{"id":33625,"date":"2011-03-06T20:23:53","date_gmt":"2011-03-07T01:23:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=33625"},"modified":"2011-03-08T10:09:42","modified_gmt":"2011-03-08T15:09:42","slug":"czy-to-sekta-wywiad-z-teologiem-p-szuppe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=33625","title":{"rendered":"Czy to sekta? – wywiad z teologiem P. Szuppe<\/em>"},"content":{"rendered":"

O aktywno\u015bci sekt, o destrukcyjnym dzia\u0142aniu nowych ruch\u00f3w religijnych oraz o tym, kto najbardziej jest podatny na ich wp\u0142yw, opowiada Pawe\u0142 Szuppe.<\/strong><\/em><\/p>\r\n

P. Sz.:<\/strong> Lata siedemdziesi\u0105te XX w. to czas, kiedy w Stanach Zjednoczonych i Europie Zachodniej pojawiaj\u0105 si\u0119 grupy odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 do r\u00f3\u017cnych form religijno\u015bci, mistycyzmu, duchowo\u015bci. Poniewa\u017c s\u0105 one alternatywne w stosunku do wielkich religii \u015bwiata, niejednokrotnie burz\u0105ce istniej\u0105cy \u0142ad spo\u0142eczny, otrzymuj\u0105 nazwy o zabarwieniu pejoratywnym: nowe ruchy religijne, kulty, sekty, kulty destrukcyjne, pseudoreligie. Na ich czele cz\u0119sto stoj\u0105 ludzie \u017c\u0105dni w\u0142adzy i pieni\u0119dzy, kt\u00f3rzy pod przykrywk\u0105 religii staraj\u0105 si\u0119 zaspokoi\u0107 swoje ambicje, g\u0142osz\u0105c w\u0142asne nauki, nowy porz\u0105dek rzeczy i \u0142ad moralny. Pod koniec lat osiemdziesi\u0105tych XX w. grupy te przenikaj\u0105 do Polski, gdzie znajduj\u0105 do\u015b\u0107 podatny grunt. 17 maja 1989 r. zostaje wprowadzona liberalna ustawa o rejestracji nowych zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych, odwo\u0142uj\u0105ca si\u0119 do wolno\u015bci my\u015bli, sumienia i wyznania. Od tego roku nast\u0119puje proces legalizacji rozmaitych form religijno\u015bci, sekt, kult\u00f3w. Rozpoczyna si\u0119 identyfikacja nowych religii, kt\u00f3re od samego pocz\u0105tku negatywnie wpisuj\u0105 si\u0119 w polski krajobraz kulturowy (liczne zagini\u0119cia m\u0142odych, tragedie rodzinne, przest\u0119pstwa, psychomanipulacja, „pranie m\u00f3zgu”).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Pawe\u0142 Szuppe<\/strong> – teolog, religioznawca, pracownik Dominika\u0144skiego O\u015brodka Informacji o Nowych Ruchach Religijnych i Sektach, publicysta<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Dlaczego sekty stanowi\u0105 spo\u0142eczne zagro\u017cenie i czym przyci\u0105gaj\u0105 m\u0142odych ludzi?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

P. Sz.:<\/strong> Nie spos\u00f3b udzieli\u0107 jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, ale mo\u017cna wskaza\u0107 na specyficzne cechy „atrakcyjno\u015bci” sekt. Jedn\u0105 z podstawowych jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 do\u015bwiadczenia rzeczywisto\u015bci nadnaturalnej, duchowej, dost\u0119pnej tylko dla wybranych. Wiele sekt ma rygorystyczne zasady etyczne, cz\u0119sto o absurdalnym, nierealnym i wr\u0119cz niemoralnym charakterze. Wsp\u00f3lnoty te wykorzystuj\u0105 niskie instynkty, oparte na „okrutnym idealizmie”, gotowym na wszystko, kt\u00f3ry jest cech\u0105 wielu m\u0142odych, niespokojnych i poszukuj\u0105cych os\u00f3b. Inn\u0105 „warto\u015bci\u0105”, kt\u00f3r\u0105 wabi\u0105 grupy kultowe, jest wskazywanie drogi \u017cycia przez \u0142atwe, proste, po\u015bpieszne wskaz\u00f3wki na codzienne problemy oraz stosowanie „czarno-bia\u0142ych klisz”, daj\u0105cych gotowe odpowiedzi na wszystko.<\/p>\r\n

Opr\u00f3cz propozycji stworzenia „szcz\u0119\u015bcia na ziemi” sekty proponuj\u0105 zaspokojenie wewn\u0119trznych pragnie\u0144 cz\u0142owieka, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105: t\u0119sknota za „prawdziw\u0105 rodzin\u0105”; poczucie wa\u017cno\u015bci, akceptacji, zrozumienia, \u017cyczliwo\u015bci; przezwyci\u0119\u017cenie trudnych sytuacji \u017cyciowych. Do tych czynnik\u00f3w nale\u017cy doliczy\u0107 „analfabetyzm religijny”, czyli brak znajomo\u015bci podstaw w\u0142asnej wiary, fascynacj\u0119 okultyzmem i ezoteryk\u0105, podatno\u015b\u0107 na wszelkiego rodzaju nowinkarstwo oraz bezrefleksyjne i bezkrytyczne przyjmowanie podawanych informacji.<\/p>\r\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie dzia\u0142aj\u0105ce sekty wykorzystuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c rozczarowanie publicznymi autorytetami, instytucjami, a tak\u017ce kryzys gospodarczy oraz trudn\u0105 sytuacj\u0119 na rynku pracy, oferuj\u0105c m\u0142odemu cz\u0142owiekowi zatrudnienie i zaspokojenie potrzeb materialnych, finansowych czy terapeutycznych.<\/p>\r\n

Na czym polega niebezpiecze\u0144stwo, kt\u00f3re nios\u0105 ze sob\u0105 sekty?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

P. Sz.:<\/strong> Najpro\u015bciej mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce tego typu grupy posiadaj\u0105 totalitarny charakter. Ich podstawowym celem jest zdobycie ca\u0142ego cz\u0142owieka, czyli zaw\u0142aszczenie jego psychofizycznej sfery. Sekty uderzaj\u0105 w podstawowe prawa i wolno\u015bci przys\u0142uguj\u0105ce ka\u017cdemu cz\u0142owiekowi. Przyczyniaj\u0105 si\u0119 do zniszczenia osobowo\u015bci i indywidualno\u015bci przez przyswajanie „grupowej” mentalno\u015bci, wykluczenie samodzielnego my\u015blenia, przyjmowanie wy\u0142\u0105cznie narzuconych form zachowania i pogl\u0105d\u00f3w. Tworz\u0105 opozycyjn\u0105 mentalno\u015b\u0107 „my – oni” wskutek ca\u0142kowitej izolacji od spo\u0142ecze\u0144stwa, traktowania rzeczywisto\u015bci poza grup\u0105 jako radykalnego z\u0142a. Przejawiaj\u0105 niech\u0119\u0107 do zewn\u0119trznego \u015bwiata, godz\u0105c w rodzin\u0119, rz\u0105dy, edukacj\u0119, media. Ponadto wykorzystuj\u0105 czas i energi\u0119, doprowadzaj\u0105c do fizycznego i psychicznego wyczerpania cz\u0142onk\u00f3w grupy. Pozbawiaj\u0105 intymno\u015bci, prywatno\u015bci przez zerwanie lub powa\u017cne ograniczanie mi\u0119dzyludzkich relacji i wi\u0119zi (rodzina, przyjaciele, znajomi). Nierzadko zaw\u0142aszczaj\u0105 \u015brodki finansowe adept\u00f3w, stosuj\u0105c presj\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do oddania grupie znacznych kwot pieni\u0119\u017cnych. Zniewalaj\u0105, bezdyskusyjnie poddaj\u0105c cz\u0142onk\u00f3w nauczaniu i dyrektywom grupy oraz stosuj\u0105c metody \u0142amania woli (niskoproteinowe diety, niedostateczna ilo\u015b\u0107 snu, zastraszanie, wzbudzanie „poczucia winy”).<\/p>\r\n

Jedn\u0105 z konsekwencji przynale\u017cno\u015bci do sekty jest utrata to\u017csamo\u015bci, charakteryzuj\u0105ca si\u0119 niemo\u017cliwo\u015bci\u0105 istnienia poza grup\u0105 oraz odrzuceniem dawnego, tzn. sprzed przyst\u0105pienia do grupy, stylu \u017cycia, czego efektem jest nadanie nowego imienia. Do tego nale\u017cy doda\u0107 zmiany osobowo\u015bci, przejawiaj\u0105ce si\u0119 w postawie odrzucenia i nienawi\u015bci do wszystkiego, co zewn\u0119trzne. Wyst\u0119puje tak\u017ce spo\u0142eczna dezorientacja, polegaj\u0105ca na utracie zdolno\u015bci funkcjonowania w og\u00f3lnoludzkiej spo\u0142eczno\u015bci. Pojawiaj\u0105 si\u0119 problemy z podejmowaniem prostych decyzji, zmiana widzenia \u015bwiata (postrzeganie rzeczywisto\u015bci oczami lider\u00f3w, duchowych mistrz\u00f3w, nauczycieli), naiwno\u015b\u0107 wobec \u017cycia. W\u015br\u00f3d konsekwencji nadu\u017cy\u0107 nale\u017cy wymieni\u0107 r\u00f3wnie\u017c paranoj\u0119, czyli mani\u0119 prze\u015bladowcz\u0105. Polega ona na tym, \u017ce wszelka krytyka z zewn\u0105trz zostaje odebrana jako atak na warto\u015bci grupy, a jednocze\u015bnie sama grupa uzurpuje sobie nieograniczon\u0105 wolno\u015b\u0107 w napi\u0119tnowaniu zewn\u0119trznego \u015bwiata. Chyba najgorszym nadu\u017cyciem ze strony sekt jest wpajanie adeptom bolesnego kompleksu winy przez obarczanie odpowiedzialno\u015bci\u0105 za dawny spos\u00f3b \u017cycia, u\u017cywanie l\u0119ku b\u0119d\u0105cego \u015brodkiem zapobiegaj\u0105cym krytycyzmowi oraz wpajanie fobii przed odej\u015bciem, zewn\u0119trznym otoczeniem, zemst\u0105 grupy, dezaprobat\u0105, utrat\u0105 zbawienia.<\/p>\r\n

Po czym mo\u017cna pozna\u0107, \u017ce cz\u0142owiek nale\u017cy do sekty?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

P. Sz.:<\/strong> W literaturze przedmiotu na pierwszym miejscu jest wymieniana dieta. Jednostka przestaje spo\u017cywa\u0107 produkty, kt\u00f3re dotychczas lubi\u0142a lub zwyczajowo spo\u017cywa\u0142a. Zaczyna przyrz\u0105dza\u0107 sobie lub prosi o przygotowywanie wegetaria\u0144skich potraw z du\u017c\u0105 domieszk\u0105 orientalnych przypraw, piecze pszenne placki bez zakwasu i jajek. Pije du\u017ce ilo\u015bci wody oraz parzy zio\u0142owe herbaty. Unika dotykania pewnych produkt\u00f3w oraz naczy\u0144, wydziela w\u0142asne nakrycie sto\u0142owe. Drugi wa\u017cny czynnik stanowi zewn\u0119trzny wygl\u0105d. Osoba zaczyna inaczej si\u0119 ubiera\u0107, preferuje okre\u015blony kolor, zak\u0142ada dziwne szaty, przypina plakietki. Przesadnie dba o higien\u0119 b\u0105d\u017a zupe\u0142nie jej zaprzestaje. Radykalnie zmienia dotychczasow\u0105 fryzur\u0119. Nosi na szyi r\u00f3\u017cnego rodzaju amulety, koraliki, woreczki, chocia\u017c ich wcze\u015bniej nie u\u017cywa\u0142a. Istotne znaczenie ma te\u017c zmiana przyzwyczaje\u0144. Jednostka rezygnuje z rozrywek lub nagminnie z nich korzysta (orientalna muzyka, nagrane przem\u00f3wienia duchowych mistrz\u00f3w, religijne nauki). Zaprzestaje dotychczasowych form sp\u0119dzania wolnego czasu. Unika spotka\u0144 z rodzin\u0105, przyjaci\u00f3\u0142mi, znajomymi.<\/p>\r\n

Do tych czynnik\u00f3w warto doda\u0107 zmiany o religijnym pod\u0142o\u017cu. Bliski zamyka si\u0119 w swoim pokoju na wiele godzin, \u015bpiewa lub pozostaje w stanie letargu, u\u015bpienia. Zmienia wystr\u00f3j swojego otoczenia (kwiaty, o\u0142tarzyk, \u015bwiece, kadzid\u0142a). Zbiera nietypowe rzeczy (diab\u0142y, czaszki, krzy\u017ce). Niespodziewanie dla cz\u0142onk\u00f3w rodziny interesuje si\u0119 sprawami wiary (czytanie Biblii, publikacji o dziwnych tytu\u0142ach, ulotek, broszur) lub przestaje zajmowa\u0107 si\u0119 religijnymi kwestiami (uczestnictwo w ko\u015bcielnych nabo\u017ce\u0144stwach, obchodzenie tradycyjnych \u015bwi\u0105t). Namawia domownik\u00f3w do rozm\u00f3w na tematy religijne, proponuje lektury, filmy, jednocze\u015bnie krytykuj\u0105c ich pogl\u0105dy.<\/p>\r\n

Nale\u017cy tak\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na wyst\u0119powanie nowych zwyczaj\u00f3w. Osoba prowadzi o\u017cywion\u0105 korespondencj\u0119 z nowymi znajomymi, kt\u00f3rzy dziwnie si\u0119 zachowuj\u0105 i nachodz\u0105 dom. Bliski znika z domu, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce uczestniczy w r\u00f3\u017cnych kursach (j\u0119zykowy, podnosz\u0105cy tw\u00f3rcze mo\u017cliwo\u015bci, biblijny). Przestaje wraca\u0107 do domu na noc, a po powrocie nie potrafi poda\u0107 przekonuj\u0105cej przyczyny, gubi si\u0119 w wyja\u015bnieniach. Cz\u0119sto zaniedbuje obowi\u0105zki, opuszczaj\u0105c szkolne lekcje b\u0105d\u017a zaniedbuj\u0105c prac\u0119. Wydaje powa\u017cne sumy na zakup ksi\u0105\u017cek, kadzide\u0142, op\u0142acanie kurs\u00f3w. Pr\u00f3buje po\u017cycza\u0107 pieni\u0105dze od rodziny, znajomych lub rozdaje w\u0142asne oszcz\u0119dno\u015bci czy osobiste rzeczy. Kradnie przedmioty, pieni\u0105dze, chwal\u0105c si\u0119 swoim sprytem i bezwzgl\u0119dno\u015bci\u0105.<\/p>\r\n

Co w takim razie mo\u017cna zrobi\u0107, gdy osoba zwi\u0105za\u0142a si\u0119 z sekt\u0105?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

P. Sz.:<\/strong> Po pierwsze zachowa\u0107 spok\u00f3j, rozs\u0105dek, nie wpada\u0107 w panik\u0119. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c unika\u0107 najcz\u0119\u015bciej pope\u0142nianych b\u0142\u0119d\u00f3w, dotycz\u0105cych aprobaty nowych zachowa\u0144, lekcewa\u017cenia problemu, zaprzeczania i unikania tematu, samoobwiniania, poni\u017cania i atakowania ofiary, szukania wyt\u0142umaczenia, fa\u0142szywego za\u0142o\u017cenia o wolno\u015bci wyboru, negowania psychomanipulacji. Nie wolno pod \u017cadnym pozorem krytykowa\u0107 grupy. Podczas rozm\u00f3w u\u017cywa\u0107 pyta\u0144, a nie stwierdze\u0144. Utrzymywa\u0107 kontakt i budowa\u0107 klimat zrozumienia, \u017cyczliwo\u015bci, szacunku oraz mi\u0142o\u015bci. Wa\u017cn\u0105 rzecz\u0105 jest skontaktowanie si\u0119 ze specjalistami, a tak\u017ce zbieranie informacji na temat grupy. Nie nale\u017cy wspiera\u0107 osoby finansowo, lepiej ofiarowa\u0107 mu jak\u0105\u015b osobist\u0105 rzecz, przywo\u0142uj\u0105c\u0105 mi\u0142e wspomnienia. Trzeba jasno okre\u015bli\u0107 swoje stanowisko, aby bliski nie wyst\u0119powa\u0142 w roli „misjonarza”.<\/p>\r\n

Jakie zatem p\u0142yn\u0105 z tych kr\u00f3tkich rozwa\u017ca\u0144 rady dla m\u0142odzie\u017cy?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

P. Sz.:<\/strong> Spotykaj\u0105c w swoim \u017cyciu sympatycznych i przyjaznych ludzi, kt\u00f3rzy proponuj\u0105 interesuj\u0105ce spotkanie, m\u0142ody cz\u0142owiek powinien pozna\u0107 podstawowe cele grupy, pe\u0142n\u0105 nazw\u0119 wsp\u00f3lnoty, imi\u0119 i nazwisko przyw\u00f3dcy, pozytywne i negatywne cechy organizacji. Dop\u00f3ki nie dowie si\u0119, z kim ma do czynienia, powinien zachowa\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"O aktywno\u015bci sekt, o destrukcyjnym dzia\u0142aniu nowych ruch\u00f3w religijnych oraz o tym, kto najbardziej jest podatny na ich wp\u0142yw, opowiada Pawe\u0142 Szuppe. P. Sz.: Lata siedemdziesi\u0105te XX w. to czas, kiedy w Stanach Zjednoczonych i Europie Zachodniej pojawiaj\u0105 si\u0119 grupy odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 do r\u00f3\u017cnych form religijno\u015bci, mistycyzmu, duchowo\u015bci. Poniewa\u017c s\u0105 one alternatywne w stosunku do […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[118,39],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33625"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33625"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33625\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33625"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33625"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33625"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}