107 specjaln\u0105 zgod\u0119 na wykonanie telefonu satelitarnego – to efekt taniej armii Bogdana Klicha. Na dodatek ko\u0144czy\u0142a si\u0119 zmiana i zaczyna\u0142a druga. 10 kwietnia ubieg\u0142ego roku nie by\u0142o na wojskowym Ok\u0119ciu \u017cadnej funkcyjnej osoby – bo zaczyna\u0142 si\u0119 weekend. Niepokoj\u0105ca depesza SYNOP dotar\u0142a do Polski po godzinie 8.00. Z uwagi na fakt, \u017ce nie by\u0142o polecenia skorzystania z \u0142\u0105czno\u015bci satelitarnej, informacje o pogodzie utkn\u0119\u0142y w kraju z nadziej\u0105, \u017ce swoje obowi\u0105zki nale\u017cycie wype\u0142ni\u0105 s\u0142u\u017cby lotnicze obcych pa\u0144stw, nad kt\u00f3rymi przelatywa\u0142 Tu-154M. W efekcie za\u0142oga zosta\u0142a zdana tylko na enigmatyczne przekazy „Korsarza”.<\/p>\r\n

10 kwietnia 2010 r. ok. godz. 8.20 dosz\u0142o do zmiany na stanowisku dy\u017curnego operacyjnego – starszego zmiany dy\u017curnej Centrum Hydrometeorologii Si\u0142 Zbrojnych RP. Przejmuj\u0105cy obowi\u0105zki mjr Henryk G. rozpocz\u0105\u0142 gromadzenie aktualnych danych meteo oraz zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do chor. Marcina G., dy\u017curnego meteorologa na Ok\u0119ciu, z pro\u015bb\u0105 o pozyskanie od pilota Jaka-40 informacji o warunkach pogodowych panuj\u0105cych podczas l\u0105dowania w Smole\u0144sku. Kilka minut p\u00f3\u017aniej przekazana mu zosta\u0142a informacja o widzialno\u015bci 2 kilometr\u00f3w przy zamgleniu i podstawie chmur 60 metr\u00f3w. Prognoza podawana chwil\u0119 wcze\u015bniej przez kpt. P. – na odprawie przed przej\u0119ciem zmiany – m\u00f3wi\u0142a o pu\u0142apie chmur 120-180 m i widzialno\u015bci 1000-3000 m, przy silnym zamgleniu. Major Henryk G. odczyta\u0142 te\u017c depesz\u0119 SYNOP z godz. 8.00, kt\u00f3ra m\u00f3wi\u0142a o powstaniu mg\u0142y w Smole\u0144sku i widoczno\u015bci zaledwie 500 metr\u00f3w. Jako \u017ce za niespe\u0142na p\u00f3\u0142 godziny na Siewiernym mia\u0142 l\u0105dowa\u0107 Tu-154M, dy\u017curny operacyjny od razu powiadomi\u0142 S\u0142u\u017cb\u0119 Operacyjn\u0105 Centrum Operacji Powietrznych (pp\u0142k. Jaros\u0142awa Z.) i meteorologa na Ok\u0119ciu, sygnalizuj\u0105c gwa\u0142towne pogorszenie warunk\u00f3w w Smole\u0144sku. Major G. dokona\u0142 r\u00f3wnie\u017c analizy warunk\u00f3w atmosferycznych dla ewentualnych lotnisk zapasowych i ok. godz. 8.40 przekaza\u0142 tak\u0105 informacj\u0119 do COP i s\u0142u\u017cb meteo na Ok\u0119ciu. Bardzo dobre warunki do l\u0105dowania panowa\u0142y w Moskwie, wi\u0119c meldunkowi towarzyszy\u0142a sugestia, by je\u015bli to mo\u017cliwe, przekaza\u0107 t\u0119 informacj\u0119 pilotom Tu-154M.
W tym czasie st. chor. Robert J., specjalista ds. ruchu lotniczego w COP, na polecenie pp\u0142k. Jaros\u0142awa Z. o zmianie pogody powiadomi\u0142 dy\u017curnego wojskowego kontrolera lotniska Ok\u0119cie por. Piotra L. Przekaza\u0142 on r\u00f3wnie\u017c polecenie podania tej informacji („w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci”) za\u0142odze Tu-154M. Kontroler ju\u017c wiedzia\u0142 o pogarszaj\u0105cych si\u0119 warunkach. R\u00f3wnocze\u015bnie zapewnia\u0142, \u017ce b\u0119dzie si\u0119 stara\u0142 nawi\u0105za\u0107 kontakt z za\u0142og\u0105, ale sygnalizowa\u0142, \u017ce nawet je\u015bli nie zdo\u0142a przekaza\u0107 ostrze\u017cenia na pok\u0142ad samolotu, to za\u0142oga z pewno\u015bci\u0105 otrzyma je od innych s\u0142u\u017cb (informacje te powinny przekazywa\u0107 s\u0142u\u017cby kontroli obszaru – w tym przypadku kolejno Bia\u0142orusi i Federacji Rosyjskiej – oraz s\u0142u\u017cby lotniska docelowego, po przej\u0119ciu kontroli nad maj\u0105cym l\u0105dowa\u0107 samolotem).<\/p>\r\n

Porucznik Piotr L. z samolotem kontaktu nie nawi\u0105za\u0142. Pow\u00f3d? Z nieoficjalnych relacji wynika, \u017ce kontroler zwykle utrzymuje \u0142\u0105czno\u015b\u0107 radiow\u0105 z samolotami tylko podczas postoju, a po wyko\u0142owaniu z p\u0142yty wojskowej samolot przechodzi na \u0142\u0105czno\u015b\u0107 z wie\u017c\u0105 cywiln\u0105. Wprawdzie w Tu-154M jest zar\u00f3wno telefon satelitarny, jak i GSM, ale podczas lotu nie s\u0105 one wykorzystywane. W ocenie wojskowych, teoretycznie w czasie lotu kontroler m\u00f3g\u0142by nawi\u0105za\u0107 kontakt z za\u0142og\u0105 za pomoc\u0105 telefonu satelitarnego (GSM jest wy\u0142\u0105czony), ale takiej praktyki w wojsku zwyczajnie nie ma. Co wi\u0119cej, telefon satelitarny u\u017cywany jest tylko na polecenie prze\u0142o\u017conych. 10 kwietnia 2010 roku polecenia nie by\u0142o… podobnie jak oficer\u00f3w, kt\u00f3rzy wydaliby taki rozkaz – by\u0142 sobotni ranek. Jak us\u0142yszeli\u015bmy, gdyby to piloci poprzez telefon satelitarny odezwali si\u0119 do dy\u017curnego wojskowego kontrolera na Ok\u0119ciu z pro\u015bb\u0105 o uzyskanie danych meteo, z pewno\u015bci\u0105 otrzymaliby aktualne informacje. „Nasz Dziennik” zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 z pro\u015bb\u0105 do Dow\u00f3dztwa Si\u0142 Powietrznych o wyja\u015bnienie procedur dotycz\u0105cych \u0142\u0105czno\u015bci satelitarnej. Wci\u0105\u017c czekamy na odpowied\u017a.
Porucznik L. z „Naszym Dziennikiem” nie chcia\u0142 rozmawia\u0107, s\u0142abo pami\u0119ta przebieg swojej s\u0142u\u017cby w dniu katastrofy, nie przekazywa\u0142 \u017cadnych danych meteo na pok\u0142ad Tu-154M ani nie otrzyma\u0142 z Centrum Operacji Powietrznych polecenia nawi\u0105zania kontaktu z za\u0142og\u0105.<\/p>\r\n

W efekcie prognozy zosta\u0142y na Ok\u0119ciu z nadziej\u0105 ich autor\u00f3w, \u017ce to rosyjskie s\u0142u\u017cby dope\u0142ni\u0105 wszelkich obowi\u0105zk\u00f3w. Jednak wyra\u017anego ostrze\u017cenia i dok\u0142adnego meldunku pogodowego dla za\u0142ogi polskiego samolotu nie by\u0142o te\u017c ze strony „Korsarza”, kt\u00f3ry ok. godz. 8.23 nawi\u0105za\u0142 korespondencj\u0119 z Tu-154M, a o 8.24 przekaza\u0142 na pok\u0142ad komunikat „na „Korsarzu” mg\u0142a, widzialno\u015b\u0107 400 metr\u00f3w”. Piloci otrzymali te\u017c informacj\u0119 od za\u0142ogi Jaka-40: „wida\u0107 jakie\u015b 400 m oko\u0142o i na nasz gust podstawy s\u0105 poni\u017cej 50 m, grubo”.<\/p>\r\n

By\u0142a jeszcze szansa, \u017ce ostrze\u017cenie trafi na pok\u0142ad za po\u015brednictwem Biura Ochrony Rz\u0105du. Oko\u0142o godz. 8.30 pp\u0142k Jaros\u0142aw Z. skontaktowa\u0142 si\u0119 z mjr. Jaros\u0142awem U., zast\u0119pc\u0105 oficera operacyjnego BOR w Centrum Kierowania BOR, informuj\u0105c o za\u0142amaniu pogody w Smole\u0144sku. Oficer BOR by\u0142 zaskoczony, bo wcze\u015bniejsze prognozy nie zawiera\u0142y takich sygna\u0142\u00f3w. Po skontaktowaniu si\u0119 z podw\u0142adnym, dy\u017curnym oficerem BOR w porcie lotniczym Ok\u0119cie, ustali\u0142, \u017ce tamtejsza kontrola lot\u00f3w nie ma kontaktu z samolotem, bo przej\u0105\u0142 go nadz\u00f3r rosyjski. Co istotne, oficer operacyjny BOR – w tym dniu by\u0142 to mjr Waldemar T. – mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 nawi\u0105zania \u0142\u0105czno\u015bci z funkcjonariuszami w samolocie przez telefon satelitarny. Nie uczyni\u0142 tego, gdy\u017c wcze\u015bniej takiej potrzeby kontaktu nie by\u0142o, a po pojawieniu si\u0119 informacji o z\u0142ej pogodzie najwyra\u017aniej zabrak\u0142o mu zdecydowania. Tak\u017ce s\u0142u\u017cby dy\u017curne COP nie zd\u0105\u017cy\u0142y zareagowa\u0107. Wprawdzie one same nie mog\u0105 ingerowa\u0107 w przebieg lotu o statucie „HEAD” i nie maj\u0105 \u0142\u0105czno\u015bci z samolotem, ale w razie zagro\u017cenia powinny z\u0142o\u017cy\u0107 stosowny meldunek dow\u00f3dcy COP czy nawet dow\u00f3dcy Si\u0142 Powietrznych. Jak ustalili\u015bmy, 10 kwietnia 2010 roku tak si\u0119 nie sta\u0142o, gdy\u017c pp\u0142k Jaros\u0142aw Z., starszy dy\u017curny zmiany dy\u017curnej COP, nie zdo\u0142a\u0142 na czas zweryfikowa\u0107 otrzymanych informacji oraz przygotowa\u0107 meldunku dla swojego prze\u0142o\u017conego, zawieraj\u0105cego alternatywne rozwi\u0105zania. Genera\u0142 dywizji Zbigniew Galec, dow\u00f3dca COP, by\u0142 niepokojony dopiero informacj\u0105 o k\u0142opotach Tu-154M przy l\u0105dowaniu i to on zaakceptowa\u0142 pomys\u0142 pp\u0142k. Z., by informacji na temat los\u00f3w samolotu szuka\u0107 u p\u0142k. Ryszarda Raczy\u0144skiego, szefa 36. SPLT. Ten potwierdzi\u0142 fakt katastrofy. Informacj\u0119 o tragedii otrzyma\u0142 od pilot\u00f3w Jaka-40. Wiadomo\u015b\u0107 zosta\u0142a przekazana do „operacyjnych” BOR, kt\u00f3rzy r\u00f3wnolegle od swoich ludzi z Katynia otrzymywali ju\u017c niepokoj\u0105ce meldunki.

Marcin Austyn<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"„Nasz Dziennik” rekonstruuje, dlaczego \u017cadna z polskich s\u0142u\u017cb nie przekaza\u0142a za\u0142odze Tu-154M ostrze\u017cenia o nag\u0142ym za\u0142amaniu pogody na Siewiernym 10 kwietnia ubieg\u0142ego roku, godz. 8.25: mjr Henryk G. sygnalizuje Centrum Operacji Powietrznych nag\u0142e za\u0142amanie pogody w Smole\u0144sku. Podpu\u0142kownik Jaros\u0142aw Z. zleca przekazanie tych informacji kontrolerowi na Ok\u0119ciu, Piotrowi L., i powiadomienie za\u0142ogi. Nic takiego si\u0119 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35160"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35160"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35160\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}