{"id":34312,"date":"2011-03-10T23:44:12","date_gmt":"2011-03-11T04:44:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=34312"},"modified":"2011-03-10T23:45:05","modified_gmt":"2011-03-11T04:45:05","slug":"stalinowki-i-platerowki-od-drugiej-strony-tadeusz-m-pluzanski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=34312","title":{"rendered":"Stalin\u00f3wki i „Plater\u00f3wki” od drugiej strony – Tadeusz M. P\u0142u\u017ca\u0144ski<\/em>"},"content":{"rendered":"

W jaki spos\u00f3b kobiety dochodzi\u0142y na szczyty komunistycznej w\u0142adzy? Nie by\u0142y szczeg\u00f3lnie \u0142adne, ale mia\u0142y inn\u0105, wa\u017cniejsz\u0105 cech\u0119. Taka np. Julia „Luna” Brystygier, kt\u00f3ra by\u0142a nieformalnym, „pi\u0105tym wiceszefem” Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego. Po wojnie w r\u00f3\u017cnych strukturach stalinowskiego pa\u0144stwa – g\u0142\u00f3wnie tych si\u0142owych – pe\u0142no by\u0142o te\u017c „Plater\u00f3wek”. Czemu zawdzi\u0119cza\u0142y karier\u0119?<\/strong><\/p>\r\n

Mimo uko\u0144czenia przed wojn\u0105 humanistyki na uniwersytecie im. Jana Kazimierza we Lwowie zwi\u0105zki Brystygier z Polsk\u0105 by\u0142y \u017cadne. Ju\u017c od 1931 r. nale\u017ca\u0142a do Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy. Swoj\u0105 antypolsk\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 mog\u0142a rozwin\u0105\u0107 po wkroczeniu Sowiet\u00f3w w 1939 r. Raz, dzi\u0119ki m\u0119\u017cowi – lwowskiemu syjoni\u015bcie Natanowi Brystygierowi, ale te\u017c zdolno\u015bciom w\u0142asnym – donosom do NKWD, nawet na kom-partyjnych koleg\u00f3w. J\u00f3zef Goldberg (Jacek R\u00f3\u017ca\u0144ski) skar\u017cy\u0142 si\u0119 nawet Izaakowi Fleischfarbowi (J\u00f3zefowi \u015awiat\u0142o): „pomy\u015blcie, towarzyszu, \u017ce ta… napisa\u0142a raport na mnie. Ale tow. Luna zapomina, \u017ce ja mam d\u0142u\u017csz\u0105 karier\u0119 w NKWD ni\u017c ona”. Brystygier, pr\u00f3cz Goldberga, nienawidzi\u0142a te\u017c innego wysoko postawionego NKWD-zist\u0119 Fleischfarba.<\/p>\r\n

Bolek-jebaka<\/strong><\/p>\r\n

Donosy nie by\u0142y jednak spraw\u0105 zasadnicz\u0105, najwa\u017cniejszy by\u0142 status PP\u0179. P\u0142k Anatol Fejgin, dyrektor X departamentu MBP, m\u00f3wi\u0142 p\u0142k Henrykowi Piecuchowi: „Zanotowa\u0142em, jak to Ko\u017cuszko [Miko\u0142aj Ko\u017cuszko, oficer sowieckich s\u0142u\u017cb specjalnych, szef Wydzia\u0142u Informacji WP – TMP], mi\u0119dzy jednym a drugim \u0142apaniem i rozstrzeliwaniem dezertera, zabawia\u0142 si\u0119 z PP\u0179. (…) Ot\u00f3\u017c PP\u0179 to nic innego jak przechodnia polowa \u017cona. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, taka sekretarka”.<\/p>\r\n

Gen. Sokorski napisa\u0142, \u017ce Bierut „zapracowa\u0142 nawet na przydomek Bolek-jebaka. On nie przepu\u015bci\u0142 \u017cadnej kobiecie. Mia\u0142 kilka „\u017con” i r\u00f3\u017cne dzieci rozsiane po kraju. Wcale si\u0119 nie kry\u0142 ze swoj\u0105 nami\u0119tno\u015bci\u0105”.
Jedn\u0105 z PP\u0179 Bieruta, kt\u00f3rej (w zasadzie) pozosta\u0142 wierny do ko\u0144ca \u017cycia, by\u0142a Ma\u0142gorzata Fornalska. Swoje PP\u0179 mia\u0142 \u015awiat\u0142o, R\u00f3\u017ca\u0144ski, a tak\u017ce Karol \u015awierczewski.<\/p>\r\n

\u015awiat\u0142o: „w swej bogatej karierze Brystygierowa by\u0142a w Rosji przez d\u0142u\u017cszy czas r\u00f3wnocze\u015bnie kochank\u0105 Bermana, Minca i Szyra [Jakub Berman – „numer drugi” w stalinowskiej Polsce; Hilary Minc – „spec” od gospodarki; Eugeniusz Szyr – d\u0105browszczak, ekonomista – TMP]. Dwaj pierwsi zw\u0142aszcza maj\u0105 w zwi\u0105zku z tym wobec niej powa\u017cne zobowi\u0105zania. I dzi\u0119ki temu, jak Brystygierowa chce co\u015b przeprowadzi\u0107, nawet przeciw Radkiewiczowi czy Romkowskiemu [szefowi i wiceszefowi MBP – TMP] w bezpiece, to wszystko mo\u017ce zrobi\u0107. Ile\u017c to razy Radkiewicz nie zd\u0105\u017cy\u0142 jeszcze zreferowa\u0107 jakiej\u015b sprawy Bierutowi, a ju\u017c Bierut, czy Berman dzwonili do niego z zapytaniem: „s\u0142uchaj no, jest u ciebie taka a taka sprawa, dlaczego nam o tym nic nie m\u00f3wisz?” (…) Oni ju\u017c wiedzieli, bo oczywi\u015bcie Brystygierowa referuje im wszystko nocami”.<\/p>\r\n

Kochanek „Luny” Jakub Berman w ksi\u0105\u017cce Teresy Tora\u0144skiej „Oni” tak j\u0105 opisuje: „By\u0142a wyj\u0105tkowo inteligentn\u0105 kobiet\u0105 o dosy\u0107 mi\u0142ej powierzchowno\u015bci, cho\u0107 niezbyt zgrabna”.<\/p>\r\n

Stefan Staszewski (wp\u0142ywowy cz\u0142onek PPR i PZPR „od kultury”) potwierdza\u0142: „Twarz mia\u0142a dosy\u0107 \u0142adn\u0105, ale by\u0142a potwornie niezgrabna, kwadratowa, niska, bardzo grube nogi. Agresywna, zaborcza. By\u0142a to pani z tych, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105, kto ma dzi\u015b j\u0105 do domu odprowadza\u0107”.<\/p>\r\n

Podobnie „urodziwa” by\u0142a inna PP\u0179 – Helena Woli\u0144ska, „Lena”, p\u00f3\u017aniejsza krwawa stalinowska prokuratorka, konkubina wa\u017cnego AL-owca, tw\u00f3rcy MO i bezpieczniaka, gen. Franciszka J\u00f3\u017awiaka. Stanis\u0142awa Sowi\u0144ska „Barbara” (te\u017c PP\u0179 – kochanka swojego prze\u0142o\u017conego, szefa Informacji AL Mariana Spychalskiego, p\u00f3\u017aniejszego komunistycznego „marsza\u0142ka” Polski) w swoich wspomnieniach „Lata walki” tak opisywa\u0142a „Len\u0119”: „T\u0119ga, rubaszna, pewna siebie dziewczyna. (…) Umia\u0142a niezgorzej po partyzancku kl\u0105\u0107, w czym prze\u015bciga\u0142a nas wszystkich – kobiety i m\u0119\u017cczyzn”. PP\u0179 nie znosi\u0142y si\u0119 – w ko\u0144cu konkurencja.<\/p>\r\n

Obcowanie Towarzyszki<\/strong><\/p>\r\n

Berman opowiada o pocz\u0105tkach „wsp\u00f3\u0142pracy” ze swoj\u0105 PP\u0179: „Lun\u0119 pozna\u0142em w Moskwie, pracowa\u0142a w Zarz\u0105dzie ZPP. Potem przyjecha\u0142a do Lublina. (…) Jak mi potem sama opowiada\u0142a [zapewne nie podczas oficjalnego spotkania – TMP], do pracy w Bezpiecze\u0144stwie zmusili j\u0105 Gomu\u0142ka i Bierut. Podobno nie bardzo chcia\u0142a, boj\u0105c si\u0119 odpowiedzialno\u015bci i uwa\u017caj\u0105c, \u017ce niezbyt zna si\u0119 na tej robocie. (…) Po nied\u0142ugim czasie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce decyzja Bieruta i Gomu\u0142ki by\u0142a s\u0142uszna. (…) Na tle innych dyrektor\u00f3w czy naczelnik\u00f3w nie odznaczaj\u0105cych si\u0119 wielkimi talentami i stosuj\u0105cymi dosy\u0107 toporne cz\u0119sto metody zdecydowanie si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia\u0142a”. Ale czy jest sens \u017ale wspomina\u0107 kochank\u0119?<\/p>\r\n

Wspomniany Stefan Staszewski m\u00f3wi\u0142 Tora\u0144skiej, \u017ce Boles\u0142awa Piaseckiego i jego koleg\u00f3w przekaza\u0142 „Lunie” prawdopodobnie wywiad radziecki „i ona si\u0119 nimi zajmowa\u0142a do ko\u0144ca”.
„- Wci\u0105gaj\u0105c do wsp\u00f3\u0142pracy? – pyta Tora\u0144ska.
– Przede wszystkim do \u0142\u00f3\u017cka. Luna to by\u0142 typowy dywersant polityczny, mia\u0142a pod swoj\u0105 opiek\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142, inteligencj\u0119. Nie bra\u0142a udzia\u0142u w walce ze zbrojnym podziemiem, nie zajmowa\u0142a si\u0119 wymuszaniem zezna\u0144 czy montowaniem proces\u00f3w, przydzielano jej zadania wymagaj\u0105ce du\u017cej inteligencji, typowo dywersyjnej. Kulturalna, elokwentna, wcale nie krzykliwa, taka pani do towarzyskiego obcowania”.
\u015awiat\u0142o ujawnia\u0142, \u017ce Bierut, pr\u00f3cz Piaseckiego, aby infiltrowa\u0107 i rozbija\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142, zwerbowa\u0142 za po\u015brednictwem „Luny” innego agenta – Dominika Horody\u0144skiego [dziennikarz, redaktor naczelny „Kultury” – TMP]. „Horody\u0144skiego mo\u017cna by\u0142o cz\u0119sto spotka\u0107 w mieszkaniu prywatnym pu\u0142kownika Brystygierowej przy Alei Przyjaci\u00f3\u0142 6”. PP\u0179 – na kolejnym etapie wprowadzania socjalistycznej praworz\u0105dno\u015bci – dzia\u0142a\u0142 nadal.
Po rozwi\u0105zaniu MBP, jako Julia Prajs zosta\u0142a szefow\u0105 „Naszej Ksi\u0119garni”. Osoba, kt\u00f3ra wcze\u015bniej, w istniej\u0105cych od stycznia 1940 r. komunistycznych „Nowych Widnokr\u0119gach” systematycznie opluwa\u0142a Polsk\u0119, mia\u0142a czelno\u015b\u0107 pisa\u0107 opowiadania, m.in. dla polskich dzieci. Ale podobno zawsze chcia\u0142a zosta\u0107 pisark\u0105… Julia „Luna” Brystygier zmar\u0142a w 1975 r.<\/p>\r\n

Jedli, pili, bawili si\u0119<\/strong><\/p>\r\n

Ale PP\u0179 „Luna” Brystygier obok Wandy Wasilewskiej by\u0142a te\u017c – je\u015bli mo\u017cna tak rzec – „m\u00f3zgiem” 1. Dywizji Piechoty im. T. Ko\u015bciuszki. A w jej sk\u0142ad wszed\u0142 1. Samodzielny Batalion Kobiecy im. Emilii Plater. Powsta\u0142 6 maja 1943 r. na mocy rozkazu Stalina, kt\u00f3ry postanowi\u0142 „za\u0142atwi\u0107 pozytywnie pro\u015bb\u0119 Zwi\u0105zku Patriot\u00f3w Polskich”. W tej \u015bci\u015ble tajnej uchwale jest punkt: „Powo\u0142a\u0107 do s\u0142u\u017cby w oddzia\u0142ach pomocniczych dywizji (lekarze, piel\u0119gniarki, sanitariuszki, \u0142\u0105czno\u015bciowcy) – 500 kobiet Polek w wieku od 18 do 30 lat”. Ciekawe, dlaczego taki przedzia\u0142 wiekowy by\u0142 najbardziej w cenie?<\/p>\r\n

<\/span><\/p>\r\n

Od nazwiska swojej patronki kobiety zosta\u0142y „Plater\u00f3wkami”. Nie bra\u0142y udzia\u0142u w \u017cadnych dzia\u0142aniach bojowych, stanowi\u0142y zaplecze frontu (s\u0142u\u017cba wartownicza, sanitarna), przede wszystkim jednak by\u0142y wykorzystywane propagandowo – do wychwalania Stalina, Armii Czerwonej, a z drugiej strony opluwania „polskiego reakcyjnego podziemia”. Po wojnie zreszt\u0105 wiele „Plater\u00f3wek” podziemie to czynnie zwalcza\u0142o, robi\u0105c karier\u0119 w UB, Informacji Wojskowej, prokuraturze i s\u0105downictwie wojskowym.
A jakie by\u0142y stosunki w 1. SBK? Czy wzorem „Luny” Brystygier znany by\u0142 tu proceder PP\u0179, czyli przechodnich polowych \u017con? Najwi\u0119cej na ten temat m\u00f3wi\u0105 raporty samych kobiet-\u017co\u0142nierek. „Wieczorem 10.X.1943 by\u0142a dow\u00f3dc\u0105 warty baonu kobiecego w Sielcach. Oficer inspekcyjny przyszed\u0142 do niej z \u017c\u0105daniem, aby posz\u0142a do jednego z pomieszcze\u0144 warty, gdzie bawi si\u0119 dow\u00f3dca baonu kobiecego z dziewcz\u0119tami. Sie\u0144kowska odm\u00f3wi\u0142a nie chc\u0105 p\u00f3j\u015b\u0107, poniewa\u017c s\u0105 tam osoby z baonu kobiecego. Oficer inspekcyjny poszed\u0142 sam i napisa\u0142 po powrocie protok\u00f3\u0142, w kt\u00f3rym jakoby by\u0142o uwidocznione, \u017ce zasta\u0142 tam \u015bpi\u0105cych dow\u00f3dc\u0119 baonu kobiecego por. Maca z sier\u017cantem Wysock\u0105 i z-c\u0119 d-cy ds. wyszkolenia ppor. Holzera z sier\u017c. Turkiewicz\u00f3wn\u0105 oraz podoficera Morel\u00f3wn\u0105 pracuj\u0105c\u0105 w kwatermistrzostwie, kt\u00f3ra nie spa\u0142a. Oficer inspekcyjny za\u017c\u0105da\u0142 od Sie\u0144kowskiej podpisania protok\u00f3\u0142u. Sie\u0144kowska odm\u00f3wi\u0142a. Pytana przeze mnie sier\u017c. Turkiewicz wyja\u015bni\u0142a, \u017ce w niedziel\u0119 po kolacji zawo\u0142a\u0142 j\u0105 ppor. Holzer razem z sier\u017c. Wysock\u0105 i powiedzia\u0142: – Pojedziemy. Dok\u0105d jedzie nie wiedzia\u0142a, my\u015bla\u0142a, \u017ce mo\u017ce do teatru. Razem z nimi pojecha\u0142 d-ca baonu i podoficer Morel\u00f3wna. Pojechali do Sielc, gdzie jedli, pili, bawili si\u0119, potem poszli spa\u0107. Wr\u00f3cili do obozu ok. 5-tej rano…”<\/p>\r\n

„Jakby nie dawa\u0142y, to by nie \u017cy\u0142y”<\/strong><\/p>\r\n

Inny raport: „(…) jedna z dziewcz\u0105t, kt\u00f3ra by\u0142a przydzielona do sprz\u0105tania w ziemiance dow\u00f3dcy i ppor. Holzera – Szal\u00f3wna, z 2 komp. strzelc\u00f3w – wieczorem 10.X. przybieg\u0142a przera\u017cona, \u017ce dow\u00f3dca w stanie nietrze\u017awym chcia\u0142 j\u0105 zgwa\u0142ci\u0107 i zmusza\u0142 j\u0105 rozkazem i krzykami „baczno\u015b\u0107” do pos\u0142usze\u0144stwa, chwyta\u0142 za r\u0119ce, ci\u0105gn\u0105\u0142 na \u0142\u00f3\u017cko. Krzykami i pro\u015bb\u0105 uwolni\u0142a si\u0119. Wtedy dow\u00f3dca kaza\u0142 jej zawo\u0142a\u0107 saninstruktora Kozie\u0142, z kt\u00f3r\u0105 si\u0119 zamkn\u0105\u0142 i kaza\u0142 Szal\u00f3wnie wyj\u015b\u0107. W tym czasie do dow\u00f3dcy zachodzili niekt\u00f3rzy oficerowie. W ziemiance by\u0142o ciemno, drzwi zamkni\u0119te i g\u0142os dow\u00f3dcy odpowiada\u0142 \u00bbnie wolno\u00ab”.<\/p>\r\n

Raport za okres: 11.XI i 14.XI informuje, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 oficer\u00f3w upi\u0142a si\u0119. Bili si\u0119, strzelali, chodzili po ziemiankach i obejmowali dziewcz\u0119ta. Najgorzej zachowywali si\u0119 ci z kompanii 4 pp. „\u0179o\u0142nierze rzucali si\u0119 na dziewcz\u0119ta, bili je po twarzy, przemoc\u0105 wydzierali karabiny, kt\u00f3rych dziewcz\u0119ta nie chcia\u0142y odda\u0107, kopali dziewcz\u0119ta, bili kolbami, by\u0142y pr\u00f3by gwa\u0142t\u00f3w. Dow\u00f3dca kompanii kpt. Lola [? – ma\u0142o czytelne] nie reagowa\u0142 na to, a wr\u0119cz jeszcze podnieca\u0142 swoich \u017co\u0142nierzy…”.
Przed laty w „Dzienniku \u0141\u00f3dzkim” pojawi\u0142a si\u0119 wypowied\u017a ppor. Marii Wola\u0144skiej: „Podczas zlotu w Plater\u00f3wce sama s\u0142ysza\u0142am – niekt\u00f3re dziewczyny m\u00f3wi\u0142y, \u017ce \u00bbjakby nie dawa\u0142y, to by nie \u017cy\u0142y\u00ab. To by\u0142y bardzo rozgoryczone dziewczyny”. W tym samym artykule czytamy: „Sama [M. Wola\u0144ska] ma z\u0142e wspomnienia z ruskimi oficerami-dow\u00f3dcami, kt\u00f3rych by\u0142o sporo i u Berlinga. (…) Do niej te\u017c dobierali si\u0119… Chcieli z niej zrobi\u0107 \u00bbpe\u017cet\u00ab [inne okre\u015blenie na PP\u0179]. Np. taki kpt. Lipicki potem, po wojnie j\u0105 odszuka\u0142 i przeprasza\u0142. Sporo by\u0142o dow\u00f3dc\u00f3w, kt\u00f3rzy tak my\u015bleli. Wi\u0119c, kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, dziewczyny zachowywa\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cnie. Niekt\u00f3re \u017cy\u0142y z \u017co\u0142nierzami. Frontowe ci\u0105\u017ce te\u017c si\u0119 zdarza\u0142y, a i o skrobankach co\u015b nieco\u015b wie”. Czy dlatego w 1. SBK odbywa\u0142y si\u0119 comiesi\u0119czne przegl\u0105dy ginekologiczne?<\/p>\r\n

R\u00f3wnouprawnienie w Nowym Ustroju<\/strong><\/p>\r\n

Pp\u0142k Adam Bromberg, zast\u0119pca dow\u00f3dcy pu\u0142ku w 1. DP, politruk, p\u00f3\u017aniej dyrektor PWN i inicjator Wielkiej Encyklopedii Powszechnej: „Nasza dywizja by\u0142a wi\u0119ksza od przeci\u0119tnej sowieckiej – trzy pu\u0142ki (…), batalion fizylierek [tak nazywano 1. SBK] do s\u0142u\u017cby wartowniczej i \u0142\u0105czno\u015bci, z kt\u00f3rych naj\u0142adniejsze zabierano o kancelarii dywizji, pu\u0142k\u00f3w, batalion\u00f3w. (…) Naszkowski zostawi\u0142 mi r\u00f3wnie\u017c swoj\u0105 sekretark\u0119, Dank\u0119, i zgodnie z wojskowym zwyczajem miejsce przy niej na \u0142\u00f3\u017cku polowym. (…) Danka by\u0142a bardzo atrakcyjna i \u0142atwo nawi\u0105zywa\u0142a kontakty, nawet z kilkoma oficerami na raz (…) a pili wsz\u0119dzie – na postojach, w marszu i w warunkach bojowych. W ka\u017cdym czo\u0142gu jecha\u0142 kanister z w\u00f3dk\u0105, przy ka\u017cdym czo\u0142gu kr\u0119ci\u0142a si\u0119 dziewczyna. (…) Danka mia\u0142a w brygadzie wielkie powodzenie i cho\u0107 od dawna nie utrzymywa\u0142em z ni\u0105 kontakt\u00f3w seksualnych, w przekonaniu oficer\u00f3w, kt\u00f3rzy si\u0119 z ni\u0105 zabawiali, przyprawia\u0142a \u017bydowi rogi”.<\/p>\r\n

Zygmunt Berling we wspomnieniach: „za rozpowszechnione i niczym nie hamowane pija\u0144stwo i pewn\u0105 demoralizacj\u0119 korpusu oficerskiego, w tym daleko id\u0105ce rozlu\u017anienie dyscypliny w oddzia\u0142ach odpowiedzialny by\u0142 \u015awierczewski. (…) \u015awierczewski znany by\u0142 jako na\u0142ogowy pijak”. Ten sam Berling napisa\u0142 do \u017cony, \u017ce po powrocie do obozu „zasta\u0142 w Sielcach burdel”. Podobno imprezy w Sielcach odbywa\u0142y si\u0119 nawet w czasie os\u0142awionego boju pod Lenino.<\/p>\r\n

Wszystkie te \u017co\u0142nierskie obyczaje w Wojsku Polskim – pija\u0144stwo, demoralizacja, gwa\u0142ty, przechodnie polowe \u017cony – przypomina\u0142y te z Armii Czerwonej, a wr\u0119cz by\u0142y ich kalk\u0105. Nie ma w tym zreszt\u0105 nic dziwnego. Do WP oddelegowano ok. 21 tys. oficer\u00f3w i genera\u0142\u00f3w AC.<\/p>\r\n

Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski w „Innym \u015bwiecie” o kobietach wykorzystywanych seksualnie w \u0142agrze: „Dla Rosjan, nawyk\u0142ych do \u00bb\u015blub\u00f3w za pi\u0119\u0107 rubli\u00ab i kopulacji uprawianej na wz\u00f3r potrzeb fizjologicznych w wychodkach publicznych, nie by\u0142 to w\u0142a\u015bciwie problem istotny i s\u0142u\u017cy\u0142 raczej za przedmiot drwin z r\u00f3wnouprawnienia kobiet w nowym ustroju”.<\/p>\r\n

W duchu polsko\u015bci<\/strong><\/p>\r\n

Jedn\u0105 z bardziej znanych „Plater\u00f3wek” (zast\u0119pc\u0105 dow\u00f3dcy ds. polityczno-wychowawczych) by\u0142a Irena Sztachelska. Ju\u017c przed wojn\u0105 zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 w komun\u0119 (Zwi\u0105zek Lewicy Akademickiej „Front”, KZMP). Za dzia\u0142alno\u015b\u0107 antypa\u0144stwow\u0105 skazana w 1935 r. – w wi\u0119zieniu sp\u0119dzi\u0142a cztery dni.<\/p>\r\n

Po sowieckim naje\u017adzie na Litw\u0119 pos\u0142anka na Sejm, a nast\u0119pnie cz\u0142onkini Rady Najwy\u017cszej Litewskiej SRR. Po wybuchu wojny sowiecko-niemieckiej ewakuowana w g\u0142\u0105b ZSRS, wst\u0105pi\u0142a do Armii Czerwonej (16. Litewska Dywizja Piechoty). Potem by\u0142y „Plater\u00f3wki” i Zwi\u0105zek Patriot\u00f3w Polskich. Tak gorliwie kolaborowa\u0142a z Sowietami, \u017ce w grudniu1942 r. S\u0105d Specjalny Rzeczypospolitej wyda\u0142 na ni\u0105 i m\u0119\u017ca Jerzego (p\u00f3\u017aniej PPR-owiec, PZPR-owiec, pose\u0142 na Sejm PRL oraz bierutowski minister zdrowia i cyrankiewiczowski kierownik Urz\u0119du do Spraw Wyzna\u0144) wyrok od trzech do pi\u0119tnastu lat wi\u0119zienia. W komunistycznej Polsce pos\u0142anka na Sejm (1947 – 1956) i przewodnicz\u0105ca Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Ligi Kobiet Polskich (1945 – 1950). Pracowa\u0142a jako pediatra w Instytucie Matki i Dziecka. Rewizjonistk\u0105 zosta\u0142a dopiero w 1981 r. w prote\u015bcie przeciwko stanowi wojennemu. Lewicowym (czytaj sowieckim) idea\u0142om pozosta\u0142a wierna do 8 czerwca 2010 r, kiedy zmar\u0142a.<\/p>\r\n

W rewizjonistycznej „Gazecie Wyborczej” Zwi\u0105zek Kombatant\u00f3w RP (wcze\u015bniej ZboWiD) i towarzyszki broni napisali: „Wychowywa\u0142a nas – Plater\u00f3wki – w duchu polsko\u015bci i umi\u0142owania Ojczyzny”.<\/p>\r\n

W duchu polsko\u015bci i umi\u0142owania Ojczyzny Irena Sztachelska, razem z innymi „Plater\u00f3wkami”: Adel\u0105 \u0179urawsk\u0105 (dow\u00f3dczyni kompanii, po wojnie prokuratorka – prawa r\u0119ka Heleny Woli\u0144skiej), Krystyn\u0105 Jodkowsk\u0105 (dow\u00f3dczyni plutonu) i Ludwik\u0105 Bibrowsk\u0105 (zast\u0119pczyni dow\u00f3dcy ds. polityczno-wychowawczych) wytoczy\u0142a Henrykowi Piecuchowi proces za poni\u017cenie, bo \u015bmia\u0142 wspomnie\u0107, jakie obyczaje panowa\u0142y w 1. Samodzielnym Batalionie Kobiecym im. Emilii Plater.<\/p>\r\n

Tadeusz M. P\u0142u\u017ca\u0144ski<\/strong><\/em><\/p>\r\n

W tek\u015bcie korzysta\u0142em z ksi\u0105\u017cki Andrzeja Zasiecznego „Polowanie na pu\u0142kownika. Sprawa VI K 394\/96 Fakty i mity o 1. Samodzielnym Batalionie Kobiecym im. E. Plater”, Warszawa 2010<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W jaki spos\u00f3b kobiety dochodzi\u0142y na szczyty komunistycznej w\u0142adzy? Nie by\u0142y szczeg\u00f3lnie \u0142adne, ale mia\u0142y inn\u0105, wa\u017cniejsz\u0105 cech\u0119. Taka np. Julia „Luna” Brystygier, kt\u00f3ra by\u0142a nieformalnym, „pi\u0105tym wiceszefem” Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego. Po wojnie w r\u00f3\u017cnych strukturach stalinowskiego pa\u0144stwa – g\u0142\u00f3wnie tych si\u0142owych – pe\u0142no by\u0142o te\u017c „Plater\u00f3wek”. Czemu zawdzi\u0119cza\u0142y karier\u0119? Mimo uko\u0144czenia przed wojn\u0105 humanistyki […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,30,81,55,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34312"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34312"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34312\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34312"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34312"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34312"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}