{"id":33959,"date":"2011-03-05T18:02:43","date_gmt":"2011-03-05T23:02:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=33959"},"modified":"2011-03-05T18:02:43","modified_gmt":"2011-03-05T23:02:43","slug":"%e2%80%9ewizerunek-endeka-ratujacego-zydow-byl-komunistom-nie-na-reke%e2%80%9d","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=33959","title":{"rendered":"\u201eWizerunek endeka ratuj\u0105cego \u017byd\u00f3w by\u0142 komunistom nie na r\u0119k\u0119&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Niedawno obchodzili\u015bmy Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci  \u201e\u0179o\u0142nierzy Wykl\u0119tych\u201d, a ju\u017c 10 marca mija 9. Rocznica \u015bmierci Edwarda  Kemnitza, \u017co\u0142nierza Narodowych Si\u0142 Zbrojnych, uhonorowanego przez  Instytut Yad Vashem tytu\u0142em \u201eSprawiedliwy W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d. O  Kemnitzu i innych narodowcach, kt\u00f3rzy pomagali \u017bydom w czasie II wojny  \u015bwiatowej, m\u00f3wi portalowi Fronda.pl Jacek Misztal z UMK w Toruniu*.<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p><strong>Fronda.pl: 10 marca mija 9. Rocznica \u015bmierci Edwarda  Kemnitza, Sprawiedliwego W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata, a przed wojn\u0105\u2026 ONR-owca.  Sprzeczno\u015b\u0107?<\/strong><\/p>\r\n<p><strong> <\/strong><\/p>\r\n<p>Moim zdaniem o sprzeczno\u015bci mo\u017cna by m\u00f3wi\u0107 jedynie w\u00f3wczas, gdyby  przyk\u0142ady postaw ludzi takich jak Kemnitz by\u0142y przypadkami  jednostkowymi. Jednak Edward Kemnitz, przed wojn\u0105 cz\u0142onek Pogotowia  Patriot\u00f3w Polskich, M\u0142odzie\u017cy Wszechpolskiej, p\u00f3\u017aniej ONR, a w czasie  wojny \u017co\u0142nierz Narodowych Si\u0142 Zbrojnych i aktywny dzia\u0142acz \u201e\u0179egoty\u201d na  tle pozosta\u0142ych przedstawicieli ruchu narodowego nie by\u0142 szczeg\u00f3lnym  ewenementem. W szeregach narodowc\u00f3w mo\u017cna bowiem odnale\u017a\u0107 znacznie  wi\u0119cej postaci, kt\u00f3re nie bacz\u0105c na gro\u017c\u0105ce im niebezpiecze\u0144stwo (nale\u017cy  pami\u0119ta\u0107, \u017ce Polska by\u0142a jedynym krajem w Europie, w kt\u00f3rym za pomoc  \u017bydom grozi\u0142a kara \u015bmierci) czynnie zaanga\u017cowa\u0142y si\u0119 w niesienie pomocy  prze\u015bladowanej ludno\u015bci \u017cydowskiej. W\u015br\u00f3d nich mo\u017cna chocia\u017cby wymieni\u0107  Jana Mosdorfa, jednego z tw\u00f3rc\u00f3w i g\u0142\u00f3wnych przyw\u00f3dc\u00f3w ONR-u, przed  wojn\u0105 okrzyczanego przez \u015brodowiska lewicy \u201enajwi\u0119kszym polskim  antysemit\u0105\u201d, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w O\u015bwi\u0119cimiu, za okazywanie wsparcia \u017cydowskim  wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniom.<\/p>\r\n<p><strong> <\/strong><\/p>\r\n<p><strong>Jacy zatem dzia\u0142acze narodowi, opr\u00f3cz Mosdorfa i Kemnitza, byli zaanga\u017cowani w niesienie pomocy \u017bydom?<\/strong><\/p>\r\n<p><strong> <\/strong><\/p>\r\n<p>Dobrym przyk\u0142adem mog\u0105 tu by\u0107 chocia\u017cby cz\u0142onkowie narodowej  konspiracji w KL Auschwitz, kt\u00f3rzy nie\u015bli pomoc wsp\u00f3\u0142towarzyszom  niedoli. W\u015br\u00f3d nich mo\u017cna by wymieni\u0107 np. przedwojennych dzia\u0142aczy  warszawskich struktur M\u0142odzie\u017cy Wszechpolskiej Jerzego Czarkowskiego,  Stefana Niebudka, Karola Frycza, Aleksandra Heinricha czy te\u017c cz\u0142onka  ONR-u Boles\u0142awa \u015awiderskiego, kt\u00f3ry za swoj\u0105 postaw\u0119 w obozie zyska\u0142  miano \u201eBrata Alberta O\u015bwi\u0119cimia\u201d.\u00a0 Wspomniani narodowcy zajmowali si\u0119  zdobywaniem jedzenia, lekarstw, ubra\u0144 dla wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w i to bez wzgl\u0119du  na ich pochodzenie czy polityczne pogl\u0105dy. W akcj\u0119 pomocy \u017bydom  zaanga\u017cowani byli tak\u017ce liczni duchowni katoliccy, zwi\u0105zani przed wojn\u0105 z  obozem narodowym. Jednym z nich by\u0142 np. ksi\u0105dz Marceli Godlewski ,  zajmuj\u0105cy si\u0119 organizowaniem ucieczek z warszawskiego ghetta,  udzielaniem wsparcia materialnego \u017bydom czy te\u017c fa\u0142szowaniem metryk  chrztu, kt\u00f3re mog\u0142y by\u0107 p\u00f3\u017aniej wykorzystywane przez tych, kt\u00f3rym uda\u0142o  si\u0119 wydosta\u0107 na tzw. \u201earyjsk\u0105 stron\u0119\u201d.<\/p>\r\n<p><strong>Dlaczego przypadki os\u00f3b, zwi\u0105zanych z ruchem narodowym, pomagaj\u0105cych ludno\u015bci \u017cydowskiej w czasie wojny nie s\u0105 nag\u0142a\u015bniane?<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>\r\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" style=\"margin: 10px;\" src=\"http:\/\/www.fronda.pl\/files\/zegota_txt.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"225\" align=\"left\" \/><\/p>\r\n<\/strong><\/p>\r\n<p><strong> <\/strong><\/p>\r\n<p>W moim przekonaniu fakt ten jest w znacznej mierze pok\u0142osiem \u201eczarnej  legendy\u201d, jak\u0105 w czasach PRL-u budowano wok\u00f3\u0142 ludzi zwi\u0105zanych z  podziemiem narodowym. Wizerunek endeka ratuj\u0105cego \u017byd\u00f3w by\u0142 bowiem  zupe\u0142nie nie na r\u0119k\u0119 komunistom, kt\u00f3rzy przez ca\u0142e dziesi\u0119ciolecia  starali si\u0119 zohydza\u0107 ruch narodowy w oczach polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa,  oskar\u017caj\u0105c jego cz\u0142onk\u00f3w o kolaboracj\u0119 z Hitlerem, pronazistowskie  sympatie czy udzia\u0142 w niemieckich zbrodniach na ludno\u015bci \u017cydowskiej.  Cz\u0119stym zabiegiem komunistycznej propagandy by\u0142o np. przypisywanie  ludziom z narodowego podziemia przest\u0119pstw i zbrodni, kt\u00f3rych  rzeczywistymi sprawcami byli cz\u0142onkowie takich formacji jak GL czy AL,\u00a0  vide g\u0142o\u015bna sprawa oddzia\u0142u GL pod dow\u00f3dztwem Stefana Kilanowicza vel  Grzegorza Korczy\u0144skiego, kt\u00f3ry na terenie Lubelszczyzny dopu\u015bci\u0142 si\u0119  licznych rabunk\u00f3w, gwa\u0142t\u00f3w i mord\u00f3w na miejscowych \u017bydach. Wiele spo\u015br\u00f3d  wspomnianych mit\u00f3w utrzymuje swoj\u0105 niezwyk\u0142\u0105 \u017cywotno\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c dlatego,  i\u017c ludzie kt\u00f3rzy je tworzyli w czasach komunistycznych, dzi\u015b jako  \u201ewybitne\u201d i \u201eniezale\u017cne\u201d autorytety naukowe powtarzaj\u0105 te same k\u0142amstwa  zupe\u0142nie bezkarnie.<\/p>\r\n<p><span class=\"pullquote\"><!-- Ruch narodowy, w tym nawet jego najbardziej radykalne skrzyd\u0142o, jakim by\u0142a 'Falanga', zdecydowanie pot\u0119pia\u0142 rasistowsk\u0105 ideologi\u0119 nazizmu, jako sprzeczn\u0105 z duchem i moralno\u015bci\u0105 katolick\u0105 --><\/span><\/p>\r\n<p><strong> <\/strong><\/p>\r\n<p><strong>Nie mo\u017cna jednak zaprzeczy\u0107, \u017ce w obozie narodowym  \u00a0wyst\u0119powa\u0142y postawy antysemickie. W antologii my\u015bli narodowo-radykalnej  \u201e\u0179ycie i \u015amier\u0107 dla narodu!&#8230;\u201d jeden z tekst\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych jest  zatytu\u0142owany \u201eLikwidujemy \u017byd\u00f3w!\u201d\u2026<\/strong><\/p>\r\n<p><strong> <\/strong><\/p>\r\n<p>Faktem jest, i\u017c w\u015br\u00f3d wielu dzia\u0142aczy przedwojennej endecji istnia\u0142y  silne tendencje anty\u017cydowskie. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, i\u017c nigdy nie  mia\u0142y one konotacji rasistowskich, a ogniskowa\u0142y si\u0119 przede wszystkim  wok\u00f3\u0142 zagadnie\u0144 i problem\u00f3w natury ekonomicznej.\u00a0 Co wi\u0119cej ruch  narodowy, w tym nawet jego najbardziej radykalne skrzyd\u0142o, jakim by\u0142a  \u201eFalanga\u201d, zdecydowanie pot\u0119pia\u0142 rasistowsk\u0105 ideologi\u0119 nazizmu, jako  sprzeczn\u0105 z duchem i moralno\u015bci\u0105 katolick\u0105. To z pewno\u015bci\u0105 sprawi\u0142o, i\u017c  polscy narodowcy nie poszli drog\u0105 chorwackich ustaszy czy w\u0119gierskich  strza\u0142okrzy\u017cowc\u00f3w, kt\u00f3rzy masowo wspierali eksterminacj\u0119 ludno\u015bci  \u017cydowskiej dokonywan\u0105 przez hitlerowskie Niemcy.<\/p>\r\n<p><strong>Czy zatem narodowcy, pod wp\u0142ywem do\u015bwiadcze\u0144 wojennych,  doznali swoistej \u201eprzemiany\u201d czy te\u017c udowodnili, \u017ce polski nacjonalizm  jest w pewien spos\u00f3b chrze\u015bcija\u0144ski i st\u0105d zrodzi\u0142a si\u0119 ch\u0119\u0107 pomagania  \u017bydom?<\/strong><\/p>\r\n<p><strong> <\/strong><\/p>\r\n<p>Polski ruch narodowy ju\u017c w po\u0142owie lat 20- tych przeszed\u0142 wyra\u017an\u0105  ewolucj\u0119 ideow\u0105, odrzucaj\u0105c tzw. \u201enacjonalizm laicki\u201d, wyros\u0142y z  tradycji pozytywistycznych, na rzecz \u201enacjonalizmu chrze\u015bcija\u0144skiego\u201d.  G\u0142\u00f3wnym \u201esprawc\u0105\u201d tej przemiany by\u0142o przede wszystkim tzw. \u015brodowisko \u201e  m\u0142odych\u201d, kt\u00f3re po zamachu majowym zacz\u0119\u0142o odgrywa\u0107 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 w  obozie narodowym. Ludzie tworz\u0105cy to \u015brodowisko byli wierz\u0105cymi i  praktykuj\u0105cymi katolikami, kt\u00f3rzy poprzez swoj\u0105 postaw\u0105 i zaanga\u017cowaniem  wnie\u015bli do doktryny obozu narodowego silne pierwiastki katolickie.  Warto chocia\u017cby przypomnie\u0107, i\u017c to w\u0142a\u015bnie z inicjatywy \u201em\u0142odych\u201d w roku  1936 zorganizowano w Cz\u0119stochowie tzw. \u201e\u015blubowania jasnog\u00f3rskie\u201d, w  czasie kt\u00f3rych Naj\u015bwi\u0119tsza Maryja Panna zosta\u0142a obrana patronk\u0105 polskiej  m\u0142odzie\u017cy akademickiej. Fakt silnego zwi\u0105zku polskiego ruchu narodowego  z katolicyzmem potwierdza r\u00f3wnie\u017c przyk\u0142ad tzw. \u201epi\u0105tki pozna\u0144skiej\u201d-  cz\u0142onk\u00f3w Narodowej Organizacji Bojowej, kt\u00f3rzy w czerwcu 1999 roku  zostali beatyfikowani przez papie\u017ca Jana Paw\u0142a II. \u00a0W tym kontek\u015bcie  postawa ruchu narodowego wobec \u017byd\u00f3w w czasie okupacji jawi si\u0119 raczej  jako pewien nakaz moralny wynikaj\u0105cy z wierno\u015bci zasadom katolickim ni\u017c  przemiana, spowodowane \u00f3wczesnymi do\u015bwiadczeniami.<\/p>\r\n<h4><em><strong>Rozmawia\u0142 Aleksander Majewski<\/strong><\/em><\/h4>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><strong>*<\/strong>Jacek Misztal (ur. 1980 r.) &#8211; absolwent  Wydzia\u0142u Humanistycznego Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu i  doktorant na Wydziale Politologii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych tej  uczelni, badacz dziej\u00f3w polskiego ruchu narodowego. Autor kilkunastu  artyku\u0142\u00f3w naukowych po\u015bwi\u0119conych przedwojennym organizacjom  nacjonalistycznym.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Niedawno obchodzili\u015bmy Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci \u201e\u0179o\u0142nierzy Wykl\u0119tych\u201d, a ju\u017c 10 marca mija 9. Rocznica \u015bmierci Edwarda Kemnitza, \u017co\u0142nierza Narodowych Si\u0142 Zbrojnych, uhonorowanego przez Instytut Yad Vashem tytu\u0142em \u201eSprawiedliwy W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d. O Kemnitzu i innych narodowcach, kt\u00f3rzy pomagali \u017bydom w czasie II wojny \u015bwiatowej, m\u00f3wi portalowi Fronda.pl Jacek Misztal z UMK w Toruniu*. Fronda.pl: 10 [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[48,30,18,102,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33959"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33959"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33959\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33959"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33959"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33959"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}