{"id":34011,"date":"2011-03-06T22:58:02","date_gmt":"2011-03-07T03:58:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=34011"},"modified":"2011-03-06T22:58:02","modified_gmt":"2011-03-07T03:58:02","slug":"jak-sprzedawano-polskie-banki-pawel-siergiejczyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=34011","title":{"rendered":"Jak sprzedawano polskie banki – Pawe\u0142 Siergiejczyk<\/em>"},"content":{"rendered":"

Sp\u00f3r wok\u00f3\u0142 OFE nie jest jedynym sporem, jaki toczy si\u0119 w kr\u0119gu liberalnych ekonomist\u00f3w, kt\u00f3rzy przeprowadzali „transformacj\u0119 ustrojow\u0105\u201d. R\u00f3wnie zaskakuj\u0105ca jest r\u00f3\u017cnica zda\u0144 na temat prywatyzacji: szef Rady Gospodarczej przy premierze, Jan Krzysztof Bielecki, od d\u0142u\u017cszego czasu twierdzi, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 firm o strategicznym znaczeniu powinna pozosta\u0107 w r\u0119kach pa\u0144stwa, natomiast Leszek Balcerowicz pozostaje konsekwentnym zwolennikiem wyprzeda\u017cy maj\u0105tku narodowego. Sp\u00f3r pomi\u0119dzy by\u0142ym premierem a wicepremierem w jego rz\u0105dzie ma jednak charakter g\u0142ownie teoretyczny, gdy\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 warto\u015bciowych sk\u0142adnik\u00f3w tego maj\u0105tku zosta\u0142a ju\u017c dawno sprzedana.<\/strong><\/p>\r\n

Przede wszystkim dotyczy to sektora bankowego, o kt\u00f3rym Bielecki m\u00f3wi, \u017ce „powinien by\u0107 bardziej zr\u00f3wnowa\u017cony, je\u015bli chodzi o udzia\u0142 w nim inwestor\u00f3w zagranicznych i krajowych\u201d („Gazeta Wyborcza\u201d, 14.06.2010 r.). Bielecki przyznaje, i\u017c pierwsze zasady prywatyzacji polskiej bankowo\u015bci przyj\u0105\u0142 w 1991 r. jego rz\u0105d, dzi\u015b stwierdza jednak, \u017ce „kontynuowanie tego procesu nie jest rozs\u0105dne\u201d, bo w rezultacie kryzysu pojawi\u0142o si\u0119 zagro\u017cenie drenowania zasob\u00f3w zagranicznych oddzia\u0142\u00f3w przez centrale wielkich bank\u00f3w. To oczywi\u015bcie pocieszaj\u0105ce, \u017ce Bielecki zrozumia\u0142 zagro\u017cenia, o kt\u00f3rych „Nasza Polska\u201d pisa\u0142a od kilkunastu lat, cho\u0107 trudno oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, i\u017c jego „nawr\u00f3cenie\u201d ma \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek z pozbawieniem go funkcji prezesa banku Pekao SA przez w\u0142oskich w\u0142a\u015bcicieli.
Warto jednak wykorzysta\u0107 „wojn\u0119 na g\u00f3rze\u201d w obozie libera\u0142\u00f3w do przypomnienia, jak w III RP stracili\u015bmy w\u0142asny sektor bankowy. Oto chronologia prywatyzacji polskich bank\u00f3w oraz analiza ich kadr zarz\u0105dzaj\u0105cych.<\/p>\r\n

– W pa\u017adzierniku 1992 r. (za rz\u0105d\u00f3w Hanny Suchockiej) na gie\u0142d\u0119 trafi\u0142y akcje BRE Banku. Dwa lata p\u00f3\u017aniej partnerem strategicznym banku zosta\u0142 niemiecki Commerzbank, kt\u00f3ry w 2000 r. posiada\u0142 ju\u017c po\u0142ow\u0119 udzia\u0142\u00f3w, a od 2003 r. kontroluje ponad 70 proc. akcji. Prezesem BRE Banku jest dzi\u015b Cezary Stypu\u0142kowski (by\u0142y prezes Banku Handlowego i PZU), Rad\u0105 Nadzorcz\u0105 kieruje Maciej Le\u015bny (by\u0142y wiceminister wsp\u00f3\u0142pracy gospodarczej z zagranic\u0105, gospodarki i infrastruktury w rz\u0105dach SLD), a w jej sk\u0142adzie zasiada m.in. Jan Szomburg (prezes gda\u0144skiego Instytutu Bada\u0144 nad Gospodark\u0105 Rynkow\u0105, niegdy\u015b jeden z g\u0142\u00f3wnych ideolog\u00f3w KLD). Kluczowe stanowiska we w\u0142adzach banku zajmuj\u0105 jednak Niemcy.<\/p>\r\n

– W styczniu 1994 r. (za rz\u0105d\u00f3w Waldemara Pawlaka) na gie\u0142dzie zadebiutowa\u0142y akcje Banku \u015al\u0105skiego. 25,9 proc. akcji kupi\u0142 w\u00f3wczas holenderski ING, kt\u00f3ry dwa lata p\u00f3\u017aniej kontrolowa\u0142 ju\u017c ponad po\u0142ow\u0119 udzia\u0142\u00f3w, a od 2001 r. posiada ponad 70 proc. akcji. Prezesem banku, nosz\u0105cego dzi\u015b nazw\u0119 ING Bank \u015al\u0105ski, jest Ma\u0142gorzata Ko\u0142akowska, na czele Rady Nadzorczej stoi Anna Fornalczyk (w latach 1990-1995 prezes Urz\u0119du Antymonopolowego, p\u00f3\u017aniej szefowa gabinetu politycznego wicepremiera Balcerowicza), a w jej sk\u0142adzie zasiada m.in. Brunon Bartkiewicz (dyrektor i prezes Banku \u015al\u0105skiego w latach 90.). Kluczowe stanowiska we w\u0142adzach banku zajmuj\u0105 jednak Holendrzy.<\/p>\r\n

– W marcu 1995 r. (na prze\u0142omie rz\u0105d\u00f3w Waldemara Pawlaka i J\u00f3zefa Oleksego) w Wielkopolskim Banku Kredytowym inwestorem zosta\u0142 irlandzki Allied Irish Bank, kupuj\u0105c 16,3 proc. akcji. Dwa lata Irlandczycy posiadali ju\u017c ponad po\u0142ow\u0119 udzia\u0142\u00f3w, a we wrze\u015bniu 1999 r. (za rz\u0105d\u00f3w Jerzego Buzka) kupili 80 proc. akcji Banku Zachodniego i w czerwcu 2001 r. dosz\u0142o do po\u0142\u0105czenia obu bank\u00f3w w jeden Bank Zachodni WBK, kontrolowany w ponad 70 proc. przez AIB. Jednak we wrze\u015bniu 2010 r. z powodu kryzysu Irlandczycy postanowili sprzeda\u0107 BZ WBK hiszpa\u0144skiemu bankowi Santander (obecnie transakcja jest finalizowana). Prezesem WBK jest Mateusz Morawiecki (nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c do Rady Gospodarczej przy premierze Tusku), a w Radzie Nadzorczej zasiada m.in. Aleksander Galos (by\u0142y dyrektor gabinetu Jana Rokity jako szefa URM w rz\u0105dzie Suchockiej). Kluczowe stanowiska we w\u0142adzach banku zajmuj\u0105 jednak Irlandczycy.<\/p>\r\n

– W 1995 r. (za rz\u0105d\u00f3w J\u00f3zefa Oleksego) pierwsz\u0105 transz\u0119 akcji prywatyzowanego Banku Gda\u0144skiego kupi\u0142 prywatny Bank Inicjatyw Gospodarczych, kt\u00f3ry powsta\u0142 w 1989 r. w \u015brodowisku komunistycznej nomenklatury. W 1997 r. oba banki zosta\u0142y po\u0142\u0105czone w jeden BIG Bank Gda\u0144ski, od 2003 r. nosz\u0105cy nazw\u0119 Bank Millennium. Obecnie ponad 65 proc. akcji posiada portugalski Banco Comercial Portugues. Prezesem Banku Millenium jest Bogus\u0142aw Kott (wieloletni pracownik PRL-owskiego Ministerstwa Finans\u00f3w, od 1989 r. prezes BIG), Rad\u0105 Nadzorcz\u0105 kieruje Maciej Bednarkiewicz (znany adwokat i by\u0142y pose\u0142 OKP), wiceprzewodnicz\u0105cym RN jest Ryszard Pospieszy\u0144ski (w czasach PRL sekretarz CRZZ, ambasador w Pakistanie i wiceminister gospodarki morskiej), a w jej sk\u0142adzie zasiadaj\u0105 m.in. prof. Marek Rocki (by\u0142y rektor SGH, obecnie senator PO) i prof. Dariusz Rosati (by\u0142y minister spraw zagranicznych, cz\u0142onek Rady Polityki Pieni\u0119\u017cnej i eurodeputowany). Kluczowe stanowiska we w\u0142adzach banku zajmuj\u0105 jednak Portugalczycy.<\/p>\r\n

– W styczniu 1995 r. (za rz\u0105d\u00f3w Waldemara Pawlaka) zadebiutowa\u0142y na gie\u0142dzie akcje Banku Przemys\u0142owo-Handlowego. W pa\u017adzierniku 1997 r. (za rz\u0105d\u00f3w W\u0142odzimierza Cimoszewicza) na parkiet trafi\u0142y akcje Powszechnego Banku Kredytowego. Od 1998 r. (za rz\u0105d\u00f3w Jerzego Buzka) inwestorem strategicznym w BPH by\u0142 niemiecki Bayerische Hypo- und Vereinsbank (HVB), a w PBK austriacki Bank Austria Creditanstalt. W grudniu 2001 r. zagraniczni akcjonariusze obu bank\u00f3w po\u0142\u0105czyli si\u0119, czego skutkiem by\u0142o r\u00f3wnie\u017c po\u0142\u0105czenie BPH i PBK. Od lipca 2004 r. bank nosi\u0142 nazw\u0119 BPH, a w listopadzie 2005 r. jego w\u0142a\u015bciciel, HVB, zosta\u0142 przej\u0119ty przez w\u0142osk\u0105 grup\u0119 UniCredit i dwa lata p\u00f3\u017aniej wi\u0119kszo\u015b\u0107 BPH (285 spo\u015br\u00f3d 485 oddzia\u0142\u00f3w) zosta\u0142a w\u0142\u0105czona do kontrolowanego przez W\u0142och\u00f3w Pekao SA. Pozosta\u0142e 200 oddzia\u0142\u00f3w zosta\u0142o sprzedanych w czerwcu 2008 r. ameryka\u0144skiemu koncernowi General Electric, a 31 grudnia 2009 r. nast\u0105pi\u0142a fuzja BPH z GE Money Bank. Obowi\u0105zki prezesa banku pe\u0142ni obecnie Brytyjczyk Richard Gaskin, a przewodnicz\u0105cym Rady Nadzorczej jest Wies\u0142aw Roz\u0142ucki (tw\u00f3rca i pierwszy prezes Gie\u0142dy Papier\u00f3w Warto\u015bciowych w latach 1991-2006). Kluczowe stanowiska we w\u0142adzach banku zajmuj\u0105 jednak Amerykanie.<\/p>\r\n

– W czerwcu 1998 r. (za rz\u0105d\u00f3w Jerzego Buzka) na gie\u0142d\u0119 trafi\u0142y akcje banku Pekao SA. W sierpniu 1999 r. 52,09 proc. akcji Pekao SA kupi\u0142o w\u0142osko-niemieckie konsorcjum UniCredit i Allianz, przy czym bank faktycznie sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 w\u0142oskiej grupy UniCredit. Obecnie W\u0142osi posiadaj\u0105 ponad 59 proc. akcji. Od roku prezesem Pekao SA jest Alicja Kornasiewicz (by\u0142a wiceminister skarbu w rz\u0105dzie Buzka, kt\u00f3ra finalizowa\u0142a prywatyzacj\u0119 tego banku), na czele Rady Nadzorczej stoi prof. Jerzy Wo\u017anicki (by\u0142y rektor Politechniki Warszawskiej, wcze\u015bniej cz\u0142onek KLD i Unii Wolno\u015bci), a w jej sk\u0142adzie zasiadaj\u0105 m.in. prof. Leszek Paw\u0142owicz (wiceprezes Instytutu Bada\u0144 nad Gospodark\u0105 Rynkow\u0105) i Krzysztof Paw\u0142owski (by\u0142y senator OKP, p\u00f3\u017aniej zwi\u0105zany z PO). Kluczowe stanowiska we w\u0142adzach banku zajmuj\u0105 jednak W\u0142osi.<\/p>\r\n

– Latem 1997 r. (za rz\u0105d\u00f3w W\u0142odzimierza Cimoszewicza) na gie\u0142dzie zadebiutowa\u0142y akcje Banku Handlowego, a w 2000 r. (za rz\u0105d\u00f3w Jerzego Buzka) jego wi\u0119kszo\u015bciowym akcjonariuszem zosta\u0142 ameryka\u0144ski Citibank, kt\u00f3ry obecnie posiada 75 proc. udzia\u0142\u00f3w. W 2001 r. dzia\u0142aj\u0105cy ju\u017c w Polsce Citibank i BH zosta\u0142y po\u0142\u0105czone i w jeden Citi Handlowy. Prezesem banku jest S\u0142awomir Sikora (w latach 1990-1994 dyrektor Departamentu Systemu Bankowego i Instytucji Finansowych w Ministerstwie Finans\u00f3w, p\u00f3\u017aniej wiceprezes banku PBK i prezes AmerBanku), Rad\u0105 Nadzorcz\u0105 kieruje prof. Stanis\u0142aw So\u0142tysi\u0144ski (prawnik, by\u0142y szef RN sp\u00f3\u0142ki Agora – wydawcy „Gazety Wyborczej\u201d), wiceprzewodnicz\u0105cym RN jest Andrzej Olechowski (by\u0142y minister finans\u00f3w i spraw zagranicznych oraz dwukrotny kandydat na prezydenta), a w jej sk\u0142adzie zasiada m.in. Igor Chalupec (by\u0142y wiceminister finans\u00f3w w rz\u0105dzie SLD, p\u00f3\u017aniej prezes PKN Orlen). Kluczowe stanowiska we w\u0142adzach banku zajmuj\u0105 jednak Amerykanie.<\/p>\r\n

– W grudniu 2004 r. (za rz\u0105d\u00f3w Marka Belki) udzia\u0142owcami kontrolowanego dot\u0105d przez pa\u0144stwo Banku Gospodarki \u0179ywno\u015bciowej zosta\u0142y: holenderski Rabobank (13,76 proc. akcji) oraz Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (15 proc.). Ju\u017c miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej Holendrzy zwi\u0119kszyli sw\u00f3j udzia\u0142 do ponad 35 proc., w 2007 r. mieli ponad 44 proc. akcji, a w 2008 r., dzi\u0119ki przej\u0119ciu udzia\u0142\u00f3w EBOiR, posiadali ju\u017c ponad 59 proc. Skarb pa\u0144stwa jest jeszcze w\u0142a\u015bcicielem ponad 37 proc. akcji. Prezesem banku jest Jacek Bartkiewicz (w latach 2001-2002 wiceminister finans\u00f3w w rz\u0105dzie SLD, wcze\u015bniej wiceprezes Banku \u015al\u0105skiego), a w Radzie Nadzorczej zasiada m.in. Andrzej Zdebski (wiceminister gospodarki oraz prezes Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych za rz\u0105d\u00f3w SLD). Kluczowe stanowiska we w\u0142adzach banku zajmuj\u0105 jednak Holendrzy.<\/p>\r\n

– Ostatnim prywatyzowanym bankiem by\u0142 PKO BP. W listopadzie 2004 r. (za rz\u0105d\u00f3w Marka Belki) akcje PKO BP zadebiutowa\u0142y na gie\u0142dzie. Ale tu wi\u0119kszo\u015bciowym udzia\u0142owcem nadal jest skarb pa\u0144stwa, posiadaj\u0105cy bezpo\u015brednio prawie 41 proc. akcji, a poprzez ostatni ca\u0142kowicie pa\u0144stwowy Bank Gospodarstwa Krajowego – dalsze ponad 10 proc.<\/p>\r\n

Udzia\u0142 kapita\u0142u zagranicznego w polskim sektorze bankowym wynosi prawie 75 proc. Takich proporcji nie ma \u017caden z kraj\u00f3w zachodniej Europy. W Polsce jest to skutkiem dzia\u0142a\u0144 prywatyzacyjnych kolejnych rz\u0105d\u00f3w: od Suchockiej do Belki, przy czym warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce najwi\u0119cej bank\u00f3w obcy kapita\u0142 przej\u0105\u0142 w okresie urz\u0119dowania ekipy Jerzego Buzka i Leszka Balcerowicza (1998-2000). Nic dziwnego, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ci politycy s\u0105 obsypywani zagranicznymi zaszczytami\u2026<\/p>\r\n

Pawe\u0142 Siergiejczyk<\/em><\/strong>
<\/em><\/p>\r\n

Artyku\u0142 ukaza\u0142 sie w tygodniku \u2018Nasza Polska\u2019 nr 9 (799) z 29 lutego 2011 r.<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Sp\u00f3r wok\u00f3\u0142 OFE nie jest jedynym sporem, jaki toczy si\u0119 w kr\u0119gu liberalnych ekonomist\u00f3w, kt\u00f3rzy przeprowadzali „transformacj\u0119 ustrojow\u0105\u201d. R\u00f3wnie zaskakuj\u0105ca jest r\u00f3\u017cnica zda\u0144 na temat prywatyzacji: szef Rady Gospodarczej przy premierze, Jan Krzysztof Bielecki, od d\u0142u\u017cszego czasu twierdzi, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 firm o strategicznym znaczeniu powinna pozosta\u0107 w r\u0119kach pa\u0144stwa, natomiast Leszek Balcerowicz pozostaje konsekwentnym zwolennikiem […]","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92,52],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34011"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34011"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34011\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34011"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34011"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34011"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}