{"id":33350,"date":"2011-02-25T23:33:00","date_gmt":"2011-02-26T04:33:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=33350"},"modified":"2011-02-26T15:32:44","modified_gmt":"2011-02-26T20:32:44","slug":"sowiecki-terror-na-ziemi-lubawskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=33350","title":{"rendered":"Sowiecki terror na ziemi lubawskiej"},"content":{"rendered":"

Okupacja hitlerowska ziemi lubawskiej zako\u0144czy\u0142a si\u0119 20 stycznia 1945 roku, wraz z wkroczeniem wojsk sowieckich, a dok\u0142adnie \u017co\u0142nierzy z II Frontu Bia\u0142oruskiego do Lidzbarka Welskiego, a p\u00f3\u017aniej w godzinach przedpo\u0142udniowych do Lubawy i Nowego Miasta Lubawskiego. Rosjanie zachowywali si\u0119 tak jakby Polska by\u0142a krajem przez nich podbitym, a nie wyzwolonym. Od pierwszego dnia pobytu na ziemi lubawskiej sowieci strzelali na o\u015blep pociskami zapalaj\u0105cymi, wzniecaj\u0105c w ten spos\u00f3b liczne po\u017cary. W Lidzbarku Welskim okradli wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w, dla zabawy podpalili wiele dom\u00f3w oraz zastrzelili kilkana\u015bcie os\u00f3b. W\u015br\u00f3d ofiar znale\u017ali si\u0119 Ci kt\u00f3rzy pr\u00f3bowali si\u0119 buntowa\u0107 widz\u0105c poczynania \u201ewyzwolicieli\u201d. Najmniejszy \u015blad niezadowolenia najcz\u0119\u015bciej powodowa\u0142 wywleczenie na ulic\u0119 i rozstrzelanie na oczach mieszka\u0144c\u00f3w. W taki spos\u00f3b Rosjanie zamordowali rodzin\u0119 szewca, kt\u00f3ry mieszka\u0142 na lidzbarskim rynku. Cia\u0142a szewca, jego \u017cony, c\u00f3rki i synka przez kilka dni le\u017ca\u0142y na podw\u00f3rku za domem. Wszystkim zabrano buty, kt\u00f3re Rosjanie traktowali jako najcenniejsz\u0105 wojenn\u0105 zdobycz. Tak wygl\u0105da\u0142o wyswobodzenie Lidzbarka Welskiego przez Armi\u0119 Czerwon\u0105.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/a><\/td>\r\n<\/tr>\r\n
Rynek w Lidzbarku Welskim, po usuni\u0119ciu gruz\u00f3w (lata 40 XX wieku) – zdj\u0119cie z wie\u017cy ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Wojciecha
(\u017ar\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia – kliknij<\/a>)<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Do r\u00f3wnie tragicznych wydarze\u0144 dosz\u0142o w Nowym Mie\u015bcie Lubawskim gdzie w wyniku dzia\u0142a\u0144 \u201ewyzwolicieli\u201d sp\u0142on\u0119\u0142o 56 dom\u00f3w, co stanowi\u0142o 20% \u00f3wczesnych zabudowa\u0144. \u0179o\u0142nierze rosyjscy grabili prywatne i spo\u0142eczne mienie oraz okradali ludzi ze wszystkiego, czego nie zd\u0105\u017cyli zabra\u0107 im uciekaj\u0105cy Niemcy. Pod koniec stycznia NKWD rozpocz\u0119\u0142o aresztowania i wyw\u00f3zki w g\u0142\u0105b Rosji os\u00f3b zdolnych do pracy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z 319 mieszka\u0144c\u00f3w wywiezionych z teren\u00f3w ziemi lubawskiej trafi\u0142a do \u0142agr\u00f3w w Donbasie i na Uralu. Rosjanie tak samo jak Niemcy dopuszczali si\u0119 mord\u00f3w na okolicznych mieszka\u0144cach. Dnia 21 stycznia 1945 roku z zimn\u0105 krwi\u0105 zamordowali we w\u0142asnym gospodarstwie Bernarda i Waleri\u0119 Bartkowskich z Marz\u0119cic oraz nieznan\u0105 z nazwiska dziewczyn\u0119 z \u0141\u0105k, kt\u00f3ra przebywa\u0142a w tym czasie w Marz\u0119cicach. Do jednego z najbardziej wstrz\u0105saj\u0105cych mord\u00f3w dosz\u0142o w wigili\u0119 Bo\u017cego Narodzenia, 24 grudnia 1945 roku. Dw\u00f3ch rosyjskich \u017co\u0142nierzy napad\u0142o w\u00f3wczas na dom rolnika Stanis\u0142awa Cio\u0142ka ze wsi Szwarcenowo, kt\u00f3rego zastrzelili na oczach dzieci ozdabiaj\u0105cych choink\u0119.<\/p>\r\n

W dniu 23 stycznia 1945 roku przyby\u0142 do Lubawy dow\u00f3dca II Frontu Bia\u0142oruskiego, gen. Konstanty Rokossowski, kt\u00f3ry mianowa\u0142 Stanis\u0142awa Boryn\u0119 cywilnym komendantem miasta. Stolica ziemi lubawskiej by\u0142a najbardziej zniszczonym miastem na tych terenach. Wi\u0119kszo\u015bci zniszcze\u0144 dokonali \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej, kt\u00f3rzy w 1945 roku za pomoc\u0105 miotaczy ognia spalili 80% miejskich zabudowa\u0144, w\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142 si\u0119 okaza\u0142y budynek Banku Ludowego, Gamach Progimnazjum, poczta oraz liczne zabytkowe kamienice. Statystyka wojenna jest dla Lubawy bezlitosna, z 4977 zabudowa\u0144 mieszkalnych jakie istnia\u0142y w 1939 roku po wyzwoleniu w 1945 roku pozosta\u0142o zaledwie 1244. W okresie PRLu odpowiedzialno\u015b\u0107 za zniszczenia w\u0142adza ludowa zwala\u0142a na Niemc\u00f3w ale prawda jest taka, \u017ce w okresie niemieckiej okupacji zabudowania na obszarze ziemi lubawskiej zbytnio nie ucierpia\u0142y, a win\u0119 za wi\u0119kszo\u015b\u0107 zniszcze\u0144 ponosz\u0105 wojska rosyjskie.<\/p>\r\n

Tomek<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Okupacja hitlerowska ziemi lubawskiej zako\u0144czy\u0142a si\u0119 20 stycznia 1945 roku, wraz z wkroczeniem wojsk sowieckich, a dok\u0142adnie \u017co\u0142nierzy z II Frontu Bia\u0142oruskiego do Lidzbarka Welskiego, a p\u00f3\u017aniej w godzinach przedpo\u0142udniowych do Lubawy i Nowego Miasta Lubawskiego. Rosjanie zachowywali si\u0119 tak jakby Polska by\u0142a krajem przez nich podbitym, a nie wyzwolonym. Od pierwszego dnia pobytu na […]","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33350"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33350"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33350\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}