{"id":34979,"date":"2011-03-22T09:41:39","date_gmt":"2011-03-22T13:41:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=34979"},"modified":"2017-04-19T23:10:44","modified_gmt":"2017-04-20T03:10:44","slug":"mordechai-chaim-rumkowski-zydowski-kolaborant-i-przestepca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=34979","title":{"rendered":"Mordechai Chaim Rumkowski- \u017cydowski kolaborant i przest\u0119pca"},"content":{"rendered":"

Dodano: 2011-03-22 9:41 am<\/small><\/p>\r\n

Zwykle w po\u0142owie tygodnia publikuj\u0119 komentarz do codzienno\u015bci. Podobnie b\u0119dzie dzi\u015b, cho\u0107 b\u0119dzie to opowie\u015b\u0107 historyczna. Zarazem moja opowie\u015b\u0107 b\u0119dzie reakcj\u0105 na kolejn\u0105 szkaluj\u0105ca Polak\u00f3w ksi\u0105\u017ck\u0119 Tomasza Grossa czyli \u201eZ\u0142ote \u0179niwa\u201d. Ten polski \u017byd, zmuszony do wyjazdu w 1968 roku, od wielu lat wyszukuje najczarniejsze karty wsp\u00f3\u0142istnienia Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w. Niestety ogranicza si\u0119 tylko do tego. Nast\u0119pnie uog\u00f3lnia i w \u015bwiat idzie obraz Polski, kraju pod\u0142ych bestialskich antysemit\u00f3w kt\u00f3rzy przyklaskuj\u0105 holocaustowi, a czasami bior\u0105 w nim aktywny udzia\u0142. Nie kwestionuj\u0119 faktu, \u017ce opisane zdarzenia mia\u0142y miejsce, wa\u017cny jest jednak kontekst. Gross ca\u0142kowicie zapomina o tysi\u0105cach czy mo\u017ce setkach tysi\u0119cy ludzi kt\u00f3rzy nara\u017cali w\u0142asne \u017cycie dla ratowania polskich i nie tylko \u017byd\u00f3w. Wystarczy wspomnie\u0107 Iren\u0119 Sendlerow\u0105 czy niewidome dzieci z Lasek. Kiedy\u015b napisz\u0119 o tym szerzej. Dzi\u015b jednak zastosuj\u0119 metod\u0119 Grossa i wybior\u0119 czarn\u0105 kart\u0119. Wszystko co powiem jest potwierdzon\u0105 prawd\u0105 historyczn\u0105, dobrze znan\u0105 specjalistom i mi\u0142o\u015bnikom historii.<\/p>\r\n

8 lutego 1940 roku Niemcy realizuj\u0105 przygotowywany od wielu miesi\u0119cy plan stworzenie \u0141\u00f3dzkiego Getta. Ten wydzielony kawa\u0142ek miast ma by\u0107 zasiedlony jedynie przez \u017byd\u00f3w. Pocz\u0105tkowo w\u0142adz\u0119 w nim sprawuje Judenratu czyli Rada \u017bydowska. Hitlerowcy dali Radzie \u017bydowskiej getta \u0142\u00f3dzkiego, na kt\u00f3rej czele zasiada\u0142 Chaim Rumkowski, du\u017c\u0105 swobod\u0119 w zarz\u0105dzaniu gettem. Rada \u017bydowska organizowa\u0142a zak\u0142ady pracy, dystrybucj\u0119 \u017cywno\u015bci, policj\u0119 \u017cydowsk\u0105 oraz inne s\u0142u\u017cby. W swoich dzia\u0142aniach nie cieszy\u0142a si\u0119 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d reszty \u017byd\u00f3w w mie\u015bcie. ” – Dostawali specjalne racje – opowiada Jacob Zylberstein. – Mieli specjalne sklepy, gdzie dostawali dobre jedzenie – wystarczaj\u0105co du\u017co, \u017ceby dobrze \u017cy\u0107. By\u0142em bardzo z\u0142y, \u017ce nieliczna grupa ludzi w getcie jest zaopatrywana [w ten spos\u00f3b], ale inni nie zwracali na to po prostu uwagi.<\/p>\r\n

Do takiego w\u0142a\u015bnie \u015bwiata trafi\u0142a Lucille Eichengreen, razem z matk\u0105 i siostr\u0105, w pa\u017adzierniku 1941 roku – zat\u0142oczonej, nawiedzanej przez choroby dzielnicy, gdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w cierpia\u0142a g\u0142\u00f3d, a nieliczni \u017cyli na znacznie wy\u017cszej stopie ni\u017c reszta. B\u0119d\u0105c nowymi i niechcianymi przybyszami, niemieccy \u017bydzi musieli zamieszka\u0107 tam, gdzie uda\u0142o im si\u0119 znale\u017a\u0107 cho\u0107 troch\u0119 miejsca. \u201eMusieli\u015bmy spa\u0107 na pod\u0142odze klasy w szkole – opowiada Lucille Eichengreen. – Nie mieli\u015bmy pryczy ani s\u0142omy, nic. Raz dziennie mogli\u015bmy dosta\u0107 zup\u0119 i ma\u0142y kawa\u0142ek chleba\u201d.<\/p>\r\n

Na pewno byli zdruzgotani – m\u00f3wi Jacob Zylberstein, kt\u00f3ry pami\u0119ta przybycie niemieckich \u017byd\u00f3w. – S\u0105dz\u0119, \u017ce to dlatego, \u017ce oni [niemieccy \u017bydzi] zwykle pogardzali polskimi \u017bydami – byli\u015bmy na pewno o klas\u0119 ni\u017cej od nich. I nagle zdali sobie spraw\u0119, \u017ce spadli na ten sam poziom, a mo\u017ce nawet ni\u017cej od nas, poniewa\u017c nie mogli zamieszka\u0107 w takich warunkach jak my.\u201d<\/p>\r\n

\"\"<\/a><\/p>\r\n

Do maja 1942 roku \u017cycie w getcie chod\u017a biedne toczy si\u0119 w miar\u0119 normalnie. Egzekucje jednak s\u0105 coraz cz\u0119stsze. W mi\u0119dzyczasie ginie matka Lucille. Do dzi\u015b nie odnaleziono jej grobu. Tymczasem Rumkowski buduje swoj\u0105 pot\u0119g\u0119. Kolaboruje z Nazistami a ca\u0142\u0105 energi\u0119 po\u015bwi\u0119ca na erotyczne podboje zale\u017cnych od siebie m\u0142odych kobiet.<\/p>\r\n

Dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej Niemcy sami wkroczyli do getta, \u017ceby dokona\u0107 selekcji, szukaj\u0105c os\u00f3b niezdatnych do pracy – starszych, chorych i dzieci. Rumkowski, zarz\u0105dzaj\u0105cy z ramienia \u017byd\u00f3w \u0142\u00f3dzkim gettem, poprosi\u0142 mieszkaj\u0105ce w nim matki o oddanie swoich dzieci Niemcom. \u201e\u00abOddajcie swoje dzieci, \u017ceby reszta z nas mog\u0142a \u017cy\u0107\u00bb [powiedzia\u0142]. Mia\u0142am siedemna\u015bcie lat, kiedy us\u0142ysza\u0142am to przem\u00f3wienie – wspomina Lucille. – Nie mog\u0142am zrozumie\u0107, jak kto\u015b mo\u017ce prosi\u0107 rodzic\u00f3w o ich dzieci. Wci\u0105\u017c nie mog\u0119 tego zrozumie\u0107. Ludzie wo\u0142ali: \u00abJak mo\u017cesz o co\u015b takiego prosi\u0107? Jak mamy to zrobi\u0107?\u00bb. Ale on odpowiedzia\u0142, \u017ce je\u015bli tego nie zrobimy, to b\u0119dzie jeszcze gorzej\u201d .<\/p>\r\n

Lucille robi\u0142a wszystko, co mog\u0142a, \u017ceby uchroni\u0107 m\u0142odsz\u0105 siostr\u0119 przed wywiezieniem – nak\u0142ada\u0142a jej makija\u017c oraz zach\u0119ca\u0142a, \u017ceby stara\u0142a si\u0119 wygl\u0105da\u0107 na zdrow\u0105 siln\u0105. Lucille mog\u0142a mie\u0107 jak\u0105\u015b nadziej\u0119 – s\u0105dzi\u0142a, \u017ce siostra jest prawdopodobnie bezpieczna, poniewa\u017c mia\u0142a dwana\u015bcie lat, a \u201egranicznym\u201d wiekiem selekcji by\u0142o jedena\u015bcie. Ale kiedy Niemcy przyszli, siostra i tak zosta\u0142a zabrana: \u201eZabrali moj\u0105 siostr\u0119 – cho\u0107 mieli tego nie robi\u0107. Pr\u00f3bowa\u0142am wsi\u0105\u015b\u0107 za ni\u0105 do ci\u0119\u017car\u00f3wki. W ko\u0144cu kto\u015b uderzy\u0142 mnie karabinem w rami\u0119 i nie mog\u0142am wsi\u0105\u015b\u0107, a oni odjechali\u201d.<\/p>\r\n

Patrz\u0105c z rozpacz\u0105, jak jej m\u0142odsz\u0105 siostr\u0119 wywo\u017c\u0105 z getta, Lucille nie mia\u0142a poj\u0119cia, \u017ce jest ona zabierana prosto na \u015bmier\u0107. \u201eNigdy si\u0119 nawet nie zastanawiali\u015bmy, co oni robili z dzie\u0107mi albo starszymi lud\u017ami, kt\u00f3rzy nie mogli pracowa\u0107. Nie rozumowali\u015bmy wystarczaj\u0105co racjonalnie, \u017ceby si\u0119 domy\u015bli\u0107. Po prostu zak\u0142adali\u015bmy, \u017ce b\u0119d\u0105 \u017cy\u0107\u201d.<\/p>\r\n

Kiedy Lucille rozpaczliwie szuka posady by przetrwa\u0107 jej losy zaczynaj\u0105 by\u0107 zale\u017cne od przewodnicz\u0105cego Rady. Wpada on na pomys\u0142 upi\u0119kszenia wyludniaj\u0105cej si\u0119 dzielnicy parkami i klombami. Nie zauwa\u017ca powod\u00f3w tego wyludnienia. W celu zrealizowania swojej wizji tworzy specjalny wydzia\u0142. Prace tam znajduje Lucille. Boi si\u0119 swojego szefa, oto co potem o nim powie \u201eS\u0142ysza\u0142am plotki. Wiedzia\u0142am, \u017ce jest z\u0142o\u015bliwy. Kiedy by\u0142 na kogo\u015b z\u0142y, potrafi\u0142 wzi\u0105\u0107 trzcink\u0119 i zacz\u0105\u0107 bi\u0107. Dzi\u0119ki Niemcom by\u0142 na terenie getta absolutnym dyktatorem. S\u0105dz\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi si\u0119 go ba\u0142a\u201d. Kiedy przyszed\u0142 do biura ukry\u0142a si\u0119 na korytarzu. Jej nazwisko by\u0142o jednak na li\u015bcie zatrudnionych. By\u0142a m\u0142oda i \u0142adna. Nikogo nie zdziwi\u0142o, \u017ce wezwa\u0142 j\u0105 do siebie. Po latach wspomina to spotkanie: \u201eSiedzia\u0142 na krze\u015ble. Mia\u0142 siwe w\u0142osy i przyciemnione okulary. W prawej r\u0119ce trzyma\u0142 trzcink\u0119 i wyda\u0142o mi si\u0119 nagle, \u017ce wygl\u0105da jak kr\u00f3l na tronie. Zapyta\u0142 mnie, sk\u0105d jestem, jakie znam j\u0119zyki, co robi\u0142 m\u00f3j ojciec i gdzie jest moja rodzina, je\u015bli jeszcze mam rodzin\u0119. Odpowiedzia\u0142am na jego pytania, a on zako\u0144czy\u0142 rozmow\u0119, m\u00f3wi\u0105c: \u00abJeszcze si\u0119 do ciebie odezw\u0119\u00bb\u201d.<\/p>\r\n

\"\"<\/a><\/p>\r\n

M\u0142oda Eichengreen zmienia prac\u0119, trafia do wydzia\u0142u statystycznego, potem do kuchni. Za wszystkie jej przeniesienia odpowiada Rumkowski. Odwiedza ja ka\u017cdego wieczoru gdy sporz\u0105dza raport z wydanych posi\u0142k\u00f3w. Posi\u0142ki s\u0105 pyszne a porcje du\u017ce, w ko\u0144cu jadaj\u0105 tu ludzie Rady. Ani odrobina jedzenia nie mo\u017ce wyciekn\u0105\u0107 ze sto\u0142\u00f3wki, na zewn\u0105trz panuje g\u0142\u00f3d. Po co szarzy ludzie maj\u0105 wiedzie\u0107 co jada w\u0142adza? Przebieg wizyt Mordechaja Chaima by\u0142 mniej wi\u0119cej taki. \u201eS\u0142ycha\u0107 by\u0142o, jak przyje\u017cd\u017ca doro\u017ck\u0105. Wchodzi\u0142 do kuchni i przygl\u0105da\u0142 si\u0119 kelnerce i je\u015bli fartuch nie by\u0142 poprawnie zawi\u0105zany, bi\u0142 j\u0105 trzcink\u0105. Spogl\u0105da\u0142 na jedzenie, ale go nie pr\u00f3bowa\u0142, to by by\u0142o poni\u017cej jego godno\u015bci. A potem szed\u0142 do biura i s\u0142ycha\u0107 by\u0142o jego nier\u00f3wny krok w korytarzu, tak jakby kula\u0142. By\u0142am w biurze sama, a on podsuwa\u0142 sobie krzes\u0142o i ucina\u0142 sobie ze mn\u0105 pogaw\u0119dk\u0119. M\u00f3wi\u0142, ja s\u0142ucha\u0142am. I molestowa\u0142 mnie. Bra\u0142 mnie za r\u0119k\u0119, k\u0142ad\u0142 j\u0105 sobie na penisie i m\u00f3wi\u0142: \u00abRozpal go\u00bb\u2026 Ca\u0142y czas odsuwa\u0142am si\u0119 od niego, a on wci\u0105\u017c si\u0119 do mnie przysuwa\u0142, to by\u0142o straszne. By\u0142am tym wstrz\u0105\u015bni\u0119ta, chcia\u0142, \u017cebym wprowadzi\u0142a si\u0119 do mieszkania, do kt\u00f3rego tylko on mia\u0142by dost\u0119p, a ja zacz\u0119\u0142am p\u0142aka\u0107 – nie chcia\u0142am si\u0119 tam wprowadza\u0107. Nie mog\u0142am zrozumie\u0107, jak mo\u017cna by\u0142o czego\u015b takiego \u017c\u0105da\u0107\u2026 ale seks w getcie by\u0142 bardzo cennym towarem i handlowa\u0142o si\u0119 nim jak ka\u017cd\u0105 inn\u0105 rzecz\u0105\u201d. Lucille na pewno niech\u0119tnie uczestniczy\u0142a w tym \u201ehandlu\u201d, ale wiedzia\u0142a, \u017ce je\u015bli nie pozwoli Rumkowskiemu si\u0119 wykorzystywa\u0107, to b\u0119dzie \u201eryzykowa\u0107 \u017cycie\u201d. \u201eGdybym uciek\u0142a, kaza\u0142by mnie wywie\u017a\u0107 – nie by\u0142o co do tego \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci\u201d.<\/p>\r\n

\u201eRumkowski wykorzystywa\u0142 m\u0142ode kobiety – potwierdza Jacob Zy\u0142berstein, kt\u00f3ry by\u0142 \u015bwiadkiem, jak zachowa\u0142 si\u0119 naczelnik getta, kiedy wpad\u0142a mu w oko jaka\u015b kobieta. – Siedzieli\u015bmy w jad\u0142odajni, a on po prostu wszed\u0142, otoczy\u0142 j\u0105 ramieniem i wyprowadzi\u0142. Widzia\u0142em to. Nikt mi o tym nie powiedzia\u0142, ja to widzia\u0142em\u201d. Jacob Zy\u0142berstein r\u00f3wnie\u017c uwa\u017ca, \u017ce \u017cycie kobiety mog\u0142o znale\u017a\u0107 si\u0119 \u201ew niebezpiecze\u0144stwie\u201d, je\u015bli nie spe\u0142nia\u0142a \u017cycze\u0144 Rumkowskiego. Po kilku tygodniach kuchnia zosta\u0142a zamkni\u0119ta i Lucille wysiano do zak\u0142adu pracy w getcie produkuj\u0105cego pasy do mundur\u00f3w dla armii niemieckiej. Nigdy wi\u0119cej nie zobaczy\u0142a Rumkowskiego. Pozosta\u0142y tylko psychiczne rany, kt\u00f3re jej zada\u0142. \u201eCzu\u0142am wstr\u0119t, czu\u0142am gniew i czu\u0142am si\u0119 wykorzystana\u201d.<\/p>\r\n

\"\"<\/a><\/p>\r\n

W 1944 roku Lucille Eichengreen i Rumkowski zostali razem z innymi \u017bydami wywiezieni do O\u015bwi\u0119cimia, kiedy likwidowano getto. Rumkowski i jego rodzina zgin\u0119li w komorze gazowej w Brzezince*. Lucille, jako m\u0142oda kobieta, zosta\u0142a wyznaczona nie do natychmiastowej \u015bmierci, ale do pracy i usz\u0142a z \u017cyciem po kl\u0119sce hitlerowskich Niemiec w maju 1945 roku.<\/p>\r\n

Tytu\u0142owy Chaim Rumkowski by\u0142 kanali\u0105, \u017bydem i ofiar\u0105 Holocaustu. Dok\u0142adnie w tej kolejno\u015bci. Ciekawe jak zareagowa\u0142y by \u015brodowiska \u017cydowskie gdyby na podstawie tej jednej ofiary, tego jednego cz\u0142owieka ocenia\u0107 postaw\u0119 \u017byd\u00f3w wobec Nazist\u00f3w. Nie, nie b\u0119d\u0119 uog\u00f3lnia\u0142, i nie \u017cycz\u0119 sobie by uog\u00f3lnia\u0142 Tomasz Gross.<\/p>\r\n

Blurppp<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Wszystkie cytaty pochodz\u0105 z ksi\u0105\u017cki Laurence Reesa \u201eAuschwitz i ostateczne rozwi\u0105zanie\u201d wydanej przez Pr\u00f3szy\u0144ski i sp\u00f3\u0142ka.<\/p>\r\n

Zdj\u0119cie pochodz\u0105 z Archiwum Narodowego, stron Instytutu Yadwashem i kolekcji RP<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\r\n

KOMENTARZ BIBU\u0141Y<\/em><\/strong>: Jak zgin\u0105\u0142 Rumkowski i tysi\u0105ce innych w KL Auschwitz, tak naprawd\u0119 to nie wiemy, natomiast jednoznaczne stwierdzenie, i\u017c on oraz Lucille Eichengreen „zgin\u0119li w komorze gazowej w Brzezince”, jest powszechnie stosowanym terminem, na kt\u00f3ry jednak nie ma \u017cadnych<\/strong> dowod\u00f3w.<\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dodano: 2011-03-22 9:41 am Zwykle w po\u0142owie tygodnia publikuj\u0119 komentarz do codzienno\u015bci. Podobnie b\u0119dzie dzi\u015b, cho\u0107 b\u0119dzie to opowie\u015b\u0107 historyczna. Zarazem moja opowie\u015b\u0107 b\u0119dzie reakcj\u0105 na kolejn\u0105 szkaluj\u0105ca Polak\u00f3w ksi\u0105\u017ck\u0119 Tomasza Grossa czyli \u201eZ\u0142ote \u0179niwa\u201d. Ten polski \u017byd, zmuszony do wyjazdu w 1968 roku, od wielu lat wyszukuje najczarniejsze karty wsp\u00f3\u0142istnienia Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w. Niestety […]","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,22],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34979"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34979"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34979\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}