{"id":33671,"date":"2011-03-02T11:41:46","date_gmt":"2011-03-02T16:41:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=33671"},"modified":"2011-03-02T11:41:46","modified_gmt":"2011-03-02T16:41:46","slug":"rozsadkowa-teoria-dziejow-wojciech-wencel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=33671","title":{"rendered":"Rozs\u0105dkowa teoria dziej\u00f3w &#8211; <em>Wojciech Wencel<\/em>"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Polacy zawsze mieli sk\u0142onno\u015b\u0107 do  rozwijania teorii spiskowej. W ka\u017cdym przypadku by\u0142y to niegodne  racjonalisty projekcje, tradycyjne polskie brednie, skutki naszego  przewra\u017cliwienia na w\u0142asnym punkcie. O absurdalno\u015bci tych hipotez  \u015bwiadczy\u0142o wszystko, z\u00a0wyj\u0105tkiem tego, \u017ce okaza\u0142y si\u0119 prawdziwe.<\/em><\/strong><br \/> <br \/> <strong>J<\/strong>ako przyczyn\u0119 tragedii smole\u0144skiej wolno wskazywa\u0107 ba\u0142agan na lotnisku  Siewiernyj, b\u0142\u0119dy pilot\u00f3w, braki w systemie szkolenia, a nawet pija\u0144stwo  b\u0105d\u017a nadgorliwo\u015b\u0107 ofiar, ale nie mo\u017cna powa\u017cnie rozwa\u017ca\u0107 hipotezy  zamachu. To nic, \u017ce wspieraj\u0105cy Gruzj\u0119 polski prezydent zgin\u0105\u0142 w  niejasnych okoliczno\u015bciach na terytorium wrogiego jej pa\u0144stwa. To nic,  \u017ce wskutek jego \u015bmierci pa\u0144stwo polskie pogr\u0105\u017cy\u0142o si\u0119 w wewn\u0119trznym  chaosie, a nasza polityka zagraniczna sta\u0142a si\u0119 przestrzeni\u0105 realizacji  interes\u00f3w Rosji. I to nic, \u017ce matactwa podczas rosyjskiego \u015bledztwa by\u0142y  widoczne go\u0142ym okiem nie tylko nad Wis\u0142\u0105. Kto domaga si\u0119 zbadania  ewentualno\u015bci zamachu, natychmiast jest przez g\u0142\u00f3wne media  stygmatyzowany. Staje si\u0119 \u201ewyznawc\u0105 teorii spiskowej\u201d, czyli  niebezpiecznym radyka\u0142em, cz\u0142owiekiem niepoczytalnym albo &#8211; jak mawia  Piotr Skwieci\u0144ski z \u201eRzeczpospolitej\u201d &#8211; po prostu \u201e\u015bwirem\u201d.<br \/> <br \/> C\u00f3\u017c, Polacy zawsze mieli sk\u0142onno\u015b\u0107 do rozwijania teorii spiskowej. Kiedy  23 sierpnia 1939 roku w Moskwie Joachim von Ribbentrop i Wiaczes\u0142aw  Mo\u0142otow podpisywali pakt o nieagresji, bezpodstawnie podejrzewali\u015bmy, \u017ce  Niemcy i Rosja chc\u0105 nam odebra\u0107 niepodleg\u0142o\u015b\u0107, a wojna wisi w  powietrzu. Gdy w sierpniu 1944 roku sowieckie wojska wstrzyma\u0142y atak na  Warszaw\u0119, twierdzili\u015bmy go\u0142os\u0142ownie, \u017ce robi\u0105 to specjalnie, \u017ceby  powsta\u0144cy si\u0119 wykrwawili. Po konferencjach w Teheranie i Ja\u0142cie  sugerowali\u015bmy z kolei bez \u017cadnych dowod\u00f3w, \u017ce Winston Churchill i Delano  Roosevelt sprzedali Polsk\u0119 J\u00f3zefowi Stalinowi. Wreszcie przez p\u00f3\u0142 wieku  szeptali\u015bmy mi\u0119dzy sob\u0105, \u017ce odkryte w 1943 roku w Katyniu masowe groby  polskich oficer\u00f3w to sprawka Sowiet\u00f3w.<br \/> <br \/> W ka\u017cdym przypadku by\u0142y to efekty przywi\u0105zania do teorii spiskowej,  niegodne racjonalisty projekcje, tradycyjne polskie brednie, skutki  naszego przewra\u017cliwienia na w\u0142asnym punkcie. O absurdalno\u015bci tych  hipotez \u015bwiadczy\u0142o wszystko, z wyj\u0105tkiem tego, \u017ce okaza\u0142y si\u0119 prawdziwe.  Po miesi\u0105cach czy latach zamieni\u0142y si\u0119 w fakty historyczne. Wielu  Polak\u00f3w u\u015bwiadomi\u0142o sobie dzi\u0119ki temu, \u017ce opr\u00f3cz teorii spiskowej  istnieje praktyka spiskowa, kt\u00f3ra powtarza si\u0119 w naszej historii. I \u017ce  lepiej nie wyklucza\u0107 z g\u00f3ry \u017cadnego scenariusza wydarze\u0144. <br \/> <br \/> Niestety, nie wszyscy odrobili t\u0119 lekcj\u0119. Niekt\u00f3rzy postanowili  kompromituj\u0105c\u0105 teori\u0119 spiskow\u0105 zast\u0105pi\u0107 teori\u0105 rozs\u0105dkow\u0105. Zak\u0142ada ona,  \u017ce absolutnie wszystko, co nas spotyka, jest dzie\u0142em przypadku albo  b\u0142\u0119du ludzkiego i da si\u0119 racjonalnie wyt\u0142umaczy\u0107 bez mieszania w to  obcych dyktator\u00f3w, s\u0142u\u017cb specjalnych czy terroryst\u00f3w. Podczas gdy reszta  ludzko\u015bci bierze pod uwag\u0119 r\u00f3\u017cne mo\u017cliwo\u015bci, oni s\u0105 pewni, \u017ce w  Smole\u0144sku \u017cadnego zamachu nie by\u0142o. Przejrzeli czasopisma po\u015bwi\u0119cone  technice wojskowej i ju\u017c wiedz\u0105, kt\u00f3re urz\u0105dzenia zawiod\u0142y. Z dnia na  dzie\u0144 z politycznych publicyst\u00f3w przeistoczyli si\u0119 w ekspert\u00f3w  technicznych, wprawdzie bez dyplomu, ale za to r\u00f3wnie\u017c bez zb\u0119dnych  w\u0105tpliwo\u015bci.<br \/> <br \/> Czy tragedia 10 kwietnia 2010 roku by\u0142a wynikiem zamachu? Odpowiem  szczerze: nie mam poj\u0119cia. Wiem natomiast, \u017ce niejasne okoliczno\u015bci,  przebieg rosyjskiego \u015bledztwa i geopolityczne skutki katastrofy czyni\u0105  tak\u0105 hipotez\u0119 prawdopodobn\u0105. Ka\u017cdy polski publicysta, naprawd\u0119 kieruj\u0105cy  si\u0119 zdrowym rozs\u0105dkiem, b\u0119dzie w tej sytuacji grzmia\u0142 na rz\u0105d, kt\u00f3ry  rezygnuj\u0105c z umi\u0119dzynarodowienia \u015bledztwa, dopu\u015bci\u0142 do zignorowania tego  w\u0105tku. Co robi\u0105 wyznawcy teorii rozs\u0105dkowej? Wymachuj\u0105c sztandarem  racjonalizmu, szydz\u0105 z ludzi my\u015bl\u0105cych racjonalnie. A gdy uda si\u0119 nam  wykrzesa\u0107 z nich minimum kole\u017ce\u0144skiej empatii, wyznaj\u0105 rozbrajaj\u0105co: \u201eJa  po prostu nie wierz\u0119 w zamach\u201d. Okazuje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce absolutyzm ich  opinii opiera si\u0119 na wierze, co jest do\u015b\u0107 groteskowe, bo Smole\u0144sk to nie  kwestia wiary, tylko kwestia fakt\u00f3w. Tu nie ma co wierzy\u0107 w przypadek  czy zamach. Tu trzeba si\u0119 domaga\u0107, by kompetentne, wolne od politycznych  nacisk\u00f3w instytucje ustali\u0142y prawd\u0119.<br \/> <br \/> Jak wida\u0107, mi\u0119dzy teoriami spiskow\u0105 a rozs\u0105dkow\u0105 istnieje zasadnicza  r\u00f3\u017cnica. Pierwsza miewa niekiedy zastosowanie w praktyce. Druga przez  odwo\u0142anie do kategorii intelektualnej brzmi bardzo odpowiedzialnie. S\u0119k w  tym, \u017ce jej wyznawcy pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 rozs\u0105dkiem wy\u0142\u0105cznie w teorii.<\/p>\r\n<p><strong><em>Wojciech Wencel<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Polacy zawsze mieli sk\u0142onno\u015b\u0107 do rozwijania teorii spiskowej. W ka\u017cdym przypadku by\u0142y to niegodne racjonalisty projekcje, tradycyjne polskie brednie, skutki naszego przewra\u017cliwienia na w\u0142asnym punkcie. O absurdalno\u015bci tych hipotez \u015bwiadczy\u0142o wszystko, z\u00a0wyj\u0105tkiem tego, \u017ce okaza\u0142y si\u0119 prawdziwe. Jako przyczyn\u0119 tragedii smole\u0144skiej wolno wskazywa\u0107 ba\u0142agan na lotnisku Siewiernyj, b\u0142\u0119dy pilot\u00f3w, braki w systemie szkolenia, a nawet [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33671"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33671\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33671"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33671"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}