{"id":33202,"date":"2011-02-23T18:16:19","date_gmt":"2011-02-23T23:16:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=33202"},"modified":"2011-02-24T12:58:54","modified_gmt":"2011-02-24T17:58:54","slug":"geremek-tajnym-wspolpracownikiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=33202","title":{"rendered":"Geremek tajnym wsp\u00f3\u0142pracownikiem"},"content":{"rendered":"

Bronis\u0142aw Geremek by\u0142 w latach 60. zarejestrowany jako tajny wsp\u00f3\u0142pracownik s\u0142u\u017cb specjalnych PRL – wynika z dokumentu, do kt\u00f3rego dotar\u0142 portal Fronda.pl.<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

W informacji o Bronis\u0142awie Geremku z komputerowego zbioru danych by\u0142ej S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa (ZSKO), kt\u00f3ra powsta\u0142a w 1988 roku, znalaz\u0142 si\u0119 zapis m\u00f3wi\u0105cy o zarejestrowaniu by\u0142ego szefa MSZ jako tajnego wsp\u00f3\u0142pracownika. O dokumencie tym wspomnia\u0142 w \u015brod\u0119 Cezary Gmyz z \u201eRzeczpospolitej\u201d. Go\u015b\u0107 programu \u201eWarto rozmawia\u0107\u201d zaznaczy\u0142, \u017ce jest to na razie jedyny znany materia\u0142 \u015bwiadcz\u0105cy o mo\u017cliwej wsp\u00f3\u0142pracy by\u0142ego szefa MSZ ze s\u0142u\u017cbami PRL. Wiadomo\u015bci Cezarego Gmyza potwierdzaj\u0105 ustalenia portalu Fronda.pl. Zgodnie z dokumentem, do kt\u00f3rego dotar\u0142a nasza redakcja, Geremek zosta\u0142 zdj\u0119ty z ewidencji 5 lutego 1969 roku. Materia\u0142y na jego temat zosta\u0142y wtedy przekazane do archiwum w Biurze \u201eC\u201d Wydzia\u0142u II MSW. Sygnatura sprawy – 7715\/1 – \u015bwiadczy o tym, \u017ce materia\u0142y dotycz\u0105 tajnego wsp\u00f3\u0142pracownika s\u0142u\u017cb specjalnych PRL. Zosta\u0142y one zmikrofilmowane. Z dokumentu, do kt\u00f3rego dotar\u0142a Fronda.pl, wynika r\u00f3wnie\u017c, \u017ce s\u0142u\u017cby interesowa\u0142y si\u0119 Geremkiem przynajmniej od 1961 roku. \u015awiadczy o tym zapis, m\u00f3wi\u0105cy, \u017ce kontaktowa\u0142 si\u0119 on wtedy z radc\u0105 francuskiej ambasady.<\/p>\r\n\r\n

\"\"<\/p>\r\n\r\n

Na dzie\u0144 dzisiejszy w archiwach IPN-u nie odnaleziono \u017cadnych materia\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych rodzaju ewentualnej wsp\u00f3\u0142pracy Geremka ze s\u0142u\u017cbami specjalnymi komunistycznej Polski. Nie ma wzmianki o dacie oraz okoliczno\u015bciach jego zarejestrowania, ani o przebiegu ewentualnej wsp\u00f3\u0142pracy. Jak t\u0142umaczy portalowi Fronda.pl jeden z historyk\u00f3w znaj\u0105cych akta SB, w IPN nie zachowa\u0142y si\u0119 prawie \u017cadne wzmianki dotycz\u0105ce Bronis\u0142awa Geremka, kt\u00f3re zosta\u0142yby wytworzone przed rokiem 1968. – To wygl\u0105da tak jakby kto\u015b metodycznie, profesjonalnie wykasowa\u0142 wszystko na jego temat – m\u00f3wi anonimowo. Jedn\u0105 z ostatnich nadziei w tej sprawie historycy pok\u0142adaj\u0105 w odtajnieniu akt rezydentury Departamentu I MSW w Pary\u017cu (aktualnie w zbiorze zastrze\u017conym IPN), w kt\u00f3rej powinny by\u0107 wymienione wszystkie osobowe \u017ar\u00f3d\u0142a informacji b\u0119d\u0105ce w dyspozycji wywiadu. Skoro Geremek zosta\u0142 zarejestrowany jako TW w latach 60. to \u015blady jego wsp\u00f3\u0142pracy powinny zosta\u0107 odnotowane przez wywiad z uwagi na pobyt p\u00f3\u017aniejszego profesora historii w stacji badawczej PAN w Pary\u017cu w\u0142a\u015bnie w latach 60. Materia\u0142y te dotar\u0142y do Instytutu Pami\u0119ci Narodowej dopiero w ostatnich latach. Zbior\u00f3w tych nie brakowano na pocz\u0105tku lat 90., poniewa\u017c dost\u0119p do tych materia\u0142\u00f3w by\u0142 ograniczony. Historycy zaczynaj\u0105 dopiero prace nad materia\u0142ami dotycz\u0105cymi rezydentury Departamentu I MSZ w Pary\u017cu. Zanosi si\u0119 na to, \u017ce znajduj\u0105 si\u0119 tam materia\u0142y, kt\u00f3rych ujawnienie wywo\u0142a niema\u0142\u0105 burz\u0119 w Polsce. Niewykluczone, \u017ce w\u015br\u00f3d materia\u0142\u00f3w znajd\u0105 si\u0119 informacje, kt\u00f3re potwierdz\u0105 zapis z ZSKO na temat Geremka. Jak dowiaduje si\u0119 nieoficjalnie portal Fronda.pl, przed majem 1992 roku w danych dotycz\u0105cych by\u0142ego szefa MSZ znalezione zosta\u0142y bowiem dokumenty \u015bwiadcz\u0105ce o jego wsp\u00f3\u0142pracy ze s\u0142u\u017cbami PRL. Wszystkie mia\u0142y zosta\u0107 zniszczone po tzw. nocy teczek.<\/p>\r\n\r\n

<\/span><\/p>\r\n\r\n

Lojalny wobec socjalizmu<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Jak wynika z jedynego znanego obecnie dokumentu na temat Geremka, m\u00f3g\u0142 on by\u0107 zarejestrowany jako wsp\u00f3\u0142pracownik m.in. w czasie, gdy pracowa\u0142 naukowo za granic\u0105. W roku 1954 by\u0142 na stypendium w USA. W latach 1956-58 studiowa\u0142 w Ecole Pratique des Hautes Etudes. Z kolei w latach 1962-65 by\u0142 wyk\u0142adowc\u0105 paryskiej Sorbony i kierownikiem O\u015brodka Kultury Polskiej w stolicy Francji. To w\u0142a\u015bnie na lata 60. ma przypada\u0107 jego zarejestrowanie jako tajnego wsp\u00f3\u0142pracownika Wydzia\u0142u II MSW. Wydzia\u0142 ten zajmowa\u0142 si\u0119 dzia\u0142aniami kontrwywiadowczymi.<\/p>\r\n\r\n

Cho\u0107 o kontaktach Geremka ze s\u0142u\u017cbami specjalnymi nie mo\u017cna niczego powiedzie\u0107 na pewno, wiadomo, \u017ce do roku 1968 komunistyczna w\u0142adza mog\u0142a liczy\u0107 na bezwzgl\u0119dn\u0105 lojalno\u015b\u0107 Geremka. Jak wynika m.in. z jego wspomnie\u0144, popiera\u0142 on re\u017cim stalinowski i by\u0142 zauroczony ideologi\u0105 socjalistyczn\u0105. – Prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107, jest rok 1948, m\u0142ody ch\u0142opak przychodzi z prowincjonalnego miasta do metropolii, jak\u0105 wydaje mu si\u0119 Warszawa. Wch\u0142ania \u015bwiat innych ksi\u0105\u017cek ni\u017c te, kt\u00f3re czytywa\u0142 w domu. W tych ksi\u0105\u017ckach znajduje sprzeciw wobec ludzkiej krzywdy. Dowiaduje si\u0119 z nich o \u015bwiecie, o Europie, poznaje ide\u0119 sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej i krytyk\u0119 zachodniej demokracji, czyta o nieuchronno\u015bci pewnych koszt\u00f3w koniecznych, gdy chce si\u0119 na du\u017c\u0105 skal\u0119 wprowadzi\u0107 spo\u0142eczn\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107 – wspomina\u0142 w wywiadzie dla \u201eWprost\u201d swoje partyjne pocz\u0105tki Geremek. – W mojej akceptacji stalinizmu by\u0142o co\u015b z gwa\u0142townego przej\u015bcia od mojej biografii, biografii dziecka, kt\u00f3re prze\u017cy\u0142o wojn\u0119 w najstraszniejszych warunkach – m\u00f3wi\u0142 w innej rozmowie. W partii dzia\u0142a\u0142 od 1950 roku do 1968. Dzi\u0119ki cz\u0142onkostwu w PZPR zrobi\u0142 b\u0142yskotliw\u0105 karier\u0119 naukow\u0105, wyje\u017cd\u017ca\u0142 na stypendia zagraniczne i napisa\u0142 doktorat.<\/p>\r\n\r\n

Zgodnie z prawem dane dotycz\u0105ce Bronis\u0142awa Geremka musia\u0142 w 2007 roku opublikowa\u0107 IPN. Ujawnia\u0142 on katalogi wszystkich os\u00f3b zajmuj\u0105cych publiczne stanowiska. Jak podawa\u0142a Polska Agencja Prasowa 19 listopada 2007 roku, z katalog\u00f3w IPN mia\u0142o wynika\u0107, \u017ce materia\u0142y dotycz\u0105ce Geremka zniszczono w 1983 r., a mikrofilm – w 1990 r. W katalogu internetowym IPN – zgodnie z depesz\u0105 PAP – znalaz\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wzmianka o zapisach zawartych w ZSKO. Jednak archiwi\u015bci Instytutu mieli oceni\u0107, \u017ce zapis z 1969 roku \u015bwiadczy o tym, \u017ce Geremek by\u0142 „kandydatem na tw”. Nie wiadomo jednak, na jakiej podstawie doszli do takiego wniosku, bowiem rejestracja w ZSKO wyra\u017anie m\u00f3wi o kategorii \u201etajny wsp\u00f3\u0142pracownik\u201d. W pomocach ewidencyjnych by\u0142ej SB s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zapisy \u015bwiadcz\u0105ce o za\u0142o\u017ceniu Geremkowi tzw. teczki wyjazdowej w zwi\u0105zku z jego podr\u00f3\u017c\u0105 na plac\u00f3wk\u0119 w Pary\u017cu. Niestety materia\u0142y te r\u00f3wnie\u017c nie zachowa\u0142y si\u0119. Z ustale\u0144 portalu Fronda.pl wynika, \u017ce wyrejestrowanie Geremka jako tajnego wsp\u00f3\u0142pracownika \u015bwiadczy raczej, \u017ce zosta\u0142 on zarejestrowany jako TW, a nie tylko kandydat na TW.<\/p>\r\n\r\n

ZSKO nie wystarcza\u0142<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Z mocy ustawy przesz\u0142o\u015bci\u0105 Bronis\u0142awa Geremka w 1992 roku zajmowa\u0142o si\u0119 Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych. Podczas realizacji uchwa\u0142y lustracyjnej Sejmu resort bada\u0142 spraw\u0119 przesz\u0142o\u015bci Geremka i jego ewentualnych kontakt\u00f3w ze s\u0142u\u017cbami PRLu. Ostatecznie jednak, nie znalaz\u0142 si\u0119 on na tzw. li\u015bcie Macierewicza. – Informacje dotycz\u0105ce Bronis\u0142awa Geremka by\u0142y zawarte wy\u0142\u0105cznie w systemie elektronicznym. Przyj\u0119li\u015bmy jako zasad\u0119, \u017ce podajemy nazwiska os\u00f3b odnotowanych jako tajni wsp\u00f3\u0142pracownicy, na kt\u00f3rych wsp\u00f3\u0142prac\u0119 s\u0105 dowody w systemie papierowym. System elektroniczny traktowali\u015bmy jako pomocniczy, potwierdzaj\u0105cy. On sam w sobie nie by\u0142 wystarczaj\u0105cy. Dlatego Bronis\u0142aw Geremek nigdy si\u0119 na tej li\u015bcie nie znalaz\u0142. Taka sytuacja dotyczy zreszt\u0105 wielu os\u00f3b – t\u0142umaczy portalowi Fronda.pl Antoni Macierewicz, by\u0142y szef MSW.<\/p>\r\n\r\n

Pose\u0142 PiS zaznacza jednak, \u017ce jego decyzja z lat 90. nie rozstrzyga o niczym ws. Geremka. – To by\u0142a wy\u0142\u0105cznie decyzja zwi\u0105zana z tym, \u017ce system elektroniczny nie by\u0142 traktowany jako wystarczaj\u0105cy materia\u0142 dowodowy. Do czasu pojawienia si\u0119 nowych dowod\u00f3w nie by\u0142o mo\u017cliwo\u015bci podania tej wiadomo\u015bci do wiedzy publicznej. To by\u0142a wy\u0142\u0105cznie kwestia podawania tego do wiadomo\u015bci publicznej. Nie oceniali\u015bmy, czy Geremek wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142, czy nie – t\u0142umaczy Macierewicz.<\/p>\r\n\r\n

Wiedza dla wybranych<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Kwestia ewentualnej wsp\u00f3\u0142pracy Bronis\u0142awa Geremka ze s\u0142u\u017cbami PRL by\u0142a dot\u0105d tematem tabu. Mimo i\u017c o Geremku napisano wiele wiele notek biograficznych i artyku\u0142\u00f3w popularno-naukowych w \u017cadnej nie znalaz\u0142a si\u0119 nawet wzmianka o dokumencie ZSKO z 1988 roku. Nikt te\u017c nie podnosi\u0142 publicznie tej sprawy. Portal Fronda.pl publikuje dokument o by\u0142ym szefie MSZ jako pierwszy. Informacji na ten temat nie ma r\u00f3wnie\u017c w \u201eEncyklopedii Solidarno\u015bci\u201d wydanej w 2010 roku przy wsp\u00f3\u0142udziale Instytutu Pami\u0119ci Narodowej. Autorzy biogramu Geremka – Miros\u0142awa \u0141\u0105tkowska i Adam Borowski – umie\u015bcili w nim tylko zapisy o rejestracji by\u0142ego szefa MSZ w zwi\u0105zku ze sprawami, kt\u00f3re S\u0142u\u017cba Bezpiecze\u0144stwa prowadzi\u0142a przeciwko niemu, traktuj\u0105c go od lat 70. jako osob\u0119 wrog\u0105 re\u017cimowi. Informacji, \u017ce by\u0142 on zarejestrowany jako tajny wsp\u00f3\u0142pracownik, czytelnicy tam nie znajd\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Materia\u0142y zachowane w IPN na temat Geremka s\u0105 na dzie\u0144 dzisiejszy na tyle w\u0105t\u0142e, \u017ce nie spos\u00f3b wyja\u015bni\u0107 kwestii wsp\u00f3\u0142pracy by\u0142ego szefa MSZ ze s\u0142u\u017cbami PRL. Jednak informacja o zarejestrowaniu go jako tajnego wsp\u00f3\u0142pracownika w latach 60. ka\u017ce inaczej patrze\u0107 na jego odmow\u0119 z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia lustracyjnego w 2007 roku. Bronis\u0142aw Geremek stwierdzi\u0142, \u017ce nie z\u0142o\u017cy stosownego dokumentu, poniewa\u017c sk\u0142ada\u0142 go ju\u017c raz i nie dopatrzono si\u0119 w nim k\u0142amstwa. Decyzja \u00f3wczesnego europos\u0142a mog\u0142a jednak wynika\u0107 z obawy, \u017ce odnalezione zosta\u0142y niewygodne dla niego dokumenty SB. Geremek broni\u0105c si\u0119 przed z\u0142o\u017ceniem o\u015bwiadczenia wykorzysta\u0142 m.in. zachodnie media oraz swoje unijne kontakty. Unijni politycy stan\u0119li wtedy murem za Geremkiem, przez co usz\u0142o mu na sucho z\u0142amanie polskiego prawa. Podczas debaty o o\u015bwiadczeniu Geremka w kraju u\u017cywano argumentu, \u017ce to niegodziwo\u015b\u0107, \u017ceby \u201eprofesor Geremek musia\u0142 odpowiada\u0107 na pytania\u201d o agenturaln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce odpowiedzie\u0107 powinien. P\u00f3ki m\u00f3g\u0142…<\/p>\r\n\r\n

Stanis\u0142aw \u0179aryn<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

ZOBACZ DOKUMENTY DOTYCZ\u0104CE BRONIS\u0141AWA GEREMKA!<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\"\"<\/a> \"\"<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bronis\u0142aw Geremek by\u0142 w latach 60. zarejestrowany jako tajny wsp\u00f3\u0142pracownik s\u0142u\u017cb specjalnych PRL – wynika z dokumentu, do kt\u00f3rego dotar\u0142 portal Fronda.pl. W informacji o Bronis\u0142awie Geremku z komputerowego zbioru danych by\u0142ej S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa (ZSKO), kt\u00f3ra powsta\u0142a w 1988 roku, znalaz\u0142 si\u0119 zapis m\u00f3wi\u0105cy o zarejestrowaniu by\u0142ego szefa MSZ jako tajnego wsp\u00f3\u0142pracownika. O dokumencie tym […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[66,92,53,36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33202"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33202"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33202\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33202"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}