{"id":35146,"date":"2011-03-24T22:12:35","date_gmt":"2011-03-25T03:12:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=35146"},"modified":"2011-03-24T22:12:35","modified_gmt":"2011-03-25T03:12:35","slug":"jak-rosjanie-dysponowali-skrzynkami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=35146","title":{"rendered":"Jak Rosjanie „dysponowali” skrzynkami"},"content":{"rendered":"

Edmund Klich: Czy ja przekaza\u0142em Rosjanom rejestratory, nie maj\u0105c do tego \u017cadnych uprawnie\u0144? No, oczywi\u015bcie mog\u0142em si\u0119 rzuci\u0107 na nie i powiedzie\u0107: „To jest polskie i wam nie dam”<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Brak dobrej woli, opiesza\u0142o\u015b\u0107 i zaniedbania ze strony polskiego rz\u0105du sprawi\u0142y, \u017ce blisko rok po katastrofie smole\u0144skiej nie mamy dost\u0119pu do oryginalnych czarnych skrzynek: rejestratora d\u017awi\u0119ku (CVR – Cockpit Voice Recorder) oraz rejestratora parametr\u00f3w lotu (Flight Data Recorder), kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 obecnie w moskiewskim sejfie MAK. Rz\u0105d nie zrobi\u0142 nic, by zabezpieczy\u0107 obie skrzynki na miejscu w dniu katastrofy. W efekcie Rosjanie mieli do nich swobodny dost\u0119p, przenosz\u0105c je z jednego miejsca na drugie.<\/strong>

M\u00f3wi\u0142 o tym podczas posiedzenia senackiej Komisji Obrony Narodowej 10 lutego szef Pa\u0144stwowej Komisji Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych i polski akredytowany przy MAK p\u0142k Edmund Klich. – Te rejestratory \u017ce\u015bmy zobaczyli. Czy one by\u0142y w tym samym miejscu, w kt\u00f3rym by\u0142y w momencie katastrofy? Przypuszczam, \u017ce raczej mog\u0142y by\u0107 tam doniesione, a mo\u017ce by\u0142y w tym samym miejscu, w ka\u017cdym razie by\u0142y w takim b\u0142otnistym terenie. Zosta\u0142y zabezpieczone i polecia\u0142y do Moskwy – m\u00f3wi\u0142 Klich. Przyzna\u0142, i\u017c odby\u0142o si\u0119 to na wyra\u017ane \u017cyczenie Aleksieja Morozowa, szefa Komisji Technicznej MAK. Klich t\u0142umaczy\u0142, \u017ce odda\u0142 skrzynki Rosjanom, bo by\u0142 wobec nich zupe\u0142nie bezradny i w\u0142a\u015bciwie nie mia\u0142 wp\u0142ywu na ich decyzje w kwestii przej\u0119cia rejestrator\u00f3w z rozbitego Tu-154. – Czy ja przekaza\u0142em Rosjanom rejestratory, nie maj\u0105c do tego \u017cadnych uprawnie\u0144? Ja ich nie mia\u0142em, wi\u0119c nie mog\u0142em im przekaza\u0107. Gdybym mia\u0142 je w teczce, to pewnie bym ich nie da\u0142. No, oczywi\u015bcie mog\u0142em si\u0119 rzuci\u0107 na te rejestratory i powiedzie\u0107: „To jest polskie i wam nie dam”. Wtedy razem z tymi rejestratorami bym polecia\u0142 do Moskwy, bo pewnie u\u017cyliby si\u0142y. (…) Ja nie by\u0142em w stanie zabroni\u0107 Rosjanom na ich terytorium jakichkolwiek dzia\u0142a\u0144 – t\u0142umaczy\u0142. Argumentacj\u0119 t\u0119 p\u0142k Klich podtrzymuje w rozmowie z „Naszym Dziennikiem”, zaznaczaj\u0105c, \u017ce w sprawie czarnych skrzynek decyzj\u0119 podejmowa\u0142a strona miejsca zdarzenia, co jest zgodne z zasadami badania wypadk\u00f3w lotniczych w lotnictwie cywilnym przyj\u0119tymi w za\u0142\u0105czniku 13 konwencji chicagowskiej. Rejestrator szybkiego dost\u0119pu, czyli tzw. polska czarna skrzynka – ATM QAR, zosta\u0142a przez niego osobi\u015bcie opiecz\u0119towana i przewieziona od razu do Polski tylko i wy\u0142\u0105cznie dlatego, \u017ce Rosjanie nie mieli technicznych mo\u017cliwo\u015bci odczytu jej danych. Klich przyzna\u0142, \u017ce to Rosjanie jako pierwsi mieli dost\u0119p do czarnych skrzynek Tu-154M i \u017ce na pewno przenosili je z jednego miejsca na drugie. W ocenie Klicha, by\u0142o to najzupe\u0142niej naturalne, mie\u015bci\u0142o si\u0119 w ramach porz\u0105dkowania miejsca katastrofy. – Oni [Rosjanie – przyp. red.] pierwsi je zobaczyli. Oni wiedzieli, gdzie s\u0105. Oni pierwsi tam byli. Chyba \u017ce tam by pojecha\u0142 pan pose\u0142 Macierewicz, kt\u00f3ry by\u0142 Katyniu – ironizuje Klich. – Skrzynki zosta\u0142y przeniesione po to, by by\u0142y pod sta\u0142ym nadzorem. To najwa\u017cniejsze. Gdyby co\u015b zgin\u0119\u0142o, to by\u0142aby afera straszna – powiedzia\u0142 Klich. – Takie t\u0142umaczenie ma si\u0119 nijak do mojej obecno\u015bci w Katyniu. Istota rzeczy le\u017cy w tym, \u017ce pan Edmund Klich, b\u0119d\u0105c na miejscu katastrofy, nie by\u0142 do niczego upowa\u017cniony ze strony rz\u0105du polskiego. A uzna\u0142 si\u0119 za osob\u0119 uprawomocnion\u0105 do decydowania o tym, \u017ce Rosjanie mog\u0105 wzi\u0105\u0107 czarne skrzynki. Wydawa\u0142 wi\u0119c rozstrzygni\u0119cia korzystne dla strony rosyjskiej – ripostuje Antoni Macierewicz, szef parlamentarnego zespo\u0142u smole\u0144skiego. Jak przypomina, 10 kwietnia procedowano jeszcze wed\u0142ug umowy z lipca 1993 r. dotycz\u0105cej ruchu samolot\u00f3w wojskowych i wsp\u00f3lnego wyja\u015bniania przyczyn katastrofy, za\u0142\u0105cznik 13 konwencji z Chicago zosta\u0142 przyj\u0119ty przez stron\u0119 polsk\u0105 dopiero kilka dni po katastrofie – wtedy te\u017c p\u0142k Edmund Klich zosta\u0142 wyznaczony jako polski akredytowany przy MAK. Argumentacj\u0119 t\u0119 podtrzymuje r\u00f3wnie\u017c Jerzy Polaczek, minister transportu w rz\u0105dzie PiS. – Ju\u017c w dniu katastrofy rz\u0105d m\u00f3g\u0142 postara\u0107 si\u0119 o to, by zgodnie z porozumieniem z 1993 r. zosta\u0142a powo\u0142ana wsp\u00f3lna komisja do badania tej katastrofy. Wystarczy\u0142by jeden telefon premiera Tuska, by strona polska mog\u0142a wsp\u00f3\u0142decydowa\u0107 o zasadniczych dzia\u0142aniach podejmowanych na miejscu katastrofy – zauwa\u017ca Polaczek. – Tego nie by\u0142o, dlatego inicjatyw\u0119 przej\u0119li Rosjanie – dodaje. – To by\u0142 lot wojskowy. Faktem jest, \u017ce to Rosjanie zabezpieczali teren katastrofy. To naturalne, zwa\u017cywszy na fakt, \u017ce do tragedii dosz\u0142o na terenie Federacji Rosyjskiej. Tego, jak to robili, nie jeste\u015bmy teraz w stanie zweryfikowa\u0107. Mo\u017cemy teraz tylko dyskutowa\u0107 nad tym, co nale\u017cy do dzia\u0142a\u0144 w ramach zabezpieczenia miejsca katastrofy – zauwa\u017ca prof. Mariusz Muszy\u0144ski, kierownik Katedry Prawa Dyplomatycznego i Dyplomacji na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego w Warszawie, wyk\u0142adowca prawa mi\u0119dzynarodowego i europejskiego. Pu\u0142kownik Antoni Milkiewicz, pilot i g\u0142\u00f3wny in\u017cynier wojsk lotniczych oraz specjalista z zakresu bada\u0144 wypadk\u00f3w lotniczych, kt\u00f3ry w pierwszych dniach po katastrofie pracowa\u0142 w Smole\u0144sku, przyznaje w rozmowie z „Naszym Dziennikiem”, \u017ce w przypadku katastrof lotniczych w pierwszej kolejno\u015bci dost\u0119p do rejestrator\u00f3w statku powietrznego powinna mie\u0107 zawsze komisja badania wypadk\u00f3w lotniczych oraz prokuratura, kt\u00f3re zabezpieczaj\u0105 je jako dowody kluczowe.

Kiedy wr\u00f3c\u0105 do Polski?<\/strong><\/p>\r\n

Obecnie prace nad odczytem danych z CVR prowadzi Instytut Ekspertyz S\u0105dowych w Krakowie, a z FDR – komisja, kt\u00f3rej przewodniczy minister Jerzy Miller. Jednak w\u0142a\u015bciwy odczyt z rejestrator\u00f3w b\u0119dzie mo\u017cliwy wtedy, gdy polscy eksperci b\u0119d\u0105 dysponowa\u0107 oryginalnymi skrzynkami. O przekazanie nam dw\u00f3ch czarnych skrzynek polska prokuratura wyst\u0119powa\u0142a tu\u017c po katastrofie w pierwszym wniosku o pomoc prawn\u0105, zreszt\u0105 do dzi\u015b niezrealizowanym przez stron\u0119 rosyjsk\u0105. Tymczasem dowody w postaci czarnych skrzynek s\u0105 nadal w dyspozycji rosyjskiego Mi\u0119dzypa\u0144stwowego Komitetu Lotniczego. – I prawdopodobnie tam pozostan\u0105 – ocenia Polaczek. Jego zdaniem, decyduj\u0105ce w tej kwestii by\u0142o podpisanie w maju 2010 roku polsko-rosyjskiego memorandum w sprawie pozostawienia czarnych skrzynek Tu-154M na terytorium Federacji Rosyjskiej do zako\u0144czenia prokuratorskiego \u015bledztwa w tym kraju. Dokument sygnowa\u0142 ze strony polskiej Jerzy Miller i minister transportu Federacji Rosyjskiej Igor Lewitin. Co wi\u0119cej, na mocy tego dokumentu zar\u00f3wno rejestratory lot\u00f3w, jak i wrak samolotu mia\u0142yby pozosta\u0107 w Rosji do ko\u0144ca post\u0119powania s\u0105dowego. – Rok po katastrofie i ju\u017c po raporcie MAK nieprzekazanie tych \u017ar\u00f3d\u0142owych element\u00f3w technicznych rejestruj\u0105cych zapisy parametr\u00f3w lot\u00f3w oraz g\u0142os\u00f3w w kabinie jest mi\u0119dzynarodowym skandalem – m\u00f3wi Polaczek. – Po og\u0142oszeniu raportu MAK premier Tusk i minister Sikorski zapowiadali, \u017ce z\u0142o\u017c\u0105 skarg\u0119 do ICAO. Min\u0119\u0142y ponad dwa miesi\u0105ce i nic. Nie ma te\u017c ci\u0105gle raportu polskiej komisji badaj\u0105cej okoliczno\u015bci katastrofy smole\u0144skiej. Wniosek nasuwa si\u0119 sam: stronie polskiej nie zale\u017cy na odzyskaniu tych rejestrator\u00f3w – konkluduje Polaczek.

Memorandum to wy\u0142\u0105cznie porozumienie polityczne<\/strong><\/p>\r\n

Nie wiadomo, jaka by\u0142a podstawa prawna podpisania memorandum z maja 2010 roku. MSWiA takiej informacji nie udziela. – Umowa to dokument, kt\u00f3ry musi przej\u015b\u0107 pewne procedury, musi by\u0107 zatwierdzony przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w. Dokument, kt\u00f3ry podpisa\u0142 Miller ze stron\u0105 rosyjsk\u0105, jest uzgodnieniem mi\u0119dzyresortowym, wi\u0119c jego ranga jest nik\u0142a – stwierdza prof. Muszy\u0144ski.
Jak zauwa\u017ca dr Przemys\u0142aw Czarnek, konstytucjonalista z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Paw\u0142a II, podpisanie przez Millera zobowi\u0105zania o pozostawieniu w r\u0119ku Rosjan rejestrator\u00f3w lotu z Tu-154M by\u0142o dzia\u0142aniem godz\u0105cym wprost w interesy pa\u0144stwa polskiego. – Nie ma najmniejszej w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, \u017ce takie dzia\u0142anie k\u0142\u00f3ci si\u0119 ze \u015blubowaniem, jakie sk\u0142ada pan minister. Jednocze\u015bnie stanowi podstaw\u0119 do poci\u0105gni\u0119cia go do odpowiedzialno\u015bci. Tej m\u00f3g\u0142by si\u0119 domaga\u0107 Sejm, ewentualnie pan premier. Trudno jednak przypuszcza\u0107, by ta wi\u0119kszo\u015b\u0107 sejmowa takie dzia\u0142anie podj\u0119\u0142a – podkre\u015bla dr Czarnek. Argumentacj\u0119 t\u0119 podziela te\u017c Ireneusz Kami\u0144ski z Instytutu Nauk Prawnych PAN. – Mo\u017cna by\u0142oby tu postawi\u0107 zarzuty raczej o charakterze politycznym ni\u017c prawnym. Innego rozwi\u0105zania nie znajduj\u0119 – zastrzega prawnik.

Anna Ambroziak<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Edmund Klich: Czy ja przekaza\u0142em Rosjanom rejestratory, nie maj\u0105c do tego \u017cadnych uprawnie\u0144? No, oczywi\u015bcie mog\u0142em si\u0119 rzuci\u0107 na nie i powiedzie\u0107: „To jest polskie i wam nie dam” Brak dobrej woli, opiesza\u0142o\u015b\u0107 i zaniedbania ze strony polskiego rz\u0105du sprawi\u0142y, \u017ce blisko rok po katastrofie smole\u0144skiej nie mamy dost\u0119pu do oryginalnych czarnych skrzynek: rejestratora d\u017awi\u0119ku […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137,141],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35146"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35146"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35146\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}