{"id":34652,"date":"2011-03-15T22:00:40","date_gmt":"2011-03-16T03:00:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=34652"},"modified":"2011-03-15T22:00:40","modified_gmt":"2011-03-16T03:00:40","slug":"wegiel-lepszy-od-atomu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=34652","title":{"rendered":"W\u0119giel lepszy od atomu"},"content":{"rendered":"

Z prof. Krzysztofem \u0179mijewskim, wyk\u0142adowc\u0105 na Politechnice Warszawskiej, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 Agencji Poszanowania Energii, by\u0142ym prezesem Polskich Sieci Energetycznych Operator SA, rozmawia Mariusz Bober<\/strong>

Po zniszczeniach wywo\u0142anych przez trz\u0119sienie ziemi i tsunami w japo\u0144skich si\u0142owniach j\u0105drowych kolejne kraje europejskie zamra\u017caj\u0105 swoje programy atomowe. Ko\u0144czy si\u0119 era przekonania, \u017ce elektrownie j\u0105drowe s\u0105 bezpieczne?<\/strong>
– Raczej nie. Je\u015bli okaza\u0142o si\u0119, \u017ce rozwa\u017cni i ostro\u017cni Japo\u0144czycy pope\u0142nili b\u0142\u0105d, to np. Niemcy chc\u0105 sprawdzi\u0107, czy oni r\u00f3wnie\u017c nie pope\u0142nili jakiego\u015b b\u0142\u0119du u siebie. Czasowe wstrzymanie przez Niemc\u00f3w decyzji o przed\u0142u\u017ceniu eksploatacji swoich blok\u00f3w energetycznych jest rozs\u0105dne po tym, co media nazywaj\u0105 katastrof\u0105 w Japonii. O ile mo\u017cna w ten spos\u00f3b nazwa\u0107 trz\u0119sienie ziemi i tsunami, o tyle wypadk\u00f3w w japo\u0144skich elektrowniach j\u0105drowych, moim zdaniem, nie mo\u017cna w ten spos\u00f3b nazwa\u0107.

W elektrowni Fukushima I dosz\u0142o do wybuch\u00f3w trzech reaktor\u00f3w i po\u017caru w czwartym. W\u0142adze ostrzegaj\u0105 przed promieniowaniem, ewakuowano te\u017c tysi\u0105ce mieszka\u0144c\u00f3w…<\/strong>
– Dlatego mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142a to powa\u017cna awaria. Z tego, co wiemy, jednak nie spowodowa\u0142a ofiar \u015bmiertelnych. Natomiast decyzja o ewakuacji 200 tys. mieszka\u0144c\u00f3w w warunkach japo\u0144skich jest ca\u0142kowicie racjonalna. Je\u015bli kto\u015b by\u0142 w Japonii, to wie, \u017ce s\u0105 tam tereny albo bardzo g\u0119sto zaludnione, albo w og\u00f3le niezamieszka\u0142e. Elektrownia Fukushima I jest po\u0142o\u017cona na terenie g\u0119sto zaludnionym, dlatego nale\u017ca\u0142o ewakuowa\u0107 ludno\u015b\u0107 na jej s\u0105siedztwie. Oczywi\u015bcie nie mo\u017cna ignorowa\u0107 tej awarii, ale to nie katastrofa.

Jak zatem zakwalifikowa\u0142by Pan to, co si\u0119 wydarzy\u0142o w japo\u0144skiej elektrowni?<\/strong>
– Japo\u0144czycy pope\u0142nili bardzo prosty i wr\u0119cz oczywisty b\u0142\u0105d. Zbudowali nie tylko t\u0119 si\u0142owni\u0119, w kt\u00f3rej dosz\u0142o do eksplozji, ale te\u017c kilka innych niemal na wybrze\u017cu, a jedn\u0105 wprost na brzegu morza. Zar\u00f3wno ta ostatnia, jak i Fukushima I s\u0105 \u015bwietnie zabezpieczone przed trz\u0119sieniem ziemi, ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie by\u0142y wystarczaj\u0105co zabezpieczone przed tsunami, tak jakby ono w Japonii nie istnia\u0142o. To jest wielka nauczka, \u017ce ten kraj, kt\u00f3ry z tsunami zmaga si\u0119 niemal od swoich pocz\u0105tk\u00f3w, „zapomnia\u0142” odpowiednio zabezpieczy\u0107 przed nim elektrownie j\u0105drowe.

A mo\u017ce wi\u0119kszym b\u0142\u0119dem by\u0142o to, \u017ce si\u0142ownie j\u0105drowe zbudowano w og\u00f3le na tak sejsmicznym jak Japonia terenie?<\/strong>
– Prosz\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wszystkie tamtejsze elektrownie wytrzyma\u0142y trz\u0119sienie ziemi w najwy\u017cszej jak dotychczas, blisko 9-stopniowej skali Richtera. To znaczy, \u017ce japo\u0144scy budowniczowie zdali egzamin z budowania, ale nie z my\u015blenia. Po prostu zbudowali elektrownie w z\u0142ym miejscu, kt\u00f3re mog\u0142o zosta\u0107 zalane przez tsunami, i to w\u0142a\u015bnie si\u0119 sta\u0142o.

Mo\u017ce si\u0119 jeszcze wiele wydarzy\u0107, dlatego ludzie boj\u0105 si\u0119 powt\u00f3rki Czarnobyla…<\/strong>
– Eksperci wskazuj\u0105, \u017ce w Fukushimie nie mo\u017ce powt\u00f3rzy\u0107 si\u0119 sytuacja z Czarnobyla, bo w Japonii s\u0105 po prostu inaczej zbudowane reaktory. Oczywi\u015bcie nie znaczy to, \u017ce s\u0105 ca\u0142kowicie bezpieczne. Dzi\u015b ju\u017c wiadomo, \u017ce te uszkodzone reaktory b\u0119d\u0105 musia\u0142y by\u0107 zamkni\u0119te i Japonia zapewne zbuduje nowe. Wiadomo, \u017ce wi\u0119ksze lub mniejsze problemy mia\u0142y jeszcze trzy inne elektrownie z 19 funkcjonuj\u0105cych w Japonii. Za katastrof\u0119 w skali tego kraju mo\u017cna uzna\u0107 natomiast sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej 5 mln mieszka\u0144c\u00f3w nie ma energii elektrycznej, bo to mo\u017ce doprowadzi\u0107 do \u015bmierci np. niekt\u00f3rych chorych w szpitalach.

W obliczu katastrofy w Japonii konieczna b\u0119dzie weryfikacja rz\u0105dowych plan\u00f3w budowy dw\u00f3ch elektrowni j\u0105drowych w Polsce. Wprawdzie trz\u0119sienie ziemi raczej nam nie grozi, ale pow\u00f3d\u017a, po\u017car, atak terrorystyczny albo upadek np. samolotu s\u0105 mo\u017cliwe.<\/strong>
– Ma pan racj\u0119. Ma\u0142o tego, musimy sobie wyobra\u017ca\u0107 r\u00f3\u017cne scenariusze, by przygotowa\u0107 si\u0119 na nie. Oczywi\u015bcie zawsze istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce czego\u015b nie przewidzimy, np. uderzenia wielkiego meteorytu albo komety. Gdyby jednak do tego dosz\u0142o, to nawet w przypadku uderzenia „jedynie” w pobli\u017cu si\u0142owni, mog\u0142oby zosta\u0107 zniszczone p\u00f3\u0142 Europy! Ale np. pow\u00f3d\u017a jest jak najbardziej prawdopodobna. Wszystkie takie daj\u0105ce si\u0119 przewidzie\u0107 zagro\u017cenia nale\u017cy wpisa\u0107 do plan\u00f3w budowy elektrowni j\u0105drowych. Ten, kto tego nie zrobi, pope\u0142nia zbrodni\u0119! Wydarzenia w Japonii pokazuj\u0105, \u017ce si\u0142ownie atomowe to nie zabawka i nie mo\u017cna ich wykorzystywa\u0107 np. do cel\u00f3w politycznych!

Rzecz w tym, \u017ce im wi\u0119cej takich szczeg\u00f3lnych zabezpiecze\u0144, tym bardziej rosn\u0105 koszty budowy si\u0142owni j\u0105drowych, a w przypadku zaniedba\u0144 zwi\u0119ksza si\u0119 te\u017c ryzyko katastrofy humanitarnej. Czy w takim razie energetyka j\u0105drowa nie jest zbyt droga i niebezpieczna?<\/strong>
– Na pewno jest zbyt droga, zw\u0142aszcza je\u015bli rz\u0105d najpierw podejmuje decyzj\u0119 w sprawie budowy si\u0142owni, a potem liczy koszty. To jest w Polsce fundamentalna sprawa. W\u0142adze powinny najpierw wszystko policzy\u0107 i przedstawi\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu prawdziwe dane, a dopiero potem decydowa\u0107. Nie mo\u017cna te\u017c dzia\u0142a\u0107 tak, \u017ce pierwsza ocena oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko (OO\u015a) takich inwestycji zosta\u0142a zlecona w trybie przetargowym na zasadzie: kto da mniej, ten wygra. W efekcie przetarg wygra\u0142a firma, kt\u00f3ra ma do\u015bwiadczenie w wykonywaniu analiz dotycz\u0105cych wp\u0142ywu na \u015brodowisko oczyszczalni \u015bciek\u00f3w, lakierni, szamb, ale nie elektrowni j\u0105drowej! Czy to nie jest \u017cart? W dodatku, wed\u0142ug programu rz\u0105dowego, dzie\u0144 po przygotowaniu projektu elektrowni atomowej firma maj\u0105ca budowa\u0107 elektrowni\u0119 ma dosta\u0107 pozwolenie na budow\u0119! W takiej sytuacji pytam: a gdzie ocena oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko projektu budowy konkretnej elektrowni? Przecie\u017c pierwsza analiza OO\u015a dotyczy\u0142a jedynie rz\u0105dowej koncepcji! W tak wa\u017cnych obiektach jak elektrownie j\u0105drowe taka ocena powinna by\u0107 przeprowadzona trzykrotnie: na etapie koncepcji, zako\u0144czonego projektu elektrowni, gdy ju\u017c wiadomo, co chce si\u0119 budowa\u0107, a nast\u0119pnie po powstaniu elektrowni, ale przed jej oddaniem do u\u017cytku, by sprawdzi\u0107 realny wp\u0142yw fizycznie zbudowanego obiektu. Ale tej trzeciej oceny zatwierdzony przez polski rz\u0105d program te\u017c nie przewiduje. Mo\u017ce wypadki w Japonii wp\u0142yn\u0105 na niekt\u00f3rych decydent\u00f3w i wpisz\u0105 oni jeszcze te wymogi do programu.

A czy w przypadku ataku terrorystycznego, np. z wykorzystaniem rakiety, si\u0142ownia j\u0105drowa de facto nie stanie si\u0119 bomb\u0105 j\u0105drow\u0105?<\/strong>
– Nie mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 elektrowni j\u0105drowej do bomby atomowej. One maj\u0105 zupe\u0142nie inn\u0105 konstrukcj\u0119.

Komisarz UE ds. energii Guenther Oettinger powiedzia\u0142, \u017ce Unia powinna si\u0119 zastanowi\u0107, czy nie odej\u015b\u0107 od energetyki j\u0105drowej. To ostrze\u017cenie dla naszego rz\u0105du, kt\u00f3ry zamierza „wtopi\u0107” w t\u0119 inwestycj\u0119 miliardy z\u0142otych?<\/strong>
– Decyzj\u0119 w takich sprawach podejmuje si\u0119 po gruntownej analizie i pe\u0142nym wyliczeniu koszt\u00f3w. Je\u015bli si\u0119 tego nie zrobi, to czy podejmiemy w ciemno decyzj\u0119 na „tak” czy na „nie”, b\u0119dzie to decyzja nieodpowiedzialna. Nie mo\u017cna zast\u0119powa\u0107 analizy techniczno-finansowej polityk\u0105! Prawdziwa dyskusja na ten temat powinna zosta\u0107 w Polsce przeprowadzona.

Jaki powinien by\u0107 rachunek koszt\u00f3w budowy uwzgl\u0119dniaj\u0105cy zabezpieczenia, o kt\u00f3rych Pan m\u00f3wi\u0142?<\/strong>
– Wed\u0142ug danych, kt\u00f3re podaje nawet jeden z najwi\u0119kszych w Polsce zwolennik\u00f3w budowy elektrowni j\u0105drowych prof. Andrzej Strupczewski, budowa jednej takiej si\u0142owni kosztuje 4,5 mln euro za 1 megawat mocy. Tyle kosztowa\u0142aby, gdyby zosta\u0142a zbudowana bardzo szybko, gdyby nie trzeba by\u0142o zaci\u0105ga\u0107 kredyt\u00f3w na jej budow\u0119 itd. W innym przypadku nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 dodatkowe koszty, chyba \u017ce rz\u0105d udzieli\u0142by gwarancji na budow\u0119, ale nasz nie zrobi tego, bo obci\u0105\u017cy\u0142by sw\u00f3j „debet”, czyli powi\u0119kszy\u0142by i tak du\u017c\u0105 dziur\u0119 bud\u017cetow\u0105. Do tego trzeba doda\u0107 koszty przy\u0142\u0105czenia takiej elektrowni do sieci. W Polsce nie ma bowiem takich linii przesy\u0142owych, do kt\u00f3rych od razu mo\u017cna by\u0142oby przy\u0142\u0105czy\u0107 projektowan\u0105 elektrowni\u0119 j\u0105drow\u0105. Dla si\u0142owni takich jak planowane, czyli o mocy 3-3,5 tys. megawat\u00f3w, nale\u017ca\u0142oby, wed\u0142ug ekspert\u00f3w, zbudowa\u0107 6-8 linii dwutorowych o d\u0142ugo\u015bci 1,5 tys. km i kosztuj\u0105cych ok. 1 mln euro za kilometr, co daje 1,5 mld euro. Co prawda, gdyby\u015bmy chcieli zbudowa\u0107 w nowych miejscach elektrownie w\u0119glowe, r\u00f3wnie\u017c nale\u017ca\u0142oby stworzy\u0107 nowe linie przesy\u0142owe…

Ale w\u00f3wczas nie trzeba by by\u0142o dodawa\u0107 do rachunku koszt\u00f3w utylizacji zu\u017cytego paliwa j\u0105drowego…<\/strong>
– To jest bardziej problem techniczny ni\u017c finansowy, bo najkosztowniejsza jest likwidacja samej elektrowni j\u0105drowej po zako\u0144czeniu jej eksploatacji. Jednak ten efekt jest mocno odsuni\u0119ty w czasie, bo elektrownia atomowa pracuje \u015brednio kilkadziesi\u0105t lat. W tym czasie mo\u017cna zebra\u0107 fundusze na ten cel. Same „j\u0105drowe ekskrementy” musz\u0105 by\u0107 zabezpieczone, a potem przechowywane, i to przez tysi\u0105ce lat, chyba \u017ce b\u0119d\u0105 poddane recyklingowi, co jest obecnie bardzo drogie! To pokazuje, \u017ce budowa si\u0142owni j\u0105drowych implikuje bardzo wiele problem\u00f3w. Dlatego potrzebne s\u0105 rzetelna debata i analizy na ten temat. Jak na razie prowadzone s\u0105 g\u0142\u00f3wnie kampanie PR. Skutkiem tego s\u0105 np. twierdzenia, \u017ce w Polsce mo\u017cna zbudowa\u0107 elektrownie wiatrowe o sumarycznej mocy 80 tys. megawat\u00f3w, co mo\u017cna uzna\u0107 najwy\u017cej za przejaw tzw. oszo\u0142omstwa.

To na co Polska powinna postawi\u0107? Funkcjonowanie blok\u00f3w w\u0119glowych z powod\u00f3w unijnej polityki redukcji za wszelk\u0105 cen\u0119 emisji CO2 b\u0119dzie obci\u0105\u017cone du\u017cymi kosztami…<\/strong>
– Mo\u017cna by\u0142oby znale\u017a\u0107 rozwi\u0105zania ta\u0144szej produkcji energii, ale UE ich nie popiera. Takim fantastycznym dla Polski rozwi\u0105zaniem mog\u0142aby by\u0107 podziemna gazyfikacja w\u0119gla w z\u0142o\u017cu. Dzi\u0119ki temu na powierzchni\u0119 ziemi nie wydostawa\u0142by si\u0119 nielubiany przez UE dwutlenek w\u0119gla, tylko gaz syntezowy. Niestety, w Polsce nie ma \u017cadnego pilota\u017cowego projektu wdra\u017cania takiej technologii. Komisja Europejska pytana, dlaczego tak jest, odpowiada, \u017ce nieznana jest technologia takiej gazyfikacji. A dlaczego jest nieznana? Bo trzeba by\u0142oby przeznaczy\u0107 pieni\u0105dze na jej opracowanie. Wida\u0107 wi\u0119c wyra\u017anie, \u017ce nie ma uczciwo\u015bci w podej\u015bciu naszych w\u0142adz do energetyki.

Dlaczego tak si\u0119 dzieje?<\/strong>
– Bo sk\u0105din\u0105d s\u0142uszne has\u0142o ochrony klimatu i rozwoju gospodarki niskoemisyjnej zosta\u0142o wprowadzone przez UE po to, by uczyni\u0107 Uni\u0119 liderem tzw. zielonych technologii energetycznych, co staje si\u0119 jasne po dok\u0142adnej analizie unijnych dokument\u00f3w. Po to w\u0142a\u015bnie stworzono pakiet energetyczno-klimatyczny. Problem Unii polega na tym, \u017ce te technologie s\u0105 drogie i normalnie ludzie nie chc\u0105 ich kupowa\u0107. Natomiast dla naszej energetyki, a przede wszystkim dla naszej gospodarki, unijny pakiet klimatyczno-energetyczny to niemal wyrok \u015bmierci. Nie jestem przeciwnikiem tzw. zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju, ale nie rozumiem, dlaczego spalanie gazu wydobywanego np. w Rosji mia\u0142oby by\u0107 zgodne z normami UE, a gazu syntezowego spalanego na \u015al\u0105sku pod ziemi\u0105 – nie. Unia wprost robi wszystko, by zwi\u0119kszy\u0107 koszty produkcji energii, a nie je zmniejsza\u0107. Dzi\u0119ki temu b\u0119dzie mog\u0142a \u0142atwiej „sprzeda\u0107” swoje zielone technologie, kt\u00f3re przy mniejszych kosztach produkcji energii by\u0142yby kompletnie nieop\u0142acalne.

Ale to uderza w konkurencyjno\u015b\u0107 ca\u0142ej gospodarki, zwi\u0119kszaj\u0105c koszty produkcji…<\/strong>
– Wielka Brytania po 2030 r. nie zamierza niczego produkowa\u0107, tylko skoncentrowa\u0107 si\u0119 na us\u0142ugach i sektorze finans\u00f3w oraz ubezpiecze\u0144. Dlatego nie obchodz\u0105 jej koszty produkcji, bo kraj ten zbuduje gospodark\u0119 niskoemisyjn\u0105 i niskoch\u0142onn\u0105 energetycznie. Ju\u017c dzi\u015b 19 proc. „brytyjskiego” dwutlenku w\u0119gla produkuj\u0105… Chi\u0144czycy. Brytyjczycy b\u0119d\u0105 oczywi\u015bcie w\u0142a\u015bcicielami fabryk produkcyjnych, ale nie na terenie swojego kraju. Dlatego limity CO2 powinny by\u0107 przeliczane wed\u0142ug kraju konsumpcji, a nie produkcji, wtedy okaza\u0142oby si\u0119, \u017ce Polska jest w\u015br\u00f3d pa\u0144stw o bardzo niskiej emisji CO2. Podobn\u0105 do brytyjskiej polityk\u0119 chc\u0105 prowadzi\u0107 inne kraje tzw. UE-15.

Czyli chcemy czy nie, musimy zbudowa\u0107 sektor energetyki odnawialnej, pokrywaj\u0105cy przynajmniej 20 proc. naszych potrzeb.<\/strong>
– Przynajmniej 15 procent. Ponadto mo\u017cemy \u0142\u0105czy\u0107 energetyk\u0119 w\u0119glow\u0105 i gazow\u0105 dzi\u0119ki zastosowaniu technologii czystego w\u0119gla. Pr\u00f3cz tego mo\u017cemy poprawi\u0107 efektywno\u015b\u0107 naszego systemu energetycznego. To pozwoli\u0142oby na zwi\u0119kszenie produkcji energii elektrycznej w Polsce w kr\u00f3tkim czasie – w latach 2014-2015, gdy w naszym kraju mo\u017ce nadej\u015b\u0107 czas g\u0142\u0119bszych deficyt\u00f3w energii.

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z prof. Krzysztofem \u0179mijewskim, wyk\u0142adowc\u0105 na Politechnice Warszawskiej, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 Agencji Poszanowania Energii, by\u0142ym prezesem Polskich Sieci Energetycznych Operator SA, rozmawia Mariusz BoberPo zniszczeniach wywo\u0142anych przez trz\u0119sienie ziemi i tsunami w japo\u0144skich si\u0142owniach j\u0105drowych kolejne kraje europejskie zamra\u017caj\u0105 swoje programy atomowe. Ko\u0144czy si\u0119 era przekonania, \u017ce elektrownie j\u0105drowe s\u0105 bezpieczne?– Raczej nie. Je\u015bli okaza\u0142o si\u0119, \u017ce […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[89],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34652"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34652"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34652\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}