![\"\"](\"http:\/\/www.bibula.com\/images\/33442\/BpArkadiuszLisiecki-sm.jpg\")
<\/p>\r\nSze\u015b\u0107 lat min\u0119\u0142o w dniu 20 go marca od owej pami\u0119tnej chwili, gdy lud g\u00f3rno\u015bl\u0105ski przez g\u0142osowanie powszechne zadokumentowa\u0142 wobec \u015bwiata sw\u0105 wol\u0119 niez\u0142omn\u0105 nale\u017cenia na zawsze do swej Macierzy-Polski; pi\u0119 lat up\u0142ynie w dniu 20 go czerwca od tego radosnego dnia, w kt\u00f3rym na wyzwolonej ju\u017c z sze\u015bciowiekowej niewoli ziemi \u015bl\u0105skiej rozb\u0142ys\u0142y w s\u0142o\u0144cu sztandary polskie powiewaj\u0105ce nad wkraczaj\u0105cemi na G\u00f3rny \u015al\u0105sk wojskami Rzeczypospolitej, g\u0142osz\u0105c \u015bwiatu, \u017ce prastara ta ziemia Piastowska polsk\u0105 jest i polsk\u0105 odt\u0105d pozostanie na zawsze.<\/p>\r\n
Pami\u0119tne daty, wzruszaj\u0105ce do g\u0142\u0119bi wspomnienia. A dziwnym zbiegiem okoliczno\u015bci \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 one w tym roku z inn\u0105, bardzo odleg\u0142\u0105 i nad wyraz smutn\u0105 rocznic\u0105. Oto jest w tym roku pe\u0142nych sze\u015b\u0107 wiek\u00f3w od chwili, gdy zniemczali ksi\u0105\u017c\u0119ta \u015bl\u0105scy oderwali si\u0119 od Polski i poszli w s\u0142u\u017cb\u0119 obc\u0105. Czego nie dokonali Niemcy or\u0119\u017cem, tego dokona\u0142o przeniewierstwo Piastowicz\u00f3w \u015bl\u0105skich. W czasie, gdy W\u0142adys\u0142aw \u0141okietek, \u00f3w niezapomniany szermierz ducha narodowego i jedno\u015bci narodowej w epoce najwi\u0119kszego zam\u0119tu w Polsce Piastowskiej, zaj\u0119ty by\u0142 ci\u0119\u017ck\u0105 wojn\u0105 z Krzy\u017cakami, ksi\u0105\u017c\u0119 wroc\u0142awski Henryk VI odda\u0142 Janowi Luksemburskiemu, synowi cesarza niemieckiego Henryka VII, od 1300 roku kr\u00f3lowi Czech, Wroc\u0142aw i ziemi\u0119 wroc\u0142awsk\u0105 na w\u0142asno\u015b\u0107 zastrzeg\u0142szy sobie tylko do\u017cywocie. By\u0142o to w 1327 roku. W \u015blad za przeniewierczym ksi\u0119ciem wroc\u0142awskim poszli inni ksi\u0105\u017c\u0119ta \u015bl\u0105scy. Niepomni obowi\u0105zk\u00f3w wobec Polslki, zapieraj\u0105c si\u0119 krwi swojej i pochodzenia, z\u0142o\u017cyli w dniu 18 go lutego tego\u017c roku ho\u0142d Janowi Luksermurskiemu i uznali si\u0119 ze lennik\u00f3w korony \u015bw. Wac\u0142awa ksi\u0105\u017c\u0119ta Kazimierz cieszy\u0144ski i Bolko niemodli\u0144ski, nast\u0119pnego dnia uczynili to samo ksi\u0105\u017c\u0119ta Bytomia i Ko\u017ala w d. 24. lutego poszli w obce jarzmo ksi\u0105\u017c\u0119ta O\u015bwi\u0119cimia i Raciborza, a w dn. 5-go kwietnia z\u0142o\u017cy\u0142 ho\u0142d podda\u0144czy ksi\u0105\u017c\u0119 Opola.<\/p>\r\n
„C\u00f3\u017c ich do tego wiod\u0142o”? – zapytuje znany historyk \u015al\u0105ska, dr. Feliks Koneczny, i tak odpowiada na to pytanie: – „Zniemczenie, germanizacja tak im wypali\u0142a serca, \u017ce z niech\u0119ci, i\u017c polskie imi\u0119 zn\u00f3w blaskiem si\u0119 okrywa, z w\u015bciek\u0142ej zazdro\u015bci, i\u017c dom Piastowski w innej linji znowu kr\u00f3lewsk\u0105 koron\u0105 ja\u015bnieje, woleli s\u0142u\u017cy\u0107 obcemu domowi, ni\u017c znie\u015b\u0107 przewag\u0119 Krakowa; znienawidzili innych linji swojego w\u0142asnego Piastowskiego rodu, a przez to nie cierpieli te\u017c wszystkiego, co polskie; w swym w\u0142asnym kraju nie znosili przecie\u017c polskiego ludu, popierali natomiast Niemc\u00f3w”.<\/p>\r\n
Zaprza\u0144stwo swe Piastowicze \u015bl\u0105scy posun\u0119li do tego stopnia, \u017ce gdy, na podstawie zawartego w 1335 roku mi\u0119dzy Kazimierzem Wielkim a Janem Luksemburskim w Trenczynie uk\u0142adu, mogli ksi\u0105\u017c\u0119ta polscy pozosta\u0107 przy Polsce, tylko trzech z nich , a to ksi\u0119\u017c\u0119ta jaworzy\u0144ski, \u015bwidnicki i ziembicki, skorzystali z tego uk\u0142adu i opowiedzieli si\u0119 przy Polsce i dzi\u0119ki nim \u015al\u0105sk odpad\u0142 formalnie ju\u017c od Polski. W ten spos\u00f3b „lud polski na \u015al\u0105sku, jedyny prawy tej ziemi obywatel, zosta\u0142 przez swych ksi\u0105\u017c\u0105t do reszty zaprzedany niemczy\u017anie w\u0142a\u015bnie w chwili, gdy w Polsce panowa\u0142 kr\u00f3l ch\u0142opk\u00f3w”. Jednocze\u015bnie zniemczali \u015bl\u0105scy Piastowicze zacz\u0119li odt\u0105d u\u017cywa\u0107 za herb sw\u00f3j or\u0142a czarnego, zamiast polskiego or\u0142a bia\u0142ego, dla zadokumentowania haniebnego swego przeniewierstwa wobec Ojczyzny.<\/p>\r\n
<\/p>\r\n
Tym trybem rzeczy zosta\u0142 \u015al\u0105sk na d\u0142ugie wieki dla Polski stracony. Z pod panowania Luksemburczyk\u00f3w przeszed\u0142 pod ber\u0142o Habsburg\u00f3w, a nast\u0119pnie Hohenzollern\u00f3w. Sze\u015b\u0107set lat trwa\u0142a niewola, a z niewol\u0105 niedola ludu \u015bl\u0105skiego. W Polsce tymczasem nie zapomniano o \u015al\u0105sku i \u017cywem by\u0142o ci\u0105gle pragnienie odzyskania go na nowo. Ono to, mi\u0119dzy innymi, sprowadzi\u0142o unj\u0119 mi\u0119dzy Polsk\u0105 i Litw\u0105, a panowie polscy, daj\u0105c koron\u0119 W\u0142adys\u0142awowi Jagielle, k\u0142adli mu jako warunek – obowi\u0105zek odebrania utraconych ziem polskich, a w liczbie ich \u015al\u0105ska. Istotnie te\u017c wr\u00f3ci\u0142y w ci\u0105gu XV wieku do Polski przynajmniej Ksi\u0119stwo O\u015bwi\u0119cimskie, Siewierskie i Zatorskie. O tem za\u015b, jak bardzo odzyskanie \u015al\u0105ska le\u017ca\u0142o na sercu najpierwszym i naj\u015bwiatlejszym politykom polskim XV wieku, \u015bwiadcz\u0105 s\u0142owa Jana D\u0142ugosza, kt\u00f3ry tak pisa\u0142:<\/p>\r\n
„Teraz szcz\u0119\u015bliwym mieni\u0119 siebie i swoich wsp\u00f3\u0142czesnych, \u017ce oczy nasze ogl\u0105daj\u0105 po\u0142\u0105czenie si\u0119 kraj\u00f3w ojczystych w jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, a szcz\u0119\u015bliwym by\u0142bym jeszcze, gdybym doczeka\u0142 za \u0142ask\u0105 Bo\u017c\u0105 odzyskania i zjednoczenia z Polsk\u0105 \u015al\u0105ska”.<\/p>\r\n
W XVII wieku s\u0142ynny kaznodzieja M\u0142odzianowski zapytywa\u0142 z \u017calem: „\u015al\u0105sko, spolaczejesz-\u017ce ty kiedy”, t.j. czy b\u0119dziesz zn\u00f3w polskim? Lecz niestety, na pytanie to nie dawa\u0142a odpowiedzi \u00f3wczesna polityka polska, pomimo, \u017ce konjunktury by\u0142y dla tej sprawy niejednokrotnie wcale pomy\u015blne.<\/p>\r\n
A tymczasem lud \u015bl\u0105ski, cho\u0107 skuty w kajdany niewoli, \u017cy\u0142 i rozwija\u0142 si\u0119 w duchu polskim. Podr\u00f3\u017cnik niemiecki, Ulryk Werdun, kt\u00f3ry w po\u0142owie XVII wieku zwiedza\u0142 te strony, pisa\u0142: „Daleko na \u015al\u0105sku nie m\u00f3wi\u0105 jeszcze innym j\u0119zykiem, jak polskim j\u0119zykiem”. Gdy o wiek p\u00f3\u017aniej Fryderyk II pruski zagarnia\u0142 \u015al\u0105sk, nietylko G\u00f3rny \u015al\u0105sk, ale cz\u0119\u015b\u0107 Dolnego by\u0142y jeszcze czysto polskie. To te\u017c gdy Juljan Ursyn Niemcewicz w 1821 roku zwiedza\u0142 \u015al\u0105sk, m\u00f3g\u0142 s\u0142usznie powiedzie\u0107 o nim: „Wszystko tu takie, jak u nas: ta\u017c sama mowa, stroje, obyczaje, po\u0142o\u017cenie kraju, wszystko \u015bwiadczy, \u017ce Polska i \u015al\u0105sk jednym narodem, jedn\u0105 by\u0142y krain\u0105”. Stwierdza\u0142y to samo zreszt\u0105 i daty statystyczne. Faktem jest, \u017ce jeszcze w 1831 roku statystyka pruska obliczy\u0142a stan ludno\u015bci polskiej w powiatach: Pszczyna, Rybnik, Lubliniec, Ole\u015bno, Strzelce Wielkie na 92 do 94 procent, w innych (kluczborskim, ko\u017ali\u0144skim, opolskim) na przesz\u0142o 76 procent. Pogorszenie tych stosunk\u00f3w by\u0142y dzie\u0142em czas\u00f3w p\u00f3\u017aniejszych, czas\u00f3w wyt\u0119\u017conej roboty germanizatorskiej, kt\u00f3rej na szcz\u0119\u015bcie przeciwstawi\u0142 si\u0119 rozpocz\u0119ty w drugiej po\u0142owie XIX wieku ruch narodowy polski, prowadzony przez takich dzia\u0142aczy, jak J\u00f3zef Lompa, Juljusz Ligo\u0144, Karol Miarka i tylu innych, kt\u00f3rzy pi\u00f3rem i \u017cywem s\u0142owem krzepili i podtrzymywali w\u015br\u00f3d ludu g\u00f3rno\u015bl\u0105skiego ducha narodowego i poczucie przynale\u017cno\u015bci do Matki-Polski.<\/p>\r\n
Dzi\u0119ki ich pracy i trudom, lecz przedewszystkiem dzi\u0119ki zakorzenionej g\u0142\u0119boko w duszy ludu g\u00f3rno\u015bl\u0105skiego mi\u0142o\u015bci dla Polski – G\u00f3rny \u015al\u0105sk w najsro\u017cszych czasach ucisku germanizacyjnego trwa\u0142 niez\u0142omnie w swych uczuciach i t\u0119sknotach ku Polsce, a gdy wybi\u0142a na zegarze dziejowym godzina, w kt\u00f3rej m\u00f3g\u0142 sw\u0105 polsko\u015b\u0107 zamanifestowa\u0107, uczyni\u0142 to w spos\u00f3b tak \u017cywio\u0142owy, \u017ce zdumia\u0142 si\u0119 \u015bwiat ca\u0142y.<\/p>\r\n
![\"\"](\"http:\/\/www.bibula.com\/images\/33442\/GornySlask_Cover.jpg\")
<\/p>\r\n
Dzi\u015b, patrz\u0105c z perspektywy dziejowej na drog\u0119, jak\u0105 przeb\u0107 musia\u0142 G\u00f3rny \u015al\u0105sk w swem d\u0105\u017ceniu do z\u0142\u0105cznenia si\u0119 z Macierz\u0105, winni\u015bmy postawi\u0107 sobie jako nakaz naczelny – czyni\u0107 wszystko, co w naszej mocy, aby tej ukochanej i tak drogiej nam ziemi Piastowskiej zapewni\u0107 rozw\u00f3j jaknaj\u015bwietniejszy.<\/p>\r\n
„Niema Polski bez \u015al\u0105ska, \u015al\u0105ska bez Polski!” —<\/p>\r\n
S\u0142owa te, wypowiedziane na rynku katowickim przez ministra Kwiatkowskiego w dniu obchodu sze\u015bciolecia plebiscytu, 20 go marca b. r., powinny sta\u0107 si\u0119 has\u0142em dla ca\u0142ego narodu, ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego w pracy nad takiem zespoleniem G\u00f3rnego \u015al\u0105ska z Polsk\u0105, \u017ceby powsta\u0142 tu granitowy bastjon kultury polskiej, o kt\u00f3ry rozbija\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 bezskutecznie wszelkie wrogie zakusy. Bo nie brak, niestety, takich zakus\u00f3w i dlatego konieczna jest z naszej strony czujno\u015b\u0107 jaknajwi\u0119ksza, konieczne jest ufundowanie polsko\u015bci na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku na takic niewzruszalnych podstawach, by \u017cadne moce piekielne podwa\u017cy\u0107 ich nie by\u0142y w stanie. Zrobiono w tym kierunku ju\u017c wiele, lecz do zrobienia pozostaje jeszcze bardzo wiele. I tu powo\u0142ane jest do jaknajwi\u0119kszego wysi\u0142ku ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3re jest dzi\u015b zainteresowane w najg\u0142\u0119bszych warstwach w dalszych losach G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, jest – co wi\u0119cej – odpowiedzialne za nie wobec przysz\u0142ych pokole\u0144, wobec historji. Trzeba, by Polska ca\u0142a, jak d\u0142uga i szeroka, przej\u0119\u0142a si\u0119 zgodnie zrozumieniem, czem jest dla nas G\u00f3rny \u015al\u0105sk, a rozumiej\u0105c to, popar\u0142a zgodnie wysi\u0142ki, skierowane ku ugruntowaniu podstaw jaknajwspanialszego rozwoju tej dzielnicy i pomy\u015blno\u015bci jego ludu w zwi\u0105zku z Macierz\u0105. Niech lud g\u00f3rno\u015bl\u0105ski widzi we wszystkiem, \u017ce Polska o niego dba, \u017ce si\u0119 o niego troszczy, \u017ce jest dla\u0144 matk\u0105 kochaj\u0105c\u0105. Niech z tego ludu ka\u017cdy, od dziecka do starca, odczuwa w ca\u0142ej pe\u0142ni ciep\u0142o serdecznej mi\u0142o\u015bci ze strony ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego, niech w tej mi\u0142o\u015bci czerpie si\u0142y do pracy dla dobra i szcz\u0119\u015bcia Rzeczypospolitej Polskiej i wiar\u0119 w jasn\u0105, \u015bwietlan\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 pod znakiem Or\u0142a Bia\u0142ego. Na takim fundamencie – zrozumienia wzajemnego i mi\u0142o\u015bci wzajemnej – oparta zgodna, jedn\u0105 my\u015bl\u0105 przej\u0119ta praca nad stopieniem w jeden harmonijny organizm pa\u0144stwowy odzyskanej po 600 latach roz\u0142\u0105ki ziemi \u015bl\u0105skiej i odrodzonej do nowego \u017cycia niepodleg\u0142ego Polski – wyda plon stokrotny.<\/p>\r\n
Do pracy wi\u0119c – w imi\u0119 wsp\u00f3lnej sprawy, kt\u00f3rej na imi\u0119 pot\u0119ga i szcz\u0119\u015bcie Najja\u015bniejszej Rzeczypospolitej Polskiej i zjednoczonego z ni\u0105 w wysi\u0142kach ku stworzneiu wielkiej przysz\u0142o\u015bci G\u00f3rnego \u015al\u0105ska!<\/p>\r\n
Pami\u0119tajmy, \u017ce „niema Polski bez \u015al\u0105ska – \u015al\u0105ska bez Polski!”<\/p>\r\n
Redakcja „Stra\u017cy Polskiej”<\/em><\/p>\r\n <\/p>\r\n Wprowadzenie do ksi\u0105\u017cki 'Dzieje Pracy G\u00f3rnego \u015al\u0105ska 1922-1927′, Nak\u0142adem „Stra\u017cy Polskiej”, Lw\u00f3w – Katowice, 1927.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Sze\u015b\u0107 lat min\u0119\u0142o w dniu 20 go marca od owej pami\u0119tnej chwili, gdy lud g\u00f3rno\u015bl\u0105ski przez g\u0142osowanie powszechne zadokumentowa\u0142 wobec \u015bwiata sw\u0105 wol\u0119 niez\u0142omn\u0105 nale\u017cenia na zawsze do swej Macierzy-Polski; pi\u0119 lat up\u0142ynie w dniu 20 go czerwca od tego radosnego dnia, w kt\u00f3rym na wyzwolonej ju\u017c z sze\u015bciowiekowej niewoli ziemi \u015bl\u0105skiej rozb\u0142ys\u0142y w s\u0142o\u0144cu […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[30],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33442"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33442"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33442\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}